Παγκόσμια ημέρα διατροφής-επισιτισμού-κατά της παχυσαρκίας: Άλλη μια προσπάθεια για «δίαιτα»…;

Στην εποχή που ζούμε, όπου ισχύουν έντονες ανι­θέ­σεια και παρά­δοξα, από τη μία υπάρ­χουν άνθρω­ποι που δύσκολα βρί­σκουν χρήματα να καλύ­ψουν τις ανάγκες σίτισης της οικο­γέ­νειας τους, ενώ από την άλλη άτομα συχνά ξοδεύ­ουν αρκετά για να φάνε έξω. Ενώ υπάρ­χουν οικο­γέ­νειες που έχουν μόνο ελά­χι­στα χρήματα για πολύ βασικά τρόφιμα στη λίστα τους, υπάρ­χουν και αυτές που παραγ­γέλ­νουν αλό­για­στα μεγάλες ποσό­τη­τες «γρή­γο­ρου φαγητού». Από τη μία στο σχολείο κυκλο­φο­ρούν παιδιά νηστικά και υπο­σι­τι­σμένα, ενώ άλλα αγο­ρά­ζουν από το κυλι­κείο σε κάθε διά­λειμμα.

Δια­νύ­ουμε αυτή την εποχή που ευδο­κι­μούν ταυ­τό­χρονα οι στα­τι­στι­κές της παχυ­σαρ­κίας και της νευ­ρι­κής ανο­ρε­ξίας. Που μέσα από τα ΜΜΕ έχουμε εξοι­κειω­θεί με τις εικόνες από πρό­σφυ­γες οι οποίοι βασί­ζο­νται στην προ­σφορά τρο­φί­μων, αλλά ταυ­τό­χρονα και με την προβολή τόσων εκπο­μπών μαγει­ρι­κής όπου υλο­ποιού­νται σύν­θε­τες, πολύ­πλο­κες, φαντα­σμα­γο­ρι­κές συντα­γές!

Μέσα σ’ αυτή τη δίνη, ο καθένας προ­σπα­θεί να βρει τη «Δια­τρο­φική ταυ­τό­τητα» του. Έχει πια κατα­γρα­φεί στον εγκέ­φαλο μας ότι «ό,τι τρως είσαι», ότι «ένα μήλο την ημέρα το γιατρό τον κάνει πέρα»…, αλλά γενικά οι αντι­κρουό­με­νες συμ­βου­λές που ακού­γο­νται γύρω μας σε σχέση με το φαγητό μας έχουν μπερ­δέ­ψει. Έναν πολύ αρνη­τικό ρόλο έχει παίξει το δια­δί­κτυο και δεν είναι λίγοι οι άνθρω­ποι που θα εμπι­στευ­τούν δυστυ­χώς κάποιους δια­δι­κτυα­κούς τόπους για να επι­λέ­ξουν «μια γρήγορη δίαιτα» ή και δια­τρο­φι­κές συμ­βου­λές μετά από ένα πρό­βλημα υγείας. Το απο­τέ­λε­σμα; ΧΑΟΣ…

Εδώ λοιπόν έρχεται Ο ΔΙΑΙΤΟΛΟΓΟΣ – ΔΙΑΤΡΟΦΟΛΟΓΟΣ. Ένας επαγ­γελ­μα­τίας υγείας που είναι εξει­δι­κευ­μέ­νος να δίνει συμ­βου­λές δια­τρο­φής σε υγιείς και ασθε­νείς. Ακο­λου­θεί ένα επάγ­γελμα που για να το απο­κτή­σει έχει πάρει πολλά μόρια στις πανελ­λή­νιες εξε­τά­σεις (οι βάσεις για το ΑΕΙ είναι τόσο ψηλά όσο κάποιες ιατρι­κές σχολές), έχει σπου­δά­σει πολύ μεθο­δικά, μελε­τώ­ντας τις λει­τουρ­γίες του ανθρώ­πι­νου οργα­νι­σμού και τις ασθέ­νειες του, και έχει κάνει (στην Ελλάδα) εξάμηνη πρα­κτική άσκηση δίπλα σε κάποιον έμπειρο διαι­το­λόγο. Επίσης, ένας σωστός επι­στή­μο­νας της δια­τρο­φής και της διαι­το­λο­γίας συνεχώς επι­μορ­φώ­νε­ται και παρα­κο­λου­θεί τις επι­στη­μο­νι­κές εξε­λί­ξεις μέσα από συνέ­δρια, σεμι­νά­ρια και επι­στη­μο­νι­κές ημε­ρί­δες.

