Σε άμεσο κίνδυνο η ζωή των 8 Τούρκων αξιωματικών

Αγκυρα, 21

Σε ανα­κοί­νωσή του την Πέμπτη ο ανα­πλη­ρω­τής πρω­θυ­πουρ­γός της Τουρ­κίας, Νούμαν Κουρ­τουλ­μούς, δήλωσε ότι η χώρα ανα­στέλ­λει την εφαρ­μογή της Ευρω­παϊ­κής Συν­θή­κης για τα ανθρώ­πινα δικαιώ­ματα για κάποιο διά­στημα.

Ο ίδιος είπε επίσης πως ευελ­πι­στεί να αρθεί όσο το δυνατόν συντο­μό­τερα η κατά­σταση έκτα­κτης ανάγκης στη χώρα, ενδε­χο­μέ­νως εντός ενός ή ενάμιση μήνα, όπως ανα­φέ­ρει το δίκτυο NTV.

Η νέα αυτή εξέλιξη, που προ­κα­λεί νέες ανη­συ­χίες στην παγκό­σμια κοι­νό­τητα, έρχεται ενώ στην Ελλάδα συζη­τεί­ται η έκδοση των «8» στρα­τιω­τι­κών στην Τουρκία και την ώρα που στην γείτονα χώρα «ανοίγει» ο δρόμος για την επα­να­φορά της θανα­τι­κής ποινής, με τον Ερντο­γάν να μην απο­κλείει το ενδε­χό­μενο να τιμω­ρή­σει με τον τρόπο αυτόν τους πρα­ξι­κο­πη­μα­τίες.

Θα πάρουν μέτρα που παρα­βιά­ζουν την Ευρω­παϊκή Σύμβαση

Στη­ρι­ζό­μενη σε άρθρο της ίδιας της Σύμ­βα­σης, που επι­τρέ­πει την παρέκ­κλιση από αυτήν σε περι­πτώ­σεις έκτα­κτης ανάγκης, η τουρ­κική κυβέρ­νηση θα λάβει μέτρα που θα παρα­βιά­ζουν την Ευρω­παϊκή Σύμβαση για τα ανθρώ­πινα δικαιώ­ματα.

Η μορφή που θα έχουν τα πρώτα προ­ε­δρικά δια­τάγ­ματα με δεδο­μένη, από τα μεσά­νυ­χτα, την ισχύ της κατά­στα­σης έκτα­κτης ανάγκης, είναι το βασικό ερώτημα στην Τουρκία. Η κήρυξη της κατά­στα­σης έκτα­κτης ανάγκης δημο­σιεύ­τηκε τα μεσά­νυ­χτα στην Εφη­με­ρίδα της Κυβέρ­νη­σης και το από­γευμα θα ψηφι­στεί στην Εθνο­συ­νέ­λευση.

Ο αντι­πρό­ε­δρος της κυβέρ­νηση Νουμάν Κουρ­τουλ­μούς μιλώ­ντας σε δημο­σιο­γρά­φους είπε ότι η κυβέρ­νηση επι­κα­λεί­ται το άρθρο 15 της Ευρω­παϊ­κής Σύμ­βα­σης για να λάβει τα απαι­τού­μενα μέτρα. Το συγκε­κρι­μένο άρθρο ανα­φέ­ρει ότι ένα κράτος μπορεί να παρεκ­κλί­νει από τις υπο­χρε­ώ­σεις του που απορ­ρέ­ουν από τη Σύμβαση, σε περι­πτώ­σεις πολέμου ή άλλου δημό­σιου κιν­δύ­νου.

Ο Κουρ­τουλ­μούς είπε επίσης ότι η κυβέρ­νηση θα κάνει ό,τι μπορεί ώστε να λήξει η κατά­σταση έκτα­κτης ανάγκης το συντο­μό­τερο δυνατό.

