Η επιστολή Γιουνκέρ για τη διαχείριση του μεταναστευτικού-προσφυγικού

Την επίμαχη επι­στολή του πρό­ε­δρου της Κομι­σιόν κ. Ζαν Κλοντ Γιούν­κερ προς τον πρω­θυ­πουργό της Σλο­βε­νίας κ. Μίρο­σλαβ Τσέραρ, με θέμα τη δια­χεί­ριση του Μετα­να­στευ­τι­κού στα Δυτικά Βαλ­κά­νια, η οποία εμπλέ­κει και την Ελλάδα, φέρνει στο φως η ηλε­κτρο­νική έκδοση του «Βήματος».

Κυβερ­νη­τι­κοί κύκλοι σχο­λιά­ζο­ντας την επι­στολή Γιούν­κερ ανέ­φε­ραν ότι και η Τουρκία πρέπει να ανα­ζη­τή­σει τις ευθύνες της που είναι και το κλειδί στο Προ­σφυ­γικό. Διε­ρω­τώ­νται παράλ­ληλα πώς η πΓΔΜ ως μη μέλος της ΕΕ να παίξει ρόλο στον σχε­δια­σμό της ευρω­παϊ­κής πολι­τι­κής επί του ζητή­μα­τος, ενώ και η Τουρκία, επίσης χώρα μη μέλος της ΕΕ, δεν πιέ­ζε­ται για να ανα­λά­βει τις ευθύνες της.

Δια­βά­στε την επι­στολή Γιούν­κερ

Όπως ανα­φέ­ρει ο πρό­ε­δρος της Κομι­σιόν, η Ελλάδα βρί­σκε­ται υπό απί­στευτη πίεση, ενώ τονίζει ότι η αλλη­λεγ­γύη από τα άλλα κράτη-μέλη, ειδικά στο σκέλος του δια­μοι­ρα­σμού προ­σφύ­γων σε όλη την κοι­νό­τητα, είναι ουσιώ­δους σημα­σίας. «Αυτός είναι μόνος τρόπος να επι­τύ­χουμε τον στόχο της επι­στρο­φής σε μία κατά­σταση πλήρως λει­τουρ­γού­ντων συνόρων, με την Ελλάδα να είναι ένα πλήρες τμήμα του Κοινού Ευρω­παϊ­κού Συστή­μα­τος Ασύλου και με την επι­στροφή της Σένγκεν πίσω στη φυσιο­λο­γική της κατά­σταση, χωρίς προ­σω­ρι­νούς συνο­ρια­κούς ελέγ­χους στα εσω­τε­ρικά της σύνορα» επι­ση­μαί­νει.

«Πόρους στην υποδοχή των πρω­το­φα­νώς μεγάλων αριθμών αυθε­ντι­κών προ­σφύ­γων»

«Συμφωνώ πλήρως ότι ρόλο-κλειδί σε αυτό είναι το να δίνεται η ευκαι­ρία σε μετα­νά­στες να αιτού­νται διε­θνούς προ­στα­σίας και, εάν επι­λέ­ξουν να μην το κάνουν ή προ­κύ­ψει ότι δεν βρί­σκο­νται σε ανάγκη προ­στα­σίας, τότε θα πρέπει αμέσως να επι­στρέ­φουν στις χώρες προ­έ­λευ­σής τους – ή σε χώρες transit» ανα­φέ­ρει ο κ. Γιούν­κερ.

Ωστόσο, συνε­χί­ζει, η διό­γκωση του προ­βλή­μα­τος των ροών παρά­νο­μων μετα­να­στών που φτάνουν στην Ελλάδα και εισέρ­χο­νται στη δια­δρομή των Δυτικών Βαλ­κα­νίων απαιτεί ακόμη μεγα­λύ­τε­ρες προ­σπά­θειες. «Απο­τε­λεί κορυ­φαίο στοι­χείο της απά­ντη­σής μας στην προ­σφυ­γική κρίση να έχουμε μία πολύ πιο απο­τε­λε­σμα­τική επι­στροφή παρά­νο­μων μετα­να­στών σε όλη την ΕΕ. Πρέπει συστη­μα­τικά και γρήγορα να επι­στρέ­φουμε εκεί­νους που δεν βρί­σκο­νται στην ανάγκη διε­θνούς προ­στα­σίας, εάν θέλουμε να οικο­δο­μή­σουμε τη δημόσια εμπι­στο­σύνη και να εστιά­σουμε με πόρους στην υποδοχή των πρω­το­φα­νώς μεγάλων αριθμών αυθε­ντι­κών προ­σφύ­γων» σημειώ­νει.

