Καλή χρονιά για το κρασί, κακή για τους αμπελουργούς

Μια εξαι­ρε­τι­κή χρο­νιά με ποιο­τι­κό κρασί, αλλά χα­μη­λές τιμές και υψη­λούς φό­ρους για τους Ελ­λη­νες αμπε­λουρ­γούς επι­φυ­λάσ­σει ο φε­τι­νός τρύ­γος. Η αμπε­λουρ­γι­κή πα­ρα­γω­γή φέτος χα­ρα­κτη­ρί­ζε­ται πολύ καλή από άποψη ποιό­τη­τας, αλλά σε πε­ριο­χές όπως η Κρήτη, η Νότια Ελ­λά­δα και ο Τύρ­να­βος θα είναι πολύ μειω­μέ­νη.

Στο Ηρά­κλειο η μεί­ω­ση υπερ­βαί­νει το 60%, ενώ στον Τύρ­να­βο η πα­ρα­γω­γή Μο­σχά­του θα είναι μειω­μέ­νη κατά 50% και στα λευκά στα­φύ­λια 10?15%. Στις πε­ριο­χές όμως όπου η πα­ρα­γω­γή υπο­λο­γί­ζε­ται στα περ­σι­νά επί­πε­δα, όπως στη Νεμέα, το ύψος επί­σης θε­ω­ρεί­ται χα­μη­λό, καθώς πέ­ρυ­σι η στα­φυ­λι­κή πα­ρα­γω­γή ήταν από τις μι­κρό­τε­ρες των τε­λευ­ταί­ων δε­κα­ε­τιών.

Ωστό­σο, παρά τη μεί­ω­ση της πα­ρα­γω­γής φέτος, οι τιμές δεν δεί­χνουν έντο­νες τά­σεις ανό­δου σε σχέση με εκεί­νες του 2015. Συ­γκε­κρι­μέ­να, οι τιμές ανα­μέ­νε­ται να δια­μορ­φω­θούν στα περ­σι­νά επί­πε­δα με ελα­φρά αυ­ξη­τι­κές τά­σεις. Για πα­ρά­δειγ­μα, οι τιμές πα­ρα­γω­γού στο Σαβ­βα­τια­νό κι­νού­νται από 0,28 έως 0,31 ευρώ ανά λίτρο, ενώ στις ποι­κι­λί­ες κόκ­κι­νου κρα­σιού, όπως το Cabernet, το Merlot και το Αγιωρ­γί­τι­κο, οι τιμές κι­νού­νται στα επί­πε­δα των 0,40 ευρώ ανά λίτρο.

Το με­γά­λο πρό­βλη­μα φέτος για τους αμπε­λουρ­γούς, όπως πε­ρι­γρά­φει στο «Εθνος» ο οι­νο­πα­ρα­γω­γός και πρό­ε­δρος του συ­νε­ται­ρι­σμού Κο­ρω­πί­ου, Στα­μά­της Γε­ωρ­γά­κης, «είναι το φο­ρο­λο­γι­κό, καθώς όσοι δεν είναι κατά κύριο επάγ­γελ­μα αγρό­τες φο­ρο­λο­γού­νται από το πρώτο ευρώ. Η αλ­λα­γή στον ορι­σμό τού κατά κύριο επάγ­γελ­μα αγρό­τη, με την αύ­ξη­ση του πο­σο­στού ει­σο­δή­μα­τος από αγρο­τι­κές δρα­στη­ριό­τη­τες από 33 σε 50%, μεί­ω­σε ση­μα­ντι­κά τον αριθ­μό τους. Χα­ρα­κτη­ρι­στι­κό πα­ρά­δειγ­μα ο συ­νε­ται­ρι­σμός μας, που η πλειο­ψη­φία των μελών του δεν θε­ω­ρού­νται πλέον κατά κύριο επάγ­γελ­μα αγρό­τες».

