Eurobank: Γιατί δεν βγήκαμε από τα μνημόνια

Τις βασικές αιτίες για τις οποίες η Ελλάδα είναι ακόμα καθη­λω­μένη στην εποχή των μνη­μο­νίων κατα­γρά­φει έκθεση της Eurobank Ergasias που είδε σήμερα (Τετάρτη) το φως της δημο­σιό­τη­τας. Την έκθεση που έχει τίτλο «Το κόστος της αβε­βαιό­τη­τας» υπο­γρά­φουν ο πρό­ε­δρος της Eurobank Ergasias Νικό­λαος Καρα­μού­ζης και ο group strategy της Τρά­πε­ζας Αντώνης Κου­λεϊ­μά­νης.

Στην έκθεση σημειώ­νε­ται ότι χώρες όπως η Ιρλαν­δία, η Κύπρος και η Πορ­το­γα­λία, έχουν κατα­φέ­ρει να εξέλ­θουν της επι­τρο­πείας και πλέον έχουν απο­κα­τα­στή­σει την απρό­σκο­πτη πρό­σβασή τους στις διε­θνείς αγορές. Η έκθεση δια­τυ­πώ­νει πλήθος ερω­τη­μά­των, όπως π.χ. «Γιατί η Ελλάδα παρα­μέ­νει σ’ αυτή τη μειο­νε­κτική κατά­σταση;» και υπο­στη­ρί­ζει πως η απά­ντηση πρέπει να ανα­ζη­τη­θεί «στον δια­χρο­νικά χαμηλό βαθμό αξιο­πι­στίας της εφαρ­μο­ζό­με­νης οικο­νο­μι­κής πολι­τι­κής».

Επίσης, κάνει λόγο για «περιο­ρι­σμένη εμπι­στο­σύνη» των αγορών, των πολιτών και των παρα­γω­γι­κών δυνά­μεων της χώρας «στη βούληση των ελλη­νι­κών κυβερ­νή­σεων, αλλά και του πολι­τι­κού συστή­μα­τος στο σύνολό του να υλο­ποι­ή­σουν τις ανα­γκαίες μεταρ­ρυθ­μί­σεις…»

Η έκθεση παρέχει και μία αισιό­δοξη νότα για το προ­σε­χές μέλλον, επι­ση­μαί­νο­ντας ότι, μετά την ολο­κλή­ρωση της δεύ­τε­ρης αξιο­λό­γη­σης του τρίτου προ­γράμ­μα­τος στή­ρι­ξης, «δια­φαί­νε­ται, για πρώτη φορά μετά το πρώτο εξάμηνο του 2014, ότι οι διε­θνείς αγορές

αλλά και οι πολίτες της χώρας απο­κτούν στα­διακά μεγα­λύ­τερη εμπι­στο­σύνη στις ανα­πτυ­ξια­κές προ­ο­πτι­κές της Ελλάδας και στις πιθα­νό­τη­τες ορι­στι­κής εξόδου από την κρίση».

Όπως συμπλη­ρώ­νε­ται στην έκθεση, η μεγα­λύ­τερη εμπι­στο­σύνη «επι­βε­βαιώ­θηκε από την πρό­σφατη επι­στροφή της χώρας στις διε­θνείς αγορές, μετά από τρία χρόνια απο­κλει­σμού, με την επιτυχή έκδοση κυβερ­νη­τι­κού ομο­λό­γου πεντα­ε­τούς διάρ­κειας».

Ακο­λου­θούν βασικά σημεία της έκθεσης:

Η δια­πί­στωση

Η Ελλάδα συμπλη­ρώ­νει σχεδόν μια δεκα­ε­τία πρω­το­φα­νούς σε διάρ­κεια και ένταση ύφεσης, με βαρύ­τατο κοι­νω­νικό και οικο­νο­μικό κόστος, καθώς και οκτώ χρόνια εφαρ­μο­γής μνη­μο­νίων και προ­γραμ­μά­των προ­σαρ­μο­γής…

Παρά το άνευ προη­γου­μέ­νου κοι­νω­νικό και οικο­νο­μικό κόστος προ­σαρ­μο­γής, παρά το γεγονός ότι έχει επι­τευ­χθεί σημα­ντική μακρο­οι­κο­νο­μική προ­σαρ­μογή και έχουν εξα­λει­φθεί οι μεγάλες μακρο­οι­κο­νο­μι­κές ανι­σορ­ρο­πίες που οδή­γη­σαν στην κρίση, παρά την υλο­ποί­ηση δεκάδων μεταρ­ρυθ­μί­σεων, όπως πιστο­ποιεί­ται και από διε­θνείς δείκτες, η χώρα παρα­μέ­νει για σειρά ετών σε οικο­νο­μική στα­σι­μό­τητα και σε καθε­στώς μνη­μο­νίων, επι­τρο­πείας και αβε­βαιό­τη­τας.

