«Προστατεύοντας τα ζώα προστατεύουμε ανθρώπους»

«Η Τζέσικα ήταν τριών ετών όταν η δασκάλα της στο νηπια­γω­γείο ειδο­ποί­ησε τις κοι­νω­νι­κές υπη­ρε­σίες εξαι­τίας της περί­ερ­γης συμπε­ρι­φο­ράς της μικρής, που έπαιζε με τις κούκλες της σεξουα­λι­κού τύπου παι­χνί­δια. Οι κοι­νω­νι­κές υπη­ρε­σίες ερεύ­νη­σαν το οικο­γε­νειακό περι­βάλ­λον αλλά δεν βρήκαν κάτι και η υπόθεση έκλεισε. Στα δεκα­τρία της η Τζέσικα κατήγ­γειλε τον πατριό της για τη δολο­φο­νία του σκύλου της και απο­κά­λυψε ότι τη βίαζε επί δέκα χρόνια. Οταν είχε αρχίσει να την κακο­ποιεί σεξουα­λικά, είχε σκο­τώ­σει το γατάκι της για να της δείξει ότι ήταν παντο­δύ­να­μος και να εξα­σφα­λί­σει μέσω του φόβου τη σιωπή της. Γεί­το­νες κατέ­θε­σαν ότι πολλές φορές τον είχαν δει να χτυπάει ζώα. Εάν το είχαν καταγ­γεί­λει νωρί­τερα, το μαρ­τύ­ριο του κορι­τσιού δεν θα είχε διαρ­κέ­σει τόσο…».

Δεν είναι εύκολο να ακούς μια τόσο φρικτή ιστορία. Ούτε να την αφη­γεί­σαι. Αλλά τέτοιες ιστο­ρίες είναι κομμάτι της καθη­με­ρι­νό­τη­τας της Μισέλ Γουέλς, ανώ­τε­ρης εισαγ­γε­λέως της Βιρ­τζί­νια, η οποία διευ­θύ­νει τη Μονάδα Δικαίου των Ζώων της αμε­ρι­κα­νι­κής πολι­τείας – την πρώτη που θεσπί­στηκε στις ΗΠΑ, το 2015.

Η πρώτη ένδειξη

«Επί σειράν ετών, τα εγκλή­ματα κατά των ζώων παρα­βλέ­πο­νταν με το επι­χεί­ρημα “και τι έγινε; Ζώο είναι”. Πλέον ανα­γνω­ρί­ζε­ται ότι είναι η κορυφή του παγό­βου­νου – πρώτη ένδειξη ότι έχουμε να κάνουμε με ένα άτομο δια­τα­ραγ­μένο και επι­κίν­δυνο, που απο­τε­λεί απειλή για το άμεσο περι­βάλ­λον του και όχι μόνο», λέει η κ. Γουέλς.

Η Αμε­ρι­κα­νίδα δικα­στική λει­τουρ­γός βρέθηκε στην Ελλάδα μαζί με τρεις συμπα­τριώ­τισ­σές της –τη Νικόλ Μπλού­μπεργκ, επι­κε­φα­λής της Μονάδας Παι­δι­κής Κακο­ποί­η­σης της γενικής εισαγ­γε­λίας της Νέας Υόρκης, τη Σούζαν Ντέι, ανώτερη αξιωματικό-ερευνήτρια της αστυ­νο­μίας στη Διεύ­θυνση Σοβαρών Εγκλη­μά­των στην κομη­τεία του Φέρφαξ και τη Σιόμπαν Τσέιζ, επίσης αξιω­μα­τικό της αστυ­νο­μίας, υπεύ­θυνη για την προ­στα­σία των ζώων – για να πραγ­μα­το­ποι­ή­σουν εκπαι­δευ­τικά σεμι­νά­ρια σε 196 αξιω­μα­τι­κούς της Ελλη­νι­κής Αστυ­νο­μίας (και έξι του Λιμε­νι­κού Σώματος) και 350 δικα­στι­κούς λει­τουρ­γούς (εισαγ­γε­λείς και ανα­κρι­τές). Η πρω­το­βου­λία ανήκε στην Πανελ­λή­νια Φιλο­ζω­ική Ομο­σπον­δία και στη Συμ­μα­χία για την Ελλάδα και υλο­ποι­ή­θηκε χάρη στη γεν­ναιό­δωρη χορηγία του Ιδρύ­μα­τος Σταύρος Νιάρχος, του Ιδρύ­μα­τος Α. Γ. Λεβέντη και 28 εται­ρειών που δρα­στη­ριο­ποιού­νται στη χώρα μας.

