«Αφήνω πίσω μου, το σπίτι μου το πατρικό, τους γονείς μου και τη Ρόδο…»

Συ­νέ­ντευ­ξη

στη Μαίρη Φώτη

Ο κ. Γιάν­νης Ορ­φα­νός είναι για­τρός στο Νο­σο­κο­μείο Ρόδου, χει­ρουρ­γός ορ­θο­παι­δι­κός, και στα 46 του χρό­νια, ξα­να­κά­θι­σε στα θρα­νία με μο­να­δι­κό σκοπό να φύγει στο εξω­τε­ρι­κό.

Η από­φα­σή του, ελή­φθη πέρσι τον καιρό του δη­μο­ψη­φί­σμα­τος, όταν φο­βή­θη­κε ότι η χώρα βρί­σκε­ται στα πρό­θυ­ρα της εξό­δου από το ευρώ. Οι συ­γκυ­ρί­ες ήταν ευ­νοϊ­κές και σή­με­ρα, μετά από πε­ρί­που έναν χρόνο, στρι­μώ­χνει ρούχα και όνει­ρα, αγω­νί­ες και ελ­πί­δες, στις απο­σκευ­ές του και είναι έτοι­μος για το επό­με­νο βήμα.

Ο τε­λευ­ταί­ος χρό­νος πέ­ρα­σε με πολλή δου­λειά και πολλή διά­βα­σμα, αλλά ο στό­χος επε­τεύ­χθη, και όπως λέει «ήρθε η ώρα». Στο τέλος Σε­πτεμ­βρί­ου εγκα­τα­λεί­πει τη Ρόδο, με εν­διά­με­σο σταθ­μό την Αθήνα, και τε­λι­κό προ­ο­ρι­σμό την Ελ­βε­τία.

Στην συ­νέ­ντευ­ξή του στην «δ», μιλά για τους λό­γους που τον οδή­γη­σαν να αφή­σει πίσω του «το σπίτι του το πα­τρι­κό, τους γο­νείς του και την Ρόδο», και συ­γκι­νεί­ται όταν συ­νει­δη­το­ποιεί ότι πλέον ο χρό­νος μετρά αντί­στρο­φα για την ζωή που ζούσε μέχρι σή­με­ρα. Δεν ξέρει αν και πότε θα επι­στρέ­ψει στη Ρόδο, αυτό το αφή­νει στην ζωή και στον Θεό, αλλά εξο­μο­λο­γεί­ται ότι θέλει να πε­θά­νει στο χωριό του, στο Δια­φά­νι στην Κάρ­πα­θο…

Η ζωή, λέει ο κ. Ορ­φα­νός, δίνει και δεύ­τε­ρες και τρί­τες ευ­και­ρί­ες, αρκεί να τις διεκ­δι­κή­σεις και να τις ζη­τή­σεις έντι­μα, και ο ίδιος τις διεκ­δί­κη­σε και τις κα­τά­κτη­σε. Αυτό που έχει ση­μα­σία όμως, το­νί­ζει,  είναι να δια­χει­ρι­στεί ο κα­θέ­νας την ζωή του, όπως εκεί­νος νο­μί­ζει γιατί η ζωή είναι μία και μικρή…

• Πότε απο­φα­σί­σα­τε να εγκα­τα­λεί­ψε­τε την Ελ­λά­δα;

