Οι δήμοι θα επιλέγουν χρήσεις γης αλλά από καθορισμένο σχέδιο

Ελευ­θε­ρία κι­νή­σε­ων στους δή­μους όσον αφορά τις χρή­σεις γης δίνει το σχέ­διο νόμου «Χω­ρι­κός Σχε­δια­σμός – Βιώ­σι­μη Ανά­πτυ­ξη», το οποίο τέ­θη­κε από το υπουρ­γείο Πε­ρι­βάλ­λο­ντος και Ενέρ­γειας σε δη­μό­σια δια­βού­λευ­ση για μία εβδο­μά­δα. Ωστό­σο δεν δί­νε­ται «λευκή επι­τα­γή» στις το­πι­κές κοι­νω­νί­ες. Αν και θα είναι εκεί­νες που θα κα­θο­ρί­ζουν τις κα­τη­γο­ρί­ες χρή­σε­ων γης, θα πρέ­πει η εξει­δί­κευ­ση του σχε­δια­σμού -τα Το­πι­κά Χω­ρι­κά Σχέ­δια που θα εκ­πο­νούν δη­λα­δή- να είναι συμ­βα­τή με όσα έχουν απο­φα­σι­στεί στις Πε­ρι­φέ­ρειες με τα Πε­ρι­φε­ρεια­κά Χω­ρο­τα­ξι­κά Πλαί­σια.

Ει­δι­κό­τε­ρα, τα Το­πι­κά Χω­ρι­κά Σχέ­δια αντι­κα­θι­στούν τα πρώην Γε­νι­κά Πο­λε­ο­δο­μι­κά Σχέ­δια. Η έγκρι­σή τους θα γί­νε­ται εφό­σον ελεγ­χθεί η εναρ­μό­νι­ση ή η συμ­βα­τό­τη­τα του πε­ριε­χο­μέ­νου τους με τα Πε­ρι­φε­ρεια­κά Χω­ρο­τα­ξι­κά Πλαί­σια και τα αντί­στοι­χα σχέ­δια όμο­ρων δήμων. Επι­πλέ­ον, το προ­στα­τευ­τι­κό πλαί­σιο γί­νε­ται αυ­στη­ρό­τε­ρο, καθώς στα στοι­χεία που χρή­ζουν προ­στα­σί­ας προ­στί­θε­ται το τοπίο και στις εκτά­σεις που εντάσ­σο­νται στις προ­στα­τευό­με­νες πε­ριο­χές προ­στί­θε­νται αι­για­λός και πα­ρα­λία, πο­τα­μοί, λί­μνες και ρέ­μα­τα. Πα­ράλ­λη­λα ο κα­θο­ρι­σμός ει­δι­κών πε­ριο­ρι­σμών στις χρή­σεις γης και στους όρους δό­μη­σης, όπως και η οριο­θέ­τη­ση των ρε­μά­των παύει να έχουν δυ­νη­τι­κό χα­ρα­κτή­ρα.

Γε­νι­κό­τε­ρα, στην κο­ρυ­φή της πυ­ρα­μί­δας βρί­σκε­ται η Εθνι­κή Χω­ρι­κή Στρα­τη­γι­κή. Τα Ει­δι­κά Χω­ρο­τα­ξι­κά Πλαί­σια (π.χ. του του­ρι­σμού, των Ανα­νε­ώ­σι­μων Πηγών Ενέρ­γειας κ.ά.) υπε­ρι­σχύ­ουν των πε­ρι­φε­ρεια­κών χω­ρο­τα­ξι­κών πλαι­σί­ων. Τα Το­πι­κά Χω­ρι­κά Σχέ­δια υιο­θε­τούν ένα αυ­στη­ρό­τε­ρο πλαί­σιο. Ο κάθε δήμος θα μπο­ρεί να επι­λέ­ξει για την πε­ριο­χή του τις χρή­σεις γης στις οι­κι­στι­κές και πα­ρα­γω­γι­κές ζώνες.