Γι’ αυτό χρειά­ζε­ται να στεί­λουν όλοι ένα σαφές μήνυμα στις τρίτες χώρες, συνε­χί­ζει. Η Κομι­σιόν, σε συνερ­γα­σία με την Ευρω­παϊκή Υπη­ρε­σία Εξω­τε­ρι­κής Δράσης, επι­τα­χύ­νει την εμπλοκή της στον επα­να­πα­τρι­σμό παρά­νο­μων μετα­να­στών σε Πακι­στάν, Μπαν­γκλα­ντές, Αφγα­νι­στάν και χώρες της Βόρειας και της Υπο­σα­χά­ριας Αφρικής, σημειώ­νει.

«Από την Ελλάδα επι­στρο­φές στην Τουρκία»

«Παράλ­ληλα, κατα­βάλ­λουμε μεγάλες προ­σπά­θειες για να υπο­στη­ρί­ξουμε την επι­στροφή παρά­νο­μων μετα­να­στών από την Ελλάδα στην Τουρκία, ως τη χώρα ανα­χώ­ρη­σης για τη μεγάλη πλειο­νό­τητα όσων φτάνουν στις ελλη­νι­κές ακτές. Μέχρι να εφαρ­μο­στεί η Συμ­φω­νία Επα­νεισ­δο­χής ΕΕ – Τουρ­κίας, η Επι­τροπή είναι έτοιμη να εργα­στεί στενά τόσο με τις ελλη­νι­κές όσο και με τις τουρ­κι­κές αρχές για να κλι­μα­κώ­σει τις επι­στρο­φές στην Τουρκία υπό την υφι­στά­μενη διμερή συμ­φω­νία Ελλάδας – Τουρ­κίας. Η Κομι­σιόν διε­ρευνά με την Ελλάδα τι περαι­τέρω υπο­στή­ριξη απαιτεί προ­κει­μέ­νου να κατα­στεί εφικτή η συστη­μα­τική επι­στροφή εκείνων των μετα­να­στών που δεν δικαιού­νται άσυλο. Η Frontex είναι έτοιμη να παρά­σχει ειδι­κούς και τεχνική υπο­στή­ριξη για να βοη­θή­σει την Ελλάδα να επε­ξερ­γα­στεί τις αιτή­σεις για επι­στρο­φές και να αυξήσει τον αριθμό που επι­στρέ­φουν από την Ελλάδα» ανα­φέ­ρει ο κ. Γιούν­κερ.

Σε σχέση με την πρόταση «επι­πρό­σθε­της απευ­θείας υπο­στή­ρι­ξης στην πρώην Γιου­γκο­σλα­βική Δημο­κρα­τία της Μακε­δο­νίας προ­κει­μέ­νου να ενι­σχύ­σει τους ελέγ­χους στα σύνορά της με την Ελλάδα, είναι σημα­ντικό να παρα­τη­ρήσω ότι οι υφι­στά­με­νοι ενω­σια­κοί νόμοι δεν επι­τρέ­πουν την ανά­πτυξη αξιω­μα­τι­κών στο πλαίσιο μίας κοινής επι­χεί­ρη­σης της Frontex στην περιοχή μίας τρίτης χώρας» σημειώ­νει ο πρέ­ο­δρος της Κομι­σιόν.

Αυτό το εμπόδιο θα ξεπε­ρα­στεί, συνε­χί­ζει, μέσα από την πρόταση κανο­νι­σμού της Επι­τρο­πής που θεσπί­ζει «ένα κοινό ευρω­παϊκό σύνορο και ακτο­φυ­λακή» που θα πρέπει να υιο­θε­τη­θεί από τους συν­νο­μο­θέ­τες «το συντο­μό­τερο δυνατόν».