ΜΟΝΟ ένας δια­τρο­φο­λό­γος – διαι­το­λό­γος έχει καταρ­τι­στεί επι­στη­μο­νικά, ώστε να έχει την ικα­νό­τητα που του επι­τρέ­πει τη συγκρό­τηση ΕΞΑΤΟΜΙΚΕΥΜΕΝΟΥ Διαι­το­λο­γίου σε παιδιά, ενή­λι­κες, ασθε­νείς, άτομα που δια­νύ­ουν συγκε­κρι­μέ­νες περιό­δους ζωής (όπως εγκυ­μο­σύνη, εντα­τική προ­πό­νηση). Ένα τέτοιο διαι­το­λό­γιο πρέπει να συνυ­πο­λο­γί­ζει :

• Ατο­μι­κές θρε­πτι­κές ανάγκες (ανάλογα με φύλο, ηλικία, σωμα­τική δρα­στη­ριό­τητα)Υπάρ­χου­σες ασθέ­νειες (π.χ. Σακ­χα­ρώ­δης Δια­βή­της)

• Συνυ­πάρ­χου­σες ασθέ­νειες (π.χ. Υπέρ­ταση)

• Πολ­λα­πλές Δια­γνώ­σεις (π.χ. Σακ­χα­ρώ­δης Δια­βή­της & Αναιμία & Αλλερ­γία που χρήζει λήψης κορ­τι­ζό­νης)

• Επι­πλο­κές (π.χ. νεφρο­πά­θεια – στε­φα­νιαία νόσος μετά από Σακ­χα­ρώδη Διαβήτη)

• Τρόπο ζωής, εργα­σια­κές συν­θή­κες (π.χ. κυκλικό ωράριο)

• Οικο­νο­μική κατά­σταση (π.χ. μικρή ποι­κι­λία τροφών λόγω περιο­ρι­σμέ­νου «Budget»)

• Κοι­νω­νική Διά­σταση (π.χ. συχνά ταξίδια, ιδρυ­μα­το­ποί­ηση)

• Ψυχο­λο­γι­κές παρα­μέ­τρους (π.χ. μια υπο­κλι­νική κατά­θλιψη, χαμηλή αυτο­ε­κτί­μηση

Σαφώς ένας γιατρός μπορεί να εκφρά­σει γενικές συμ­βου­λές πάνω στη δια­τροφή, μέσα από την πολυετή εμπει­ρία του. Παρόλα αυτά, ούτε ένας κατα­ξιω­μέ­νος γιατρός δεν έχει τις γνώσεις να καταρ­τί­σει ένα διαι­το­λό­γιο όπως εξηγούν οι παρα­πάνω συν­θή­κες. Πόσο μάλλον ένας μη- πτυ­χιού­χος Διαιτολόγος- Δια­τρο­φο­λό­γος (από ΙΕΚ δια­τρο­φής), ένας γυμνα­στής, ένας αισθη­τι­κός, ένας γεί­το­νας και βέβαια ένας επι­χει­ρη­μα­τίας που μέσω του δια­δι­κτύου προ­σπα­θεί να πλου­τί­σει, που­λώ­ντας μαγικά ραβδά­κια για «εύκολο – γρήγορο αδυ­νά­τι­σμα».