Ένα από τα ερω­τή­ματα είναι αν η κυβέρ­νηση θα αισθαν­θεί την ανάγκη να ανα­θε­ω­ρή­σει το νόμο περί κατά­στα­σης έκτα­κτης ανάγκης που είχε ψηφι­στεί το 1983, αλλά και τον κανο­νι­σμό εφαρ­μο­γής του νόμου αυτού. Ο νόμος εφαρ­μό­στηκε τότε, αλλά ειδικά την περίοδο 1987-2002 στη Νοτιο­α­να­το­λική Τουρκία. Με βάση τα σημε­ρινά δεδο­μένα παρου­σιά­ζει αρκετές ελλεί­ψεις, αφού για παρά­δειγμα δεν ανα­φέ­ρο­νται σε αυτόν πολλά δεδο­μένα που ισχύουν σήμερα, όπως το δια­δί­κτυο, τα κινητά τηλέ­φωνα κλπ.

Επί της ουσίας όμως, όλα δεί­χνουν ότι η κυβέρ­νηση κήρυξε την κατά­σταση έκτα­κτης ανάγκης κυρίως για να υπάρξει νόμιμη βάση για κάποιες ενέρ­γειες στις οποίες θα προβεί από εδώ και πέρα. Διότι οι περιο­ρι­σμοί στους οποίους μπορεί να προβεί με βάση το νόμο, σχεδόν στο σύνολό τους, εφαρ­μό­ζο­νται ήδη. Η απα­γό­ρευση ή ο περιο­ρι­σμός της κυκλο­φο­ρίας, η απα­γό­ρευση της έκδοσης και δια­νο­μής εντύπων, η σωμα­τική έρευνα, η απα­γό­ρευση συγκε­ντρώ­σεων και πολλά άλλα, εφαρ­μό­ζο­νται έτσι κι αλλιώς.

Αυτό που χρειά­ζε­ται η κυβέρ­νηση είναι η νόμιμη βάση για ζητή­ματα όπως οι μαζικές απο­λύ­σεις στο δημόσιο, η μαζική απα­γό­ρευση εξόδου από τη χώρα και η παρά­ταση του χρόνου κρά­τη­σης προτού ο κατη­γο­ρού­με­νος παρα­πεμ­φθεί στον εισαγ­γε­λέα. Το ανώτατο όριο κρά­τη­σης κάτω από ομαλές συν­θή­κες είναι οι τέσ­σε­ρις μέρες, ενώ σε κατά­σταση έκτα­κτης ανάγκης το διά­στημα αυτό μπορεί να παρα­τα­θεί, χωρίς να ανα­φέ­ρε­ται ανώτατο όριο.

Το πολι­τικό ζήτημα που ανα­μέ­νε­ται να ανα­κύ­ψει σχε­τί­ζε­ται με τα προ­ε­δρικά διά­ταγμα που μπορεί χωρίς περιο­ρι­σμό να εκδίδει πλέον η κυβέρ­νηση. Η αξιω­μα­τική αντι­πο­λί­τευση (Ρεπου­μπλι­κα­νικό Λαϊκό Κόμμα-ΡΛΚ) θεωρεί ότι τα μέτρα που πρό­κει­ται να ληφθούν, θα μπο­ρού­σαν να ψηφι­στούν στην Εθνο­συ­νέ­λευση με τη συμβολή όλων των κομ­μά­των.

Εκτός από την ευκολία που θα έχει η κυβέρ­νηση σχετικά με την έκδοση προ­ε­δρι­κών δια­ταγ­μά­των, ένα δεύτερο στοι­χείο που δια­φο­ρο­ποιεί την κατά­σταση έκτα­κτης ανάγκης από ομαλές περιό­δους είναι το γεγονός ότι δεν μπορεί κανείς να προ­σφύ­γει στα δικα­στή­ρια, προ­βάλ­λο­ντας το επι­χεί­ρημα περί αντι­συ­νταγ­μα­τι­κό­τη­τας του δια­τάγ­μα­τος.

