Οι τρεις μέρες που έσωσαν το ευρώ – Το παρασκήνιο της δραματικής Συνόδου

Μια νέα διά­σταση των δρα­μα­τι­κών στιγμών της δια­πραγ­μά­τευ­σης του καλο­και­ριού, των τελε­σι­γρά­φων και των επι­λο­γών που δόθηκαν στην Ελλη­νική κυβέρ­νηση αλλά και στην εμπλοκή του Βόλφ­γκανγκ Σόιμπλε στην δια­τύ­πωση των επι­λο­γών που είχε η χώρα μας.

«Το από­γευμα της 10ης Ιουλίου, ημέρα Παρα­σκευή, οι υπουρ­γοί Οικο­νο­μι­κών της Ευρω­ζώ­νης πηγαί­νουν στις Βρυ­ξέλ­λες για να συζη­τή­σουν για άλλη μια φορά για το ελλη­νικό πρό­βλημα. Τότε, στα γραφεία κάποιων υψη­λό­βαθ­μων αξιω­μα­τού­χων φτάνει ένα e-mail από το Βερο­λίνο που σοκάρει τους πάντες. Είναι η περί­φημη πρόταση Σόιμπλε για τάιμ-άουτ της Ελλάδας από την Ελλάδας από την Ευρω­ζώνη.

Δεν ήταν η πρώτη φορά που ακου­γό­ταν η πιθα­νό­τητα της απο­χώ­ρη­σης της Ελλάδας από το ευρώ, απλώς μέχρι εκείνη την ώρα, η προ­ο­πτική αυτή φάνταζε ως μία μακρινή πιθα­νό­τητα ή σαν εικο­το­λο­γία. Αυτή τη φορά όμως εμφα­νι­ζό­ταν οργα­νω­μένη από τη Γερ­μα­νία. Ήταν πλέον φανερό: η Αθήνα έπρεπε να υπο­τα­χθεί στο Βερο­λίνο και να παρα­χω­ρή­σει την κυριαρ­χία της. Ένας από τους παρα­λή­πτες του μηνύ­μα­τος λέει: “Ηταν ξεκά­θαρο, ήταν γραμ­μένο και ήταν σκληρό και αδυ­σώ­πητο”, εννο­ώ­ντας πως η πρόταση του υπουρ­γού Οικο­νο­μι­κών είχε σημάνει συνα­γερμό με τη Ρώμη, το Παρίσι, τη Φραν­κφούρτη και τις Βρυ­ξέλ­λες να τρέχουν να προ­λά­βουν τα χει­ρό­τερα. Ένας άλλος ανώ­τε­ρος αξιω­μα­τού­χος παρα­δέ­χε­ται πως το ηλε­κτρο­νικό μήνυμα εστάλη σε ελά­χι­στα άτομα, σε αυτά που έπρεπε, και επίσης έδειχνε την άτεγκτη στάση του Σόιμπλε και την περί­πτωση του Grexit να μοιάζει πιο πιθανή από ποτέ.

Ουσια­στικά μας έλεγε ότι από Δευτέρα πρέπει να ξεκι­νή­σουμε την επε­ξερ­γα­σία του σχεδίου. Φυσικά, το σχέδιο Σόιμπλε έφτασε και στα χέρια των υπουρ­γών Οικο­νο­μι­κών όταν έγινε το Eurogroup- το πιο καθο­ρι­στικό για το μέλλον της κοινής νομι­σμα­τι­κής ένωσης. Ήταν πλέον φανερό: η Αθήνα έπρεπε να υπο­τα­χθεί στο Βερο­λίνο και να παρα­χω­ρή­σει την κυριαρ­χία της σε σημα­ντικά και καίρια κομ­μά­τια της δημό­σιας και οικο­νο­μι­κής διοί­κη­σης» γράφει ο Ίαν Τρέινορ.