κάντε κλικ για να δείτε ολό­κληρο το γράφημα | 

«Εντυ­πω­σιακό…»

Είναι εντυ­πω­σιακό ότι η Ελλάδα παρα­μέ­νει η μόνη χώρα της λεγό­με­νης περι­φέ­ρειας της ευρω­ζώ­νης που δεν έχει κατορ­θώ­σει ακόμα να εξέλθει των μνη­μο­νίων, σε αντί­θεση με όλες τις άλλες χώρες που ανα­γκά­στη­καν να εφαρ­μό­σουν αντί­στοιχα προ­γράμ­ματα προ­σαρ­μο­γής, όπως η Ιρλαν­δία, η Κύπρος και η Πορ­το­γα­λία. Οι τελευ­ταίες έχουν κατα­φέ­ρει όχι μόνο να εξέλ­θουν των μνη­μο­νίων και της επι­τρο­πείας, αλλά να έχουν απο­κα­τα­στή­σει την απρό­σκο­πτη πρό­σβασή τους στις διε­θνείς αγορές χρή­μα­τος και κεφα­λαίου με αντα­γω­νι­στικό κόστος. Επι­προ­σθέ­τως, έχουν επι­στρέ­ψει σε ικα­νο­ποι­η­τι­κούς ρυθμούς ανά­πτυ­ξης και σε περι­βάλ­λον οικο­νο­μι­κής στα­θε­ρό­τη­τας και προ­ο­πτι­κής.

Η σύγκριση

Η σύγκριση της Ελλάδας με την Πορ­το­γα­λία (χώρα αντι­στοί­χου περίπου μεγέ­θους) είναι εξαι­ρε­τικά προ­βλη­μα­τική για τη χώρα μας. Πράγ­ματι, παρόλο που τα τελευ­ταία χρόνια η Ελλάδα έχει υλο­ποι­ή­σει πολύ μεγα­λύ­τερη δημο­σιο­νο­μική και μακρο­οι­κο­νο­μική προ­σαρ­μογή σε σχέση με την Πορ­το­γα­λία (Δια­γράμ­ματα 1, 2 και 3), η απόδοση του ελλη­νι­κού 10ετους κρα­τι­κού ομό­λο­γου παρα­μέ­νει περίπου 260 μονάδες βάσης υψη­λό­τερα σε σχέση με τον αντί­στοιχο Πορ­το­γα­λικό τίτλο.

Επίσης, η Πορ­το­γα­λία έχει απρό­σκο­πτη πρό­σβαση στις διε­θνείς αγορές, ενώ εμείς όχι, το ασφά­λι­στρο κιν­δύ­νου (CDS) είναι σημα­ντικά υψη­λό­τερο για την Ελλάδα σε σχέση με την Πορ­το­γα­λία κατά 266 μονάδες βάσης περίπου και η πιστο­λη­πτική δια­βάθ­μιση της χώρας από τον S&P βρί­σκε­ται 5 βαθ­μί­δες χαμη­λό­τερα σε σύγκριση με την Πορ­το­γα­λία.

Επίσης, η σύγκριση αυτή της Ελλάδας και με άλλες χώρες που υπήρξαν σε καθε­στώς μνη­μο­νίου δημιουρ­γεί ακόμα πιο έντονο προ­βλη­μα­τι­σμό, ιδιαί­τερα αν ανα­λο­γι­στεί κανείς ότι η Ελλάδα παρα­μέ­νει σε δυσχε­ρέ­στερη θέση σε σχέση με τις παρα­πάνω χώρες, παρότι έχει υλο­ποι­ή­σει σημα­ντι­κές μεταρ­ρυθ­μί­σεις, που όμως δεν φαί­νε­ται να έχουν πείσει ακόμη πλήρως τις διε­θνείς αγορές

