Χάνεται οριστικά η μάχη για τους μειωμένους συντελεστές ΦΠΑ; Δυσμενείς εξελίξεις από το ΣτΕ

Εξαι­ρε­τι­κά δυ­σμε­νείς είναι οι εξε­λί­ξεις στην μάχη των νη­σιω­τών, ενώ­πιον της Ολο­μέ­λειας του Συμ­βου­λί­ου της Επι­κρα­τεί­ας για την ακύ­ρω­ση της από 29.9.2015 υπουρ­γι­κής από­φα­σης με την οποί­αν κα­ταρ­γή­θη­καν οι  μειω­μέ­νοι συ­ντε­λε­στές ΦΠΑ.

Την Πα­ρα­σκευή δη­μο­σιεύ­θη­καν συ­γκε­κρι­μέ­να οι υπ’ αρίθμ. 1231, 1232, 1233, 1234, 1235 και 1236/2017 απο­φά­σεις της Ολο­μέ­λειας του Συμ­βου­λί­ου της Επι­κρα­τεί­ας, που βρί­σκο­νται ακόμη στο στά­διο της κα­θα­ρο­γρα­φής, σύμ­φω­να με τις οποί­ες οι ισά­ριθ­μες προ­σφυ­γές που ασκή­θη­καν θε­ω­ρού­νται “κα­ταρ­γη­θεί­σες”.

Το πε­ριε­χό­με­νο των απο­φά­σε­ων δεν έχει γίνει ακόμη γνω­στό, πλην όμως ει­κά­ζε­ται ότι η Ολο­μέ­λεια του ΣτΕ δεν μπήκε στην ουσία της υπό­θε­σης γιατί της Υπουρ­γι­κής Από­φα­σης ακο­λού­θη­σε η έκ­δο­ση Νόμου, ο οποί­ος δεν προ­σβλή­θη­κε με απο­τέ­λε­σμα να θε­ω­ρού­νται οι δίκες κα­ταρ­γη­θεί­σες.

Σε κάθε πε­ρί­πτω­ση μένει να δια­πι­στω­θεί εάν η μάχη ενώ­πιον του Ανω­τά­του Ακυ­ρω­τι­κού Δι­κα­στη­ρί­ου έχει χαθεί ορι­στι­κά ή αν συ­ντρέ­χουν ακόμη οι προ­ϋ­πο­θέ­σεις και εξα­κο­λου­θούν να ισχύ­ουν οι προ­θε­σμί­ες για την υπο­βο­λή νέων προ­σφυ­γών.

Σε κάθε πε­ρί­πτω­ση το τοπίο ανα­μέ­νε­ται να ξε­κα­θα­ρί­σει την προ­σε­χή Δευ­τέ­ρα (αύριο).

Η Ολο­μέ­λεια του Συμ­βου­λί­ου της Επι­κρα­τεί­ας είχε εξε­τά­σει συ­γκε­κρι­μέ­να την 16η Σε­πτεμ­βρί­ου 2017 τις προ­σφυ­γές που άσκη­σαν επι­χει­ρη­μα­τί­ας της Μυ­κό­νου, Επι­με­λη­τή­ρια των νη­σιών, συ­μπε­ρι­λαμ­βα­νο­μέ­νου κι αυτού της Δω­δε­κα­νή­σου, η Πε­ρι­φέ­ρεια Νο­τί­ου Αι­γαί­ου, ο Δήμος Μυ­κό­νου και οι Δι­κη­γο­ρι­κοί Σύλ­λο­γοι Σύρου και Νάξου.

Στις προ­σφυ­γές που ασκή­θη­καν έγινε επί­κλη­ση 7 λόγων ακυ­ρώ­σε­ως της Κοι­νής Υπουρ­γι­κής Από­φα­σης με την οποία κα­ταρ­γή­θη­καν οι μειω­μέ­νοι συ­ντε­λε­στές ΦΠΑ σε 6 μόνο νησιά από την 1η Οκτω­βρί­ου 2015.