Ηταν πέ­ρυ­σι, τον καιρό του δη­μο­ψη­φί­σμα­τος. Μέχρι τότε, παρά την κρίση, τα κου­τσο­κα­τα­φέρ­να­με. Τότε με το δη­μο­ψή­φι­σμα κα­τά­λα­βα ότι όλα αυτά τα πράγ­μα­τα που θε­ω­ρού­σα­με δε­δο­μέ­να στην ζωή μας, μπο­ρούν κά­ποια στιγ­μή να ανα­τρα­πούν. Ηταν η πρώτη φορά που φο­βή­θη­κα ότι θα βγού­με από το ευρώ. Εκεί­νη η πε­ρί­ο­δος συ­νέ­πε­σε με το γε­γο­νός ότι η κόρη μου, είχε ξε­κι­νή­σει τις σπου­δές της στην Κύπρο, κι έπρε­πε να μπορώ να της στέλ­νω πραγ­μα­τι­κά χρή­μα­τα και όχι χρή­μα­τα της Μο­νό­πο­λης. Επρε­πε λοι­πόν, να έχω μια δου­λειά από την οποία θα βγάζω χρή­μα­τα… Κα­νο­νι­κά χρή­μα­τα. Αν επι­στρέ­φα­με στην δραχ­μή, η δυ­να­τό­τη­τα αυτή, δεν θα υπήρ­χε πια. Συγ­χρό­νως, επει­δή το παιδί είχε φύγει από τη Ρόδο, είχα γίνει ξανά ευ­έ­λι­κτος, δεν ήταν δη­λα­δή απα­ραί­τη­το να συ­νε­χί­σω να ζω στη Ρόδο. Εί­μα­στε άν­θρω­ποι, δεν εί­μα­στε δέ­ντρα, μπο­ρού­με να με­τα­κι­νη­θού­με… Πα­ράλ­λη­λα, ο κα­λύ­τε­ρός μου φίλος είχε ήδη φύγει για την Ελ­βε­τία. Αυτοί οι τρεις πα­ρά­γο­ντες, με έκα­ναν να σκέ­φτο­μαι αυτό που έχει γρά­ψει ο Κού­ντε­ρα, ότι «η ζωή είναι αλλού». Τότε, ξε­κί­νη­σα να ανα­ζη­τώ δου­λειά στην Ελ­βε­τία όπου εκεί μι­λούν τρεις γλώσ­σες, μια εκ των οποί­ων γνω­ρί­ζω, τα γαλ­λι­κά. Μου είπαν όμως ότι οι προ­ο­πτι­κές στο γαλ­λό­φω­νο τμήμα δεν είναι καλές, ότι στο γερ­μα­νό­φω­νο είναι κα­λύ­τε­ρες κι έτσι απο­φά­σι­σα να ξε­κι­νή­σω να μα­θαί­νω γερ­μα­νι­κά, μια γλώσ­σα της οποί­ας μέχρι τότε δεν ήξερα ούτε μία λέξη. Ξε­κί­νη­σα μα­θή­μα­τα τον Αύ­γου­στο του 2015 και σε εννιά μήνες, πήρα την πι­στο­ποί­η­ση που χρειά­ζο­νται οι Ελ­βε­τοί για να μπο­ρείς να ερ­γα­στείς σε γερ­μα­νό­φω­νο Νο­σο­κο­μείο. Και έχει έρθει η ώρα…

• Από το ευρώ δεν βγή­κα­με κ. Ορ­φα­νέ, ωστό­σο η από­φα­σή σας δεν άλ­λα­ξε…

Από το ευρώ δεν βγή­κα­με, αλλά εκτι­μώ ότι ο κίν­δυ­νος εξα­κο­λου­θεί να υπάρ­χει. Ζούμε ήδη έξι χρό­νια κρί­σης. Με­σο­πέ­λα­γα αρ­με­νί­ζου­με και στε­ριά δεν βλέ­που­με… Εκτι­μώ ότι αυτή η κυ­βέρ­νη­ση είναι ανε­παρ­κής για να μας βγά­λει από την κρίση, όπως ανε­παρ­κής ήταν και η προη­γού­με­νη κυ­βέρ­νη­ση του Αντώ­νη Σα­μα­ρά. Φο­βά­μαι, ότι το μέλ­λον θα είναι χει­ρό­τε­ρο, όχι τόσο για εμάς όσο για την επό­με­νη γενιά, τα παι­διά μας, για τα οποία δεν βλέπω να υπάρ­χει μέλ­λον.

• Πόσων ετών επι­στρέ­ψα­τε ξανά στα θρα­νία;

Σή­με­ρα είμαι 46 ετών. Ποτέ δεν είναι αργά.

• Ηταν δύ­σκο­λο;

Είναι δύ­σκο­λο να μά­θεις μια ξένη γλώσ­σα όταν είσαι με­γά­λος. Είναι πολύ πιο εύ­κο­λο για ένα παιδί να μάθει ξένη γλώσ­σα απ’ ότι ένας ενή­λι­κος. Είδα τη δια­φο­ρά στο πώς έμαθα αγ­γλι­κά, που τα έμαθα μι­κρός από το πώς έμαθα γερ­μα­νι­κά. Οι λέ­ξεις βγαί­νουν δύ­σκο­λα και πρέ­πει να τις σκέ­φτο­μαι μία μία! Όταν έχεις κί­νη­τρο όμως, τα πράγ­μα­τα γί­νο­νται.