«Ο Σόιμπλε παρου­σί­ασε στους εταί­ρους του το σχέδιο σε μία σελίδα, σε μορφή non paper. Εκτός του τάιμ-άουτ, η πρόταση του Γερ­μα­νού υπουρ­γού Οικο­νο­μι­κών περιε­λάμ­βανε και το Ταμείο Απο­κρα­τι­κο­ποι­ή­σεων με έδρα το Λου­ξεμ­βούργο. Ο Σόιμπλε ήθελε να επα­να­λά­βει αυτό που έγινε στη Γερ­μα­νία μετά την Πτώση του Τείχους το 1989 και τα περιου­σιακά στοι­χεία της τότε ανα­το­λι­κής Γερ­μα­νίας πέρασαν στα χέρια των δυτικών σε μία νύχτα. Ένας υπουρ­γός χώρας της Ευρω­ζώ­νης όταν πήρε στα χέρια του την επίμαχη σελίδα είπε: “Κατά 60% είμαστε κοντά στο Grexit”.

Ένας άλλος διπλω­μά­της παρα­δέ­χε­ται πως η συγκε­κρι­μένη πρόταση σκαν­δά­λισε πολλούς καθώς ήταν σαν να ζητούσε από όλους να διαβούν τον Ρου­βί­κωνα και να δεχθούν την απο­χώ­ρηση της Ελλάδας. Ο πρώτος που αντέ­δρασε ήταν ο Ιταλός πρω­θυ­πουρ­γός, Ματέο Ρέντσι . Σίγουρα ο Σόιμπλε δεν μπλό­φαρε, όπως νόμιζαν πολλοί στην αρχή. Εννο­ούσε και πίστευε κάθε λέξη.

Μάλιστα, πολλοί κατά­λα­βαν πως είχε το σχέδιο στο μυαλό του εδώ και ένα χρόνο, πριν ανα­λά­βει ο Τσίπρας τα ηνία της Ελλάδας. Ο ελιγμός που έκανε ήταν τέτοιος που ανά­γκασε τους άλλους να κρα­τή­σουν την ανάσα τους. Για πρώτη φορά το Βερο­λίνο έδειξε ξεκά­θαρα πως πιστεύει ότι η συμ­με­τοχή στο κοινό νόμισμα δεν είναι αιώνια. Κάτι τέτοιο φυσικά, τρόμαξε πολι­τι­κούς και τεχνο­κρά­τες με τον Ρέντσι να σκέ­φτε­ται ότι είναι το επόμενο θύμα. Επίσης, ο Σόιμπλε έλεγε ανοιχτά στην Αθήνα: “Σου δίνουμε λεφτά για να φύγεις” και επι­πλέον έριχνε ως δέλεαρ στο τραπέζι την πρόταση περί δια­γρα­φής χρέους.

Όλοι ήθελαν να κρα­τή­σουν την Ελλάδα στο ευρώ, αλλά φοβού­νταν μήπως η Μέρκελ ταχθεί στο πλευρό του Σόιμπλε. Αμέσως, μετά τις κινή­σεις του Γερ­μα­νού υπουρ­γού, ο Γιούν­κερ συγκα­λεί έκτακτο συμ­βού­λιο με τον Ντο­μπρόβ­σκις και τον Μοσκο­βισί και ζητάει ραντε­βού με τον Ολάντ στο στο Παρίσι. Ο Γιούν­κερ έμαθε την πρόταση Σόιμπλε το από­γευμα της Παρα­σκευής. Το ίδιο συνέβη με τους Τουσκ, Ντράγκι και Ντάι­σελ­μπλουμ. Ακόμη και η Μέρκελ το έμαθε πολύ αργά. Ο Σόιμπλε την ενη­μέ­ρωσε εκείνη την Παρα­σκευή, όπως και τον αντι­κα­γκε­λά­ριο της Γερ­μα­νίας, Ζίγκμαρ Γκά­μπριελ τον οποίο πήρε στο τηλέ­φωνο. Οι επό­με­νες τρεις ημέρες από την απο­κά­λυψη της πρό­τα­σης Σόιμπλε ήταν δύσκο­λες και περιε­λάμ­βα­ναν μαρα­θώ­νιες συνα­ντή­σεις πολι­τι­κών και τρα­πε­ζι­τών» συμπλη­ρώ­νει στο αφήγημά του ο βρε­τα­νός δημο­σιο­γρά­φος.