Πα­ρά­γο­ντες του Επι­με­λη­τη­ρί­ου Δω­δε­κα­νή­σου, που πα­ρα­κο­λου­θού­σαν από κοντά την υπό­θε­ση, εξέ­φρα­ζαν τις επι­φυ­λά­ξεις τους για την επι­τυ­χή έκ­βα­ση της προ­σπά­θειας που κα­τα­βάλ­λε­ται για την ακύ­ρω­ση της κα­τα­στρο­φι­κής για τα νησιά διά­τα­ξης.

Όπως ανέ­φε­ραν, εξαι­τί­ας των συ­νε­χών ανα­βο­λών, λόγω της απο­χής των δι­κη­γό­ρων από την άσκη­ση των κα­θη­κό­ντων τους, ένα από τα ισχυ­ρά επι­χει­ρή­μα­τα των προ­σφυ­γών περί αντι­συ­νταγ­μα­τι­κό­τη­τας του μέ­τρου, που εφαρ­μό­στη­κε σε συ­γκε­κρι­μέ­να νησιά έχει πλέον εκλεί­ψει αφού με τα νέα μέτρα που έλαβε η κυ­βέρ­νη­ση οι μειω­μέ­νοι συ­ντε­λε­στές ΦΠΑ έχουν πλέον κα­ταρ­γη­θεί για το σύ­νο­λο των νη­σιών.

Κάτω από αυτό το πρί­σμα, δεν νο­εί­ται δια­φο­ρε­τι­κή με­τα­χεί­ρι­ση, που αντί­κει­ται στο Σύ­νταγ­μα και ως εκ τού­του είναι εξαι­ρε­τι­κά δύ­σκο­λο ο συ­γκε­κρι­μέ­νος λόγος προ­σφυ­γής να ευ­δο­κι­μή­σει.

Θυ­μί­ζου­με ότι οι προ­σφυ­γές κα­τα­τέ­θη­καν αρ­χι­κά στο 7με­λούς σύν­θε­σης Β΄ Τμήμα του ΣτΕ και εκεί­νο με την σειρά του, λόγω της εξαι­ρε­τι­κής σο­βα­ρό­τη­τας του θέ­μα­τος, το πα­ρέ­πεμ­ψε απευ­θεί­ας στην Ολο­μέ­λεια.

Για την άσκη­ση της προ­σφυ­γής, ενώ­πιον του Συμ­βου­λί­ου της Επι­κρα­τεί­ας, επε­λέ­γη η δι­κη­γο­ρι­κή εται­ρεία «Λα­ζα­ρά­τος και Συ­νερ­γά­τες» του κ. Πα­να­γιώ­τη Λα­ζα­ρά­του, κα­θη­γη­τή του Διοι­κη­τι­κού Δι­καί­ου. Ο κ. Λα­ζα­ρά­τος μαζί με τον δι­κη­γό­ρο κ. Αλέ­ξαν­δρο Λυ­κου­ρέ­ζο, είχαν ασκή­σει εξάλ­λου κατ’ εντο­λή και για λο­γα­ρια­σμό του πε­λά­τη τους κ. Λ. Σι­κι­νιώ­τη, επι­χει­ρη­μα­τία, κα­τοί­κου Μυ­κό­νου, την πρώτη προ­σφυ­γή για την ακύ­ρω­ση της υπουρ­γι­κής από­φα­σης.

Με τις προ­σφυ­γές ζη­τή­θη­κε να ακυ­ρω­θεί ως αντι­συ­νταγ­μα­τι­κή, πα­ρά­νο­μη και αντί­θε­τη στην ευ­ρω­παϊ­κή νο­μο­θε­σία, η σχε­τι­κή υπουρ­γι­κή από­φα­ση σύμ­φω­να με την οποία από 1.10.2015 ισχύ­ει αυ­ξη­μέ­νος συ­ντε­λε­στής ΦΠΑ σε Ρόδο, Σα­ντο­ρί­νη, Μύ­κο­νο, Νάξο, Πάρο και Σκιά­θο.