• Κύριε Ορ­φα­νέ, θα έλεγε κα­νείς ότι έχετε μια «στρω­μέ­νη δου­λειά», είστε για­τρός στο Νο­σο­κο­μείο της Ρόδου, και είστε, σε ερ­γα­σια­κό επί­πε­δο, σε πλε­ο­νε­κτι­κό­τε­ρη θέση από άλ­λους συ­μπο­λί­τες μας που είτε είναι άνερ­γοι, είτε είναι σε κα­θε­στώς τε­τρά­ω­ρης απα­σχό­λη­σης, είτε έχουν δει τον μισθό τους να πε­ρι­κό­πτε­ται δρα­μα­τι­κά. Πα­ρό­λα αυτά απο­φα­σί­σα­τε να εγκα­τα­λεί­ψε­τε μια «σί­γου­ρη» δου­λειά και να κά­νε­τε ένα νέο ξε­κί­νη­μα.

Είμαι μό­νι­μος δη­μό­σιος υπάλ­λη­λος και τα χρή­μα­τα που παίρ­νω σε σχέση με άλ­λους είναι, ίσως, πολλά. Είναι όμως απελ­πι­στι­κά λίγα σε σχέση με το τι εκτι­μώ ότι αξί­ζει η ερ­γα­σία μου και σε σχέση με τα χρή­μα­τα που παίρ­νουν αντί­στοι­χα οι συ­νά­δελ­φοί μου στις άλλες χώρες της Ευ­ρώ­πης. Όπως σας είπα, φο­βά­μαι, ότι οι προ­ο­πτι­κές είναι ακόμα χει­ρό­τε­ρες. Τα πράγ­μα­τα στο Νο­σο­κο­μείο έχουν δυ­σκο­λέ­ψει αρ­κε­τά. Εχου­με υπο­στεί με­γά­λες πε­ρι­κο­πές όλα αυτά τα χρό­νια της κρί­σης, έχει πε­ριο­ρι­στεί ση­μα­ντι­κά ο αριθ­μός των για­τρών που ερ­γά­ζο­νται, διότι με­τα­νά­στευ­σαν πάρα πολ­λοί, με απο­τέ­λε­σμα η δου­λειά που αντι­στοι­χεί σε όσους έμει­ναν να είναι πε­ρισ­σό­τε­ρη και πα­ράλ­λη­λα έχει αυ­ξη­θεί πάρα πολύ ο κό­σμος που προ­σέρ­χε­ται στο Νο­σο­κο­μείο, προ­φα­νώς διότι δεν έχει χρή­μα­τα για να απευ­θυν­θεί σε ιδιώ­τες για­τρούς. Οι συν­θή­κες, λοι­πόν, είναι κακές κι επει­δή ο κάθε άν­θρω­πος έχει μια ζωή και πρέ­πει να την δια­χει­ρι­στεί όπως εκεί­νος νο­μί­ζει κα­λύ­τε­ρα, ας κάνει ο κα­θέ­νας ό,τι νο­μί­ζει καλό για εκεί­νον.

• Εχετε ξα­να­ερ­γα­στεί στο εξω­τε­ρι­κό κ. Ορ­φα­νέ, όμως για μι­κρό­τε­ρα χρο­νι­κά δια­στή­μα­τα και όχι με την προ­ο­πτι­κή της με­τα­νά­στευ­σης.

Εχω ερ­γα­στεί στην Αγ­γλία και στην Ιτα­λία. Οι συν­θή­κες είναι κα­λύ­τε­ρες στο εξω­τε­ρι­κό. Σε όλη την Ευ­ρώ­πη οι για­τροί ερ­γά­ζο­νται 48 ώρες την εβδο­μά­δα, από εκεί και μετά θε­ω­ρεί­σαι επι­κίν­δυ­νος. Εδώ το ωρά­ριο είναι αβέ­βαιο, δεν ξέ­ρεις πότε θα ξε­κι­νή­σεις την ερ­γα­σία σου και δεν ξέ­ρεις πότε θα τε­λειώ­σεις. Κά­νου­με δύο, τρεις, τέσ­σε­ρις 24ωρες εφη­με­ρί­ες την εβδο­μά­δα… Στην Ιτα­λία, όταν έλεγα σε συ­να­δέλ­φους μου ότι ξε­κι­νά­με την εφη­με­ρία την Πα­ρα­σκευή και βγαί­νου­με από το Νο­σο­κο­μείο την Δευ­τέ­ρα, νό­μι­ζαν ότι ήταν αστείο και γέ­λα­γαν! Εκτός από το ωρά­ριο ερ­γα­σί­ας, πρέ­πει να σας πω ότι στο εξω­τε­ρι­κό είναι και η αντι­με­τώ­πι­ση του κό­σμου προς τον για­τρό, δια­φο­ρε­τι­κή. Στην υπό­λοι­πη Ευ­ρώ­πη δεν θα ακού­σεις ποτέ να σου απευ­θύ­νο­νται λέ­γο­ντας «έλα ρε για­τρέ» ή δεν θα ακού­σεις ποτέ να σου λένε «εγώ σε πλη­ρώ­νω». Ο για­τρός στην υπό­λοι­πη Ευ­ρώ­πη χαί­ρει σε­βα­σμού, εδώ τα πράγ­μα­τα δεν είναι έτσι…

