«Η συνένωση των τοπικών επιχειρηματικών δυνάμεων είναι το αντίδοτο στην κρίση που μαστίζει την τοπική οικονομία».
Αυτό υπογραμμίζει σε συνέντευξή του στη «δ» ο επιχειρηματίας κ. Χρήστος Σπανός ιδιοκτήτης της ομώνυμης επιχείρησης. Παρά το νεαρό της ηλικίας του ο κ. Σπανός αναφέρεται στην πορεία που έχει ήδη διανύσει στον κλάδο του λιανεμπορίου και τονίζει πως οι Ροδίτες θα πρέπει για να πάνε μπροστά και κυρίως για να σώσουν τον τόπο τους να αλλάξουν νοοτροπία. Πρέπει να βάλουν πάνω από όλα το «εμείς» για να στηρίξουν το νησί τους.
«Στον επιχειρηματικό κόσμο μπορούμε να τα καταφέρουμε μόνο με συνένωση δυνάμεων. Αυτός είναι ο μοναδικός τρόπος για να ξεπεράσουμε τις δυσκολίες, όσοι θέλουμε να επιβιώσουμε», επισημαίνει ο κ. Χρήστος Σπανός.
Την λανθασμένη νοοτροπία ο κ. Σπανός την πλήρωσε ακριβά αλλά δηλώνει πως δεν το βάζει κάτω. Επιπλέον μέσα από τη συνέντευξή του στέλνει ένα μήνυμα. Πως δεν πρόκειται να πάψει να αγωνίζεται και να προσφέρει στους Δωδεκανησίους ποιοτικά προϊόντα σε προσιτές τιμές. Επιπλέον αναφέρεται και στα νέα σχέδια της εταιρείας του.
Η συνέντευξη του επιχειρηματία κ. Χρήστου Σπανού αναλυτικά:
Πώς εξελίσσεται η κατάσταση στην αγορά της Ρόδου στην παρούσα περίοδο;
Η αγορά της Ρόδου, τους τελευταίους πέντε με έξι μήνες, έχει αναδιαρθρωθεί καθώς έχουμε ένα νέο παίκτη στο νησί μας. Αυτό οφείλεται στο κατάστημα μιας πολυεθνικής εταιρείας, που ξεκίνησε τη λειτουργία του, πριν από πέντε μήνες. Στην αγορά του λιανεμπορίου θεωρείται ο μεγαλύτερος παίκτης της Ευρώπης. Τώρα δραστηριοποιείται και στη Ρόδο. Οι τοπικοί λιανέμποροι ευτυχώς μπόρεσαν να αντεπεξέλθουν. ¶λλαξε όμως άρδην η αγορά μας,
Θεωρείτε δηλαδή πως έχει δημιουργηθεί μεγάλος ανταγωνισμός εξαιτίας της συγκεκριμένης εταιρείας;
Έχει δημιουργηθεί άλλο μέτρο σύγκρισης, με άλλο ένα νέο παίκτη στο νησί μας που είναι ο μεγαλύτερος της Ευρώπης. Και οι τοπικοί λιανέμποροι έρχονται να συγκριθούν μαζί του. Το νησί της Ρόδου είχε την μεγαλύτερη προσφορά σε τετραγωνικά καταστημάτων του κλάδου του δικού μας. Είναι δηλαδή πολύ περισσότερα τα τ.μ. που αναλογούν σε κάθε καταναλωτή εδώ, παρά στην Αθήνα.
Προσφέρουμε περισσότερα μέτρα πώλησης. Έχουμε όμως και το νέο κατάστημα. Μπορέσαμε να αντεπεξέλθουμε στον ανταγωνισμό και μπορούμε να αντιμετωπίσουμε ευθέως τον καινούργιο αυτό παίκτη. Δεν έχουμε να φοβηθούμε κάτι. Δεν το λέμε αυτό απλά, αφού περιγράφεται και από τους αριθμούς και τα στοιχεία που έχουμε στην διάθεσή μας.
¶ντεξαν λοιπόν οι επιχειρήσεις της Ρόδου στον ανταγωνισμό;
¶ντεξαν στον ανταγωνισμό. Όσες δεν τα κατάφεραν δεν είναι κοντά μας.
