H Σουηδία γίνεται η πρώτη χώρα χωρίς μετρητά

Την ώρα που οι ηλε­κτρο­νι­κές πλη­ρω­μές μόλις που αρχί­ζουν να παίρ­νουν τα πάνω τους στην Ελλάδα, η πρω­το­πό­ρος Σουηδία ετοι­μά­ζε­ται για το επόμενο, ιστο­ρικό βήμα: τη σχεδόν πλήρη κατάρ­γηση των μετρη­τών.

«Τα μετρητά παρα­μέ­νουν σημα­ντικό μέσο πλη­ρω­μών στις αγορές πολλών χωρών, αυτό όμως δεν ισχύει πλέον στη Σουηδία. Η χρήση μετρη­τών είναι περιο­ρι­σμένη και μειώ­νε­ται ταχύ­τατα» λέει ο Νίκλας Άρβιν­τσον του Βασι­λι­κού Ινστι­τού­του Τεχνο­λο­γίας KTH.

Σε μια χώρα όπου οι χρε­ω­στι­κές κάρτες χρη­σι­μο­ποιού­νται ακόμα και για τα μικρό­τερα ποσά, τα μετρητά που βρί­σκο­νται σε κυκλο­φο­ρία περιο­ρί­ζο­νται σήμερα στις 80 δισε­κα­τομ­μύ­ρια σου­η­δι­κές κορώνες (περίπου 8 δισ. ευρώ), μια σημα­ντική μείωση σε σχέση με μόλις πριν από έξι χρόνια, όταν κυκλο­φο­ρού­σαν στην αγορά 106 δισ. κορώνες.

«Από το ποσό αυτό, μόνο το 40 με 60 τοις εκατό βρί­σκο­νται πραγ­μα­τικά σε κυκλο­φο­ρία» έδειξε η μελέτη του KTH. Τα υπό­λοιπα μετρητά βρί­σκο­νται κατα­χω­νια­σμένα σε σπίτια ή τρα­πε­ζι­κές θυρίδες ή κυκλο­φο­ρούν στην παρα­οι­κο­νο­μία.

Πέρα από τις κάρτες και τις υπη­ρε­σίες e-banking, ένα σημα­ντικό εργα­λείο που επι­τα­χύ­νει τη μετα­μόρ­φωση της χώρας είναι το Swish, ένα app που ανα­πτύ­χθηκε από μεγάλες σου­η­δι­κές και δανέ­ζι­κες τρά­πε­ζες και επι­τρέ­πει άμεσες πλη­ρω­μές μεταξύ ιδιωτών και επαγ­γελ­μα­τιών σε πραγ­μα­τικό χρόνο.

Το Swish έφερε επα­νά­σταση στον τρα­πε­ζικό τομέα της Σου­η­δίας, ο οποίος εξάλλου πρω­το­πο­ρεί στην αξιο­ποί­ηση των Τεχνο­λο­γιών Πλη­ρο­φο­ρίας, λέει ο Άρβιν­τσον. «Η επι­τυ­χία εξαρ­τά­ται επίσης από τη σου­η­δική παρά­δοση της υιο­θέ­τη­σης υπη­ρε­σιών ηλε­κτρο­νι­κών πλη­ρω­μών» προ­σθέ­τει.

Εκτός του ότι μειώ­νουν τα κόστη και απλο­ποιούν τις πλη­ρω­μές, οι ψηφια­κές συναλ­λα­γές προ­σφέ­ρουν επίσης δια­φά­νεια. Ήδη, αρκετά υπο­κα­τα­στή­ματα τρα­πε­ζών έχουν ψηφιο­ποι­η­θεί πλήρως και απλά δεν δέχο­νται μετρητά.

«Στα κατα­στή­ματα που δέχο­νται χαρ­το­νο­μί­σματα και κέρματα, ο πελάτης πρέπει να εξηγεί από πού προ­έρ­χο­νται τα μετρητά, σύμφωνα με τους κανο­νι­σμούς για το ξέπλυμα μαύρου χρή­μα­τος και τη χρη­μα­το­δό­τηση της τρο­μο­κρα­τίας» ανα­φέ­ρει ο Άρβιν­τσον. Το προ­σω­πικό των τρα­πε­ζών είναι εξάλλου υπο­χρε­ω­μένο να ειδο­ποιεί την αστυ­νο­μία σε περί­πτωση ύποπτων συναλ­λα­γών.

Η μελέτη του KTH ανα­γνω­ρί­ζει πάντως ότι η μετα­μόρ­φωση της Σου­η­δίας σε χώρα χωρίς μετρητά απο­τε­λεί πρό­κληση για όσους δεν είναι εξοι­κειω­μέ­νοι με τις νέες τεχνο­λο­γίες -κυρίως ηλι­κιω­μέ­νους που ζουν στην επαρχία. Άλλες κοι­νω­νι­κές ομάδες που θα μπο­ρού­σαν να αντι­με­τω­πί­σουν προ­βλή­ματα είναι οι άστεγοι και οι παρά­τυ­ποι μετα­νά­στες: σε μια κοι­νω­νία χωρίς μετρητά, θα βρί­σκο­νται ακόμα περισ­σό­τερο στο έλεος της κυβέρ­νη­σης για την επι­βί­ωσή τους.

Το μέλλον θα δείξει αν η ιδέα του Swish θα επε­κτα­θεί πέρα από τη Σουηδία. Όπως το θέτει ο Άρβιν­τσον, «το Swish είναι κατα­πλη­κτική ιδέα, όμως η υιο­θέ­τησή του σε διεθνές επίπεδο θα απο­τε­λούσε πρό­κληση, κυρίως επειδή απαι­τεί­ται χρόνος για να αλλά­ξουν από τη βάση τους τα τρα­πε­ζικά συστή­ματα άλλων χωρών».

«Δεν είναι όμως αδύνατο να συμβεί στο εξω­τε­ρικό μια τρα­πε­ζική επα­νά­σταση βασι­σμένη στο Swish».

Το ΒΗΜΑ