• Τι αφή­νε­τε πίσω φεύ­γο­ντας;

…Αφήνω πίσω το σπίτι μου το πα­τρι­κό, τους γο­νείς μου και την Ρόδο. Την Ρόδο, πο­λί­της της οποί­ας επέ­λε­ξα να είμαι. Είμαι Ρο­δί­της από επι­λο­γή, δεν έτυχε. Πα­ρό­λα αυτά, αυτό είναι το ένα κομ­μά­τι μου. Το άλλο κομ­μά­τι είναι ότι είμαι πο­λί­της του κό­σμου, οι απο­στά­σεις στην Ευ­ρώ­πη είναι πολύ μι­κρές, οι με­τα­κι­νή­σεις είναι εύ­κο­λες και το κα­λύ­τε­ρο που έχει να κάνει κα­νείς είναι να μην κοι­τά­ζει πίσω.

• Εχετε επι­κε­ντρω­θεί σε αυτό που έρ­χε­ται λοι­πόν…

Εμαθα πρό­σφα­τα τον όρο «νε­ο­με­τα­νά­στης», είναι νε­ο­λο­γι­σμός μάλ­λον. Με τον όρο αυτό πε­ρι­γρά­φο­νται οι άν­θρω­ποι οι οποί­οι σε με­γά­λη ηλι­κία, απο­φα­σί­ζουν να με­τα­να­στεύ­σουν. Η με­τα­νά­στευ­ση στα χρό­νια της κρί­σης είναι δια­φο­ρε­τι­κής ποιό­τη­τας από αυτή που ξέ­ρα­με, στη δε­κα­ε­τία του ’60. Τότε λοι­πόν, η Ευ­ρώ­πη ήθελε ερ­γά­τες. Οι με­τα­νά­στες του και­ρού της κρί­σης, είναι επι­στή­μο­νες οι οποί­οι μετά από αμέ­τρη­τα χρό­νια στα θρα­νία βλέ­πουν ότι αυτή η χώρα, δεν τους φέρ­θη­κε καλά.

• Πώς θα γίνει το επό­με­νο βήμα; Σας πε­ρι­μέ­νει ήδη δου­λειά στην Ελ­βε­τία;

Υπάρ­χουν πρα­κτο­ρεία εύ­ρε­σης ερ­γα­σί­ας για για­τρούς, έχω ήδη στεί­λει το βιο­γρα­φι­κό μου και όποια άλλα έγ­γρα­φα απαι­τού­νται και σί­γου­ρα θα βρω δου­λειά.

• Φεύ­γε­τε με την προ­ο­πτι­κή να ξα­να­γυ­ρί­σε­τε στη Ρόδο, στον τόπο που επι­λέ­ξα­τε, όπως μας εί­πα­τε;

Θέλω να πε­θά­νω στο χωριό μου, στο Δια­φά­νι στην Κάρ­πα­θο. Μέχρι τότε νο­μί­ζω ότι μπορώ να με­τα­κι­νού­μαι. Δεν ξέρω αν θα επι­στρέ­ψω, όπως τα φέρει η ζωή. Ο,τι θέλει ο Θεός…

• Το κί­νη­τρο της επι­στρο­φής θα ήταν οι κα­λύ­τε­ρες συν­θή­κες ερ­γα­σί­ας και δια­βί­ω­σης στην Ελ­λά­δα;