Θα αντέξει όμως η αφορά τροφίμων της Ρόδου ακόμη ένα ή δύο ξένους παίκτες;
Αυτό είναι σχετικό. Η αγορά είναι ελεύθερη. Θεωρούνταν ανέκαθεν ελεύθερη, αν και στην ουσία δεν ήταν ποτέ. Δεν μπορεί δηλαδή κανείς, να ανοίξει κατάστημα όπου επιθυμεί. Αυτό συμβαίνει, στο νησί της Ρόδου και μόνο. Υπάρχουν κάποια ιδιαίτερα κλιμάκια, που συντονίζουν πολεοδομικά πότε και ποιος θα ανοίξει κατάστημα. Δεν υπάρχει προστασία των επιχειρηματιών. Στην οικογένειά μας λέμε ότι όποιος είναι επενδυτής στην Ελλάδα σήμερα θεωρείται πειρατής. Πρέπει να είσαι πειρατής για να επενδύσεις, σε αυτό το οικονομικό περιβάλλον που μόνο αβέβαιο είναι. Δεν υφίσταται πιστεύω περιβάλλον οικονομικό στην Ελλάδα και κυρίως στη Ρόδο. Από κει και πέρα οι επιχειρηματίες παλεύουμε μόνοι μας.
Έχει επηρεάσει η κρίση τον κλάδο των τροφίμων γενικά;
Ναι, και μάλιστα, σε αρκετά μεγάλο βαθμό. Πρόσφατα έγιναν γνωστά τα αποτελέσματα έρευνας για την κατάσταση στην αγορά, σε όλη την επικράτεια. Φαίνεται, ότι έχουμε μείωση στο λιανεμπόριο τροφίμων, της τάξεως του 15%.
Τα στοιχεία αυτά που δείχνουν μείωση στην κίνηση σε ό,τι αφορά το λιανεμπόριο ισχύουν και για τη Ρόδο;
Ναι, ισχύουν και για τη Ρόδο.
Αυτό σημαίνει ότι οι Ροδίτες άρχισαν να κάνουν περικοπές δαπανών ακόμη και στα τρόφιμα που αγοράζουν;
Έχει αλλάξει η τάση αγοράς, από τους καταναλωτές. Παλαιότερα οι Ροδίτες έκαναν κάθε Σάββατο, τις μεγάλες αγορές τους σε τρόφιμα. Αυτό έχει αλλάξει πια. Σήμερα ένας καταναλωτής μπορεί να έρθει ακόμη και τέσσερις φορές την ημέρα, στο σούπερ μάρκετ. Δεν λέμε υπερβολικά πράγματα αλλά την πραγματικότητα, την οποία βιώνουν οι πολίτες. Έρχονται το πρωί για να προμηθευτούν τα ψώνια για το μεσημεριανό φαγητό, το απόγευμα για τα σνάκ και το βράδυ, για το δείπνο. Καμιά φορά εκτάκτως έρχονται και για να αγοράσουν τα απαραίτητα για τις φιλικές συγκεντρώσεις. Δεν φορτώνουν πια οι καταναλωτές τα ψυγεία ή τα ράφια τους για να έχουν προμήθειες. Ψωνίζουν όποτε έχουν ανάγκη. Ευτυχώς υπάρχουν πια και μεγάλα καταστήματα σε όλο το νησί για να καλύπτουν τις καθημερινές ανάγκες.
Έχουν γίνει αυξήσεις στα τρόφιμα και για ποιο λόγο;
Υπάρχουν ανατιμήσεις στις τιμές των τροφίμων. Θυμάστε πότε έγινε η αλλαγή στις τιμές του ΦΠΑ. Εμείς καταφέραμε μόλις χθες, να περάσουμε την αύξηση του ΦΠΑ στο γάλα. Η απόκλιση των τριών λεπτών έγινε θέμα στο κατάστημα. Προσπαθήσαμε να κρατήσουμε χαμηλή την τιμή αλλά δεν μπορείς να επιδοτείς ένα προϊόν συνέχεια.
