Ανατρέπεται η ισορροπία στο Αιγαίο

Την ώρα που ο Ερ­ντο­γάν μιλά για «χα­μέ­νες πα­τρί­δες» και η Άγκυ­ρα έχει δρο­μο­λο­γή­σει την αγορά 100 μα­χη­τι­κών F-35, η Αθήνα πιέ­ζε­ται από τους δα­νει­στές να πε­ρι­κό­ψει κατά 400 εκατ. τις αμυ­ντι­κές δα­πά­νες. Μέσα σε αυτό το άκρως ανη­συ­χη­τι­κό κλίμα, κατά τη διάρ­κεια της επί­σκε­ψης Ομπά­μα, τέ­θη­κε το θέμα για στρα­τιω­τι­κή ενί­σχυ­ση.

Το «θερ­μό­με­τρο» της έντα­σης ανε­βαί­νει και πάλι στο Αι­γαίο τις τε­λευ­ταί­ες εβδο­μά­δες. Καθώς ο Τ. Ερ­ντο­γάν μέσω δη­μό­σιων προ­κλη­τι­κών εμ­φα­νί­σε­ων ξε­δι­πλώ­νει τα «σύ­νο­ρα της καρ­διάς» του και εγεί­ρει θέμα «χα­μέ­νων πα­τρί­δων» ακόμη και στο Αι­γαίο ανα­θε­μα­τί­ζο­ντας τη Συν­θή­κη της Λω­ζά­νης, η τουρ­κι­κή Πο­λε­μι­κή Αε­ρο­πο­ρία προ­κα­λεί και πάλι πάνω από ελ­λη­νι­κά νησιά -ημέρα και νύχτα-, με απο­τέ­λε­σμα να έχουν ξε­κι­νή­σει σκλη­ρές αε­ρο­μα­χί­ες με­τα­ξύ ελ­λη­νι­κών και τουρ­κι­κών μα­χη­τι­κών.

Πα­ράλ­λη­λα η Τουρ­κία ανα­κοι­νώ­νει νέα αγορά «μα­μούθ» υπερ­σύγ­χρο­νων μα­χη­τι­κών αε­ρο­σκα­φών και την ίδια ώρα η Ελ­λά­δα πιέ­ζε­ται ασφυ­κτι­κά από τους δα­νει­στές να πε­ρι­κό­ψει 400 εκατ. από τις αμυ­ντι­κές δα­πά­νες κατά το τρέ­χον έτος, όπως είχε υπο­σχε­θεί τον πε­ρα­σμέ­νο Αύ­γου­στο κατά την πρώτη αξιο­λό­γη­ση!

Μέσα σε αυτό το ασα­φές και άκρως ανη­συ­χη­τι­κό κλίμα που δια­μορ­φώ­νε­ται πέριξ των εθνι­κών θε­μά­των, η Αθήνα την πε­ρα­σμέ­νη Τρίτη ζή­τη­σε στρα­τιω­τι­κή βο­ή­θεια από τις ΗΠΑ κατά την εδώ επί­σκε­ψη του Αμε­ρι­κα­νού προ­έ­δρου Μπ. Ομπά­μα.

Αφε­νός να μην απο­χω­ρή­σει το ΝΑΤΟ και κυ­ρί­ως οι αμε­ρι­κα­νι­κές αε­ρο­ναυ­τι­κές δυ­νά­μεις από την ευ­ρύ­τε­ρη πε­ριο­χή του Αι­γαί­ου, πα­ρα­μέ­νο­ντας ως «εγ­γυ­ή­τριες δυ­νά­μεις», και αφε­τέ­ρου να πα­ρα­χω­ρη­θεί στην Ελ­λά­δα στρα­τιω­τι­κό υλικό που απο­σύ­ρε­ται από τις αμε­ρι­κα­νι­κές ένο­πλες δυ­νά­μεις.

