Η αδήλωτη εργασία εντοπίζεται αλλά δεν τιμωρείται

Μόλις ένα στα πέντε πρό­στιμα που επι­βάλ­λο­νται από το Σώμα Επι­θε­ώ­ρη­σης Εργα­σίας (ΣΕΠΕ) κατα­βάλ­λο­νται, με απο­τέ­λε­σμα το φαι­νό­μενο, το οποίο δρα υπο­νο­μευ­τικά σε εργα­ζο­μέ­νους, ασφα­λι­στικά ταμεία και υγιείς επι­χει­ρή­σεις, να προ­σλαμ­βά­νει ολοένα και πιο ανη­συ­χη­τι­κές δια­στά­σεις. Τα τελευ­ταία στοι­χεία του συστή­μα­τος «Αρτεμις» του υπουρ­γείου Εργα­σίας είναι απο­κα­λυ­πτικά καθώς δεί­χνουν πως, παρά το γεγονός ότι οι έλεγχοι είναι δειγ­μα­το­λη­πτι­κοί και κατά συνέ­πεια δεν απο­τυ­πώ­νουν το μέγεθος του προ­βλή­μα­τος, μέσα σε 11 μήνες (Ιανουά­ριος – Νοέμ­βριος 2015) επι­βλή­θη­καν 97,8 εκατ. ευρώ πρό­στιμα μόνο για ανα­σφά­λι­στη εργασία. Από αυτά, εκτι­μά­ται ότι πλη­ρώ­θηκε μόλις το 20%, περίπου 19,5 εκατ. ευρώ, και μάλιστα με έκπτωση 30% (για επι­τό­πιες πλη­ρω­μές). Στα ταμεία του Δημο­σίου, δηλαδή, μπήκαν περίπου 15 εκατ. ευρώ. Μάλιστα, την ώρα που η αδήλωτη και ανα­σφά­λι­στη εργασία λει­τουρ­γεί στην Ελλάδα της κρίσης ως μια δευ­τε­ρεύ­ουσα, εξίσου ισχυρή και πλήρως αντα­γω­νι­στική αγορά εργα­σίας, το ΣΕΠΕ, όπως απο­κά­λυψε η «Κ», εξε­τά­ζει το ενδε­χό­μενο να μειώσει δρα­μα­τικά τα πρό­στιμα από 10.550 ευρώ ανά ανα­σφά­λι­στο, υπό προ­ϋ­πο­θέ­σεις, σε 3.500 ευρώ. Στην πρόταση αντι­δρούν οι θεσμοί, καθώς θεωρούν πως οι Ελληνες εργο­δό­τες επι­λέ­γουν την αδήλωτη εργασία, παρά τα πρό­στιμα και τις κυρώ­σεις, επειδή σε βάθος χρόνου αυτή η επιλογή τούς κοστί­ζει φθη­νό­τερα, λόγω των αραιών ελέγχων και του μικρού πρα­κτικά κιν­δύ­νου τιμω­ρίας. Για τον λόγο αυτό δε, προ­τεί­νουν διπλα­σια­σμό των προ­στί­μων.

Οι ειδικοί κρούουν τον κώδωνα του κιν­δύ­νου, εκτι­μώ­ντας ότι η πραγ­μα­τική ανα­σφά­λι­στη και αδήλωτη εργασία ξεπερνά το 25%. Απλώς, το τελευ­ταίο διά­στημα παρου­σιά­ζε­ται μειω­μένη η κατα­γε­γραμ­μένη αδήλωτη εργασία στο 16,5% για το ενδε­κά­μηνο Ιανουα­ρίου – Νοεμ­βρίου του 2015, εξαι­τίας της αλμα­τώ­δους αύξησης της μερικής και εκ περι­τρο­πής απα­σχό­λη­σης, καθώς πολλές επι­χει­ρή­σεις, προ­κει­μέ­νου να απο­φύ­γουν τα πρό­στιμα, προ­βαί­νουν μεν στη δήλωση των εργα­ζο­μέ­νων, αλλά δεν δηλώ­νουν τις πραγ­μα­τι­κές ώρες εργα­σίας και, συνα­κο­λού­θως, τις κατα­βλη­τέες απο­δο­χές, με σοβα­ρό­τα­τες συνέ­πειες και στα οικο­νο­μικά των ασφα­λι­στι­κών ταμείων. Εκτι­μά­ται ότι, κάθε χρόνο, μόνο το ΙΚΑ χάνει περί τα 5 δισ. ευρώ από την ανα­σφά­λι­στη εργασία.