Η Μισέλ Γουέλς δεν θα ξεχάσει ποτέ την ένοπλη επίθεση στο Λύκειο Κολου­μπάιν το 1999, όταν δύο έφηβοι, ο Ερικ Χάρις και ο Ντίλαν Κλέ­μπολντ, σκό­τω­σαν δώδεκα συμ­μα­θη­τές τους και έναν καθη­γητή, πριν αυτο­κτο­νή­σουν. «Και οι δύο είχαν δείξει σημάδια τα οποία το περι­βάλ­λον τους είχε αγνο­ή­σει. Εκ των υστέρων μάθαμε ότι είχαν πυρο­βο­λή­σει σκύλους στη γει­το­νιά. Αλλά δεν τους κατήγ­γει­λαν με το επι­χεί­ρημα “παιδιά είναι, θα ωρι­μά­σουν”…». Οι υπο­θέ­σεις που περνούν από τα χέρια της είναι εκα­το­ντά­δες –450 μόνο την τελευ­ταία τριετία– και απαι­τούν μεγάλα απο­θέ­ματα ψυχικής αντοχής. «Ναι, είναι πολύ δύσκολο», επι­βε­βαιώ­νει η συνο­μι­λή­τριά μου. «Μερικές φορές δεν αντέχω ούτε τις φωτο­γρα­φίες των κακο­ποι­η­μέ­νων ζώων να δω. Αλλά αφήνω στην άκρη, όσο είναι εφικτό, το επώδυνο κομμάτι και προ­σπαθώ να εστιάσω στην ικα­νο­ποί­ηση που παίρνω από την απόδοση δικαιο­σύ­νης. Με την πεποί­θηση ότι προ­στα­τεύ­ο­ντας τα ζώα, οι συνά­δελ­φοί μου κι εγώ, ουσια­στικά προ­στα­τεύ­ουμε τους ανθρώ­πους».

Τη ρωτώ τι ακριβώς δίδαξε τους Ελληνες αστυ­νο­μι­κούς και δικα­στι­κούς λει­τουρ­γούς. «Τους είπα ότι ακόμα κι αν ξεχά­σουν όλα όσα τους είπα, τους παρα­καλώ να θυμού­νται ένα: ότι η κακο­ποί­ηση των ζώων είναι συχνά η αρχή του κύκλου της βίας. Και ότι αυτή τη γνώση μπορούν να τη χρη­σι­μο­ποι­ή­σουν ως πολύ­τιμο εργα­λείο για να οδη­γη­θούν σε άλλα εγκλή­ματα. Δεν είναι ανάγκη να είναι κανείς φιλό­ζωος για να δείξει ενδια­φέ­ρον για υπο­θέ­σεις κοκο­ρο­μα­χιών ή κυνο­μα­χιών, για παρά­δειγμα. Πίσω τους συνήθως υπάρ­χουν άλλα εγκλή­ματα: από παρά­νομο τζόγο και ναρ­κω­τικά μέχρι σωμα­τε­μπο­ρία. Στην πιο πρό­σφατη υπόθεση που δια­λευ­κά­ναμε στη Βιρ­τζί­νια, μόνο στον τόπο της κυνο­μα­χίας κατα­σχέ­σαμε 100.000 δολάρια. Το συνο­λικό ποσό ξεπέ­ρασε το ένα εκα­τομ­μύ­ριο».

Η σιωπή των παιδιών

Ο σκοπός των σεμι­να­ρίων της Νικόλ Μπλού­μπεργκ ήταν άλλος: να εκπαι­δεύ­σει τους Ελληνες αστυ­νο­μι­κούς στο πώς να φέρνουν στο φως υπο­θέ­σεις σεξουα­λι­κής κακο­ποί­η­σης παιδιών. «Μόνο το 2013 –και το αναφέρω γιατί ήταν ρεκόρ– κατα­γρά­φη­καν επι­σή­μως στις ΗΠΑ 60.965 τέτοια περι­στα­τικά – στο 90% οι δράστες ήταν πρόσωπα που τα θύματα γνώ­ρι­ζαν και εμπι­στεύ­ο­νταν. Και τονίζω το “επι­σή­μως” γιατί μεγάλο ποσοστό παιδιών δεν απο­κα­λύ­πτουν ποτέ ότι έχουν υποστεί τέτοια κακο­ποί­ηση», λέει η κ. Μπλού­μπεργκ. «Αυτό δείχνει πόσο σημα­ντι­κός είναι ο ρόλος του αστυ­νο­μι­κού, όταν θα κληθεί να συνο­μι­λή­σει με ένα παιδί και έχει υποψίες για σεξουα­λική κακο­ποί­ηση. Ποιες ερω­τή­σεις θα του κάνει και με ποιον τρόπο. Οι ανα­μνή­σεις των παιδιών λει­τουρ­γούν δια­φο­ρε­τικά από ό,τι των ενη­λί­κων. Τα παιδιά αξιο­λο­γούν δια­φο­ρε­τικά την αλλη­λου­χία των γεγο­νό­των, δεν θυμού­νται ή δεν θέλουν να θυμη­θούν. Η απο­κά­λυψη της κακο­ποί­η­σης, λοιπόν, δεν είναι γεγονός, είναι δια­δι­κα­σία. Και μαθαί­νε­ται…».