Η Πολωνία ίσως να είναι το επόμενο μεγάλο πρόβλημα της Ε. Ε.

Σκο­πεύει η Πολωνία να γίνει απεί­θαρχη; Η ερώτηση μπορεί να φαντά­ζει παρά­λογη όταν αφορά τη μεγα­λύ­τερη και οικο­νο­μικά πιο επι­τυ­χη­μένη από τις κεντρο­ευ­ρω­παϊ­κές χώρες που έγιναν μέλη της Ευρω­παϊ­κής Ενωσης το 2004, 15 χρόνια αφότου απο­τί­ναξε τον κομ­μου­νι­σμό και εγκα­θί­δρυσε σταθερή δημο­κρα­τία και οικο­νο­μία της αγοράς. Η Πολωνία είναι η μόνη χώρα που απο­λαμ­βά­νει συνεχή οικο­νο­μική ανά­πτυξη και η οποία γλίτωσε την ύφεση μετά την κρίση του 2008.

Ωστόσο, στις Βρυ­ξέλ­λες και σε άλλες ευρω­παϊ­κές πρω­τεύ­ου­σες ανη­συ­χούν όλο και περισ­σό­τερο με την προ­ο­πτική η κοι­νω­νικά συντη­ρη­τική και εθνι­κι­στική αξιω­μα­τική αντι­πο­λί­τευση του Κόμ­μα­τος του Νόμου και της Δικαιο­σύ­νης (PiS) να κερ­δί­σει τις εκλογές της 25ης Οκτω­βρίου απέ­να­ντι στο φιλο­ευ­ρω­παϊκό κόμμα της νυν πρω­θυ­πουρ­γού Εύα Κόπαζ. Ευρω­παίοι και Γερ­μα­νοί αξιω­μα­τού­χοι θυμού­νται με αγωνία την αλλο­πρό­σαλλη συμπε­ρι­φορά της τελευ­ταίας κυβέρ­νη­σης του PiS υπό τον ευε­ρέ­θι­στο Γιά­ρο­σλαβ Καζίν­σκι, ο οποίος ενε­πλάκη σε αντι­πα­ρά­θεση με τη Ρωσία και τη Γερ­μα­νία και καθυ­στέ­ρησε την υπο­γραφή της Συν­θή­κης της Λισ­σα­βώ­νας. Δύο γεγο­νότα που συνέ­βη­σαν στην Πολωνία ανα­δει­κνύ­ουν το δια­κύ­βευμα.

Ο Αντρέι Ντούντα, ο χαρι­σμα­τι­κός δικη­γό­ρος που υπο­στη­ρί­χθηκε από το PiS, ορκί­στηκε πρό­ε­δρος της δημο­κρα­τίας δίνο­ντας μια σειρά υπο­σχέ­σεων που ο υπουρ­γός Οικο­νο­μι­κών δήλωσε ότι θα τινά­ξουν στον αέρα τον προ­ϋ­πο­λο­γι­σμό του 2016, και άλλοι υπο­στή­ρι­ξαν ότι θα οδη­γή­σουν μακρο­πρό­θε­σμα τη Βαρ­σο­βία σε κρίση δημο­σίου χρέους. Στο πλαίσιο του κακού προ­ε­κλο­γι­κού κλί­μα­τος ίσως να μην προ­κα­λεί κατά­πληξη το γεγονός ότι ο κ. Ντούντα δεν προ­σκά­λεσε τον Πολωνό πρόεδρο του Ευρω­παϊ­κού Συμ­βου­λίου Ντό­ναλντ Τουσκ στην ορκω­μο­σία του, δείγμα του ευρω­σκε­πτι­κι­σμού της αντι­πο­λί­τευ­σης. Αν κερ­δί­σει το PiS τις εκλογές, είναι πιθανό η Πολωνία να ακο­λου­θή­σει τον δρόμο της Βρε­τα­νίας, παρε­μπο­δί­ζο­ντας την ευρω­παϊκή ολο­κλή­ρωση. Το δεύτερο γεγονός ήταν η ψηφο­φο­ρία στο Κοι­νο­βού­λιο, με την οποία ανα­γκά­ζο­νται οι πολω­νι­κές τρά­πε­ζες να ανα­λά­βουν κόστος ύψους 5 δισ. ευρώ, ώστε να μπο­ρέ­σουν Πολωνοί που είχαν πάρει δάνεια σε ελβε­τικό φράγκο να τα μετα­τρέ­ψουν σε ζλότι, το εθνικό νόμισμα της χώρας. Το κόστος εξυ­πη­ρέ­τη­σης αυτών των δανείων εκτο­ξεύ­τηκε στα ύψη, αφότου η κεντρική τράπεζα της Ελβε­τίας ήρε τη σταθερή ισο­τι­μία ευρώ-ελβετικού φράγκου τον Ιανουά­ριο. Οι μετοχές των πολω­νι­κών τρα­πε­ζών βού­λια­ξαν, και η ψηφο­φο­ρία αφήνει ανοιχτό το ενδε­χό­μενο η Πολωνία να ακο­λου­θή­σει το ανορ­θό­δοξο παρά­δειγμα του Ούγγρου πρω­θυ­πουρ­γού Βίκτορ Ορμπαν, επι­τι­θέ­μενη κατά του χρη­μα­το­πι­στω­τι­κού τομέα και ξένων επι­χει­ρή­σεων.