«Οι ειδικοί υπο­στη­ρί­ζουν εκ των υστέρων πως δεν έχουν συνα­ντή­σει τόσο έντονες, εκρη­κτι­κές και δρα­μα­τι­κές συζη­τή­σεις για ένα θέμα της Ευρω­ζώ­νης. Εν συνε­χεία το θέμα μετα­τέ­θηκε στη Σύνοδο Κορυφής που συνε­δρί­αζε την Κυριακή. Το θέμα έμενε ανοιχτό σαν μια βαθιά πληγή: η Ελλάδα ήταν πολύ κοντά στην έξοδο από το ευρώ. Μα, πώς να μείνει η Ελλάδα, ακόμη και αν πάρα πολλοί ήθελαν να την κρα­τή­σουν, από τη στιγμή που τα οικο­νο­μικά της ήταν σε άσχημη κατά­σταση και οι συζη­τή­σεις του Τσίπρα και του Βαρου­φάκη με τους Ευρω­παί­ους ήταν σαν να κολυ­μπού­σαν σε βραστό νερό; Ειδικά ο Γ. Βαρου­φά­κης ήταν πλέον “κόκκινο πανί” για όλους. Το ΔΝΤ μέσω της Λαγκάρντ άρχισε να σκλη­ραί­νει τη στάση του και η Μέρκελ δεν μπο­ρούσε να βρει τρόπο για να λύσει το πρό­βλημα.

Ακο­λού­θησε το δημο­ψή­φι­σμα στην Ελλάδα δυσχε­ραί­νο­ντας περισ­σό­τερο τα πράγ­ματα. Ωστόσο, η αντι­κα­τά­σταση του Βαρου­φάκη με τον Τσα­κα­λώτο έδειξε ότι ο Τσίπρας επι­θυ­μεί να ακο­λου­θή­σει πλέον άλλη τακτική. Στο μεταξύ, ο Τσίπρας έλαβε το πράσινο φως από την ελλη­νική βουλή που του έδωσε το δικαί­ωμα να δια­πραγ­μα­τευ­τεί, αλλά κανείς δεν υπο­λό­γισε τα «γεράκια» του Eurogroup που δεν έβαζαν το “όπλο στη θήκη”.

Ο μόνος που έδειχνε να αντι­τί­θε­ται σθεναρά στο σχέδιο Σόιμπλε ήταν ο Μισέλ Σαπέν. Από τη Φραν­κφούρτη, ο Ντράγκι συνέ­χιζε να πιστεύει ότι θα κάνει ό,τι πρέπει για το ευρώ. Σε αυτή την περί­πτωση ό,τι πρέπει για να μην φύγει η Ελλάδα από το ευρώ. Στη Σύνοδο Κορυφής, αμέσως μετά την απο­κά­λυψη του σχεδίου Σόιμπλε, ο Τουσκ έπαιξε καθο­ρι­στικό ρόλο καθώς αυτός που ήταν που είπε ότι θα πρέπει να υπάρξει μια συμ­φω­νία και να μην φύγει κανείς από την αίθουσα.

Η Μέρκελ κλεί­στηκε σε ένα γραφείο με τον Τσίπρα μετρώ­ντας τις κόκ­κι­νες γραμμές τους. Ο Ολάντ συνα­ντή­θηκε με τον Ρέντσι και συμ­φώ­νη­σαν ότι η Ελλάδα πρέπει να μείνει στο ευρώ με τον Τουσκ να συνε­χί­ζει τη δουλειά μυρ­μη­γκιού για να λύσει το γόρδιο δεσμό. Αυτό κι έγινε με την Αθήνα και τον Τσίπρα να υπο­κύ­πτουν υπο­γρά­φο­ντας το τρίτο Μνη­μό­νιο» κατα­λή­γει το άρθρο του Guardian.

enikonomia.gr