Ελεγχοι

Σύμφωνα με τα στοι­χεία που προ­κύ­πτουν από τους δειγ­μα­το­λη­πτι­κούς ελέγ­χους που πραγ­μα­το­ποί­η­σαν οι επι­θε­ω­ρη­τές Εργα­σίας του ΣΕΠΕ και η Ειδική Υπη­ρε­σία Ελέγχου του ΙΚΑ, και τα οποία παρου­σιά­ζο­νται από το επι­χει­ρη­σιακό σχέδιο «Αρτεμις» του υπουρ­γείου Εργα­σίας, η αδήλωτη εργασία τον Νοέμ­βριο του 2015 εκτι­μά­ται στο 14,7%.

Συγκε­κρι­μένα, ελέγ­χθη­καν μέσα σε ένα μήνα 3.328 επι­χει­ρή­σεις εκ των οποίων οι 491 απα­σχο­λού­σαν αδή­λω­τους εργα­ζο­μέ­νους. Σε σύνολο 14.233 εργα­ζό­με­νων στις επι­χει­ρή­σεις που διε­νερ­γή­θη­καν έλεγχοι, εντο­πί­στη­καν 819 αδή­λω­τοι εργα­ζό­με­νοι (ποσοστό 5,75%), με τα πρό­στιμα που επι­βλή­θη­καν κατά τον Νοέμ­βριο του 2015 να ανέρ­χο­νται σε 8.705.994 ευρώ. Οι περισ­σό­τε­ροι από τους αδή­λω­τους εργα­ζο­μέ­νους (510) εντο­πί­στη­καν σε δρα­στη­ριό­τη­τες που αφορούν υπη­ρε­σίες εστί­α­σης. Μάλιστα, ενώ ο μέσος όρος της ανα­σφά­λι­στης εργα­σίας πανελ­λα­δικά ήταν στο 14,41%, στην Κρήτη έφτασε στο 23,07% και στη Στερεά Ελλάδα στο 17,84%.

Από την 1η Ιανουα­ρίου 2015 έως και την 30ή Νοεμ­βρίου 2015, διε­νερ­γή­θη­καν έλεγχοι σε συνο­λικά 31.348 επι­χει­ρή­σεις, από τις οποίες βρέ­θη­καν οι 5.173 (ποσοστό 16,50%) να απα­σχο­λούν αδή­λω­τους εργα­ζο­μέ­νους.

Στις επι­χει­ρή­σεις αυτές απα­σχο­λού­νταν 132.874 εργα­ζό­με­νοι, από τους οποίους οι αδή­λω­τοι ήταν 9.293 (ποσοστό 6,99%). Τα πρό­στιμα που επι­βλή­θη­καν το ίδιο χρονικό διά­στημα ανέρ­χο­νται σε 97.847.111 ευρώ.

Από τις 15 Σεπτεμ­βρίου 2013, όταν και τέθηκε σε εφαρ­μογή το πρό­στιμο των 10.550 ευρώ ανά ανα­σφά­λι­στο εργα­ζό­μενο, έως και τον Νοέμ­βριο 2015, είχαν διε­νερ­γη­θεί έλεγχοι σε 65.503 επι­χει­ρή­σεις όλων των κλάδων οικο­νο­μι­κής δρα­στη­ριό­τη­τας. Από αυτές, βρέ­θη­καν 9.577 επι­χει­ρή­σεις (ποσοστό 14,62%) να απα­σχο­λούν αδή­λω­τους εργα­ζο­μέ­νους.

Συνο­λικά, στις επι­χει­ρή­σεις αυτές εργά­ζο­νταν 308.066 εργα­ζό­με­νοι, από τους οποίους οι 16.376 ήταν αδή­λω­τοι (ποσοστό 5,32%) με τα πρό­στιμα που επι­βλή­θη­καν σε αυτούς τους 26 μήνες να φτάνουν στα 171.656.820 ευρώ.

Οι έλεγχοι που πραγ­μα­το­ποιού­νται εστιά­ζο­νται σε κλάδους με υψηλά ποσοστά αδή­λω­της εργα­σίας, όπως επι­σι­τι­στικά επαγ­γέλ­ματα (εστιατόρια-ταβέρνες, αίθου­σες δεξιώ­σεων, μεζε­δο­πω­λεία, καφε­τέ­ριες – μπαρ, κέντρα δια­σκέ­δα­σης), βιο­τε­χνικά πάρκα, κομ­μω­τή­ρια, πρα­τή­ρια βεν­ζί­νης, μετα­φο­ρι­κές επι­χει­ρή­σεις, καθα­ριό­τητα, υπη­ρε­σίες ασφα­λείας και επι­χει­ρή­σεις φασόν.

Καθη­με­ρινή