Σαρωτικές αλλαγές για τα κόκκινα δάνεια φέρνει το 3ο Μνημόνιο

Με ολο­κλη­ρω­μένο σχέδιο και δια­δι­κα­σίες fast track επι­διώ­κουν για πρώτη φορά να αντι­με­τω­πί­σουν κυβέρ­νηση και δανει­στές την λαίλαπα των κόκ­κι­νων επι­χει­ρη­μα­τι­κών, στε­γα­στι­κών και κατα­να­λω­τι­κών δανείων αμέσως μετά την ολο­κλή­ρωση της ανα­κε­φα­λαιο­ποί­η­σης των τρα­πε­ζών.

Στόχος είναι να ανα­κο­πεί ο ρυθμός αύξησης των NPLs στις τρά­πε­ζες αλλά και να εισπρα­χθεί ένα μεγάλο μέρος από τα σημε­ρινά καθυ­στε­ρού­μενα ή προ­βλη­μα­τικά δάνεια, είτε μέσω νέων ρυθ­μί­σεων σε δανειο­λή­πτες και επι­χει­ρή­σεις, είτε μέσω του εντο­πι­σμού των στρα­τη­γι­κών κακο­πλη­ρω­τών, είτε της ανα­διάρ­θρω­σης ολό­κλη­ρων κλάδων και της εκκαθάρισης-εκποίησης εται­ρειών.

Στην προ­σπά­θεια αυτή που φαί­νε­ται να έχει χρο­νο­διά­γραμμα λιγό­τερο των δύο ετών, επι­στρα­τεύ­ε­ται κάθε δια­θέ­σι­μος μηχα­νι­σμός όπως η Τράπεζα της Ελλάδας, το Ταμείο Χρη­μα­το­πι­στω­τι­κής Στα­θε­ρό­τη­τας, το Κυβερ­νη­τικό Συμ­βού­λιο Δια­χεί­ρι­σης Ιδιω­τι­κού χρέους, οι νόμοι “Κατσέλη” για τα νοι­κο­κυ­ριά και “Δένδια” για τις επι­χει­ρή­σεις οι οποίοι θα υπο­στούν βαθύ λίφτινγκ, ενώ δημιουρ­γού­νται νέοι όπως -η προαναγγελθείσα- Αρχή Πιστο­ποί­η­σης Φερεγ­γυό­τη­τας των δανειο­λη­πτών, το επάγ­γελμα των “δια­χει­ρι­στών αφε­ρεγ­γυό­τη­τας” κ.ά. Ο νέος Κώδικας Πολι­τι­κής Δικο­νο­μίας που αλλάζει τα δεδο­μένα των πλει­στη­ρια­σμών υπέρ των τρα­πε­ζών καθώς και ο υφι­στά­με­νος Κώδικας Δεο­ντο­λο­γίας της ΤτΕ με τα πρότυπα για τις ρυθ­μί­σεις δανείων των νοι­κο­κυ­ριών θα δια­δρα­μα­τί­σουν επίσης κομβικό ρόλο στο νέο πλαίσιο δια­χεί­ρι­σης των δανείων, ενώ από το 2017 θα “κου­μπώ­σουν” στο σύστημα και οι αλλαγές στον νέο Πτω­χευ­τικό Κώδικα.

Η ενερ­γη­τική δια­χεί­ριση των κόκ­κι­νων δανείων περνά πλέον σε πρώτο πλάνο από τις τρά­πε­ζες. Από το μνη­μό­νιο δεν προ­κύ­πτει δημιουρ­γία ειδικού κεντρι­κού φορέα τύπου Asset Management Company ή Βad Bank, όπως επε­δί­ωκε αρχικά η κυβέρ­νηση, ωστόσο προ­βλέ­πε­ται η σύσταση νέων εται­ρειών που θα παρέ­χουν υπη­ρε­σίες δια­χεί­ρι­σης επι­σφα­λειών. Δεν απο­κλεί­ε­ται να υιο­θε­τη­θεί τελικά το μοντέλο της σύστα­σης κοινών εται­ρειών μεταξύ τρα­πε­ζών και εξει­δι­κευ­μέ­νων εται­ρειών, όπως έχουν ήδη κάνει η Alpha Bank με την ισπα­νική Aktua Soluciones Financieras η οποία απο­τε­λεί τη μεγα­λύ­τερη εται­ρεία δια­χεί­ρι­σης κόκ­κι­νων δανείων στη δια­λυ­μένη από τους πλει­στη­ρια­σμούς και τα χρέη αγορά της Ισπα­νίας.

Ειδική μέριμνα σε ό,τι αφορά την προ­στα­σία από πλει­στη­ρια­σμούς, κατα­σχέ­σεις κλπ, θα υπάρχει μόνο για τις κοι­νω­νικά ευπα­θείς ομάδες και τα νοι­κο­κυ­ριά που απο­δε­δειγ­μένα δεν μπορούν να αντε­πε­ξέλ­θουν στις απο­πλη­ρω­μές των δανείων τους. Επί της ουσίας το εργα­λείο για την προ­στα­σία αυτών των κατη­γο­ριών θα παρα­μεί­νει ο Νόμος Κατσέλη ο οποίος εντού­τοις θα απο­κτή­σει αυστη­ρό­τερο πλαίσιο και νέα κρι­τή­ρια ώστε να μην δίνει δυνα­τό­τητα –όπως σήμερα- να εκμε­ταλ­λεύ­ο­νται τις δια­τά­ξεις του και οι κακο­πλη­ρω­τές. Στο πλαίσιο αυτό προ­ω­θού­νται μεταξύ άλλων αλλαγές όπως η θέσπιση κρι­τη­ρίων για τον δια­χω­ρι­σμό μεταξύ καλό­πι­στων και κακό­πι­στων οφει­λε­τών, η αξιο­ποί­ηση των στοι­χείων της ΕΛΣΤΑΤ για τις “εύλογες δαπάνες δια­βί­ω­σης” προ­κει­μέ­νου να απο­τε­λούν κρι­τή­ριο για τις δικα­στι­κές απο­φά­σεις, η δημιουρ­γία ειδικών τμη­μά­των στα Ειρη­νο­δι­κεία με απο­κλει­στική αρμο­διό­τητα τις υπο­θέ­σεις του νόμου για την επι­τά­χυνση των δικών, κ.ά.

