Ρακιντζής: Νόμοι στην Ελλάδα γράφονται από διάφορους άσχετους

Η Ελ­λά­δα χρειά­ζε­ται Ασφά­λεια Δι­καί­ου για να υπάρ­ξει οι­κο­νο­μι­κή ανά­καμ­ψη, το­νί­ζει ο Λέ­αν­δρος Ρα­κιν­τζής, γε­νι­κός επι­θε­ω­ρη­τής Δη­μό­σιας Διοί­κη­σης.

Προ­χω­ρώ­ντας ένα βήμα μπρο­στά και με αφορ­μή την ετή­σια έκ­θε­ση για το 2014, ο κ. Ρα­κιν­τζής, σε συ­νέ­ντευ­ξή του στο ΑΜΠΕ, ανα­φέ­ρε­ται και στη μά­στι­γα της πο­λυ­νο­μί­ας που εξα­κο­λου­θεί να κρατά σε ομη­ρία την επι­χει­ρη­μα­τι­κό­τη­τα και την ιδιω­τι­κή πρω­το­βου­λία, ξε­κα­θα­ρί­ζο­ντας ότι είναι πλέον «απα­ραί­τη­τη η κω­δι­κο­ποί­η­ση των νόμων». Ο ίδιος χα­ρα­κτη­ρί­ζει την πο­λυ­νο­μία, «βού­τυ­ρο στο ψωμί των δι­κη­γό­ρων».

Ο ρόλος του κ. Ρα­κιν­τζή είναι να ελέγ­χει τον δη­μό­σιο τομέα για τον οποίο δια­πι­στώ­νει ότι «κάθε χρόνο πα­ρου­σιά­ζει μία μικρή βελ­τί­ω­ση ως προς την ποιό­τη­τα των επι­θε­ω­ρή­σε­ων των πει­θαρ­χι­κών υπο­θέ­σε­ων». Από τότε που ανέ­λα­βε ο ίδιος (11 χρό­νια πριν), η κα­τά­στα­ση έχει βελ­τιω­θεί αι­σθη­τά. Κυ­ρί­ως από από­ψε­ως πει­θαρ­χι­κού δι­καί­ου και δομών για την πά­τα­ξη της γρα­φειο­κρα­τί­ας, η δη­μό­σια διοί­κη­ση προ­χω­ρά­ει με μικρά μεν, αλλά στα­θε­ρά βή­μα­τα, εξη­γεί ο κ. Ρα­κιν­τζής.

Δια­βά­στε ανα­λυ­τι­κά τη συ­νέ­ντευ­ξη του κ. Ρα­κιν­τζή…

– Με βάση τα στοι­χεία της έκ­θε­σης, από το 2012, 2013, 2014 φαί­νε­ται πως βαί­νει αυ­ξα­νό­με­νη η πα­ρα­βα­τι­κό­τη­τα και η δια­φθο­ρά. Σε τι το απο­δί­δε­τε;

«Δεν ση­μαί­νει ότι γί­να­νε χει­ρό­τε­ροι οι δη­μό­σιοι υπάλ­λη­λοι. Απλώς απο­κα­λύ­πτε­ται πε­ρισ­σό­τε­ρο η πα­ρα­νο­μία. Ο κό­σμος έχει κα­τα­λά­βει ότι ένα από τα αίτια της οι­κο­νο­μι­κής κρί­σης είναι η δια­φθο­ρά. Και τολμά και κα­ταγ­γέλ­λει. Το πρό­βλη­μα είναι στην επαρ­χία. Εκεί ακόμα επι­κρα­τεί λίγο ομερ­τά, λίγο ο φόβος του χω­ρο­φύ­λα­κα, του εφο­ρια­κού και δεν έχου­με τόσες πολ­λές κα­ταγ­γε­λί­ες. Αλλά έχου­με αρ­κε­τές κα­ταγ­γε­λί­ες. Η αύ­ξη­ση οφεί­λε­ται στο ότι ο κό­σμος κα­ταγ­γέλ­λει. Δεν ση­μαί­νει ότι έγι­ναν χει­ρό­τε­ροι οι δη­μό­σιοι υπάλ­λη­λοι».

