FT: Αδύναμος κρίκος το Βέλγιο για την ευρωπαϊκή ασφάλεια

Οποια­δή­πο­τε αντί­δρα­ση στις επι­θέ­σεις στις Βρυ­ξέλ­λες είναι λο­γι­κό να ξε­κι­νά­ει από την κα­τα­δί­κη των δρα­στών και την συ­μπό­νοια για τα θύ­μα­τα και τις οι­κο­γέ­νειες τους.

Αλλά μετά από αυτήν την εκτό­νω­ση των συ­ναι­σθη­μά­των, εγεί­ρο­νται δύ­σκο­λα ερω­τή­μα­τα για το τι θα μπο­ρού­σε να είχε γίνει ώστε να απο­τρα­πεί το χτύ­πη­μα.

Το βα­σι­κό ζή­τη­μα εδώ είναι κατά πόσον οι αρχές ασφα­λεί­ας του Βελ­γί­ουέχουν τους πό­ρους και την απαι­τού­με­νη ικα­νό­τη­τα να αντι­με­τω­πί­σουν την τζι­χα­ντι­στι­κή απει­λή στο έδα­φος τους.

Η Ευ­ρώ­πη έχει ένα εξε­λιγ­μέ­νο δί­κτυο πλη­ρο­φο­ριών, στο οποίο οι βα­σι­κοί παί­χτες είναι η Βρε­τα­νία, η Γερ­μα­νία, η Γαλ­λία και η Ολ­λαν­δία. Η ποιό­τη­τα των υπη­ρε­σιών τους είναι ανα­γνω­ρι­σμέ­νη διε­θνώς αλλά οι Βέλ­γοι ομό­λο­γοι τους θε­ω­ρού­νται εδώ και καιρό ο αδύ­να­μος κρί­κος στην πα­νευ­ρω­παϊ­κή αλυ­σί­δα πλη­ρο­φο­ριών. Αυτό έχει ση­μα­ντι­κές επι­πτώ­σεις γιατί με­γά­λο μέρος της δρα­στη­ριό­τη­τας των τζι­χα­ντι­στών σχε­διά­ζε­ται και με­τα­φέ­ρε­ται μέσω της βελ­γι­κής επι­κρά­τειας.

Τα στα­τι­στι­κά στοι­χεία δεί­χνουν πόσο με­γά­λη έχει γίνει η πρό­κλη­ση που αντι­με­τω­πί­ζει το Βέλ­γιο. Την πε­ρα­σμέ­νη χρο­νιά μια βρε­τα­νι­κή δε­ξα­με­νή σκέ­ψης, το Διε­θνές Κέ­ντρο για την Με­λέ­τη της Ρι­ζο­σπα­στι­κο­ποί­η­σης (Ιnternational Centre for the Study of Radicalisation), με­τέ­δω­σε ότι 440 ξένοι μα­χη­τέςτα­ξί­δε­ψαν από το Βέλ­γιο στην Συρία και στο Ιράκ. Η ανα­λο­γία με τον συ­νο­λι­κό πλη­θυ­σμό της χώρας είναι 40 μα­χη­τές για κάθε ένα εκα­τομ­μύ­ριο, πε­ρισ­σό­τε­ρο από οποια­δή­πο­τε άλλη χώρα στην Ε.Ε.

Ιδιαί­τε­ρη ανη­συ­χία προ­κα­λεί ο ρόλος που παί­ζει το Μό­λεν­μπεκ, η πε­ριο­χή των Βρυ­ξελ­λών που κρύ­βο­νται οι πυ­ρή­νες του ISIS. Γνω­στό ως «η πρω­τεύ­ου­σα των τζι­χα­ντι­στών στην Ευ­ρώ­πη» έχει ανερ­γία 25% και υψηλά επί­πε­δα εγκλη­μα­τι­κό­τη­τας και κοι­νω­νι­κής απο­γο­ή­τευ­σης. Η βελ­γι­κή κυ­βέρ­νη­ση έχει κα­τα­βά­λει προ­σπά­θειες τους τε­λευ­ταί­ους 18 μήνες να απο­τρέ­ψει τους νέους από το να ρι­ζο­σπα­στι­κο­ποι­η­θούν. Αλλά η πα­ρα­κο­λού­θη­ση από τις υπη­ρε­σί­ες πλη­ρο­φο­ριών είναι πολύ κα­τώ­τε­ρη των πε­ρι­στά­σε­ων.

