Ο Αναστάσιος Βρόντης, ο Samuel Baud-Bovy και ένας Λαερμενοπατινιώτης στην 14η γιορτή μελιού και σούμας

Το περα­σμένο Σάββατο στις 12 Αυγού­στου βρέθηκα και εγώ στά αγα­πη­μένα Σιάννα  στην 14^η γιορτή μελιού και σούμας.

Αρχικώς θέλω ως Δωδε­κα­νή­σιος (Πάτμιος & Λαερ­με­νός) και ως εν Ρόδω γεν­νη­θείς,να εκφράσω την ταπεινή μου εκτί­μησή μου για όλες/ους του συμπα­τριώ­τισ­σες/τες μας Σιαν­νί­τισ­σες/ες και ιδιαι­τέ­ρως στον οτρηρό πολι­τι­στικό σύλλογο ‘Η Βράσια’ για την συνο­λική τους δράση και προ­σφορά τους στο χωριό τους και στο νησί μας.

‘’Να τους έχει ο θεός γερούς  να ξανα­ντα­μώ­νουμε και να ξεφαντώνουμε’’ κατά τον Σαβ­βό­πουλο

Και τώρα ο καημός μου, η μελαγ­χο­λία μου  και το παρα­πονό μου.

Σεπλη­θώρα χωριών και νησιών της Δωδε­κα­νή­σου παρα­τη­ρούμε το φαι­νό­μενο της ‘μου­σι­κής κατάκτησης’ απο την  Κρήτη, ιδαι­τέ­ρως στα τοπικά πανη­γύ­ρια.

Λες και αν δεν υπάρχει ορχή­στρα κρη­τι­κής μου­σι­κής το πανη­γύρι θα απο­τύ­χει.

Η Κρήτη μας είναι καμάρι και υπε­ρη­φά­νια για κάθε Έλληνα.

Είναι το νησί που σημά­δεψε την οικου­μενη με τον Κρη­το­μι­νω­ικό πολι­τι­σμό του

Είναι η γενέ­τειρα κορυ­φαίων ανδρών και γυναι­κών της χώρας μας.

Είναι πατρίδα του ανδρός που το 1920 έφτασε την Ελλάδα σε δύο ηπεί­ρους και πέντε θαλασ­σες,του γίγαντα Λευτέρη Βενι­ζέλ­λου.

Στην δε οικο­γέ­νειά μας έχουμε δυό θείους λεβέ­ντες Κρη­τι­κούς, ερω­τι­κούς μετά­να­στες στα Λάερμα, άρα και ξεδέλ­φια ήγουν δέσμοι αίματος.

Οθεν ότι γράφω δε ενέχει ίχνος αντι­κρη­τι­κής προ­κα­τά­λη­ψης πάρεξ μόνο παρά­πονο.

Ζηλευω τους Κρη­τι­κούς.

Ζηλευω που το νησί ειναι ενα δια­χρο­νικό μουσικό εργα­στήρι.

Δεν υπάρχει σπίτι που δε έχει έναν του­λα­χι­στον μουσικό.

Στο νησί της Ροδου, στο μεγα νησί της Δωδε­κα­νή­σου η τοπική παρά­δοση και ο τοπικός πολι­τι­σμός αγκο­μα­χεί.

Αν ακόμη ανα­σαί­νει αφεί­λε­ται στους πολι­τι­στι­κούς συλ­λό­γους και στους ανθρώ­πους που τους υπη­ρε­τούν συνήθως με προ­σο­πι­κές θυσίες και υπε­βά­σεις.

Σ’ όλους απευ­θύνω την ευγνω­μο­σύνη μου και την επί­νευσή μου.

Με πρω­το­πό­ρους λοιπόν τους πολι­τι­στι­κούς συλ­λό­γους και την ομο­σπον­δία τους ΟΦΕΙΛΟΥΜΕ να ξεκι­νή­σουμε την δική μας ‘πολι­τι­στική αντιμεταρρύθμιση’, κόντρα στην πολ­τι­στική ομο­γε­νο­ποί­ηση,  οπου όλη η χώρα θα έχει τον ίδιο τοπικό πολι­τι­σμό την ιδια μουσική και τους ιδιους χορούς (και εδώ θα επι­κρα­τή­σει ο ισχυ­ρό­τε­ρος),  αφή­νο­ντας τον ιθαγενή μας Ροδί­τικο – Δωδε­κα­νη­σιακό πολι­τι­σμό στην λήθη.