Όσον αφορά τα Ει­δι­κά Χω­ρι­κά Σχέ­δια -Πε­ριο­χές Ολο­κλη­ρω­μέ­νης Του­ρι­στι­κής Ανά­πτυ­ξης (ΠΟΤΑ), Ει­δι­κά Σχέ­δια Χω­ρι­κής Ανά­πτυ­ξης Στρα­τη­γι­κών Επεν­δύ­σε­ων (ΕΣΔ­ΧΑ­ΣΕ), Ει­δι­κά Σχέ­δια Χω­ρι­κής Ανά­πτυ­ξης Δη­μό­σιων Ακι­νή­των (ΕΣΧΑ­ΔΑ) κ.ά.- επέρ­χο­νται αλ­λα­γές ώστε να απο­τρα­πεί το εν­δε­χό­με­νο εδραί­ω­σης ενός πα­ράλ­λη­λου συ­στή­μα­τος σχε­δια­σμού το οποίο να δια­τη­ρεί και να ενι­σχύ­ει τις κατ’ εξαί­ρε­ση ρυθ­μί­σεις με δυ­σμε­νείς επι­πτώ­σεις τόσο στον χώρο όσο και στην ασφά­λεια δι­καί­ου. Έτσι, κα­ταρ­γεί­ται η δυ­να­τό­τη­τα τρο­πο­ποί­η­σή τους, όπως και των πε­ρι­φε­ρεια­κών σχε­δί­ων, με υπουρ­γι­κή από­φα­ση παρά μόνο σε πε­ρί­πτω­ση φυ­σι­κών κα­τα­στρο­φών ή νέων κοι­νο­τι­κών οδη­γιών.

Τα ει­δι­κά σχέ­δια, τα οποία αφο­ρούν στην κα­τάρ­τι­ση σχε­δί­ων χρή­σε­ων γης νέου τύπου για τη διευ­κό­λυν­ση επεν­δύ­σε­ων, για να υπε­ρι­σχύ­ουν των το­πι­κών θα πρέ­πει να υπάρ­χει και σύμ­φω­νη γνώμη του Κε­ντρι­κού Συμ­βου­λί­ου Πο­λε­ο­δο­μι­κών Θε­μά­των και Αμ­φι­σβη­τή­σε­ων (ΚΕ­ΣΥ­ΠΟ­ΘΑ).

Ει­δι­κό­τε­ρα, το προ­τει­νό­με­νο νο­μο­σχέ­διο τρο­πο­ποιεί σε επι­μέ­ρους ση­μεία και κω­δι­κο­ποιεί τον νόμο 4269/2014 ο οποί­ος δια­τη­ρεί­ται στο κυ­ρί­ως σώμα του. Ει­δι­κό­τε­ρα, με­τα­ξύ άλλων, προ­βλέ­πε­ται:

* η με­το­νο­μα­σία των Εθνι­κών Χω­ρο­τα­ξι­κών Πλαι­σί­ων σε Ει­δι­κά Χω­ρο­τα­ξι­κά Πλαί­σια

* η ενί­σχυ­ση του ρόλου των Πε­ρι­φε­ρεια­κών Πλαι­σί­ων ώστε να απο­τε­λέ­σουν τον πυ­λώ­να του συ­στή­μα­τος χω­ρι­κού σχε­δια­σμού ως ερ­γα­λεία συ­ντο­νι­σμού επι­μέ­ρους το­με­α­κών χω­ρο­τα­ξι­κών κα­τευ­θύν­σε­ων όπως αυτές προ­βλέ­πο­νται από τα Ει­δι­κά Χω­ρο­τα­ξι­κά Πλαί­σια αλλά και ως ερ­γα­λεία συ­ντο­νι­σμού με την ανα­πτυ­ξια­κή πο­λι­τι­κή και με χρη­μα­το­δο­τι­κά ερ­γα­λεία.

