Στις «χρυσές» εφεδρείες ψάχνει αντίδοτα ο τουρισμός-Το πρόβλημα του προσφυγικού

Πώς στα χρόνια της κρίσης αυξή­θηκε το ειδικό βάρος νέων ανερ­χό­με­νων αγορών. Κρίσιμο μέγεθος φέτος οι του­ρί­στες από Τουρκία, Βαλ­κά­νια και μικρό­τε­ρες ανερ­χό­με­νες αγορές. Προ­βλη­μα­τι­σμός για τα νησιά που πλήτ­το­νται από το προ­σφυ­γικό.

Τις ανα­κα­τα­τά­ξεις που συντε­λού­νται στον ελλη­νικό του­ρι­σμό στα χρόνια της κρίσης απο­τυ­πώ­νει πρό­σφατη μελέτη στε­λε­χών της Τρά­πε­ζας της Ελλάδας. Από τα στοι­χεία που περι­λαμ­βά­νο­νται σε αυτήν, ωστόσο, ανα­δύ­ε­ται το πολ­λα­πλό στοί­χημα που προ­κύ­πτει για τον του­ρι­σμό φέτος, εξαι­τίας των ανε­ξέ­λεγ­κτων δια­στά­σεων που τείνει να προ­σλά­βει το προ­σφυ­γικό. Με ορατές, ήδη, τις επι­πτώ­σεις στις του­ρι­στι­κές κρα­τή­σεις για νησιά του Αιγαίου όπως η Λέσβος, η Χίος, η Κως και η Σάμος.

Ένα στοί­χημα που συν­δέ­ε­ται άμεσα με το του­ρι­στικό ρεύμα από γει­το­νι­κές αγορές όπως της Τουρ­κίας και άλλων Βαλ­κα­νι­κών χωρών. Αγορές από τις οποίες οι του­ρί­στες φθάνουν κυρίως οδικώς στην Ελλάδα. Με ό,τι αυτό μπορεί να συνε­πά­γε­ται, συνυ­πο­λο­γί­ζο­ντας την κατά­σταση σε βασικές πύλες εισόδου της χώρας στα βόρεια σύνορά της.

Τη μελέτη υπο­γρά­φουν τα στελέχη της ΤτΕ Ευαγ­γε­λία Κασι­μάτη και Δημή­τριος Σιδέρης κι έχει τίτλο: «Προς ένα νέο πρότυπο ανά­πτυ­ξης στον του­ρι­σμό: διαρ­θρω­τι­κές μεταρ­ρυθ­μί­σεις και του­ρι­στικό προϊόν στην Ελλάδα την περίοδο της κρίσης (2008-2014)».

Η χρονιά ανα­μέ­νε­ται να κριθεί από το τελικό «ισο­ζύ­γιο» που θα δια­μορ­φω­θεί μεταξύ επι­σκε­πτών από τις «παρα­δο­σια­κές» ευρω­παϊ­κές αγορές και τις νέες, ανερ­χό­με­νες «δεξα­με­νές» πελα­τείας του ελλη­νι­κού του­ρι­σμού.

Όπως προ­κύ­πτει από τη μελέτη, στη δεκα­ε­τία 2005-2014 των μερίδιο των του­ρι­στών από την Ευρώπη που φθάνουν στη χώρα μας αυξή­θηκε από 81% σε 85%.

Η στενή εξάρ­τηση του ελλη­νι­κού του­ρι­σμού από την Ε.Ε. απο­τυ­πώ­νε­ται στο γεγονός ότι από τα 18,8 εκατ. Ευρω­παίων επι­σκε­πτών, το 74% προ­ερ­χό­ταν από την ΕΕ-28, ενώ οι χώρες της Ευρω­ζώ­νης αντι­προ­σώ­πευαν το 44%.

Τα τελευ­ταία χρόνια, ωστόσο, άλλαξε η κατά­ταξη των χωρών που απο­τε­λούν τις σημα­ντι­κό­τε­ρες αγορές του ελλη­νι­κού του­ρι­σμού. Ως απο­τέ­λε­σμα και της απλο­ποί­η­σης των δια­δι­κα­σιών χορή­γη­σης βίζας, όπως ανα­φέ­ρε­ται στη μελέτη.

Γερ­μα­νία και Ηνωμένο Βασί­λειο παρα­μέ­νουν οι κύριες αγορές. Την τελευ­ταία πεντα­ε­τία, ωστόσο, οι επι­σκέ­πτες από τη Ρωσία, την Τουρκία και άλλες Βαλ­κα­νι­κές χώρες, υπερ­κά­λυ­ψαν την κάμψη που είχε κατα­γρα­φεί από αγορές όπως η Ισπανία, η Αυστρία και η Κύπρος για τον ελλη­νικό του­ρι­σμό.

Είναι χαρα­κτη­ρι­στικό, όπως ανα­φέ­ρε­ται στη μελέτη, πως στην περίοδο 2011-2014 η μέση ετήσια αύξηση επι­σκε­πτών από τη Ρωσία ήταν 32,3%, ενώ από την Τουρκία 15,7%.