Το φε­τι­νό κρασί, επι­ση­μαί­νει ο πρό­ε­δρος του συ­νε­ται­ρι­σμού Κο­ρω­πί­ου, Στα­μά­της Γε­ωρ­γά­κης, «θα είναι άρι­στης ποιό­τη­τας με εξαι­ρε­τι­κά ορ­γα­νο­λη­πτι­κά χα­ρα­κτη­ρι­στι­κά, αλλά αυτό δεν προ­οιω­νί­ζε­ται κάτι θε­τι­κό για τους αμπε­λουρ­γούς».

Λα­θραία δια­κί­νη­ση

Το φε­τι­νό κρασί θα είναι ένα από τα κα­λύ­τε­ρα της τε­λευ­ταί­ας δε­κα­ε­τί­ας, με εξαι­ρε­τι­κά ορ­γα­νο­λη­πτι­κά χα­ρα­κτη­ρι­στι­κά. Η μέ­τρη­ση των σακ­χά­ρων στον μού­στο είναι μία πολύ ση­μα­ντι­κή μέ­τρη­ση, διότι το πο­σο­στό των σακ­χά­ρων αντι­στοι­χεί στους αλ­κο­ο­λι­κούς βαθ­μούς του κρα­σιού που θα προ­κύ­ψει

Ο Ει­δι­κός Φόρος Κα­τα­νά­λω­σης στο κρασί έχει προ­κα­λέ­σει με­γά­λη απο­στα­θε­ρο­ποί­η­ση στην αγορά. Η λα­θραία δια­κί­νη­ση κρα­σιού έχει δε­κα­πλα­σια­στεί σε σχέση με πριν. Το 60% του χύμα κρα­σιού κυ­κλο­φο­ρεί πλέον λα­θραία.

Από τους 160.000 αμπε­λουρ­γούς μόνο οι 27.000 υπέ­βα­λαν δή­λω­ση συ­γκο­μι­δής, συ­νε­πώς δεν μπο­ρεί να ελεγ­χθεί η αγορά. Από τα 650 οι­νο­ποιεία δη­λώ­θη­καν τα 60 με υπαι­τιό­τη­τα του κρα­τι­κού μη­χα­νι­σμού.

Από­λυ­τα ανα­πο­τε­λε­σμα­τι­κή κρί­νε­ται η επι­βο­λή του πρό­σθε­του φόρου στο κρασί. Είναι χα­ρα­κτη­ρι­στι­κό ότι το 2015 ο συ­νε­ται­ρι­σμός Κο­ρω­πί­ου κα­τέ­βαλ­λε στο Δη­μό­σιο κάθε μήνα 12.000 ευρώ για ΦΠΑ. Φέτος ο ΦΠΑ και ο Ει­δι­κός Φόρος Κα­τα­νά­λω­σης που κα­τα­βάλ­λει σε μη­νιαία βάση ο συ­νε­ται­ρι­σμός όχι μόνο δεν έχει αυ­ξη­θεί, αλλά μειώ­θη­κε στις 9.000 ευρώ.

Στον Τύρ­να­βο πά­ντως ο τρύ­γος άρ­χι­σε με τις πρώ­ι­μες ποι­κι­λί­ες και θα συ­νε­χι­στεί τις επό­με­νες ημέ­ρες με την υπό­λοι­πη πα­ρα­γω­γή. Από τον Οι­νο­ποι­η­τι­κό Συ­νε­ται­ρι­σμό ήδη μέχρι τώρα έχουν πα­ρα­λη­φθεί οι ποι­κι­λί­ες Chardonnay και Cabernet Sauvignon και ανα­μέ­νε­ται να πα­ρα­λη­φθούν οι ποι­κι­λί­ες Cabernet, Merlot. Επί­σης σύ­ντο­μα θα ξε­κι­νή­σει η πα­ρα­λα­βή των στα­φυ­λιών από τις ποι­κι­λί­ες Μπα­τί­κι, Ugni blanc και από όλες τις άλλες λευ­κές οι­νο­ποι­ή­σι­μες ποι­κι­λί­ες, εκτός από τον Ρο­δί­τη και το Σαβ­βα­τια­νό. Ο συ­νε­ται­ρι­σμός της Καρ­δί­τσας από την 1η Σε­πτεμ­βρί­ου άρ­χι­σε να πα­ρα­λαμ­βά­νει στα­φύ­λια, των ποι­κι­λιών Syrah, Cabernet, Carignan και Ασύρ­τι­κο, ενώ θα ακο­λου­θή­σουν Μο­σχά­το Αμ­βούρ­γου, ο Ρο­δί­της και το Σαβ­βα­τια­νό, για να ολο­κλη­ρω­θεί η δια­δι­κα­σία με το Μαύρο Με­σε­νι­κό­λα.