Με βάση το αυστηρό χρο­νο­διά­γραμμα του νέου μνη­μο­νίου οι δια­δι­κα­σίες υλο­ποί­η­σης του σχεδίου αντι­με­τώ­πι­σης των κόκ­κι­νων δανείων έχουν ως εξής:

-Μέχρι τον Δεκέμ­βριο του 2015 οι ελλη­νι­κές αρχές θα πρέπει να έχουν εντο­πί­σει τους μεγα­λο­ο­φει­λέ­τες του δημο­σίου και των τρα­πε­ζών και να ξεχω­ρί­σουν οι “βιώ­σι­μες” επι­χει­ρή­σεις από τις μη βιώ­σι­μες.

-Μέχρι το Μάρτιο του 2016 θα πρέπει να έχει δημιουρ­γη­θεί το θεσμικό πλαίσιο για τη δυνα­τό­τητα άμεσης εκκα­θά­ρι­σης και πλει­στη­ρια­σμού όλων των μη βιώ­σι­μων περι­πτώ­σεων και μέχρι το τέλος του 2016 θα πρέπει να έχει ολο­κλη­ρω­θεί η εκκα­θά­ριση της αγοράς από τέτοιες περι­πτώ­σεις.

Σημειώ­νε­ται ότι σχετικό πλαίσιο καθο­ρί­ζε­ται ήδη από τον λεγό­μενο νόμο Δένδια (Ν. 4307/2014) ο οποίος θα υποστεί τρο­πο­ποι­ή­σεις. Σε αυτόν προ­βλέ­πε­ται για τις μεν μικρο­με­σαίες επι­χει­ρή­σεις – επαγ­γελ­μα­τίες με τζίρο έως 2,5 εκατ. ευρώ ότι μπορούν να επι­τύ­χουν ρυθ­μί­σεις δανείων και δια­γρα­φές έως 500.000 ευρώ σε συνάρ­τηση με την προ­σω­πική περιου­σία του οφει­λέτη και των εγγυ­η­τών, εφόσον έχει προη­γη­θεί ρύθμιση με τα ασφα­λι­στικά ταμεία και την εφορία. Για τις μεγα­λύ­τε­ρες επι­χει­ρή­σεις ο νόμος Δένδια δίνει τη δυνα­τό­τητα ταχείας εκκα­θά­ρι­σης των μη βιώ­σι­μων επι­χει­ρή­σεων με πρω­το­βου­λία των πιστω­τών. Πιστω­τές (τρά­πε­ζες και λοιποί) που κατέ­χουν το 40% των οφειλών έχουν το δικαί­ωμα να υπο­βάλ­λουν αίτημα για τον διο­ρι­σμό ειδικού δια­χει­ρι­στή στο Μονο­με­λές Πρω­το­δι­κείο με σκοπό την προ­κή­ρυξη πλειο­δο­τι­κού δια­γω­νι­σμού για την εκποί­ηση των περιου­σια­κών στοι­χείων της εται­ρείας. Οι δια­δι­κα­σίες προ­βλέ­πε­ται ότι διαρ­κούν ένα χρόνο.

– Μέχρι το τέλος Φεβρουα­ρίου του 2016 θα πρέπει η ΤτΕ σε συνερ­γα­σία με πιστω­τικά ιδρύ­ματα να καθο­ρί­σει συγκε­κρι­μέ­νους στόχους για τη ρύθμιση δανείων, πλει­στη­ρια­σμών, ύψος επι­σφα­λειών κλπ.

– Από τον Ιούνιο του 2016, οι τρά­πε­ζες θα υπο­χρε­ού­νται να ενη­με­ρώ­νουν ανά τρίμηνο την ΤτΕ για τη συνο­λική εικόνα σε σχέση με τους στόχους. Παράλ­ληλα, το ΤΧΣ θα εμπλα­κεί άμεσα στο θέμα των επι­χει­ρη­μα­τι­κών δανείων, και θα πρέπει να παρου­σιά­σει σχέδιο για την επι­τά­χυνση των ανα­διαρ­θρώ­σεων μεγάλων επι­χει­ρή­σεων ή ακόμα και ολό­κλη­ρων κλάδων.

– Έως τα τέλη Μαρτίου του 2016 η ΤτΕ θα πρέπει να ανα­θε­ω­ρή­σει τον Κώδικα Δεο­ντο­λο­γίας που θα περι­λαμ­βά­νει οδηγίες για ομα­δι­κές ανα­διαρ­θρώ­σεις δανείων.

– Μέχρι τα τέλη Ιουνίου του 2017 θα πρέπει να γίνει η αξιο­λό­γηση της απο­τε­λε­σμα­τι­κό­τη­τας του πτω­χευ­τι­κού κώδικα, ενώ μέχρι τα τέλη Φεβρουα­ρίου του 2016 να έχει εισα­χθεί ένα πρό­γραμμα αξιο­λό­γη­σης των ΔΣ των τρα­πε­ζών. Το ίδιο θα πρέπει να έχει γίνει και για το ΤΧΣ μέχρι τα τέλη Ιουνίου του 2016.

Βασίλης Γεώργας capital.gr