Η Αθήνα ανη­συ­χεί, καθώς νέα δε­δο­μέ­να δια­μορ­φώ­νο­νται στην ισορ­ρο­πία δυ­νά­με­ων στο Αι­γαίο με την από­φα­ση της Τουρ­κί­ας να προ­μη­θευ­τεί επι­πλέ­ον 24 μα­χη­τι­κά αε­ρο­σκά­φη 5ης γε­νιάς τύπου F-35, όπως ανα­κοί­νω­σε ο Τούρ­κος υπουρ­γός Αμυ­νας Φικρί Ισίκ σε συ­νέ­ντευ­ξή του στο τουρ­κι­κό δί­κτυο Haber. Οπως απο­κά­λυ­ψε, το υπουρ­γείο Αμυ­νας της Τουρ­κί­ας έλαβε εντο­λή να προ­μη­θευ­τεί 24 F-35 έως το 2018, καθώς επί­σης η Τουρ­κία συμ­με­τέ­χει από την αρχή στο πρό­γραμ­μα (Joint Strike Fighter) που θα την οδη­γή­σει στην αντι­κα­τά­στα­ση των πε­ρισ­σο­τέ­ρων από τα αε­ρο­σκά­φη 3ης γε­νιάς που δια­θέ­τει ο τουρ­κι­κός στό­λος.

Στό­χος της Τουρ­κί­ας είναι η προ­μή­θεια συ­νο­λι­κά εκατό και πλέον F-35 με σκοπό την αντι­κα­τά­στα­ση του στό­λου των F-4 και F-16, ενώ πα­ράλ­λη­λα ως συ­μπα­ρα­γω­γός χώρα φι­λο­δο­ξεί έως το 2023 να ανα­πτύ­ξει ένα αμι­γώς τουρ­κι­κό μα­χη­τι­κό! Ο Τούρ­κος πρω­θυ­πουρ­γός ανα­κοί­νω­σε επι­πλέ­ον ότι οι δια­πραγ­μα­τεύ­σεις συ­νε­χί­ζο­νται για την αγορά πυ­ραύ­λων εδά­φους αέρος με­γά­λου βε­λη­νε­κούς, ένα συμ­βό­λαιο το ύψος του οποί­ου υπο­λο­γί­ζε­ται σε σχε­δόν 3 δισ.

Η Αγκυ­ρα είχε αρ­χι­κά προ­κρί­νει γι’ αυτήν την αγορά την κι­νε­ζι­κή επι­χεί­ρη­ση China Precision Machinery Export-Import Corporation (CPMIEC) μετά την επι­βο­λή αμε­ρι­κα­νι­κών κυ­ρώ­σε­ων, επει­δή πα­ρα­βί­α­σε το εμπάρ­γκο στις πω­λή­σεις όπλων στο Ιράν και στη Συρία. Λόγω των επι­κρί­σε­ων από τους εταί­ρους της στο ΝΑΤΟ, η φι­λοϊ­σλα­μι­κή κυ­βέρ­νη­ση επα­νέ­λα­βε τις δια­πραγ­μα­τεύ­σεις με τους αντα­γω­νι­στές της κι­νε­ζι­κής εται­ρεί­ας, με­τα­ξύ των οποί­ων η γαλ­λοϊ­τα­λι­κή Eurosam. Οι κα­τευ­θυ­νό­με­νοι Stand-off πύ­ραυ­λοι SOM που θα χρη­σι­μο­ποι­η­θούν στα F-35 θα κα­τα­σκευά­ζο­νται στην Τουρ­κία. Ο εν λόγω πύ­ραυ­λος με την κω­δι­κή ονο­μα­σία SOM-J έχει σχε­δια­στεί στην Τουρ­κία.