Κα­ταγ­γέλ­λε­ται η επί­μα­χη υπουρ­γι­κή από­φα­ση ως πα­ρά­νο­μη και υπο­στη­ρί­ζε­ται ότι αντί­κει­ται στο συ­νταγ­μα­τι­κά κα­το­χυ­ρω­μέ­νο δι­καί­ω­μα της ισό­τη­τας των πο­λι­τών καθώς «ο φόρος δεν μπο­ρεί να βα­ρύ­νει ορι­σμέ­νο μόνο κύκλο προ­σώ­πων και να πλήτ­τει ορι­σμέ­νη μόνο κα­τη­γο­ρία φο­ρο­λο­γου­μέ­νων», ενώ υπο­γραμ­μί­ζε­ται ότι «η επι­βο­λή αυ­ξη­μέ­νου ΦΠΑ σε ορι­σμέ­να μόνο νησιά, χωρίς να υπάρ­χουν συ­γκε­κρι­μέ­να κρι­τή­ρια, ισο­δυ­να­μεί με επι­βο­λή νέου φόρου στα νησιά αυτά».

Υπο­στη­ρί­ζε­ται ακόμη ότι πα­ρα­βιά­ζε­ται και η συ­νταγ­μα­τι­κή αρχή της ανα­λο­γι­κό­τη­τας αφού οι κά­τοι­κοι των 6 αυτών νη­σιών βα­ρύ­νο­νται με αυ­ξη­μέ­νο ΦΠΑ σε σχέση με τους κα­τοί­κους των άλλων νη­σιών του Αι­γαί­ου και της ηπει­ρω­τι­κής Ελ­λά­δας.

Τέλος, υπο­στη­ρί­ζε­ται ότι πα­ρα­βιά­ζε­ται η Ευ­ρω­παϊ­κή Οδη­γία 2006/112/ΕΚ που κα­θο­ρί­ζει κοινό σύ­στη­μα ΦΠΑ με­τα­ξύ των κρα­τών μελών της Ευ­ρω­παϊ­κής Ένω­σης.

Με το άρθρο 120 αυτής της Ευ­ρω­παϊ­κής Οδη­γί­ας –όπως υπο­γραμ­μί­ζε­ται στις προ­σφυ­γές- κα­θιε­ρώ­νε­ται μι­κρό­τε­ρος συ­ντε­λε­στής ΦΠΑ στους νο­μούς Λέ­σβου, Χίου, Σάμου, Δω­δε­κα­νή­σου, Κυ­κλά­δων και στα νησιά Θάσος, Βό­ρειες Σπο­ρά­δες, Σα­μο­θρά­κη και Σκύ­ρος.

Είχαν επι­ση­μά­νει επί­σης ότι πα­ρα­βιά­ζο­νται και τα άρθρα 43 και 78 του Συ­ντάγ­μα­τος καθώς ο συ­ντε­λε­στής του ΦΠΑ στα επί­μα­χα νησιά κα­θο­ρί­στη­κε με υπουρ­γι­κή από­φα­ση και όχι με νόμο ή με Προ­ε­δρι­κό Διά­ταγ­μα όπως προ­βλέ­πουν οι συ­νταγ­μα­τι­κές επι­τα­γές.

Η δια­δι­κα­σία ενώ­πιον της Ολο­μέ­λειας του Συμ­βου­λί­ου της Επι­κρα­τεί­ας είχε εξε­λι­χθεί σε «σφυ­ρο­κό­πη­μα» συ­νταγ­μα­τι­κού επι­πέ­δου.

Οι νο­μι­κοί εκ­πρό­σω­ποι δια­φό­ρων πα­ρα­γω­γι­κών και επαγ­γελ­μα­τι­κών φο­ρέ­ων αλλά και με­μο­νω­μέ­νων κα­τοί­κων (επι­χει­ρη­μα­τιών) της πρώ­της ομά­δας νη­σιών, όπου εφαρ­μό­στη­κε από 1-10-15 ο αυ­ξη­μέ­νος ΦΠΑ (23%), «δια­σταύ­ρω­σαν τα ξίφη τους» με τον νο­μι­κό εκ­πρό­σω­πο του Δη­μο­σί­ου, που ζή­τη­σε από το ΣτΕ να απορ­ρι­φθούν ως αβά­σι­μοι οι ισχυ­ρι­σμοί των αι­τού­ντων ότι η αύ­ξη­ση αυτή πα­ρα­βιά­ζει σω­ρεία δια­τά­ξε­ων του Συ­ντάγ­μα­τος και του ενω­σια­κού δι­καί­ου.