* η ανα­βάθ­μι­ση του ρόλου και του κύ­ρους του Εθνι­κού Συμ­βου­λί­ου Χω­ρο­τα­ξί­ας ως ορ­γά­νου κοι­νω­νι­κής δια­βού­λευ­σης, αν και ο ρόλος του πα­ρα­μέ­νει κυ­ρί­ως γνω­μο­δο­τι­κός. Επι­κε­φα­λής του θα ορί­ζε­ται επι­στή­μο­νας ανα­γνω­ρι­σμέ­νου κύ­ρους σε θέ­μα­τα χω­ρο­τα­ξί­ας και όχι ο εκά­στο­τε γε­νι­κός γραμ­μα­τέ­ας του υπουρ­γεί­ου.

* δια­γρα­φή του άρ­θρου 11 το οποίο αφορά την «ψη­φιο­ποί­η­ση και ηλε­κτρο­νι­κή κα­τα­γρα­φή των θε­σμι­κών γραμ­μών, πλη­ρο­φο­ριών, όρων και χρή­σε­ων γης» με στόχο τη συ­νο­λι­κή επα­νε­ξέ­τα­ση του πε­ριε­χο­μέ­νου του σχε­τι­κού άρ­θρου προς την κα­τεύ­θυν­ση εναρ­μό­νι­σης του με τον Ν. 3882/2010.

Σύμ­φω­να με τα στε­λέ­χη του υπουρ­γεί­ου, το ισχύ­ον σύ­στη­μα χω­ρι­κού σχε­δια­σμού πα­ρου­σιά­ζει τα εξής προ­βλή­μα­τα:

* ακύ­ρω­ση του ενιαί­ου σχε­δια­σμού σε το­πι­κό επί­πε­δο, σύμ­φω­να με τη διε­θνή πρα­κτι­κή, με απο­τέ­λε­σμα να κυ­ριαρ­χεί η απο­σπα­σμα­τι­κή ρύθ­μι­ση του χώρου στην εδα­φι­κή έκτα­ση των δήμων

* ακύ­ρω­ση της ση­μα­σί­ας και του ρόλου του Εθνι­κού Πλαι­σί­ου Χω­ρο­τα­ξι­κού Σχε­δια­σμού ως ερ­γα­λεί­ου συ­ντο­νι­σμού των το­με­α­κών χω­ρο­τα­ξι­κών πλαι­σί­ων

* κα­τάρ­γη­ση του επι­πέ­δου μη­τρο­πο­λι­τι­κού σχε­δια­σμού που επι­τε­λού­σαν τα Ρυθ­μι­στι­κά Σχέ­δια

* ατε­λής εν­σω­μά­τω­ση αδια­κρί­τως των Ει­δι­κών Χω­ρι­κών Σχε­δί­ων (ΕΧΣ) στο σύ­στη­μα σχε­δια­σμού και μά­λι­στα με τρόπο ώστε να «πνί­γει» τους θε­σμο­θε­τη­μέ­νους όρους ανά­πτυ­ξης και προ­στα­σί­ας στην ευ­ρύ­τε­ρη πε­ριο­χή τους, οδη­γώ­ντας ακόμη και σε ακύ­ρω­ση των το­πι­κών πο­λε­ο­δο­μι­κών σχε­δί­ων ή των σχε­δί­ων χρή­σε­ων γης (ΓΠΣ / ΣΧΟ­Ο­ΑΠ / ΖΟΕ / Το­πι­κών Χω­ρι­κών Σχε­δί­ων) τα οποία δια­σφα­λί­ζουν την απαι­τού­με­νη ασφά­λεια δι­καί­ου.

Το σχέ­διο νόμου που ετέθη σε δια­βού­λευ­ση την πε­ρα­σμέ­νη Πα­ρα­σκευή επι­χει­ρεί να αντι­με­τω­πί­σει τα πα­ρα­πά­νω προ­βλή­μα­τα με πε­ριο­ρι­σμέ­νες και εντο­πι­σμέ­νες τρο­πο­ποι­ή­σεις.