Ρεκόρ στον τουρισμό, αλλά τα ξενοδοχεία στο “κόκκινο”

Τι συμ­βαί­νει με τις του­ρι­στι­κές επι­χει­ρή­σεις; Γιατί οι ξενο­δο­χεια­κές μονάδες δυσκο­λεύ­ο­νται να εξυ­πη­ρε­τή­σουν τις υπο­χρε­ώ­σεις τους προς τις τρά­πε­ζες, παρά το γεγονός ότι ο κλάδος την τελευ­ταία 6ετία κινεί­ται από ρεκόρ σε ρεκόρ του­ρι­στι­κής κίνησης;

Στο διά­στημα 2009 – 2015 ο αριθμός των του­ρι­στών που επι­σκέ­φθη­καν τη χώρα μας αυξή­θηκε κατά 11 εκα­τομ­μύ­ρια άτομα (+73%) ενώ τα έσοδα αυξή­θη­καν κατά 4,1 δισ. ευρώ (+39%), νούμερο εντυ­πω­σιακό δεδο­μέ­νου ότι στο ίδιο διά­στημα η ελλη­νική οικο­νο­μία συρ­ρι­κνώ­θηκε περίπου κατά 25%.

Ωστόσο, παρά την ισχυρή αύξηση των εσόδων, οι επι­δό­σεις του κλάδου είναι φτωχές. Το 2013 (που ήταν επίσης έτος ρεκόρ) ο κλάδος των ξενο­δο­χείων παρου­σί­ασε ζημίες ενώ το 2014 τα κέρδη προ φόρων ανήλθαν στα 150 εκατ. ευρώ. Επι­πλέον, το 40% των δανείων που έχουν λάβει από τρά­πε­ζες δεν εξυ­πη­ρε­τεί­ται. Τρα­πε­ζικά στελέχη υπο­γραμ­μί­ζουν στην «Κ» ότι οι ξενο­δο­χεια­κές επι­χει­ρή­σεις έχουν λάβει συνο­λικά δάνεια ύψους 7 δισ. ευρώ, εκ των οποίων τα 2,8 δισ. ευρώ δεν εξυ­πη­ρε­τού­νται.

Πού οφεί­λε­ται αυτό το παρά­δοξο; Και τι θα συνέ­βαινε στον κλάδο αν η τελευ­ταία 5ετία, αντί για την εκρη­κτική άνοδο που παρου­σιά­ζει, ήταν στάσιμη ή πτωτική;

Σύμφωνα με ανα­λυ­τές, θα περί­μενε κανείς πολύ καλύ­τε­ρες επι­δό­σεις, δεδο­μέ­νου μάλιστα ότι ένα μεγάλο μέρος των υπο­δο­μών (ανέ­γερση μονάδων κ.ά.) έχει χρη­μα­το­δο­τη­θεί με κρα­τι­κές επι­δο­τή­σεις. Οπως εκτι­μούν οι ίδιοι, η αρνη­τική εικόνα των επι­δό­σεων του κλάδου οφεί­λε­ται σε μια σειρά παρα­γό­ντων όπως στην κακο­δια­χεί­ριση, στην υπερ­χρέ­ωση μονάδων, σε ανορ­θό­δο­ξες πρα­κτι­κές για να μην εμφα­νί­ζουν κέρδη (και επι­βα­ρύ­νο­νται με πρό­σθε­τους φόρους) αλλά και στη σημα­ντική πτώση του εσω­τε­ρι­κού του­ρι­σμού. Η εικόνα των ξενο­δο­χεια­κών επι­χει­ρή­σεων εν πολλοίς αντα­να­κλά το γενι­κό­τερο πρό­βλημα αντα­γω­νι­στι­κό­τη­τας της χώρας, όπου ακόμα και κλάδοι όπου η Ελλάδα δια­τη­ρεί μεγάλο συγκρι­τικό πλε­ο­νέ­κτημα, εξαι­τίας της ανα­πο­τε­λε­σμα­τι­κής διοί­κη­σης, του υπερ­δα­νει­σμού κ.ά., δεν κατορ­θώ­νουν να λει­τουρ­γούν απο­δο­τικά. Δεν είναι τυχαίο ότι και άλλοι κλάδοι, όπου θεω­ρη­τικά δια­θέ­τουμε μεγάλο πλε­ο­νέ­κτημα, όπως οι ιχθυο­καλ­λιέρ­γειες, επίσης βου­λιά­ζουν υπό το βάρος της υπερ­χρέ­ω­σης και της κακο­δια­χεί­ρι­σης.

Πρό­κει­ται για εξαι­ρε­τικά κομβικό ζήτημα καθώς, αν η χώρα δεν μπορεί να αξιο­ποιεί απο­δο­τικά επι­χει­ρη­μα­τι­κούς τομείς που παρου­σιά­ζουν έντονη εξω­στρέ­φεια και δια­θέ­τουν μεγάλο συγκρι­τικό πλε­ο­νέ­κτημα, πώς θα πραγ­μα­το­ποι­η­θεί η μετά­βαση της οικο­νο­μίας σε ένα νέο παρα­γω­γικό μοντέλο;

Σύμφωνα με παρά­γο­ντες του του­ρι­στι­κού τομέα, αν και σίγουρα υπάρ­χουν περι­πτώ­σεις κακο­δια­χεί­ρι­σης και άλλες κακές πρα­κτι­κές, ωστόσο το πρό­βλημα της υπερ­χρέ­ω­σης και των υψηλών ζημιών αφορά έναν μικρό αριθμό ξενο­δο­χεια­κών ομίλων, που επι­βα­ρύ­νουν δυσα­νά­λογα τη συνο­λική εικόνα. Από τις 9.700 ξενο­δο­χεια­κές επι­χει­ρή­σεις, περίπου 30 μεγάλοι όμιλοι είναι υπεύ­θυ­νοι για περισ­σό­τερα από τα μισά «κόκκινα» δάνεια. Στους ομίλους αυτούς αντι­στοι­χεί το 1,8 δισ. ευρώ των μη εξυ­πη­ρε­τού­με­νων δανείων σε σύνολο 2,8 δισ. ευρώ «κόκ­κι­νων» δανείων, δηλαδή το 65%. Δίχως αυτούς τους υπερ­χρε­ω­μέ­νους ομίλους, που επι­βα­ρύ­νουν δυσα­νά­λογα την εικόνα του κλάδου -τονίζουν-, τα μη εξυ­πη­ρε­τού­μενα θα ήταν κάτω του 20% του συνόλου. Σημειώ­νουν επίσης ότι το πρό­βλημα της υπερ­χρέ­ω­σης πολλών μονάδων είναι παλαιό­τερο της κρίσης του 2009 και σημειώ­νουν ότι το τρα­πε­ζικό σύστημα φέρει σημα­ντι­κές ευθύνες καθώς διο­χέ­τευε συστη­μα­τικά δάνεια σε μη απο­δο­τι­κές επι­χει­ρή­σεις, χωρίς να τηρού­νται τρα­πε­ζικά κρι­τή­ρια, ενθαρ­ρύ­νο­ντας έμμεσα την κακο­δια­χεί­ριση και άλλες ανορ­θό­δο­ξες πρα­κτι­κές.

Καθη­με­ρινή