Στη «μάχη» που δό­θη­κε ενώ­πιον 22 ανώ­τα­των δι­κα­στών στην Ολο­μέ­λεια ΣτΕ υπό τον πρό­ε­δρό του Ν. Σα­κελ­λα­ρί­ου, οι νο­μι­κοί εκ­πρό­σω­ποι νη­σιω­τι­κών ομά­δων της αρ­χι­κής εφαρ­μο­γής (Θήρας, Μυ­κό­νου, Πάρου, Νάξου, Ρόδου, Σκιά­θου) υπο­στή­ρι­ξαν ότι τα σχε­τι­κά νο­μο­θε­τι­κά μέτρα είναι επα­χθέ­στα­τα, επι­βα­ρύ­νουν σε με­γά­λο βαθμό τους νη­σιώ­τες και πα­ρα­βιά­ζουν κα­τά­φω­ρα τις συ­νταγ­μα­τι­κές επι­τα­γές και την ενω­σια­κή κα­τευ­θυ­ντή­ρια γραμ­μή για λήψη ενι­σχυ­τι­κών μέ­τρων ανά­πτυ­ξης στα νησιά.

Στις σχε­τι­κές προ­σφυ­γές, ακο­λού­θη­σαν κι άλλες πα­ρό­μοιες για τη με­τα­γε­νέ­στε­ρη αύ­ξη­ση του ΦΠΑ σε άλλα 11 νησιά (Σύρο, Θάσο, Ανδρο, Σκύρο, Τήνο, Μήλο, Κάρ­πα­θο, Αλόν­νη­σο, Σίφνο, Τζια, Αντί­πα­ρο)

Ο εκ­πρό­σω­πος του Δη­μο­σί­ου υπο­στή­ρι­ξε ότι οι νόμοι 4336/15 και 4389/16 δεν πα­ρα­βιά­ζουν τις δια­τά­ξεις του Συ­ντάγ­μα­τος (και διε­θνών συμ­βά­σε­ων) για τη φο­ρο­λο­γι­κή ισό­τη­τα και ανα­λο­γι­κό­τη­τα, χα­ρα­κτη­ρί­ζο­ντας αβά­σι­μες τις αι­τιά­σεις που πρό­βα­λαν οι αι­τού­ντες, που ζή­τη­σαν να γίνει και προ­δι­κα­στι­κό ερώ­τη­μα στο Ευ­ρω­παϊ­κό Δι­κα­στή­ριο.

Η ει­ση­γή­τρια της υπό­θε­σης, Σύμ­βου­λος Επι­κρα­τεί­ας Ευ. Νίκα, ση­μεί­ω­σε ότι τί­θε­ται και ζή­τη­μα συ­νταγ­μα­τι­κό­τη­τας του ν. 4389/16 (για ανα­δρο­μι­κή κα­τάρ­γη­ση φο­ρο­λο­γι­κών ελα­φρύν­σε­ων), ενώ ο εκ­πρό­σω­πος του Δη­μο­σί­ου υπο­στή­ρι­ξε ότι δεν μπο­ρεί να ελεγ­χθεί σε αυτήν τη δίκη τέ­τοιο θέμα, προ­σθέ­το­ντας ότι η αρ­χι­κή από­φα­ση για τον ΦΠΑ ανα­βαθ­μί­στη­κε και ανυ­ψώ­θη­κε σε επί­πε­δο νόμου και ότι δεν προ­κύ­πτει πως η Σύρος και η Πάρος μπο­ρεί να έχουν μειω­μέ­νους συ­ντε­λε­στές, ένα­ντι π.χ. της Γαύ­δου.