– Το με­γα­λύ­τε­ρο πο­σο­στό προ­έρ­χε­ται από επώ­νυ­μες και ανώ­νυ­μες κα­ταγ­γε­λί­ες. Αυτό ση­μαί­νει ότι εσω­τε­ρι­κά οι διοι­κή­σεις του δη­μο­σί­ου δεν λει­τουρ­γούν σωστά ώστε να απο­κα­λύ­ψουν κά­ποιες πα­ρα­βα­τι­κό­τη­τες;

«Όχι, δυ­στυ­χώς ο εσω­τε­ρι­κός έλεγ­χος δεν λει­τουρ­γεί σωστά. Οι πε­ρισ­σό­τε­ρες υπο­θέ­σεις έρ­χο­νται από επώ­νυ­μες κα­ταγ­γε­λί­ες ή κα­ταγ­γε­λί­ες με τον όρο του απορ­ρή­του. Σε εμάς, υπάρ­χει και πρό­βλε­ψη για την τή­ρη­ση του απορ­ρή­του. Όταν ένας πο­λί­της, ζη­τή­σει να μη φανεί το όνομά του ως κα­ταγ­γέλ­λο­ντος, το σέ­βο­μαι από­λυ­τα. Είμαι από­λυ­τος σ’ αυτό και δεν το δίνω που­θε­νά. Μία κα­τη­γο­ρία, είναι και οι απόρ­ρη­τες κα­ταγ­γε­λί­ες. Επώ­νυ­μες μεν κα­ταγ­γε­λί­ες, αλλά απόρ­ρη­τες. Δεν έχου­με το δι­καί­ω­μα να φα­νε­ρώ­σου­με το όνομά τους ποτέ και που­θε­νά».

– Είναι σαφές ότι έτσι διευ­κο­λύ­νε­τε τους πο­λί­τες. Ωστό­σο, δια­πι­στώ­νε­ται ότι ποι­νές που έχουν επι­βλη­θεί σε υπαλ­λή­λους, όπως, προ­σω­ρι­νή παύση από την ερ­γα­σία τους, αυτοί δια­τη­ρούν το δι­καί­ω­μα στη θέση ερ­γα­σί­ας και επι­στρέ­φουν μετά σ’ αυτήν.

«Ναι, όταν έχει προ­σω­ρι­νή παύση, επι­στρέ­φεις στη δου­λειά σου».

– Πως γί­νε­ται να εμπι­στεύ­ε­ται το δη­μό­σιο μία θέση ερ­γα­σί­ας σε κά­ποιον που την υπο­νό­μευ­σε;

«Γιατί έτσι έκρι­νε το πει­θαρ­χι­κό συμ­βού­λιο. Πρό­κει­ται για την πει­θαρ­χι­κή δι­καιο­σύ­νη. Οι απο­φά­σεις των πει­θαρ­χι­κών συμ­βου­λί­ων προ­σβάλ­λο­νται στο Συμ­βού­λιο της Επι­κρα­τεί­ας».

– Αυτό που συ­ζη­τή­σα­με μόλις τώρα εντάσ­σε­ται στις αδυ­να­μί­ες της πο­λυ­νο­μί­ας;

«Σαφώς είναι μια τρο­μα­κτι­κή αδυ­να­μία. Θα σκε­φτεί­τε από την ίδρυ­ση του ελ­λη­νι­κού κρά­τους έχου­με 17.000 νό­μους, 120.000 υπουρ­γι­κές απο­φά­σεις, προ­ε­δρι­κά δια­τάγ­μα­τα που έχουν ισχύ νόμου και τα οποία δεν κα­ταρ­γεί ένα το άλλο, για να ξέ­ρου­με τί ισχύ­ει τε­λι­κά.

Εκ­δί­δο­νται νέοι νόμοι χωρίς να κα­ταρ­γού­νται οι πα­λαιό­τε­ροι. Και σε αυτόν λοι­πόν τον κυ­κε­ώ­να προ­σπα­θεί ο νο­μι­κός, ο πο­λί­της, ο απλός πο­λί­της, να βρει το δί­καιό του. Δυ­στυ­χώς είναι το βού­τυ­ρο στο ψωμί των δι­κη­γό­ρων η πο­λυ­νο­μία».

– Εσείς τι ερ­γα­λεία έχετε για να το αντι­με­τω­πί­σε­τε αυτό;

«Το μόνο που έχω, είναι οι 12 δικοί μου επι­θε­ω­ρη­τές συν το δι­καί­ω­μα να δίνω πα­ραγ­γε­λία στα ελεγ­κτι­κά σώ­μα­τα να κά­νουν έλεγ­χο. Για την πο­λυ­νο­μία δεν έχω κα­νέ­να ερ­γα­λείο είναι θέμα κυ­βερ­νή­σε­ως να κάνει μια κω­δι­κο­ποί­η­ση. Όσες φορές ξε­κί­νη­σε αυτή η προ­σπά­θεια έμει­νε στη μέση.

Υπάρ­χουν κα­νο­νι­σμοί που απο­τε­λού­νται από 30.000 σε­λί­δες. Έχει πα­ρα­τη­ρη­θεί να εκ­δί­δο­νται ακόμη και τρεις εγκύ­κλιοι για το ίδιο θέμα μέσα στην ίδια ημέρα».