Προσπαθήσατε δηλαδή να κρατήσετε σε χαμηλά επίπεδα τις τιμές για να διασφαλίσετε την πελατεία του καταστήματος;
Με βεβαιότητα σας λέω ότι στο 70% των προϊόντων που διαθέτουμε στο κατάστημά μας δεν έχουμε περάσει τη δεύτερη αύξηση του ΦΠΑ που αποφάσισε η κυβέρνηση. Οι ανατιμήσεις προέρχονται από τα τρικ πολυεθνικών που προσπαθούν να πείσουν τους καταναλωτές ότι κάνουν μειώσεις τιμών. Όλα αυτά είναι τρικ του μάρκετιγκ. Η ουσία είναι ότι σε βάρος τους ελληνικού νοικοκυριού, οι πολυεθνικές έχουν διαφορετικό τιμοκατάλογο. Αυτό όμως σημαίνει μεγαλύτερη επιβάρυνση για τους Έλληνες λιανέμπορους και τους καταναλωτές. Υπάρχουν και τα νέα μέτρα της κυβέρνησης, η αύξηση το ΦΠΑ και οι άλλοι φόροι. Ο λιανέμπορος έχει φθάσει να είναι πια υπάλληλος του κράτους. Εμείς από όλο το τζίρο που καταφέρνουμε να κάνουμε σαν εταιρεία, κερδίζουμε 1%. Για το κέρδος όμως αυτό, θα φορολογηθούμε με ποσοστό 40%.
Θα έρθουν νέες ανατιμήσεις στα τρόφιμα και ποια είδη είναι αυτά που θα ακριβύνουν;
¶μεσα θα υπάρξουν διαφορές, από την μετακύλιση των τιμών ορισμένων προϊόντων από το συντελεστή 9% του ΦΠΑ στο 16%. Περιμένουμε τη λίστα από το αρμόδιο υπουργείο για να μάθουμε ποια τρόφιμα θα ακριβύνουν.
Δεν σας φοβίζει ότι η αύξηση των τιμών θα περιορίσει ακόμη περισσότερο την κίνηση και στα σούπερ μάρκετ;
Οι εποχές που ζούμε είναι πρωτόγνωρες. Δεν ξέρουμε πια τα νοικοκυριά πόσες επιβαρύνσεις μπορούν να αντέξουν, είτε από τις ανατιμήσεις στα τρόφιμα είτε από τους φόρους είτε από την αύξηση στα τιμολόγια των ΔΕΚΟ. Ειλικρινά δεν μπορώ να καταλάβω πώς θα αντεπεξέλθουν οι πολίτες. Πιστεύω ότι μόνοι μας θα σωθούμε, από όλο αυτό τον κυκεώνα, που έχουμε μπλέξει. Αυτό θα συμβεί όμως αν στηρίξουμε ο ένας τον άλλο.
Πώς βλέπετε το μεσοπρόσθεσμο πρόγραμμα της κυβέρνησης που προκάλεσε αναταράξεις στη Βουλή και έγινε η αιτία να βγουν οι πολίτες στο δρόμο για να διαμαρτυρηθούν;
Κομματικοποιημένος δεν είμαι. Οφείλω σαν πολίτης να είμαι πολιτικοποιημένος.. Παρόλα τα μέτρα όπως σας είπα, ήδη νιώθω ότι παλεύουμε μόνοι μας σε ένα περιβάλλον ρευστό. Φθάσαμε στο σημείο να μην εμπιστευόμαστε κανέναν πολιτικά . Επίσης έχει αποδειχθεί πως κανείς δεν μπορεί να μας βοηθήσει. Ζούμε σε ένα πολιτικό καθεστώς που εγώ σαν επιχείρηση θεωρώ ανύπαρκτο. Δεν υπάρχει κράτος και διαδικασίες. Υφίσταται η διακυβέρνηση, ακολουθούμε και είμαστε μόνοι μας. Θα μας απαιτήσουν νέα πράγματα και θα πρέπει πάλι να ακολουθήσουμε.
Πώς θα καταφέρουν οι Ροδίτες επιχειρηματίες να ξεπεράσουν την κρίση αυτή;
Δεν είναι πολλοί αυτοί που θα τα καταφέρουν. Στον επιχειρηματικό κόσμο μπορούμε να τα καταφέρουμε μόνο με συνένωση δυνάμεων. Αυτός είναι ο μοναδικός τρόπος για να ξεπεράσουμε τις δυσκολίες, όσοι θέλουμε να επιβιώσουμε. Υπάρχει στις μικρές κοινωνίες έντονο το συναίσθημα του εγωισμού. Ο Ρόδιος επιχειρηματίας δηλαδή, δεν θα συνεργασθεί με συνάδελφό του ευθέως. Προτιμά να συνεργασθεί, με κάποιον έξω από το νησί του. Υπάρχει αυτό το κλίμα του εγωισμού. Είμαι στην ηλικία των 30 ετών και εργάζομαι στην οικογενειακή επιχείρηση εδώ και επτά χρόνια. Γνωρίζω όλους τους συναδέλφους, με ελάχιστες εξαιρέσεις. Έχω άποψη για όλους αν και δεν είναι θετική ή αρνητική. Αυτή η μικρή μου εμπειρία μου έμαθε πως η λέξη συνεργασία στη Ρόδο είναι άγνωστη. Είναι λυπηρό αυτό που λέω. Φθάνουμε σε άσχημα σημεία να θέλουμε το κακό των άλλων.
