Ο ουσιαστικός ρόλος του νονού στο μυστήριο της βάπτισης και τα κριτήρια επιλογής του

Το μυ­στή­ριο της βά­πτι­σης απο­τε­λεί ένα από τα επτά μυ­στή­ρια της εκ­κλη­σί­ας, το οποίο ει­σά­γει τον πιστό στη χρι­στια­νι­κή κοι­νό­τη­τα και  συμ­βάλ­λει στον εξα­γνι­σμό και στη φυ­σι­κή ανα­γέν­νη­σή του. Τε­λε­τουρ­γι­κό στοι­χείο της βά­πτι­σης με συμ­βο­λι­κό χα­ρα­κτή­ρα που κα­θαί­ρει το βα­πτι­ζό­με­νο από τις αμαρ­τί­ες απο­τε­λεί το νερό, για αυτό κατά τα πρώτα χρι­στια­νι­κά χρό­νια το μυ­στή­ριο τε­λεί­ται σε πο­τά­μια και πηγές.  Την εποχή αυτή επι­κρα­τεί και η αντί­λη­ψη ότι ο βα­πτι­ζό­με­νος πρέ­πει να είναι ενή­λι­κας και να έχει απο­φα­σί­σει συ­νει­δη­τά  να ασπα­στεί το χρι­στια­νι­σμό. Καθώς μά­λι­στα το μυ­στή­ριο συν­δέ­ε­ται με την άφεση αμαρ­τιών, πολ­λοί είναι  αυτοί που, αν και χρι­στια­νοί, προ­τι­μούν  να βα­πτί­ζο­νται  στο τέλος της ζωής τους για να εξα­γνι­στούν από τις αμαρ­τί­ες. Κα­θο­ρι­στι­κός από το 2ο αιώνα είναι και ο ρόλος του ανά­δο­χου που απο­τε­λεί εγ­γυ­η­τή της πί­στης του βα­πτι­ζό­με­νου και της αφο­σί­ω­σής του στα χρι­στια­νι­κά ιδε­ώ­δη.

Η αύ­ξη­ση της παι­δι­κής θνη­σι­μό­τη­τας  συ­ντε­λεί, ωστό­σο,  στην  επι­κρά­τη­ση του  νη­πιο­βα­πτι­σμού που από το 13ο αιώνα εφαρ­μό­ζε­ται κα­θο­λι­κά στο σώμα της εκ­κλη­σί­ας. Δια­φο­ρο­ποι­η­μέ­νος εμ­φα­νί­ζε­ται την εποχή αυτήν και ο ρόλος του ανά­δο­χου, ο οποί­ος απο­τε­λεί  ταγό της ηθι­κής δια­παι­δα­γώ­γη­σης του βα­πτι­ζό­με­νου, ενώ συχνά ανα­λαμ­βά­νει και την ανα­τρο­φή του, όταν οι φυ­σι­κοί του γο­νείς δε βρί­σκο­νται στη ζωή.

Από τα πρώτα χρι­στια­νι­κά χρό­νια έως σή­με­ρα ο ανά­δο­χος επι­τε­λεί ου­σια­στι­κό ρόλο στην τε­λε­τή της  βά­πτι­σης, κατά την οποία  απο­τάσ­σει το σα­τα­νά και συ­ντάσ­σε­ται με το Χρι­στό μέσα από την απαγ­γε­λία του συμ­βό­λου της Πί­στης. Ου­σια­στι­κός είναι ο ρόλος του και στη ζωή  του νε­ο­φώ­τι­στου. Η μύησή  του στο χρι­στια­νι­σμό και η με­τα­λα­μπά­δευ­ση των ηθι­κών αξιών απο­τε­λούν ευ­θύ­νη του ανά­δο­χου που ανα­πτύσ­σει στενή σχέση με το βα­πτι­ζό­με­νο συμ­βου­λεύ­ο­ντας  και νου­θε­τώ­ντας τον.