Με τη Lockheed

Η συμ­φω­νία συ­νερ­γα­σί­ας υπε­γρά­φη στην Αγκυ­ρα με­τα­ξύ της τουρ­κι­κής ROKETSAN και του τμή­μα­τος Βλη­μά­των και Ελέγ­χου Βολής της αμε­ρι­κα­νι­κής εται­ρεί­ας αμυ­ντι­κών συ­στη­μά­των Lockheed Martin. Αυτή η συμ­φω­νία έχει στόχο να δια­τε­θεί ο εν λόγω πύ­ραυ­λος στην υπη­ρε­σία των χωρών που παίρ­νουν μέρος στο σχέ­διο του μα­χη­τι­κού JSF, με σκοπό να χρη­σι­μο­ποι­η­θούν στα αε­ρο­σκά­φη F-35 και όχι μόνο…

Το νέο εξο­πλι­στι­κό πα­κέ­το της Τουρ­κί­ας προ­κα­λεί ανη­συ­χία στην Αθήνα, καθώς η Ελ­λά­δα στην πα­ρού­σα φάση δεν έχει οι­κο­νο­μι­κή δυ­να­τό­τη­τα ούτε καν να προ­χω­ρή­σει στον εκ­συγ­χρο­νι­σμό του υπάρ­χο­ντος στό­λου (F-16 και Mirage 2000). Ωστό­σο ακόμη και αν η Ελ­λά­δα μπο­ρού­σε οι­κο­νο­μι­κά και απο­φά­σι­ζε σή­με­ρα να προ­μη­θευ­θεί F-35, θα έπρε­πε να είχε την έγκρι­ση του αμε­ρι­κα­νι­κού Κο­γκρέ­σου, αν και αυτή τη στιγ­μή το κό­στος για την αγορά και μόνο ενός F-35 ανέρ­χε­ται στα 100 εκατ. δο­λά­ρια. Επο­μέ­νως μόνο μία μοίρα (15-20 αε­ρο­σκά­φη) κο­στί­ζει περί τα 2 δισ. ευρώ. Ωστό­σο στο ΓΕΑ υπο­λο­γί­ζουν ότι το 2021-22, οπότε η πρώτη μοίρα τουρ­κι­κών F-35 θα είναι πλή­ρως επι­χει­ρη­σια­κή, η Ελ­λά­δα θα μπο­ρεί να αντι­πα­ρα­τά­ξει τα ανα­βαθ­μι­σμέ­να F-16, κό­στος το οποίο υπο­λο­γί­ζε­ται σε πε­ρί­που 1,7 δισ. ευρώ.

Πά­ντως ο υπουρ­γός Αμυ­νας Π. Καμ­μέ­νος εμ­φα­νί­ζε­ται προ­βλη­μα­τι­σμέ­νος ως προς τον εκ­συγ­χρο­νι­σμό των F-16. Δη­μο­σί­ως έχει εκ­φρά­σει την ανά­γκη «εκ­συγ­χρο­νι­σμού της ελ­λη­νι­κής Πο­λε­μι­κής Αε­ρο­πο­ρί­ας» με την από­κτη­ση «ενός ανά­λο­γου συ­στή­μα­τος» με εκεί­νο που θα απο­κτή­σει η Τουρ­κία, εν­νο­ώ­ντας σαφώς ότι η Ελ­λά­δα θα πρέ­πει να απο­κτή­σει F-15 για να αντι­με­τω­πί­σει τα F-35 της Τουρ­κί­ας. Το εξο­πλι­στι­κό ράλι της Τουρ­κί­ας δεν πε­ριο­ρί­ζε­ται στους αι­θέ­ρες, καθώς απο­φα­σί­στη­κε επί­σης να προ­χω­ρή­σουν και ορι­σμέ­να προ­γράμ­μα­τα που αφο­ρούν το Πο­λε­μι­κό Ναυ­τι­κό, την κυ­βερ­νο­ά­μυ­να και τον στρα­τό ξηράς. Επο­μέ­νως εκτός από την πλήρη ανα­τρο­πή της ισορ­ρο­πί­ας δυ­νά­με­ων στο Αι­γαίο με την έντα­ξη αε­ρο­σκα­φών 5ης γε­νιάς στο οπλο­στά­σιο της Τουρ­κί­ας, στην Αθήνα υπάρ­χουν ανη­συ­χί­ες για ανα­τρο­πή της ισορ­ρο­πί­ας και σε άλ­λους το­μείς των Ενό­πλων Δυ­νά­με­ων, όπως το Πο­λε­μι­κό Ναυ­τι­κό.