Οι­νο­πα­ρα­γω­γοί από τα Με­σό­γεια ξε­φορ­τώ­νουν την πα­ρα­γω­γή τους στο πα­τη­τή­ρι του Οι­νο­ποι­η­τι­κού Συ­νε­ται­ρι­σμού Κο­ρω­πί­ου

Η Ελ­λά­δα κα­τα­τάσ­σε­ται στη δω­δέ­κα­τη θέση πα­γκο­σμί­ως από άποψη όγκου πα­ρα­γω­γής κρα­σιού σύμ­φω­να με τα στοι­χεία του Διε­θνούς Ορ­γα­νι­σμού Αμπέ­λου και Οίνου (OIV). Προη­γού­νται η Ιτα­λία, η Γαλ­λία, η Ισπα­νία, οι ΗΠΑ, η Αρ­γε­ντι­νή, η Αυ­στρα­λία, η Χιλή, η Ν. Αφρι­κή, η Γερ­μα­νία, η Πορ­το­γα­λία και η Ρου­μα­νία.

Ωστό­σο, σύμ­φω­να με τον ΚΕ­Ο­ΣΟΕ, αν και η Ευ­ρώ­πη μεί­ω­σε τη συ­νο­λι­κή έκτα­ση των αμπε­λώ­νων της, τα τε­λευ­ταία χρό­νια πα­ρου­σιά­ζει αύ­ξη­ση της πα­ρα­γω­γής, γε­γο­νός που δεί­χνει αύ­ξη­ση των μέσων απο­δό­σε­ων του ευ­ρω­παϊ­κού αμπε­λώ­να μέσω των προ­γραμ­μά­των ανα­διάρ­θρω­σης. Οι κυ­ριό­τε­ρες εξα­γω­γι­κές ευ­ρω­παϊ­κές χώρες οίνου είναι η Γαλ­λία, η Ιτα­λία, η Ισπα­νία, η Γερ­μα­νία και η Πορ­το­γα­λία, οι οποί­ες κα­λύ­πτουν το 70% των πα­γκό­σμιων εξα­γω­γών.

Η «ΑΚΤΙ­ΝΟ­ΓΡΑ­ΦΙΑ» ΤΗΣ ΟΙ­ΝΟ­ΠΑ­ΡΑ­ΓΩ­ΓΗΣ

Πάνω από 350 ποι­κι­λί­ες – δια­μά­ντια στον ελ­λη­νι­κό αμπε­λώ­να

Στον ελ­λη­νι­κό αμπε­λώ­να είναι κα­τα­γε­γραμ­μέ­νες πε­ρισ­σό­τε­ρες από 350 ποι­κι­λί­ες στα­φυ­λιών, ελ­λη­νι­κές ή ελ­λη­νο­γε­νούς προ­έ­λευ­σης. Τα ΠΟΠ κρα­σιά αντι­στοι­χούν στο 10% της συ­νο­λι­κής πα­ρα­γω­γής, το 20% αφορά ποι­κι­λί­ες Προ­στα­τευό­με­νης Γε­ω­γρα­φι­κής Εν­δει­ξης (ΠΓΕ), σχε­δόν το 4% προ­έρ­χε­ται από διά­φο­ρες το­πι­κές ποι­κι­λί­ες και το συ­ντρι­πτι­κό πο­σο­στό (66%) είναι επι­τρα­πέ­ζια χωρίς καμία έν­δει­ξη.