Η κατά­σταση έκτα­κτης ανάγκης το από­γευμα θα ψηφι­στεί στην Εθνο­συ­νέ­λευση. Το ΡΛΚ και το φιλο­κουρ­δικό Δημο­κρα­τικό Κόμμα των Λαών έχουν ξεκα­θα­ρί­σει ότι δεν θα την υπερ­ψη­φί­σουν, ενώ το ακρο­δε­ξιό Κόμμα Εθνι­κι­στι­κού Κινή­μα­τος θα υπερ­ψη­φί­σει. Πράγμα που σημαί­νει ότι δεν θα υπάρξει πρό­βλημα, αφού απαι­τεί­ται σχετική πλειο­ψη­φία.

Φοβού­νται

 για τη ζωή τους

Η Βασι­λική Ηλία – Μαρι­νάκη, δικη­γό­ρος των 8 υπα­ξιω­μα­τι­κών δήλωσε στο πρα­κτο­ρείο Reuters ότι οι συλ­λη­φθέ­ντες φοβού­νται ότι θα κιν­δυ­νεύ­σει η ζωή τους αν εκδο­θούν στην Τουρκία.

«Πιστεύ­ουν ότι, με τον έναν ή τον άλλο τρόπο, θα χάσουν τις ζωές τους στην Τουρκία. Ανε­ξαρ­τή­τως από το εάν τους επι­βλη­θεί η θανα­τική κατα­δίκη ή όχι πιστεύ­ουν ότι στο τέλος θα σκο­τω­θούν», ειπε η δικη­γό­ρος. Σε ό,τι αφορά μια από τις κατη­γο­ρίες που αντι­με­τω­πί­ζουν στην Ελλάδα, αυτή για την παρά­νομη είσοδο στη χώρα μας, η κα. Μαρι­νάκη, δήλωσε ότι απο­φά­σι­σαν να εγκα­τα­λεί­ψουν την Τουρκία καθώς το ελι­κό­πτερό τους δέχθηκε πυρά από την τουρ­κική αστυ­νο­μία.

«Βρί­σκο­νταν σε κατά­σταση εκτά­κτου ανάγκης και αυτός είναι ο λόγος που μπήκαν στην ελλη­νική επι­κρά­τεια. Σε κάθε περί­πτωση εισήλ­θαν στην Ελλάδα επι­σή­μως, καθώς προ­σγειώ­θη­καν επι­σή­μως σε αερο­δρό­μιο, απο­βι­βά­στη­καν και αμέσως ζήτησαν άσυλο» πρό­σθεσε η δικη­γό­ρος τους.

Η θέση της κυβέρ­νη­σης

Υπεν­θυ­μί­ζε­ται πως τις προη­γού­με­νες ημέρες, η ελλη­νική κυβέρ­νηση μέσω δηλώ­σεων στε­λε­χών αλλά και διαρ­ροών άφηνε να εννοη­θεί πως θα προ­χω­ρή­σει η έκδοση των «8», αφού προη­γου­μέ­νως ακο­λου­θη­θούν οι νόμιμες δια­δι­κα­σίες εξέ­τα­σης του αιτή­μα­τος ασύλου που έχουν υπο­βά­λει. Ενδει­κτική ήταν η δήλωση που έκανε πριν από μερικές ημέρες ο υπουρ­γός Εθνικής Άμυνας Δ. Βίτσας, ο οποίος εκτί­μησε πως το επι­χεί­ρημα της Τουρ­κίας, υπέρ της έκδοσης των 8 Τούρκων στρα­τιω­τι­κών που πέρασαν στο ελλη­νικό έδαφος με στρα­τιω­τικό ελι­κό­πτερο, είναι πολύ ισχυρό καθώς παρα­βιά­στηκε η συνταγ­μα­τική νομι­μό­τητα και υπήρξε από­πειρα κατά­λυ­σης της δημο­κρα­τίας. Σημειώ­νε­ται ακόμη πως το μεση­μέρι της Πέμπτης οι 8 στρα­τιω­τι­κοί κατα­δι­κά­στη­καν από το Μονο­με­λές Πλημ­με­λειο­δι­κείο Αλε­ξαν­δρού­πο­λης σε δύο μήνες φυλά­κιση με ανα­στολή, θα παρα­μεί­νουν ωστόσο υπό κράτηση.