Φρε­γά­τες

Πριν από με­ρι­κά χρό­νια, κατά την από­συρ­ση των αμε­ρι­κα­νι­κών φρε­γα­τών τύπου «Oliver Hazard Perry», είχε απορ­ρι­φθεί το εν­δε­χό­με­νο προ­μή­θειας ορι­σμέ­νων εξ αυτών. Ομως η Τουρ­κία, πα­ρέ­λα­βε οκτώ από τις ΗΠΑ. Πλέον επα­νέρ­χε­ται αυτό το σε­νά­ριο, ενώ στην Αθήνα διε­ρευ­νούν τις πι­θα­νό­τη­τες η Ουά­σιγ­κτον να είναι δια­τε­θει­μέ­νη να προ­χω­ρή­σει στην απο­δέ­σμευ­ση κά­ποιου αντι­τορ­πι­λι­κού κλά­σης «Arleigh Burke», τα οποία είναι πολύ πιο σύγ­χρο­να από τις «Oliver Hazard Perry». Το θέμα ετέθη κατά την εδώ επί­σκε­ψη του Αμε­ρι­κα­νού προ­έ­δρου, ο οποί­ος επέ­δει­ξε προ­θυ­μία να βοη­θή­σει την Αθήνα στον τομέα των εξο­πλι­σμών, με την πα­ρα­χώ­ρη­ση πα­λαιού αμε­ρι­κα­νι­κού υλι­κού.

Η Τουρ­κία τις τε­λευ­ταί­ες δε­κα­ε­τί­ες έχει σαφώς αριθ­μη­τι­κή υπε­ρο­χή ένα­ντι της Ελ­λά­δας σε διά­φο­ρους στρα­τιω­τι­κούς το­μείς, αλλά σε ορι­σμέ­νες πε­ρι­πτώ­σεις δια­θέ­τει και ποιο­τι­κή υπε­ρο­χή. Ωστό­σο, όπως εύ­στο­χα πα­ρα­τη­ρεί ο Αρί­στος Αρι­στο­τέ­λους, ανα­λυ­τής του Κυ­πρια­κού Κέ­ντρου Στρα­τη­γι­κών Με­λε­τών, «με εξαί­ρε­ση το αν­θρώ­πι­νο δυ­να­μι­κό, η τουρ­κι­κή πλε­ο­νε­κτι­κή θέση δεν είναι ούτε συ­ντρι­πτι­κή ούτε και προ­ε­ξο­φλεί ότι θα είναι υπέρ της το απο­τέ­λε­σμα μιας με­τα­ξύ τους εν­δε­χό­με­νης ανα­μέ­τρη­σης στον ελ­λη­νο­τουρ­κι­κό χώρο». Ομως όπως επι­ση­μαί­νει ο συ­γκε­κρι­μέ­νος ανα­λυ­τής, οι δρα­στι­κές πε­ρι­κο­πές στους αμυ­ντι­κούς προ­ϋ­πο­λο­γι­σμούς της Ελ­λά­δας και οι επι­δρά­σεις τους στις Ενο­πλες Δυ­νά­μεις της χώρας τεί­νουν να δια­βρώ­σουν ανη­συ­χη­τι­κά αυτή τη σχέση ένα­ντι της Τουρ­κί­ας.

• Η Τουρ­κία με 511.000 στρα­τιώ­τες δια­θέ­τει το με­γα­λύ­τε­ρο στρα­τιω­τι­κό αν­θρώ­πι­νο δυ­να­μι­κό στον ευ­ρω­παϊ­κό χώρο. Ακο­λου­θούν η Γαλ­λία με 222.200, η Γερ­μα­νία με 186.450, η Ιτα­λία με 176.000, το Ηνω­μέ­νο Βα­σί­λειο με 169.150 και η Ελ­λά­δα με 143.350.