«Από σήμερα η Frontex στα σύνορα Ελλάδας – πΓΔΜ»

«Δεδο­μέ­νου αυτού του περιο­ρι­σμού, βρί­σκο­νται υπό προ­ε­τοι­μα­σία εναλ­λα­κτικά μέσα υπο­στή­ρι­ξης της Πρώην Γιου­γκο­σλα­βι­κής Δημο­κρα­τίας της Μακε­δο­νίας από την Frontex, προ­κει­μέ­νου να ενι­σχύ­σουν την δια­χεί­ριση των συνόρων της χώρας και τις δυνα­τό­τη­τες δια­χεί­ρι­σης ασύλου. Η καλή σας πρόταση συμπί­πτει με την επί­σκεψη μίας κοινής ομάδας της Κομι­σιόν και της Frontex στη χώρας (20-22 Ιανουα­ρίου) για την διε­ρεύ­νηση των ανγκών της χώρας σε σχέση με την δια­χεί­ριση συνόρων, συμπε­ρι­λαμ­βα­νο­μέ­νης και της επί­βλε­ψης συνόρων» συμπλη­ρώ­νει.

«Επι­πλέον, ήδη από σήμερα, η Frontex υπο­στη­ρί­ζει την προ­στα­σία των συνόρων μεταξύ της Ελλάδας και της πρώην Γιου­γκο­σλα­βι­κής Δημο­κρα­τίας της Μακε­δο­νίας, μέσω υπο­στή­ρι­ξης που παρέ­χε­ται στην Ελλάδα» επι­ση­μαί­νει ο πρό­ε­δρος της Κομι­σιόν, υπεν­θυ­μί­ζο­ντας τόσο το πρό­γραμμα «Ποσει­δών» για την υπο­στή­ριξη της χώρας μας στα θαλάσ­σια σύνορά της όσο και άλλο επι­χει­ρη­σιακό σχέδιο που συμ­φω­νή­θηκε μέσα στον Ιανουά­ριο μεταξύ της Ελλάδας και της Frontex για την εγκα­τά­σταση ειδικών στα σύνορα με την πΓΔΜ. Ήδη μία ομάδα βρί­σκε­ται εκεί και ξεκινά να το εφαρ­μό­ζει, συμπλη­ρώ­νει ο κ. Γιούν­κερ.

«Καλω­σο­ρίζω την πρόταση για από­σπαση αστυ­νο­μι­κών στην πΓΔΜ»

«Καλω­σο­ρίζω την πρότασή σας όλα τα κράτη-μέλη να παρέ­χουν υπο­στή­ριξη στις αρχές της πρώην Γιου­γκο­σλα­βι­κής Δημο­κρα­τίας της Μακε­δο­νίας για την υπο­στή­ριξη των ελέγχων στα σύνορα με την Ελλάδα, μέσα από την από­σπαση αστυ­νο­μι­κών και την παροχή εξο­πλι­σμού» ανα­φέ­ρει.

«Γνωρίζω ότι στη Σλο­βε­νία, μία αντί­στοιχη κινη­το­ποί­ηση υπο­στή­ρι­ξης οργα­νώ­θηκε σε διμερή βάση μεταξύ Σλο­βε­νίας και άλλων αντί­στοι­χων κρατών-μελών. Η εμπει­ρία σας μπορεί να είναι ιδιαί­τερα επω­φε­λής για τα πρώτα βήματα και για να δια­σφα­λι­στεί ταχεία και απο­τε­λε­σμα­τική ανά­πτυξη» (σ.σ.: προ­σω­πι­κού) στην πΓΔΜ, σημειώ­νει.