Τα αμπέ­λια στη χώρα μας, όπως ανα­φέ­ρει στο «Εθνος» ο γε­ω­πό­νος Κάσ­σαν­δρος Γά­τσιος, εκτεί­νο­νται από τη Θράκη ως την Κρήτη και από τα νησιά του Αι­γαί­ου έως το Ιόνιο. Σε πολ­λές πε­ριο­χές καλ­λιερ­γού­νται συχνά με ιδιαί­τε­ρες και μο­να­δι­κές τε­χνι­κές (π.χ. οι κου­λού­ρες στη Σα­ντο­ρί­νη) και σχε­δόν στο σύ­νο­λό τους χει­ρω­να­κτι­κά και όχι μη­χα­νι­κά. Οι δε­δο­μέ­νες συν­θή­κες ανε­βά­ζουν το κό­στος πα­ρα­γω­γής της πρώ­της ύλης, καθώς οι στρεμ­μα­τι­κές απο­δό­σεις είναι μι­κρές, δια­τη­ρούν όμως την ποιό­τη­τα σε υψηλά επί­πε­δα.

Η Πε­λο­πόν­νη­σος απο­τε­λεί την κυ­ριό­τε­ρη πε­ριο­χή πα­ρα­γω­γής κρα­σιού στην Ελ­λά­δα, αφού πε­ρί­που το 35% της συ­νο­λι­κής πα­ρα­γω­γής πα­ρά­γε­ται εκεί. Στις ήδη ανα­γνω­ρι­σμέ­νες ΠΟΠ αμπε­λουρ­γι­κές ζώνες, όπως είναι η ζώνη της Νε­μέ­ας με την πε­ρί­φη­μη ποι­κι­λία Αγιωρ­γί­τι­κο, προ­στέ­θη­κε το 2010 και η Μο­νεμ­βα­σιά ? Malvasia που είναι μια αρ­χαία ποι­κι­λία. Η λευκή ποι­κι­λία Μο­νεμ­βα­σιά συμ­με­τέ­χει κατά του­λά­χι­στον 51% στο γλυκό κρασί της νέας ζώνης και φι­λο­δο­ξεί, σε συν­δυα­σμό με την Κυ­δω­νί­τσα, το Ασύρ­τι­κο και τις Ασπρού­δες, να ανα­βιώ­σει τον μύθο της Malvasia που άρ­χι­σε τον 12ο αιώνα.

Ιδια προ­σπά­θεια ανα­βί­ω­σης πα­λιών ποι­κι­λιών γί­νε­ται στην Ικα­ρία, τη Χίο και την Τήνο, με τις ποι­κι­λί­ες Φω­κια­νό, Μπε­γλέ­ρι, Μαν­δη­λα­ριά, Κρα­σε­ρό, Χιώ­τι­κο, Ασύρ­τι­κο και το Μαυ­ρο­τρά­γα­νο. Στην πε­ριο­χή της Μα­ντι­νεί­ας, ένα ακόμη κρασί προ­στέ­θη­κε στη μικρή ομάδα των ΠΟΠ, το «αφρώ­δες Μο­σχο­φί­λε­ρο».

Η Κρήτη είναι μια με­γά­λη οι­νο­πα­ρα­γω­γός πε­ριο­χή όπου πα­ρά­γε­ται το 25% της ελ­λη­νι­κής πα­ρα­γω­γής. Στην Κρήτη δη­μιουρ­γή­θη­καν νέας τε­χνο­λο­γί­ας οι­νο­ποιεία, πολ­λοί νέοι έγι­ναν οι­νο­ποιοί, και έγι­ναν και­νούρ­γιες φυ­τεύ­σεις με πα­λιές ντό­πιες ποι­κι­λί­ες, όπως το Δαφνί, το Βι­δια­νό και το Πλατύ.

Στο Αι­γαίο οι γνω­στές αμπε­λουρ­γι­κές ζώνες των «λια­στών Μο­σχά­των» στη Σάμο και στη Λήμνο απο­σπούν με­γά­λες δια­κρί­σεις και βρα­βεία σε διε­θνείς δια­γω­νι­σμούς, ενώ στη Ρόδο η ανα­γνώ­ρι­ση έρ­χε­ται με την κα­θιέ­ρω­ση ζώνης ονο­μα­σί­ας προ­έ­λευ­σης για τα αφρώ­δη κρα­σιά. Εξί­σου ση­μα­ντι­κή και η ανα­γνώ­ρι­ση της Σα­ντο­ρί­νης με το εκ­πλη­κτι­κό της Ασύρ­τι­κο.