Επίσης, είναι εντυ­πω­σιακό το γεγονός ότι οι προ­α­να­φερ­θεί­σες χώρες έχουν σε μεγάλο βαθμό ανα­κτή­σει ή και ξεπε­ρά­σει την απώλεια του ΑΕΠ που σημειώ­θηκε στη διάρ­κεια της κρίσης, με την Ελλάδα να παρα­μέ­νει η μεγάλη εξαί­ρεση…

Τα αίτια

Με βάση τα παρα­πάνω, τίθε­νται μία σειρά από εύλογα ερω­τή­ματα: Γιατί η Ελλάδα παρα­μέ­νει σ’ αυτή τη μειο­νε­κτική κατά­σταση; Γιατί είχε τόσο μεγάλο κοι­νω­νικό και οικο­νο­μικό κόστος η ανα­γκαία μακρο­οι­κο­νο­μική προ­σαρ­μογή; Γιατί οι διε­θνείς αγορές, αλλά και οι πολίτες, οι επι­χει­ρη­μα­τίες και οι επεν­δυ­τές προ­βλη­μα­τί­ζο­νται για την πορεία της ελλη­νι­κής οικο­νο­μίας και τη δυνα­τό­τητά της να εξέλθει της κρίσης μετά από τόσα χρόνια…;  Γιατί οι αγορές ζητούν σημα­ντικά υψη­λό­τερο ασφά­λι­στρο κιν­δύ­νου για να μας

δανεί­σουν;

Η απά­ντηση στα παρα­πάνω κρίσιμα ερω­τή­ματα είναι σύνθετη. Πολλοί και σημα­ντι­κοί πολι­τι­κοί, οικο­νο­μι­κοί και κοι­νω­νι­κοί παρά­γο­ντες δια­μορ­φώ­νουν το τελικό απο­τέ­λε­σμα και ερμη­νεύ­ουν τις δια­φο­ρές ανάμεσα σε χώρες, όπως τα δια­φο­ρε­τικά μακρο­οι­κο­νο­μικά και πολι­τικά δεδο­μένα, το μέγεθος της αρχικής κρίσης και των ανι­σορ­ρο­πιών, η βιω­σι­μό­τητα του δημό­σιου και ιδιω­τι­κού χρέους, οι ιδιαι­τε­ρό­τη­τες στην παρα­γω­γική δομή της κάθε χώρας και η ποιό­τητα των θεσμών και της δημό­σιας διοί­κη­σης…

Στην περί­πτωση της Ελλάδας, η απά­ντηση στα ανωτέρω κρίσιμα ερω­τή­ματα πρέπει να ανα­ζη­τη­θεί κυρίως στο δια­χρο­νικά χαμηλό βαθμό αξιο­πι­στίας της εφαρ­μο­ζό­με­νης οικο­νο­μι­κής πολι­τι­κής. Σχε­τί­ζε­ται επίσης με την περιο­ρι­σμένη, έως σήμερα, εμπι­στο­σύνη των αγορών, των πολιτών και των παρα­γω­γι­κών δυνά­μεων της χώρας στη βούληση των ελλη­νι­κών κυβερ­νή­σεων, αλλά και του πολι­τι­κού συστή­μα­τος στο σύνολό του να υλο­ποι­ή­σουν τις ανα­γκαίες μεταρ­ρυθ­μί­σεις, να βγάλουν τη χώρα από την κρίση και να την οδη­γή­σουν σε ένα περι­βάλ­λον οικο­νο­μι­κής κανο­νι­κό­τη­τας και στα­θε­ρής ανα­πτυ­ξια­κής προ­ο­πτι­κής.

Επι­πλέον η κρίση αξιο­πι­στίας και εμπι­στο­σύ­νης όξυνε τον κίνδυνο Grexit και επι­δεί­νωσε περαι­τέρω την κρίση με την Ελλάδα, ατυχώς, να είναι η μόνη χώρα στην ευρω­ζώνη, σε σύγκριση με τις άλλες χώρες σε καθε­στώς μνη­μο­νίου, για την οποία τέθηκε υπό αμφι­σβή­τηση η ευρω­παϊκή προ­ο­πτική και η παρα­μονή της στην ευρω­ζώνη, τόσο από μέρους τμή­μα­τος του ελλη­νι­κού πολι­τι­κού συστή­μα­τος, όσο και από ορι­σμένα ευρω­παϊκά κέντρα απο­φά­σεων…