Γενι­κό­τερα, η Κομι­σιόν παρέχει οικο­νο­μική υπο­στή­ριξη στην πΓΔΜ για να τη βοη­θή­σει να αντι­με­τω­πί­σει την προ­σφυ­γική κρίση, επι­ση­μαί­νει ο κ. Γιούν­κερ, όπως 2,6 εκατ. ευρώ ανθρω­πι­στι­κής βοή­θειας που ήδη έχουν δοθεί. «Αυτό είναι στο πλαίσιο μίας μακρο­πρό­θε­σμης υπο­στή­ρι­ξης στα πεδία της μετα­νά­στευ­σης, του ασύλου και της δια­χεί­ρι­σης συνόρων» για τα οποία η Κομι­σιόν ήδη έχει παρά­σχει 14,2 εκατ. ευρώ, με άλλα 25 εκατ. ευρώ να έχουν προ­ϋ­πο­λο­γι­στεί, συνε­χί­ζει.

«Την 1η Ιανουα­ρίου 2016, η Κομι­σιόν ξεκί­νησε την εφαρ­μογή ενός δια­κρα­τι­κού προ­γράμ­μα­τος για την δια­χεί­ριση της μετα­νά­στευ­σης, με τη συνερ­γα­σία της Frontex και της Ευρω­παϊ­κής Υπη­ρε­σίας Υπο­στή­ρι­ξης Ασύλου, με ιδιαί­τερη έμφαση στην πρώην Γιου­γκο­σλα­βική Δημο­κρα­τία της Μακε­δο­νίας» υπο­γραμ­μί­ζει ο πρό­ε­δρος της Κομι­σιόν.

«Κράτη-μέλη μπορούν να αρνη­θούν είσοδο σε υπη­κό­ους τρίτων κρατών»

«Επίσης, ζητείτε να καθο­ρι­στούν κοινά κρι­τή­ρια για τον προσ­διο­ρι­σμό της επι­λε­ξι­μό­τη­τας των προ­σφύ­γων προ­κει­μέ­νου να εισέρ­χο­νται στην Ευρω­παϊκή Ένωση. Σχετικά με αυτό, στη συνά­ντηση των ηγετών των Δυτικών Βαλ­κα­νίων στις 25 Οκτω­βρίου συμ­φω­νή­σαμε ότι μία χώρα μπορεί να αρνηθεί την είσοδο σε υπη­κό­ους τρίτων χωρών, που όταν παρου­σιά­ζο­νται στα συνο­ριακά κέντρα ελέγχου δεν επι­βε­βαιώ­νουν την επι­θυ­μία τους να αιτη­θούν διεθνή προ­στα­σία» σημειώ­νει ο κ. Γιούν­κερ.

Έτσι, τα κράτη-μέλη «μπορούν όντως να αρνη­θούν την είσοδο στα εξω­τε­ρικά σύνορα σε υπη­κό­ους τρίτων χωρών που δεν πληρούν τις συν­θή­κες εισόδου, συμπε­ρι­λαμ­βα­νο­μέ­νων και υπηκόων τρίτων χωρών που δεν έχουν κατα­θέ­σει αίτηση ασύλου, παρόλο που είχαν τη δυνα­τό­τητα να το κάνουν» συμπλη­ρώ­νει.

Για κράτη-μέλη, συνε­χί­ζει ο κ. Γιούν­κερ, που έχουν προ­σω­ρινά επα­νει­σα­γά­γει ελέγ­χους στα εσω­τε­ρικά τους σύνορα σε εφαρ­μογή της Συν­θή­κης Σένγκεν, «μπορούν να αρνη­θούν την είσοδο στα εσω­τε­ρικά σύνορα σε υπη­κό­ους τρίτων κρατών που δεν πληρούν τις συν­θή­κες εισόδου, συμπε­ρι­λαμ­βα­νο­μέ­νων και υπηκόων τρίτων χωρών που δεν έχουν κατα­θέ­σει αίτηση ασύλου, παρόλο που είχαν την δυνα­τό­τητα να το κάνουν» σημειώ­νει.