Δεν είναι όμως αυτό επικίνδυνο τελικά και για τις επιχειρήσεις;
Είναι επικίνδυνο αυτό και αποδείχθηκε . Μια τοπική επιχείρηση χάθηκε, έσβησε από τον τόπο. Αυτό έγινε γιατί όλοι, βοήθησαν να συμβεί αυτό. Δεν γνωρίζω ακριβώς τους λόγους που οδηγήθηκε ο επιχειρηματίας στο να βάλει λουκέτο. Αλλά αν το επιχειρηματικό περιβάλλον της περιοχής μας ήταν πιο θετικό, ίσως και να μην έφθανε η κατάσταση ως εκεί.
Μου αναφέρατε πως ασχολείστε ενεργά με την οικογενειακή επιχείρηση εδώ και επτά χρόνια. Ποια είναι τα θετικά και ποια τα αρνητικά στοιχεία που έχετε αποκομίσει;
Η πορεία μου όλα αυτά τα χρόνια ήταν ένας συνεχής αγώνας. Η μάχη αυτή διαρκεί 25 ώρες το 24ωρο. Φθάνω να ξεκινώ την ημέρα μου, με την σκέψη, ότι οφείλω ώρες εργασίας από την… προηγούμενη. Δεν υπάρχουν αργίες, γιορτές και Σαββατοκύριακα. Υπάρχει όμως το μεράκι, η θέληση και η αγάπη για την δουλειά που κάνουμε. Τα επτά χρόνια εμπειρίας, μου απέδειξαν ότι μέσα από άγχος και την συνεχή προσπάθεια γίνομαι πιο δυνατός. Δεν ξεχνώ ότι κάνοντας αυτή τη δουλειά έχω βρεθεί στο κρατητήριο δύο φορές. Αυτό έγινε κατά την διάρκεια της δημιουργίας του καταστήματος στην δημοτική ενότητα Αφάντου. Είχα την ευθύνη της ανέγερσης του κτηρίου. Αυτός ήταν και ο λόγος που βρέθηκα στο κρατητήριο. Δεν μου έχουν αναφέρει όμως την ακριβή αιτία . Εκτιμώ ότι αιτία ήταν το κατάστημα. Δεν με πείραξε αυτό γιατί, μου αρέσει η δουλειά που κάνω. ¶λλωστε έχω το μεράκι που μου μετέδωσε ο πατέρας μου. Οφείλω να ομολογήσω και να στείλω μήνυμα στην κοινωνία και ειδικά στους χονδρεμπόρους του τόπου μας, που εξυπηρετούν τα τοπικά κατάστημα ότι υπάρχουν κάποιοι λιανέμποροι που θα παλέψουν σθεναρά για να επιβιώσουν. Μεταξύ αυτών είμαι και εγώ. Αυτό που λέω δεν είναι κουβέντα του αέρα, αλλά υπόσχεση. Δεν κρατάμε τις επιχειρήσεις για δικά μας κέρδη και μόνο. ¶λλωστε οι ισολογισμοί εκδίδονται κάθε χρόνο και μπορούν να τους διαβάσουν όλοι. Στο νησί μας γνωριζόμαστε όλοι . Ξέρουμε, πώς κινείται το χρήμα του καθενός και πού πάει. Δεν είναι τυχαίο ότι η δική μας εταιρεία μέσα σε οκτώ μήνες διπλασίασε τα σημεία πώλησής της. Όλο το βιός μας το επενδύουμε στις θέσεις εργασίας. Επενδύουμε σε νέα καταστήματα, δηλαδή στον τόπο. Οφείλουμε να υποσχεθούμε ότι θα δώσουμε αγώνα, για να αντιμετωπίσουμε τον ανταγωνισμό και να βγούμε νικητές.