Το 2009 το 50% των ξένων επι­σκε­πτών στην Ελλάδα προ­ερ­χό­ταν από μια ομάδα έξι αγορών την οποία απο­τε­λού­σαν οι Γερ­μα­νία, Ην. Βασί­λειο, Γαλλία, Ιταλία, Ολλαν­δία και ΗΠΑ.

Το 2014 η ομάδα των «έξι» είχε αλλάξει και απο­τε­λού­νταν από τη Γερ­μα­νία, το Ην. Βασί­λειο, τη Γαλλία, τη Ρωσία, την Ιταλία και την Τουρκία. Ρωσία και Τουρκία, δηλαδή, «πέταξαν» εκτός εξάδας την Ολλαν­δία και τις ΗΠΑ.

Οι συντά­κτες της μελέτης απο­δί­δουν την αύξηση της του­ρι­στι­κής κίνησης από Ρωσία και Τουρκία στις θετικές οικο­νο­μι­κές εξε­λί­ξεις στις συγκε­κρι­μέ­νες χώρες εκείνη την περίοδο και, πιθανώς, στην απλο­ποί­ηση των δια­δι­κα­σιών χορή­γη­σης βίζας.

Το ειδικό βάρος που απέ­κτη­σαν στον ελλη­νικό του­ρι­σμό οι του­ρί­στες από τη Ρωσία και την Τουρκία απο­τυ­πώ­νε­ται στο γεγονός ότι μαζί με τους επι­σκέ­πτες από τις ΗΠΑ ήταν εκείνοι με τις υψη­λό­τε­ρες δαπάνες ανά δια­νυ­κτέ­ρευση.

Όμως, ήδη, τα δεδο­μένα άλλαξαν και πάλι από το 2015, με απο­τέ­λε­σμα η Ελλάδα να χάσει τα 3/4 της μεγα­λύ­τε­ρης νέας αγοράς της (Ρωσία). Χάνο­ντας μαζί εισπρά­ξεις άνω των 700 εκατ. ευρώ.

Την ίδια στιγμή, η ραγδαία ανερ­χό­μενη αγορά της Τουρ­κίας απο­τε­λεί αίνιγμα για φέτος, εξαι­τίας των εξε­λί­ξεων στο προ­σφυ­γικό αλλά και την άμεση εμπλοκή της Τουρ­κίας στην εμπό­λεμη ζώνη της Συρίας. Επι­πλέον, οι πρό­σφα­τες τρο­μο­κρα­τι­κές επι­θέ­σεις επι­δει­νώ­νουν την ατμό­σφαιρα στη γει­το­νική χώρα.

Ακόμη, ο οδικός του­ρι­σμός από χώρες των Βαλ­κα­νίων, όπως η Σερβία, βρί­σκε­ται στον αέρα, καθώς αυτήν τη στιγμή παρα­μέ­νουν κλειστά τόσο τα σύνορα της πΓΔΜ όσο και της Σερβίας. Ήδη, ξενο­δό­χοι της Βόρειας Ελλάδας εκφρά­ζουν φόβους ότι απει­λού­νται σοβαρά οι κρα­τή­σεις που έχουν γίνει για την περίοδο του Πάσχα από τα Βαλ­κά­νια.

Ταυ­τό­χρονα, η μέση δαπάνη των ξένων επι­σκε­πτών ανά δια­νυ­κτέ­ρευση ανα­μέ­νε­ται να μειωθεί ακόμα περισ­σό­τερο φέτος, καθώς οι Έλληνες ξενο­δό­χοι παρα­τεί­νουν του­λά­χι­στον μέχρι το τέλος Απρι­λίου την περίοδο εκπτώ­σεων για προ­κρα­τή­σεις (early bookings).

Μένει να φανεί αν ο ελλη­νι­κός του­ρι­σμός έχει, στο μεταξύ, δημιουρ­γή­σει κι άλλες αγορές-«εφε­δρείες» που θα μπο­ρέ­σουν να καλύ­ψουν τις όποιες απώ­λειες από τις γερ­μα­νό­φω­νες χώρες και τις άλλες ευρω­παϊ­κές αγορές.

Προς το παρόν ο αγγλο­σα­ξο­νι­κός άξονας (ΗΠΑ, Ην. Βασί­λειο) δείχνει να απο­τε­λεί ασφαλή βάση για τον ελλη­νικό του­ρι­σμό.

Κάποιες πλη­ρο­φο­ρίες φέρνουν τους Πολω­νούς και τους Ρου­μά­νους να θέτουν υπο­ψη­φιό­τητα να πάρουν τη σκυτάλη από τους Ρώσους, κατα­γρά­φο­ντας σημα­ντική άνοδο φέτος. Αν σε αυτούς προ­στε­θούν και περισ­σό­τε­ροι Ισραη­λι­νοί (εγκα­τέ­λει­ψαν την Τουρκία τα τελευ­ταία χρόνια) και οι… κελε­μπίες από τον Περσικό Κόλπο, τότε ίσως οι επι­δό­σεις του ελλη­νι­κού του­ρι­σμού απο­τε­λέ­σουν μια ακόμα ευχά­ρι­στη έκπληξη.

capital.gr