Ναι, αλλά δεν την βλέπω αυτή την προ­ο­πτι­κή. Βλέπω αν­θρώ­πους οι οποί­οι ψή­φι­σαν μια κυ­βέρ­νη­ση γιατί τους υπο­σχέ­θη­κε ότι ο γάι­δα­ρος πε­τά­ει και τώρα πα­ρα­πο­νιού­νται γιατί δεν πε­τά­ει ο γάι­δα­ρος. Βλέπω αν­θρώ­πους να στη­ρί­ζουν κά­ποιον ο οποί­ος λέει ότι έχει 600 δις και με αυτά θα πλη­ρώ­σει το χρέος της χώρας… Αυτός ο λαός, ενώ φταί­ει για τις κακές κυ­βερ­νή­σεις που ψή­φι­σε, μυαλό δεν έχει βάλει και συ­νε­χί­ζει αμέ­ρι­μνος να οδη­γεί­ται στον γκρε­μό.

Δεν είμαι πολύ αι­σιό­δο­ξος για την πο­λι­τι­κή κα­τά­στα­ση της χώρας, αν όμως τα πράγ­μα­τα άλ­λα­ζαν, πάρα πολ­λοί άν­θρω­ποι θα ήταν πρό­θυ­μοι να γυ­ρί­σουν πίσω στην Ελ­λά­δα. Σί­γου­ρα, θα πρέ­πει κά­ποιοι να επι­στρέ­ψουν για να ξα­να­χτί­σουν την χώρα όταν θα έρθει η ώρα. Φο­βά­μαι όμως ότι αυτή η ώρα θα αρ­γή­σει…

• Οι συ­νά­δελ­φοί σας στο Νο­σο­κο­μείο όταν τους ανα­κοι­νώ­σα­τε την από­φα­σή σας, πώς αντέ­δρα­σαν;

Εχουν φύγει κι άλλοι πριν από εμένα. Είναι γνώ­ρι­μο φαι­νό­με­νο πλέον να φεύ­γουν για­τροί στο εξω­τε­ρι­κό. Με­τρά­με απώ­λειες στον χώρο. Βλέπω στους συ­να­δέλ­φους μου, αυτό που αι­σθα­νό­μουν κι εγώ πα­λαιό­τε­ρα όταν μου έλε­γαν άν­θρω­ποι ότι φεύ­γουν στο εξω­τε­ρι­κό. Σκέ­φτε­σαι ότι θα ήθε­λες κι εσύ να μπο­ρείς να το κά­νεις, να μπο­ρείς να φύ­γεις, αλλά κατά βάθος φο­βά­σαι το άγνω­στο, κι όσο με­γα­λώ­νου­με φο­βό­μα­στε πε­ρισ­σό­τε­ρο…

• Η ζωή δίνει δεύ­τε­ρες ευ­και­ρί­ες κ. Ορ­φα­νέ;

Ναι, βέ­βαια δίνει. Η ζωή δίνει και δεύ­τε­ρες και τρί­τες ευ­και­ρί­ες, αρκεί να τις διεκ­δι­κή­σεις και να τις ζη­τή­σεις έντι­μα.

• Στους αν­θρώ­πους, οι οποί­οι σή­με­ρα είναι στην φάση που ήσα­σταν εσείς όταν ακού­γα­τε ότι άλλοι συ­νά­δελ­φοί σας φεύ­γουν στο εξω­τε­ρι­κό, που θέ­λουν να κά­νουν το βήμα αλλά φο­βού­νται, τι έχετε να πείτε;

Οι ιστο­ρί­ες των αν­θρώ­πων, είναι δια­φο­ρε­τι­κές. Όπως σας είπα, εγώ έγινα ευ­έ­λι­κτος γιατί το παιδί μου έφυγε από την Ελ­λά­δα και άρα μπο­ρού­σα και πάλι να με­τα­κι­νη­θώ. Υπάρ­χουν άν­θρω­ποι που έχουν μικρά παι­διά, που πη­γαί­νουν στο σχο­λείο και δεν μπο­ρούν να με­τα­κι­νη­θούν τόσο εύ­κο­λα. Αυτό που έχει ση­μα­σία όμως είναι να δια­χει­ρι­στεί ο κα­θέ­νας την ζωή του, όπως εκεί­νος νο­μί­ζει γιατί η ζωή είναι μία και μικρή.

• Σας ευ­χα­ρι­στώ  κ. Ορ­φα­νέ, καλή σας επι­τυ­χία στο νέο κε­φά­λαιο που ανοί­γε­τε στη ζωή σας.

Σας ευ­χα­ρι­στώ κι εγώ.