Στα μέσα Ιουνίου 1930 ο μου­σι­κός ερευ­νη­τής – λαο­γρα­φος και όχι μονον, Samuel Baud-Bovy έφτα­σε­στα ιτα­λο­κρα­τού­μενα τότε Δωδε­κά­νησα με σκοπό να βρει μου­σι­κούς που θα άξιζε να ταξι­δέ­ψουν στην Αθήνα για να ηχο­γρα­φη­θούν από τον Σύλλογο Δημο­τι­κών Τρα­γου­διών (έτσι λεγόταν τότε το Μουσικό Λαο­γρα­φικό Αρχείο) αλλά και για να κατα­γρά­ψει με το αυτί ό,τι άλλο μουσικό υλικό είχε να του προ­σφέ­ρει το κάθε νησί.

Ήταν μια δουλειά που μόνο ένας ξένος σαν τον Baud-Bovy θα μπο­ρούσε να κάνει χωρίς να προ­κα­λέ­σει τις υποψίες των Ιταλών ότι προ­πα­γαν­δί­ζει υπέρ της ένωσης των Δωδε­κα­νή­σων με την Ελλάδα. Ο πρώτος σταθμός του στα Δωδε­κά­νησα ήταν η Ρόδος, και στο κάθε νησί που πήγαινε τότε αλλά και στα επόμενα χρόνια , 1931 & 1933, ερχόταν σ’ επαφή με τους τοπι­κούς ειδή­μο­νες. Στη Ρόδο τον βοήθησε στις έρευνές του ο ……Σαν­νί­της Ανα­στά­σιος Βρόντης που γνώριζε καλά τα σχετικά με το τοπικό δημο­τικό τρα­γούδι. Η έρευνα του Baud-Bovy στα Δωδε­κά­νησα απέφερε πλού­σιους καρπούς. Και συγκε­κρι­μένα, δύο τόμους με νότες και στίχους απ’ όλα τα νησιά, που εκδό­θη­καν από το Μουσικό Λαο­γρα­φικό Αρχείο το 1935 και 1938. Μία δια­τριβή στα γαλλικά για τα κείμενα όλων αυτών των τρα­γου­διών, που κυκλο­φό­ρησε στο Παρίσι το 1936. Και ακόμα, μια ανέκ­δοτη σύνθεση για φωνή και πιάνο εμπνευ­σμένη από το δωδε­κα­νη­σιακό τρα­γούδι.

Τα εν λόγω βιβλία ανα­τύ­πωσε την δεκα­ε­τία του 2000 η Ένωση Δήμων & Κοι­νο­τή­των Δωδε­κα­νή­σου και ειναι προ­σβα­σιμα σέ όποιον επι­θυ­μεί.

Τον εικοστό αιώνα οι μου­σι­κές κατα­γρα­φές, οι δικο­γρα­φίες και τα βιβλία με την απο­τύ­πωση των μου­σι­κών σκοπών, κλι­μα­κων, μοτίβων κλπ των νησιών και των χωριών της Δωδε­κα­νή­σου είναι πολυά­ριθμα.

Εκλεινα λοιπόν στα ματια μου καθή­με­νος αναμεσα στούς αγα­πη­με­νους συμπα­τριώ­τες μου στα Σιάννα και επί δύομιση  ώρες (πιο πολύ δεν άντεξα για τι με πήρε και με σήκωσε το παρά­πονο), ταξί­δευα νοερά στα Σφακιά, τσι Αρχάνες, στο Τζερ­μιάδο Λασί­θιου, τσε λοιπά τση μέρη, οπ’ ‘οπινα ρατσ(κ)ιές και όχι σούμα.

Άνοιγα τα μάτια και ήμουν ακόμα στα Σιάννα δίπλα από τον φίλο μου τον Σάββα, σε τοπικό (Ροδiτικο;) πανη­γύρι που έχει σκοπό να προ­βά­λει τα τοπικά μας προιό­ντα και τον τοπικό;  πολι­τι­σμό μας και στο χέρι εβά­σταγα σούμα και όχι τσι­κου­διά…..

Όταν ο κατα τεκ­μή­ριο εξαι­ρε­τι­κός επι­κε­φα­λής Κρής μου­σι­κός αναγ­γειλε :  ‘’και τώρα ‘Ροδι­τι­κος πηδη­χτος χορός’ και ξεκί­νησε να πέζει η ορχή­στρα κάτι σαν transraveRoditikosPidihtos, τότε ο Ανα­στά­σης Βρόντης και ο  Samuel Baud-Bovy με έπιασαν απο τον λαιμό και μού ’παν  ‘’σήκω ρε και υπε­ρα­σπί­σου αν όχι την παρά­δοσή σας,  του­λά­χι­στον την δουλειά μας’’. 