Ο κα­θο­ρι­στι­κός ρόλος του νονού, όπως απο­κα­λεί­ται συ­νή­θως,  πρέ­πει να λαμ­βά­νε­ται σο­βα­ρά υπόψη, ώστε οι γο­νείς  να είναι ιδιαί­τε­ρα προ­σε­κτι­κοί κατά την επι­λο­γή του. Το πρό­σω­πο στο οποίο θα κα­τα­λή­ξουν είναι απα­ραί­τη­το να πλη­ροί συ­γκε­κρι­μέ­να κρι­τή­ρια και προ­ϋ­πο­θέ­σεις, στα οποία δε συ­γκα­τα­λέ­γο­νται η οι­κο­νο­μι­κή του κα­τά­στα­ση και το κοι­νω­νι­κό γό­η­τρο, γιατί σε καμ­μιά πε­ρί­πτω­ση δεν είναι αυ­το­σκο­πός  η δυ­να­τό­τη­τα αγο­ράς επώ­νυ­μων βα­πτι­στι­κών ρού­χων, χλι­δά­των μπο­μπο­νιέ­ρων, εντυ­πω­σια­κών προ­σκλη­τη­ρί­ων κλπ μιας και ολα αυτά είναι δευ­τε­ρευού­σης ση­μα­σί­ας, πα­ντε­λώς άσχε­της με το μυ­στή­ριο.

Η ακε­ραιό­τη­τα του χα­ρα­κτή­ρα και το ήθος του, οι αξίες και ο τρό­πος ζωής του συ­νι­στούν απα­ραί­τη­τη προ­ϋ­πό­θε­ση. Ο νονός επί­σης πρέ­πει να δια­κρί­νε­ται για την υπευ­θυ­νό­τη­τά του, την καλή διά­θε­ση, την προ­σή­λω­ση και τη δέ­σμευ­ση  στο έργο της ανα­τρο­φής του νε­ο­φώ­τι­στου λει­τουρ­γώ­ντας συ­μπλη­ρω­μα­τι­κά με τους γο­νείς.

Προ­κει­μέ­νου να βρί­σκε­ται σε στενή επαφή και κα­θη­με­ρι­νή συ­να­να­στρο­φή με το νε­ο­φώ­τι­στο, είναι απα­ραί­τη­το να μη μένει μα­κριά και να δια­θέ­τει τον απαι­τού­με­νο χρόνο. Μέσα από την κα­θη­με­ρι­νή επαφή θα μπο­ρέ­σει να αντα­πο­κρι­θεί με επι­τυ­χία στο έργο του και να συμ­βάλ­λει στην πνευ­μα­τι­κή και συ­ναι­σθη­μα­τι­κή  ανά­πτυ­ξη του παι­διού.

Πολύ ση­μα­ντι­κή είναι και η στενή σχέση του με τους γο­νείς, η εμπι­στο­σύ­νη, η αγάπη  και η ου­σια­στι­κή επι­κοι­νω­νία, ώστε να εξα­σφα­λι­στεί ότι δε θα υπάρ­ξει ανά­με­σά τους αντι­πα­ρά­θε­ση που εν­δε­χο­μέ­νως θα οδη­γή­σει σε ρήξη. Στα παι­δι­κά μάτια ο νονός φα­ντά­ζει ανα­ντι­κα­τά­στα­τος και η απου­σία του από τη ζωή του παι­διού πραγ­μα­τι­κή απώ­λεια με συ­ναι­σθη­μα­τι­κές προ­ε­κτά­σεις.

Η επι­λο­γή του νονού πρέ­πει συ­νε­πώς να απο­τε­λεί εν­συ­νεί­δη­τη από­φα­ση  που θα στη­ρί­ζε­ται σε ασφα­λή κατά το δυ­να­τό κρι­τή­ρια, θα έχει ως γνώ­μο­να το συμ­φέ­ρον του παι­διού και θα εξα­σφα­λί­ζει την ομαλή πνευ­μα­τι­κή και συ­ναι­σθη­μα­τι­κή του ανά­πτυ­ξη.

Επι­μέ­λεια άρ­θρου: polygrafos