Νοικοκυριά σε απόγνωση με σπίτι και αυτοκίνητο, αλλά χωρίς λεφτά-Πόσα χρωστούν

Η οικο­γέ­νεια, αν και εξα­σθε­νη­μένη, δρα ακόμη ως δίχτυ κοι­νω­νι­κής ασφά­λειας και προ­στα­σίας, επι­ση­μαί­νει ο ΣΕΒ στο εβδο­μα­διαίο δελτίο οικο­νο­μι­κών εξε­λί­ξεων παρου­σιά­ζο­ντας τα συμπε­ρά­σματα της τακτι­κής έρευνας της Ευρω­παϊ­κής Κεντρι­κής Τρά­πε­ζας για τη χρη­μα­το­δό­τηση και κατα­νά­λωση των νοι­κο­κυ­ριών.

Σύμφωνα με την έρευνα, αν και, σε σχετικά μεγάλο βαθμό, τα ελλη­νικά νοι­κο­κυ­ριά ζουν σε δικό τους σπίτι και έχουν αυτο­κί­νητο -και αρκετοί εξοχικό- οι τρα­πε­ζι­κές κατα­θέ­σεις τους είναι κατά κανόνα πολύ χαμηλές, και συνα­ντούν μεγάλες δυσκο­λίες στην εξυ­πη­ρέ­τηση των δανείων τους.

Προ­κύ­πτει ακόμη μεταξύ άλλων ότι:

• Το μέσο χρέος του ελλη­νι­κού νοι­κο­κυ­ριού το 2014 ανερ­χό­ταν σε 12,1 χιλιά­δες ευρώ, ενώ στην Ευρω­ζώνη το αντί­στοιχο νοι­κο­κυ­ριό επι­βα­ρύ­νε­ται με χρέος 28,2 χιλιά­δες ευρώ. Το 2009 το μέσο ελλη­νικό νοι­κο­κυ­ριό είχε συσ­σω­ρεύ­σει χρέος 15,1 χιλιά­δες ευρώ. Όσοι είχαν λάβει στε­γα­στικό δάνειο, είχαν χρεωθεί με 43,7 χιλιά­δες ευρώ και όσοι είχαν κατα­να­λω­τικά δάνεια με 4,6 χιλιά­δες ευρώ. Η κρίση είχε ως απο­τέ­λε­σμα να μειωθεί δρα­στικά το ποσοστό των νοι­κο­κυ­ριών με τρα­πε­ζικό χρέος σε 27,1% (42,4% στην Ευρω­ζώνη), με ανάλογη μείωση και του υπο­λοί­που του δανείου, καθώς οι νέες εκτα­μιεύ­σεις δανείων, είτε στε­γα­στι­κών είτε κατα­να­λω­τι­κών, περιο­ρί­σθη­καν σημα­ντικά ή και εκμη­δε­νί­στη­καν.

• Ο λόγος χρέους προς δια­θέ­σιμο εισό­δημα που είναι 53,3% στην Ελλάδα είναι πολύ χαμη­λό­τε­ρος της Ιρλαν­δίας (102,1%), της Ισπα­νίας (141,8%), της Πορ­το­γα­λίας (198,5%), της Ολλαν­δίας (177,1%) και της Κύπρου (251%). Τα στοι­χεία αυτά κατα­δει­κνύ­ουν, σύμφωνα με τον ΣΕΒ, ότι τα ελλη­νικά νοι­κο­κυ­ριά κατά κανόνα δεν είναι υπερ­χρε­ω­μένα, αν και συνα­ντούν μεγα­λύ­τερη δυσκο­λία στην εξυ­πη­ρέ­τηση των δανείων τους, και η ρευ­στό­τητα τους είναι πολύ πιο συμπιε­σμένη, σε σχέση με τα νοι­κο­κυ­ριά στην Ευρω­ζώνη.

• Το 2014 μόνο το 13,5% των νοι­κο­κυ­ριών στην Ελλάδα, έναντι 45,1% στην Ευρω­ζώνη, έχει τη δυνα­τό­τητα να απο­τα­μιεύει σε τακτική βάση. Το ποσοστό αυτό είναι το χαμη­λό­τερο στην Ευρω­ζώνη.

• Τον Ιούνιο 2016, τα υπό­λοιπα των στε­γα­στι­κών και κατα­να­λω­τι­κών δανείων ανέρ­χο­νταν σε 67,2 δισ. ευρώ και 27,6 δισ. ευρώ αντι­στοί­χως, με το 41,8% των στε­γα­στι­κών και το 55,3% των κατα­να­λω­τι­κών να είναι μη εξυ­πη­ρε­τού­μενα. Ένα ποσοστό 40% των στε­γα­στι­κών και 65% των κατα­να­λω­τι­κών δανείων είναι σε ορι­στική καθυ­στέ­ρηση και οι συμ­βά­σεις έχουν καταγ­γελ­θεί.

• Το 3,2% των νοι­κο­κυ­ριών στην Ελλάδα, έναντι 5,2% στην Ευρω­ζώνη, έχουν καθαρή αρνη­τική θέση περιου­σίας, δηλαδή τα χρέη τους είναι μεγα­λύ­τερα της περιου­σίας τους. Σε όλα τα εισο­δη­μα­τικά κλι­μά­κια, ακόμη και στα ανώτατα, υπάρ­χουν νοι­κο­κυ­ριά που έχουν αρνη­τική καθαρή θέση περιου­σίας, η οποία κορυ­φώ­νε­ται σε περι­πτώ­σεις που ο οικο­γε­νειάρ­χης είναι ιδιο­κτή­της σπιτιού και εξυ­πη­ρε­τεί στε­γα­στικό δάνειο, είναι σχετικά νεό­τε­ρος σε ηλικία και έχει μεγα­λύ­τερη οικο­γέ­νεια.

«Μετά από μία δεκα­ε­τία ευη­με­ρίας με δανεικά, τα ελλη­νικά νοι­κο­κυ­ριά, από το 2009 και μετά, έχουν υποστεί μία από τις μεγα­λύ­τε­ρες, σε καιρό ειρήνης, απο­μειώ­σεις του βιο­τι­κού τους επι­πέ­δου, του εισο­δή­μα­τος και της περιου­σίας τους», τονίσει ο ΣΕΒ και προ­σθέ­τει: «Στα ασθε­νέ­στερα, ιδίως, οικο­νο­μικά στρώ­ματα, η φτώχεια, η ανεργία και ο κοι­νω­νι­κός απο­κλει­σμός προ­βάλ­λουν ως παγιω­μέ­νες κατα­στά­σεις, που δεν μπορούν να ανα­τρα­πούν παρά μόνο με την ταχεία επι­στροφή συν­θη­κών υγιούς ανά­καμ­ψης της ιδιω­τι­κής οικο­νο­μίας. Για τη μεγάλη μάζα των νοι­κο­κυ­ριών, πάντως, οι προ­κλή­σεις από την χει­ρο­τέ­ρευση των κοι­νω­νι­κο­οι­κο­νο­μι­κών τους χαρα­κτη­ρι­στι­κών αντι­με­τω­πί­ζο­νται χωρίς να προ­κα­λού­νται συστη­μι­κές ασυ­νέ­χειες».