• Στον συ­σχε­τι­σμό δυ­νά­με­ων στον τομέα των αρ­μά­των μάχης, για κάθε 1 ελ­λη­νι­κό άρμα ανα­λο­γούν 1,7 τουρ­κι­κά. Η Τουρ­κία δια­θέ­τει 2.500 άρ­μα­τα και η Ελ­λά­δα 1.340. Στα Τε­θω­ρα­κι­σμέ­να Οχή­μα­τα Με­τα­φο­ράς Προ­σω­πι­κού (Μ113Α1/Α2 και Μ577) οι ανα­λο­γί­ες είναι 2,2 τουρ­κι­κά για κάθε 1,9 ελ­λη­νι­κά. Η Τουρ­κία δια­θέ­τει 4.700 ΤΟΜΠ-ΤΟΜΑ και η Ελ­λά­δα 2.750. Ιδιαί­τε­ρα μειω­μέ­νο είναι το δυ­να­μι­κό της ελ­λη­νι­κής πλευ­ράς όσον αφορά το Πυ­ρο­βο­λι­κό. Η Τουρ­κία δια­θέ­τει 7.800 πυ­ρο­βό­λα και η Ελ­λά­δα 3.600. Ωστό­σο δια­φο­ρε­τι­κή είναι η ει­κό­να σχε­τι­κά με τα αντιαρ­μα­τι­κά (αυ­το­κι­νού­με­να και φο­ρη­τά), όπου η Ελ­λά­δα πα­ρου­σιά­ζε­ται πε­ρισ­σό­τε­ρο ενι­σχυ­μέ­νη από την Τουρ­κία, πα­ρό­τι η δεύ­τε­ρη συ­νε­χί­ζει να υπερ­τε­ρεί ελα­φρώς. Τα με­τα­φο­ρι­κά αε­ρο­σκά­φη Στρα­τού έχουν μειω­θεί στο διά­στη­μα της δε­κα­ε­τί­ας από 43 σε 27 όσον αφορά την Ελ­λά­δα, ενώ αυ­ξή­θη­καν στα 38 στην Τουρ­κία από 7 που ήταν το 2004.

Επί­σης τα τε­λευ­ταία έτη αυ­ξή­θη­κε ο στό­λος των ελι­κο­πτέ­ρων κατά 17 στην Ελ­λά­δα φθά­νο­ντας στα 162 και στην Τουρ­κία αυ­ξή­θη­κε κατά 21 φθά­νο­ντας στα 292.

• Στο Ναυ­τι­κό η Τουρ­κία δια­θέ­τει 48.600 άτομα προ­σω­πι­κό και η Ελ­λά­δα 19.000. Η Τουρ­κία δια­θέ­τει 13 υπο­βρύ­χια και η Ελ­λά­δα 11. Τα υπο­βρύ­χια είναι γερ­μα­νι­κής προ­έ­λευ­σης και στις δύο χώρες. Η Ελ­λά­δα δια­θέ­τει 13 φρε­γά­τες και η Τουρ­κία 16. Η Ελ­λά­δα δια­θέ­τει 12 κα­νο­νιο­φό­ρους,15 πυ­ραυ­λα­κά­τους, 5 αρ­μα­τα­γω­γά, 3 πλοία τα­χεί­ας με­τα­φο­ράς ZUBR και 3 πλοία τα­χεί­ας υπο­στή­ρι­ξης. Η Τουρ­κία, από την άλλη, δια­θέ­τει 8 κορ­βέ­τες, 23 πυ­ραυ­λα­κά­τους, 33 απο­βα­τι­κά και 2 πλοία γε­νι­κής υπο­στή­ρι­ξης. Οσον αφορά τη Ναυ­τι­κή Αε­ρο­πο­ρία η Ελ­λά­δα δια­θέ­τει 5 αε­ρο­σκά­φη τύπου P-COrion κατά υπο­βρυ­χί­ων και η Τουρ­κία 10, από τα οποία τα 4 είναι πε­ρι­πο­λι­κά (αστυ­νό­μευ­σης) και τα 6 ελα­φρά με­τα­φο­ρι­κά. Επί­σης το Ελ­λη­νι­κό Ναυ­τι­κό δια­θέ­τει 18 ελι­κό­πτε­ρα και επα­νε­νερ­γο­ποιεί 5 αε­ρο­σκά­φη ναυ­τι­κής συ­νερ­γα­σί­ας, ενώ η Τουρ­κία δια­θέ­τει 37 ελι­κό­πτε­ρα και 7 αε­ρο­σκά­φη ναυ­τι­κής συ­νερ­γα­σί­ας.