Αυτό έγινε ξε­κά­θα­ρο τον Νο­έμ­βριο όταν απο­κα­λύ­φθη­κε ότι οι επι­θέ­σεις στο Πα­ρί­σι σχε­διά­στη­καν από το Μό­λεν­μπεκ. Όπως ση­μειώ­νει ο Μά­θιου Λέβιτ του Washington Institute for Near East Policy, δεν υπάρ­χουν αρ­κε­τοί αστυ­νο­μι­κοί στο προ­ά­στιο των 100.000 κα­τοί­κων, με μόνο οκτώ στην ομάδα αστυ­νό­μευ­σης της κοι­νό­τη­τας. Εν τω με­τα­ξύ, έχει ανα­φερ­θεί πως μια από τις βελ­γι­κές υπη­ρε­σί­ες ασφα­λεί­ας, η Sûreté de l’Etat, είχε προ­σω­πι­κό μόλις 600 ατό­μων για να πα­ρα­κο­λου­θεί 900 δυ­νη­τι­κούς τζι­χα­ντι­στές.

Ο Βέλ­γος υπουρ­γός Εσω­τε­ρι­κών έχει δια­μαρ­τυ­ρη­θεί για τον κα­τα­κερ­μα­τι­σμό των αστυ­νο­μι­κών τμη­μά­των στις Βρυ­ξέ­λελς, λέ­γο­ντας πως οι υπη­ρε­σί­ες έχουν την τάση να συσ­σω­ρεύ­ουν πλη­ρο­φο­ρί­ες. Δε­δο­μέ­νων των προ­βλη­μά­των αυτών, δεν απο­τε­λεί έκ­πλη­ξη ότι ο Σαλάχ Αμπ­ντε­σλάμ, ο μο­να­δι­κός τζι­χα­ντι­στής που επι­βί­ω­σε από τις επι­θέ­σεις στο Πα­ρί­σι, ήταν σε θέση να κρύ­βε­ται για τέσ­σε­ρις μήνες πριν από την σύλ­λη­ψη του την πε­ρα­σμέ­νη εβδο­μά­δα.

Το Βέλ­γιο δεν είναι ο μόνος αδύ­να­μος κρί­κος στο ευ­ρω­παϊ­κό δί­κτυο ασφά­λειας. Ο συ­ντο­νι­στής της αντι­τρο­μο­κρα­τι­κής δρά­σης στην Ε.Ε. υπο­στή­ρι­ξε πρό­σφα­τα ότι η ανταλ­λα­γή πλη­ρο­φο­ριών ανά­με­σα σε πολλά κράτη δεν αντα­να­κλά το επί­πε­δο της τρο­μο­κρα­τι­κής απει­λής. Αλλά αυτό που δεν έχουν την πο­λυ­τέ­λεια να κά­νουν οι αρχές των Βρυ­ξελ­λών είναι να αντι­με­τω­πί­σουν τις επι­θέ­σεις αυτής της εβδο­μά­δας σαν ένα με­μο­νω­μέ­νο πε­ρι­στα­τι­κό.

Η ενί­σχυ­ση του επι­πέ­δου συλ­λο­γής πλη­ρο­φο­ριών για το Μό­λεν­μπεκ θα είναι μια μακρά και δύ­σκο­λη δο­κι­μα­σία. Η βελ­γι­κή κυ­βέρ­νη­ση πρέ­πει να προ­σφέ­ρει πολλά πε­ρισ­σό­τε­ρα χρή­μα­τα και προ­σω­πι­κό για τον σκοπό αυτό, προ­τού ξε­σπά­σει μια νέα θη­ριω­δία.