Οι νέες εξε­λί­ξεις βέβαια δημιουρ­γούν σοβαρό ζήτημα σε ό,τι αφορά την έκδοση των «8», τη στιγμή που πλη­θαί­νουν οι φωνές οι οποίες προει­δο­ποιούν ότι τα εχέγγυα για μια δίκαιη δίκη των κατη­γο­ρου­μέ­νων για συμ­με­τοχή στο πρα­ξι­κό­πημα δεν είναι δια­σφα­λι­σμένα. Υπεν­θυ­μί­ζε­ται ότι έντονο προ­βλη­μα­τι­σμό προ­κά­λεσε τις προη­γού­με­νες ημέρες και η όλη συζή­τηση που διε­ξά­γε­ται στην Τουρκία περί επα­να­φο­ράς της θανα­τι­κής ποινής, μιας επα­να­φο­ράς που συστη­μα­τικά παρου­σιά­ζε­ται από την τουρ­κική ηγεσία και κυβέρ­νηση ως ένα λαϊκό αίτημα μετά το πρα­ξι­κό­πημα της Παρα­σκευής.

Υψη­λό­βαθ­μοι Τούρκοι αξιω­μα­τού­χοι δεν διστά­ζουν πάντως να κατα­στή­σουν σαφές ότι τα έκτακτα μέτρα που λαμ­βά­νο­νται στη γείτονα έχουν ως στόχο όχι μόνο την απο­τροπή ενός ενδε­χό­με­νου δεύ­τε­ρου πρα­ξι­κο­πή­μα­τος αλλά και τη πλήρη «εκκα­θά­ριση» του δικτύου του ιερο­κή­ρυκα Φετου­λάχ Γκιου­λέν, τον οποίο η Άγκυρα κατη­γο­ρεί ως υπαίτιο της στάσης.

«Ο κίν­δυ­νος και η απειλή στην Τουρκία είναι πραγ­μα­τική και η τουρ­κική κυβέρ­νηση πρέπει να κάνει κάτι για αυτό το δίκτυο (σσ. του Γκιου­λέν)», ανέφερε ο ανα­πλη­ρω­τής πρω­θυ­πουρ­γός M. Simsek. «Δεν θα παρα­κάμ­ψουμε το κοι­νο­βού­λιο για να νομο­θε­τή­σουμε κατά τη διάρ­κεια της κατά­στα­σης έκτα­κτης ανάγκης. Θα το κάνουμε μόνο για να “εκκα­θα­ρί­σουμε” αυτό το δίκτυο» πρό­σθεσε.

Σε μια από­πειρα να δια­σκε­δά­σει τις εντυ­πώ­σεις, ο Ν. Κουρ­τουλ­μούς επι­χεί­ρησε να παρο­μοιά­σει τα έκτακτα μέτρα που λαμ­βά­νο­νται στην Τουρκία με εκείνα που έχουν ληφθεί στη Γαλλία μετά τις τρο­μο­κρα­τι­κές επι­θέ­σεις. «Η Γαλλία έχει κηρύξει και εκείνη κατά­σταση εκτά­κτου ανάγκης και έχει ανα­στεί­λει τη συνθήκη (σσ. ΕΣΔΑ)», είπε ο Κουρ­τουμ­λούς, «αυτό δεν αντί­κει­ται στη συνθήκη, προ­βλέ­πε­ται στο άρθρο 15». Την ίδια στιγμή, δια­βε­βαί­ωσε ότι θα γίνουν σεβαστά τα ανθρώ­πινα δικαιώ­ματα και οι ελευ­θε­ρίες. Σύμφωνα με δηλώ­σεις Τούρκων αξιω­μα­τού­χων, η Τουρκία ελπίζει ότι θα αρθεί η κατά­σταση έκτα­κτης ανάγκης το συντο­μό­τερο δυνατό, εντός ενός ή ενάμιση μήνα.