– Έχετε υπ’ όψιν σας κά­ποιο νο­μι­κό πρό­τυ­πο άλλης χώρας;

«Εί­μα­στε η μόνη χώρα στον κόσμο που δεν έχου­με στο πα­νε­πι­στή­μιο, στις νο­μι­κές σχο­λές, το μά­θη­μα του “καλώς νο­μο­θε­τείν”. Στο εξω­τε­ρι­κό μα­θαί­νεις πώς να γρά­φεις ένα νόμο. Τώρα οι νόμοι γρά­φο­νται ακόμη και από αδα­είς, από διά­φο­ρους άσχε­τους. Λοι­πόν, όταν αυτός ο νόμος δεν είναι καλά δια­τυ­πω­μέ­νος δη­μιουρ­γεί προ­βλή­μα­τα, πα­ρερ­μη­νεί­ες, ή δεν εφαρ­μό­ζε­ται σωστά. Ανα­γκά­ζε­ται να βγει ένας άλλος νόμος να τον διορ­θώ­σει. Πολ­λές φορές βγαί­νουν νόμοι για να διορ­θώ­σουν προη­γού­με­νους νό­μους, χωρίς να κα­ταρ­γεί­ται κα­νέ­νας».

– Σε αυτή την κα­τά­στα­ση τι θα προ­τεί­να­τε κ. Ρα­κιν­τζή;

«Εγώ προ­τεί­νω κω­δι­κο­ποί­η­ση των νόμων. Να συ­νέλ­θει μια σο­βα­ρή επι­τρο­πή και να κω­δι­κο­ποι­ή­σει, να ξε­κα­θα­ρί­σουν τι νόμος ισχύ­ει και τι νόμος δεν ισχύ­ει. Αλλά δυ­στυ­χώς ώσπου να γίνει κω­δι­κο­ποί­η­ση θα βγουν άλλοι νόμοι που θα την ανα­τρέ­πουν.

Γι’ αυτό λοι­πόν αν θέ­λου­με να έχου­με οι­κο­νο­μι­κή ανά­πτυ­ξη πρέ­πει να έχου­με ασφά­λεια δι­καί­ου. Νόμοι που να ισχύ­ουν για με­γά­λο χρο­νι­κό διά­στη­μα ώστε να ξέρει ο επι­χει­ρη­μα­τί­ας, αυτός που θέλει να κάνει μια ερ­γα­σία τί νόμος θα ισχύ­ει σε βάθος χρό­νου.

Δεν μπο­ρείς να του ανα­τρέ­πεις το νο­μι­κό κα­θε­στώς με μια εγκύ­κλιο, με μία υπουρ­γι­κή από­φα­ση, ή με αλ­λε­παλ­λη­λους νό­μους. Τα τε­λευ­ταία πέντε χρό­νια έχουν βγει 63 φο­ρο­λο­γι­κοί νόμοι! Πως ο άλλος ο δό­λιος ο επι­χει­ρη­μα­τί­ας θα κάνει ανά­πτυ­ξη ή θα σχε­διά­σει κάτι αφού δεν ξέρει τί φο­ρο­λο­γι­κό κα­θε­στώς θα αντι­με­τω­πί­σει ανά πάσα στιγ­μή».

– Να σας ξα­να­ρω­τή­σω αν έχετε κά­ποιο μο­ντέ­λο χώρας στο μυαλό σας, σαν πρό­τυ­πο;

«Όχι, όχι δεν έχω. Παίρ­νου­με τε­χνο­γνω­σία από ξένες χώρες, αλλά δυ­στυ­χώς ο Ελ­λη­νας έχει, έτυχε να έχει τον βα­σι­λέα Οθωνα πρώτο βα­σι­λιά της Ελ­λά­δος ο οποί­ος έχει τη γερ­μα­νι­κή τυ­πο­λα­τρεία η οποία δεν ται­ριά­ζει με τον χα­ρα­κτή­ρα του Έλ­λη­να. Ο Έλ­λη­νας θέλει ευ­ε­λι­ξία, ένα κα­θε­στώς το οποίο πρέ­πει να είναι πιο ελεύ­θε­ρο πιο απλό.

Κάτι ανά­λο­γο υπάρ­χει στην Αμε­ρι­κή όπου το λένε “common sense” (η κοινή περί δι­καί­ου αί­σθη­ση) δη­λα­δή, να μπο­ρεί να προ­σαρ­μό­ζει τη νο­μο­θε­σία στις πο­λι­τι­σμι­κές ιδιαι­τε­ρό­τη­τες του λαού».

ΑΠΕ-ΜΠΕ