Αναφερθήκατε στον διπλασιασμό των σημείων πώλησης της εταιρείας. Αυτό σημαίνει πως ο στόχος της εταιρείας είναι να υπάρχει κατάστημα Υπερ Μάρκετ Σπανός σε κάθε δημοτική ενότητα του νησιού μας;
Δεν μπορεί να έχεις ως σλόγκαν το «Η Δωδεκάνησος είναι ο τόπος μας» και να μην προσπαθείς για αυτό. Για να γίνει το σλόγκαν πράξη, θα πρέπει πράγματι σε κάθε δημοτικό διαμέρισμα να υπάρχει ένα Υπέρ Μάρκετ Σπανός. Αυτός είναι ο απώτερος δικός μου στόχος.
Δεν φοβάστε όμως να επενδύσετε σε καιρό κρίσης;
Πολλές φορές λένε πως η κρίση είναι ευκαιρία. Η δική μας εταιρεία το πιστεύει αυτό και το κάνει πράξη, γιατί θεωρεί πως η περίοδος που διανύουμε δίνει ευκαιρίες. Αποδεικνύουμε αυτό που πιστεύουμε, με τις επενδύσεις που κάνουμε. Απώτερος στόχος είναι σε κάθε δημοτικό διαμέρισμα να υπάρχει ένα υπέρ μάρκετ Σπανός. Τα καταστήματα θεωρώ ότι απλά τα εκπροσωπούμε. Είναι μια ΔΑΝΕ για να σας δώσω να καταλάβετε, που ανήκει στον Δωδεκανησιακό λαό. Το δείχνουμε έμπρακτα. Αυτός είναι ο σκοπός μας. Δεν θεωρούμε πως έχουμε τίποτε ολοκληρωτικά δικό μας γιατί πρωταρχικός στόχος είναι η προσφορά καλών υπηρεσιών ποιοτικών και προσιτών προϊόντων στον τόπο μας.
Πριν λίγα χρόνια η εταιρεία σας άρχισε να δραστηριοποιείται και στον τομέα των βιολογικών προϊόντων. Ποια θα είναι τα επόμενα βήματά σας;
Έχει και συνέχεια η προσπάθειά μας. Συγκεκριμένα διευρύνεται η συνεργασία μας με τον κ. Πασάλη που βρίσκεται στον Θεολόγο. Φέτος ξεκινήσαμε τη συσκευασία των προϊόντων που παράγονται στο κτήμα του. Η αρχή έγινε με το μαρούλι. Πρέπει να πω επίσης ότι η γκάμα των βιολογικών προϊόντων διευρύνεται. Θα υπάρχουν τα βιολογικά φρούτα εποχής, τομάτες και άλλα λαχανικά.
Αυτό σημαίνει πως η εταιρεία στηρίζει τα τοπικά προϊόντα;
Φυσικά. Σαν εταιρεία ερευνούμε την πιθανότητα να δημιουργήσουμε στη Ρόδο ένα θερμοκήπιο υδροπονίας με θεματικό χαρακτήρα. Θα βγάλουμε τοπ προϊόντα του τόπου μας. Πρόκειται για μια νέα μέθοδο καλλιέργειας φυτών. Δεν είναι βιολογική αλλού ούτε και χημική. Ολα γίνονται με την βοήθεια της τεχνολογίας και τα προϊόντα είναι εύγεστα και ωραία στην εμφάνιση. Παράδειγμα αποτελεί το θερμοκήπιο του είδους αυτού που λειτουργεί στη Θεσσαλονίκη. Τα προϊόντα που θα παράγουμε στη Ρόδο θα είναι ποιοτικά και θα διατίθενται σε προσιτές τιμές όλο το χρόνο.
Οι Ροδίτες έχουν επηρεαστεί στις αγορές τους από την νέα ασθένεια των λαχανικών;
Το πρόβλημα αυτό γιγαντώθηκε χάρη στους δημοσιογράφους που τρόμαξαν τον κόσμο. Οι καταναλωτές είναι διστακτικοί αφού βομβαρδίζονται από πληροφορίες αρνητικές. Η ουσία είναι μηδέν. Υπήρξε ένα ζήτημα με τα αγγούρια. Δεν είναι όμως, όπως τα παρουσίασαν, τα πράγματα. Θα το αντιμετωπίσουμε και αυτό όπως και όλες τις άλλες διατροφικές κρίσεις.