Πλη­σί­ασα τον Κρητικό λύραρη και με τις λίγες μου­σι­κές μου γνώσεις (ως αυτι­δί­δα­κτος μου­σι­κός) του’ πα : ‘’πατριώτη αυτό που πάιζετε δεν ειναι ούτε το μουσικό μετρο ούτε ο ρυθμός του ‘Ροδί­τι­κου πηδηχτού’’ , εκείνος απο­δει­κνύ­ο­ντας ότι ειναι πραγ­ματ­κός μου­σι­κός, σηκώ­θηκε μου έδωσε το χέρι του και μου’ πε : ‘έχεις δίκιο δεν τον ξέρω’….

Συμπε­ρα­σμα­τικά και στο δια ταύτα, μιλώ­ντας του­λα­χι­στον  για την Ρόδο.

Προ­κει­με­νου όχι μονο να δια­σω­θεί αλλα να αυγα­τί­σει ο μου­σι­κός μας πολι­τι­σμός, τόσον η Περι­φε­ρεια Νοτίου Αιγαίου όσον και ο Δήμος Ρόδου όταν συν­διορ­γα­νώ­νουν, χρη­μα­το­δο­τούν. ενι­σχύ­ουν κλπ ανα­λο­γες εκδη­λώ­σεις και ιδαί­τερα τοπικά πανη­γυ­ρια να ζήτουν (για να μην πώ απαι­τούν) απο τους διορ­γα­νω­τές να καλούν μου­σι­κούς που υπη­ρε­τούν και δια­κο­νούν την μουσική παρα­δοση της Ρόδου και της Δωδε­κα­νή­σου.

Η Ομο­σπον­δία των Πολι­τι­στι­κών Συλ­λο­γων του νησιού οφείλει επίσης να κατα­γρά­ψει, να  στη­ρι­ξει και να προ­ω­θή­σει τους ντό­πιους μου­σι­κούς, που δεν είναι λίγοι αλλα ειναι προ­φα­νώς παρα­γκω­νι­σμέ­νοι.

Αν τους ξανα­να­κα­λύ­ψουμε  και τους υπο­στη­ρί­ξουμε θα γίνουν ακομη καλυ­τε­ροι.

Αν μόνο ο γράφων γνω­ρί­ζει αρκε­τούς, η ομο­σπον­δία οφείλει να τους γνω­ρί­ζει όλους.

Χωρίς να θέλω να αδικήσω κανένα απο τους Ροδίτες και Δωδε­κα­νή­σιους μου­σι­κούς, να μου επι­τρα­πεί να αναφέρω δυό,  κυριο­λε­κτικά νέους μου­σι­κούς, που συμ­με­τεί­χαν στο  12ο φεστι­βάλ παρα­δο­σια­κών χορών φέτος τον Ιουλίο, στην Κρε­μα­στή , τονΜανώληΜΠΑΛΑΣΑ και τον Γιάννη ΡΟΔΙΤΗ,  που απο­δει­κνύ­ουν ότι υπάρχει και ταλέντο, φλόγα και ελπίδα.

Πιστεύω ότι ο φίλος συμα­τριώ­της Τάκης ΕΓΓΛΕΖΟΣ, Πρό­ε­δρος της  Ομο­σπον­δίας Πολι­τι­στι­κών Συλ­λό­γων Ρόδου συμ­φω­νεί με το πνέυμα και την ουσία όσων κατα­θέτω και με την συνερ­γα­σία του Τμή­μα­τος Πολι­τι­σμού της Περι­φέ­ρειας και της Αντι­δη­μαρ­χίας Πολι­τι­σμού του Δήμου Ροδου (αδελφέ τ’ ακούς;)  θα ανα­θε­ω­ρή­σουν την δεδο­μενη πρα­κτική οικο­νο­μι­κής στή­ρι­ξης πολι­τι­στι­κών εκδη­λώ­σεων, υιο­θε­τώ­ντας και ανα­πτύσ­σο­ντας προ­γράμ­ματα και τακτι­κές στή­ρι­ξης, ενί­σχυ­σης και ανά­δει­ξης της μονά­κρι­βης μου­σι­κής μας παρα­κα­τα­θή­κης.

Ελπίδα μας,  ο Πολι­τι­σμός μας…..

 

 

Ρόδος, 14 ΑΥΓ 2017

Αντώνης  Σ. ΧΑΤΖΗΙΩΑΝΝΟΥ

(Λαερ­με­νο­πα­τι­νιώ­της αυτο­δί­δα­κτος ερα­σι­τέ­χνης μου­σι­κός)