Η πρώην Γιου­γκο­σλα­βική Δημο­κρα­τία της Μακε­δο­νίας και άλλα κράτη εκτός ΕΕ στη Δια­δρομή των Δυτικών Βαλ­κα­νίων πρέπει να κάνει το ίδιο, σε εφαρ­μογή των εθνικών τους νομο­θε­σιών, σεβό­μενα ωστόσο την υπο­χρέ­ωσή τους στο πλαίσιο των διεθνών κανόνων για τα θεμε­λιώδη δικαιώ­ματα και το άσυλο. «Αυτό σημαί­νει ότι είτε ένας πρό­σφυ­γας αιτεί­ται άσυλο και πληροί τις προ­δια­γρα­φές για ένα αυθε­ντικό άσυλο σύμφωνα με τον εφαρ­μο­ζό­μενο νόμο είτε αυτό το πρόσωπο θεω­ρεί­ται μη επι­λέ­ξιμο να έχει πρό­σβαση στην περιοχή» επι­ση­μαί­νει ο κ. Γιούν­κερ.

«Παράλ­ληλα, συμ­φω­νή­σαμε επίσης να απο­θαρ­ρύ­νουμε την κίνηση προ­σφύ­γων ή μετα­να­στών στα σύνορα μίας άλλης χώρας της περιο­χής» επι­ση­μαί­νει ο κ. Γιούν­κερ, σημειώ­νο­ντας ότι καλεί τα κράτη-μέλη και τις χώρες εκτός ΕΕ των Δυτικών Βαλ­κα­νίων ενεργά να παρε­μπο­δί­σουν υπη­κό­ους τρίτων χωρών από το να φύγουν από την περιοχή με μη εγκε­κρι­μένο τρόπο δια­σχί­ζο­ντας τα σύνορα, έξω από τα σημεία ελέγχου ή προτού το νομικό τους καθε­στώς καθο­ρι­στεί.

«Ανα­γνω­ρίζω ότι η εφαρ­μογή τέτοιων αρχών απο­τε­λεί δοκι­μα­σία υπό τις υπάρ­χου­σες συν­θή­κες, ειδικά δεδο­μέ­νης της ανάγκης για συνέ­πεια καθ’ όλη την έκταση της δια­δρο­μής. Σε κάθε περί­πτωση, τέτοια μέτρα πρέπει να είναι εναρ­μο­νι­σμένα με άλλα μέτρα της ΕΕ, όπως τα μέτρα της μετα­φο­ράς και επα­νε­γκα­τά­στα­σης. Όσο περισ­σό­τερο μπο­ρούμε να παρά­σχουμε αξιό­πι­στη και απο­τε­λε­σμα­τική υπο­στή­ριξη σε αυτούς που χρειά­ζο­νται διεθνή προ­στα­σία τόσο λιγό­τερο θα νιώθουν την ανάγκη να παίρ­νουν τον δρόμο της παρά­νο­μης μετα­νά­στευ­σης» σημειώ­νει ο πρό­ε­δρος της Κομι­σιόν.

«Συμπε­ρα­σμα­τικά, σας ευχα­ρι­στώ για τις προ­τά­σεις σας στην επι­στολή σας, οι οποίες βοηθούν στο να υπο­γραμ­μι­στεί η ανάγκη να συνε­χι­στεί η συγκυ­ρία για την ενί­σχυση της δου­λειάς μας στη δια­δρομή των Δυτικών Βαλ­κα­νίων. Αυτό απαιτεί την πλήρη δέσμευση όλων των παρα­γό­ντων -κράτη-μέλη, τρίτες χώρες, θεσμοί και υπη­ρε­σίες της ΕΕ- προ­κει­μέ­νου να βελ­τιω­θεί η κατά­σταση. Από την πλευρά της, η Επι­τροπή είναι απο­φα­σι­σμένη να συνε­χί­σει τις προ­σπά­θειες για να αντι­με­τω­πί­σει την προ­σφυ­γική και μετα­να­στευ­τική κρίση σε όλη την την δια­δρομή. Μία συνεπής και συντο­νι­σμένη Ευρω­παϊκή προ­σπά­θεια είναι ο μόνος δρόμος για να δια­σφα­λι­στούν βιώσιμα απο­τε­λέ­σματα» κατα­λή­γει ο κ. Γιούν­κερ.

Το ΒΗΜΑ