• Σχε­δόν αμε­τά­βλη­τος πα­ρα­μέ­νει ο αριθ­μός των μα­χη­τι­κών αε­ρο­σκα­φών της Ελ­λη­νι­κής Πο­λε­μι­κής Αε­ρο­πο­ρί­ας την τε­λευ­ταία πε­ντα­ε­τία. Η Ελ­λά­δα δια­θέ­τει 237 μα­χη­τι­κά και η Τουρ­κία 300. Επί­σης η Ελ­λά­δα δια­θέ­τει 23 με­τα­φο­ρι­κά αε­ρο­σκά­φη (C-160, Herculesκαι Spartan) και 31 ελι­κό­πτε­ρα ελα­φρά και μέσου τύπου, ενώ η Τουρ­κία δια­θέ­τει 86 με­τα­φο­ρι­κά αε­ρο­σκά­φη (C-27, Herculesκαι Spartan) και 40 ελι­κό­πτε­ρα. Επι­πλέ­ον η τουρ­κι­κή Πο­λε­μι­κή Αε­ρο­πο­ρία δια­θέ­τει 7 αε­ρο­σκά­φη ιπτά­με­νου ανε­φο­δια­σμού.

Στην αε­ρο­πο­ρι­κή άμυνα η Ελ­λά­δα πα­ρου­σιά­ζε­ται σε κα­λύ­τε­ρη θέση με τους αμε­ρι­κα­νι­κούς Patriot και τους ρω­σι­κούς S-300 και PMU-1, ενώ η Τουρ­κία δια­θέ­τει τους MIM-23 Hawk ΜΙΜ-Nike Hercules.

Η Τουρ­κία ορα­μα­τί­ζε­ται να δια­δρα­μα­τί­σει έναν ακόμη με­γα­λύ­τε­ρο ρόλο στη γύρω πε­ριο­χή ? ιδιαί­τε­ρα στις τουρ­κό­φω­νες πρώην σο­σια­λι­στι­κές δη­μο­κρα­τί­ες όπως και στην Ανα­το­λι­κή Με­σό­γειο και τη Μέση Ανα­το­λή. Ομως όπως επι­ση­μαί­νει ο Κύ­πριος ανα­λυ­τής Αρί­στος Αρι­στο­τέ­λους, που ση­μειω­τέ­ον χαί­ρει ιδιαί­τε­ρης εκτί­μη­σης στο ΓΕΕΘΑ πα­ρό­τι η Τουρ­κία απο­τε­λεί μια αρ­κε­τά αξιό­λο­γη στρα­τιω­τι­κά χώρα στην πε­ριο­χή, οι στρα­τιω­τι­κές της ικα­νό­τη­τες δεν της πα­ρέ­χουν τη δυ­να­τό­τη­τα είτε για προ­βο­λή απο­τε­λε­σμα­τι­κής ισχύ­ος είτε για να στη­ρί­ξει αξιό­πι­στα μια τέ­τοια εξω­τε­ρι­κή πο­λι­τι­κή.

ΕΘΝΟΣ