Στόχος κάθε επι­στή­μονα διαι­το­λό­γου είναι να αλλάξει τις κακές υπάρ­χου­σες δια­τρο­φι­κές συνή­θειες του ατόμου, που συνέ­βα­λαν στη από­κτηση του προ­βλή­μα­τος, είτε αυτό είναι απλά κάποια παρα­πάνω κιλά, είτε κάποια δια­γνώ­σιμη ασθέ­νεια. Η σύγ­χρονη διαι­το­λο­γία δε μένει πια στη συγκρό­τηση ενός στεγνού πλάνου δια­τρο­φής, αλλά στη χρήση σύγ­χρο­νων ψυχολογικών- εκπαι­δευ­τι­κών εργα­λείων, δηλαδή με Συμπε­ρι­φε­ρική προ­σέγ­γιση και μοχλό το μοντέλο της Cognitive Behavioural Modification. Έτσι, βοηθά στο να επα­νεκ­παι­δεύ­σουν το άτομο και την οικο­γέ­νεια στο σύνολο της, ώστε να τρώει σωστά και ισορ­ρο­πη­μένα. Επίσης, σημα­ντικό είναι να βοη­θή­σει κυρίως τους υπερ­κα­τα­να­λω­τι­κούς λαούς του «Δυτικού Κόσμου» να απο­κτή­σουν μια καλύ­τερη σχέση με το φαγητό, χωρίς υπερ­βο­λές από τη μία και χωρίς ενοχές από την άλλη.

Έτσι λοιπόν, ως επι­στη­μο­νική ομάδα, οι πτυ­χιού­χοι Διαιτολόγοι- Δια­τρο­φο­λό­γοι της Ρόδου, υπα­γό­με­νοι στην Ένωση Διαι­το­λό­γων Δια­τρο­φο­λό­γων Ελλάδας (ΕΔΔΕ), ως Παράρ­τημα Νοτίου Αιγαίου στρε­φό­μα­στε προς την κοι­νω­νία και συγκε­κρι­μένα στους μαθητές και στις οικο­γέ­νειες τους. Κι αυτό γιατί στην Ελλάδα, το ποσοστό υπερ­βα­ρό­τη­τας και παχυ­σαρ­κίας κατά την παιδική και εφηβική ηλικία υπερ­βαί­νει το 30%. Με βάση πρό­σφατα δεδο­μένα, 600.000 παιδιά/έφηβοι σήμερα στην Ελλάδα είναι υπέρ­βα­ροι ή παχύ­σαρ­κοι. Καθώς τα παχύ­σαρκα παιδιά μεγα­λώ­νουν και ενη­λι­κιώ­νο­νται, αντι­με­τω­πί­ζουν ένα πλήθος ιατρι­κών προ­βλη­μά­των που οφεί­λο­νται στην παχυ­σαρ­κία σε νεό­τε­ρες ηλικίες.

Νομί­ζουμε ότι είναι σημα­ντικό σαν κλάδος να αλλά­ξουμε αυτή την πρό­γνωση. Άλλωστε η εκπαί­δευση γύρω από τη σωστή δια­τροφή πρέπει να ξεκινά σε μικρή ηλικία. Είναι η μόνη λύση! Στο­χεύ­ουμε να περά­σουμε ένα ηχυρό μήνυμα που επι­βε­βαιώ­νει ότι η πρόληψη είναι καλύ­τερη από τη θερα­πεία. Δηλαδή, «ΝΑΙ στην υγιεινή και ισορ­ρο­πη­μένη δια­τροφή και ΟΧΙ σε άλλη μια προ­σπά­θεια για … ΔΙΑΙΤΑ!»

Χρύσα Καρα­γιάννη

Πτυχ. Βιο­λό­γος (BSc), Δια­τρο­φο­λό­γος (MSc),

Κλι­νι­κός Διαι­το­λό­γος (SRD)