Η Γερου­σία θα μπο­ρούσε να κατα­ψη­φί­σει την τρο­πο­λο­γία που πρό­τεινε το PiS και υπο­στή­ριξε το Κόμμα των Χωρικών, που συμ­με­τέ­χει στον σημε­ρινό κυβερ­νη­τικό συνα­σπι­σμό αλλά που ενδε­χο­μέ­νως ετοι­μά­ζε­ται να αλλάξει πλευρά μετά τις εκλογές, διαι­σθα­νό­μενο τον αέρα της αλλαγής. Ωστόσο, η τρο­πο­λο­γία συμ­βο­λί­ζει τον λαϊ­κί­στικο πει­ρα­σμό που ενυ­πάρ­χει στην υπό­σχεση του κ. Ντούντα να μειώσει το όριο ηλικίας συντα­ξιο­δό­τη­σης, να κατα­βά­λει επι­δό­ματα τέκνου και να αυξήσει το αφο­ρο­λό­γητο όριο. Οπως κατα­δει­κνύ­ε­ται και από το ρεπορ­τάζ μας από μια πολω­νική επαρ­χιακή πόλη μεταλ­λω­ρύ­χων, το PiS δεν έχει υπο­στη­ρι­κτές μόνο μεταξύ των συντη­ρη­τι­κών της επαρ­χίας και των παρα­δο­σια­κών Καθο­λι­κών, αλλά και μεταξύ όσων θεωρούν εαυτόν ως τον χαμένο του πολω­νι­κού οικο­νο­μι­κού θαύ­μα­τος ή ανυ­πο­μο­νούν να λάβουν ένα μεγα­λύ­τερο κομμάτι ευδαι­μο­νίας ή καλύ­τε­ρες δημό­σιες υπη­ρε­σίες.

Ο προ­ε­κλο­γι­κός αγώνας μόλις αρχίζει, και η κ. Κόπαζ φαί­νε­ται ότι έχει απο­τι­νά­ξει τον εφη­συ­χα­σμό που κόστισε στο κυβερ­νη­τικό κόμμα Πολι­τική Πλατ­φόρμα (PO) την επα­νε­κλογή του προ­έ­δρου Μπρό­νι­σλαβ Κομο­ρόβ­σκι. «Συνήθως μπορείς να βασι­στείς στο ότι ο Καζίσνκι θα πυρο­βο­λή­σει το ίδιο του το πόδι», λέει ένας αξιω­μα­τού­χος του PO. Ομως αυτήν τη φορά ο κ. Καζίσνκι φέρεται πονηρά, αφή­νο­ντας στο προ­σκή­νιο την Μπεάτε Σίντλο, μια σεβά­σμια βου­λευτή και υπο­ψή­φια του κόμ­μα­τος για τη θέση του πρω­θυ­πουρ­γού. Οι Ευρω­παίοι εταίροι, ιδίως το Βερο­λίνο, θα ήθελαν πολύ να βοη­θή­σουν επη­ρε­ά­ζο­ντας την εκλο­γική ανα­μέ­τρηση, αλλά δεν είναι σίγου­ροι πως να το κάνουν. Το πιθα­νό­τερο είναι ότι τις επό­με­νες εβδο­μά­δες θα προ­σπα­θή­σουν να ενι­σχύ­σουν την υπο­ψη­φιό­τητα της νυν πρω­θυ­πουρ­γού Κόπαζ και να ανα­δεί­ξουν τον ρόλο της Πολω­νίας ως του νέου ενήλικα στην Ευρώπη.

Καθη­με­ρινη