Στη Μα­κε­δο­νία, τα ΠΟΠ κρα­σιά Νά­ου­σα και Αμύ­νταιο ανα­δει­κνύ­ο­νται εξαι­ρε­τι­κά με την ποι­κι­λία Ξι­νό­μαυ­ρο. Η Ηπει­ρος, με τα ορει­νά αμπέ­λια του Με­τσό­βου, όπου καλ­λιερ­γή­θη­κε για πρώτη φορά το Cabernet Sauvignon, και τη ζώνη ονο­μα­σί­ας προ­έ­λευ­σης της Ζί­τσας, που εκ­φρά­ζε­ται μέσα από τη λευκή ποι­κι­λία Ντε­μπί­να, κερ­δί­ζει συ­νε­χώς σε φήμη λόγω της υψη­λής ποιό­τη­τας.

Η Στε­ρεά Ελ­λά­δα με τους με­γά­λους αμπε­λώ­νες της Ατ­τι­κής και της Βοιω­τί­ας και η Εύ­βοια πα­ρά­γουν με­γά­λες πο­σό­τη­τες κρα­σιού, κυ­ρί­ως ρε­τσί­να, κα­λύ­πτο­ντας τις ανά­γκες για φθηνό χύμα προ­ϊ­όν. Η Θράκη, από τις πλέον πρό­σφα­τες πε­ριο­χές στην αμπε­λουρ­γι­κή ανα­διάρ­θρω­ση της Β.Ελ­λά­δας, ξα­να­φέρ­νει στην επι­και­ρό­τη­τα τον φη­μι­σμέ­νο οίνο της Μα­ρώ­νειας.

Στο Παγ­γαίο όρος, πα­ρό­τι η αμπε­λο­καλ­λιέρ­γεια είχε εγκα­τα­λει­φθεί λόγω του κα­πνού, στις αρχές του 20ού αιώνα άρ­χι­σε να κερ­δί­ζει και πάλι έδα­φος, δί­νο­ντας ευ­και­ρία στην πε­ριο­χή για την πα­ρα­γω­γή εξαι­ρε­τι­κών κρα­σιών, όπως το Λη­μνιό και το Ασύρ­τι­κο.

Η Χαλ­κι­δι­κή προ­χώ­ρη­σε τόσο σε φυ­τεύ­σεις διε­θνών ποι­κι­λιών όσο και στην ανα­βί­ω­ση μίας από τις κα­λύ­τε­ρες λευ­κές ελ­λη­νι­κές ποι­κι­λί­ες, της Μα­λα­γου­ζιάς, που σή­με­ρα πρω­τα­γω­νι­στεί σχε­δόν σε ολό­κλη­ρη την Ελ­λά­δα. Η Κο­ζά­νη στη ζώνη του Βελ­βε­ντού αλλά και της Σιά­τι­στας, με τα «λια­στά Μο­σχό­μαυ­ρα» στα­φύ­λια τους, απο­τε­λεί και πάλι τμήμα του νέου αμπε­λο­οι­νι­κού χάρτη της Ελ­λά­δας.

Τέλος, από τα Ιόνια νησιά, η Κε­φαλ­λο­νιά με τη Ρο­μπό­λα και τη Μαυ­ρο­δάφ­νη ανα­νε­ώ­νει τη στα­θε­ρή της πο­ρεία τόσο μέσα από μο­ντέρ­νες οι­νο­ποι­ή­σεις όσο και μέσα από τον πα­ρα­δο­σια­κό τρόπο της βιο­λο­γι­κής γε­ωρ­γί­ας.

Κώ­στας Νάνος

Φω­το­γρα­φί­ες Χάρης Γκί­κας ΕΘΝΟΣ