FT: Σήμα αποχώρησης από το πρόγραμμα στέλνει το ΔΝΤ

Απο­φα­σι­σμένο δείχνει το Ταμείο να μην κάνει ξανά τα «στραβά μάτια» στο θέμα του χρέους. Η έκθεση σοκ για το χρέος και τα μεγάλα διλήμ­ματα που θέτει στην Ευρώπη. Το «βέτο» της Μέρκελ για το ρόλο του ΔΝΤ και το δίλημμα του γερ­μα­νι­κού μπλοκ.

Το πιο ισχυρό σήμα ότι μπορεί να απο­χω­ρή­σει από το νέο ελλη­νικό πρό­γραμμα έστειλε το Διεθνές Νομι­σμα­τικό Ταμείο, υπο­στη­ρί­ζο­ντας σε εμπι­στευ­τική ανάλυση ότι το χρέος της χώρας είναι εκτός ελέγχου και οι στόχοι για τα πρω­το­γενή πλε­ο­νά­σματα δεν μπορούν να επι­τευ­χθούν.

Σε ένα ενη­με­ρω­τικό σημεί­ωμα τριών σελίδων, που στάλ­θηκε στις αρχές της Ε.Ε. το Σαβ­βα­το­κύ­ριακο και είναι στα χέρια των Financial Times, το ΔΝΤ ανα­φέ­ρει πως η πρό­σφατη ανα­τα­ραχή στην ελλη­νική οικο­νο­μία θα οδη­γούσε το χρέος κοντά στο 200% του ΑΕΠ τα επόμενα δύο χρόνια. Στο ξεκί­νημα της κρίσης της ευρω­ζώ­νης, το χρέος της Ελλάδας βρι­σκό­ταν στο 127% του ΑΕΠ.

Το ενη­με­ρω­τικό σημεί­ωμα υπο­στη­ρί­ζει ότι μόνο μέσω μιας μεγάλης ελά­φρυν­σης του χρέους –στην οποία αντι­τί­θε­νται σθεναρά αξιω­μα­τού­χοι της ευρω­ζώ­νης – θα μπο­ρούσε η Ελλάδα να δει το χρέος της να υπο­χω­ρεί σε επίπεδα που θα της επέ­τρε­παν να επι­στρέ­ψει στις αγορές.

«Το χρέος της Ελλάδας μπορεί να γίνει βιώσιμο μόνο μέσω ελά­φρυν­σης του χρέους που πηγαί­νει πολύ πέρα από ότι ήταν δια­τε­θει­μένη να εξε­τά­σει ως τώρα η Ευρώπη» ανα­φέ­ρε­ται στο σημεί­ωμα.

Με βάση το κατα­στα­τικό του, το ΔΝΤ δεν μπορεί να λάβει μέρος στην διάσωση μιας χώρας αν το χρέος της δεν θεω­ρεί­ται βιώσιμο και δεν υπάρχει η προ­ο­πτική να επι­στρέ­ψει στις αγορές ομο­λό­γων για χρη­μα­το­δό­τηση. Το Ταμείο χαλά­ρωσε τους κανο­νι­σμούς για να συμ­με­τά­σχει στις προη­γού­με­νες ελλη­νι­κές δια­σώ­σεις, αλλά η έκθεση κατα­δει­κνύει ότι αυτό δεν μπορεί να συνε­χι­στεί.

Η συμ­με­τοχή του ΔΝΤ στην διάσωση της Ελλάδας ήταν σημα­ντική για το γερ­μα­νικό μπλοκ των σκλη­ρο­πυ­ρη­νι­κών της ευρω­ζώ­νης που πιστεύ­ουν ότι η Ευρω­παϊκή Επι­τροπή, δεν είναι αρκετά αυστηρή στις αξιο­λο­γή­σεις της. Το ζήτημα απο­τέ­λεσε ένα από τα μεγα­λύ­τερα σημεία αδιε­ξό­δου στις δια­πραγ­μα­τεύ­σεις ανάμεσα στον Έλληνα πρω­θυ­πουργό Αλέξη Τσίπρα και την Γερ­μα­νίδα καγκε­λά­ριο Άγκελα Μέρκελ, αυτό το Σαβ­βα­το­κύ­ριακο, με τον κ. Τσίπρα να αρνεί­ται να απο­δε­χθεί την συμ­με­τοχή του ΔΝΤ σε μια νέα διάσωση.

Σύμφωνα με αξιω­μα­τού­χους της Ε.Ε., η κ. Μέρκελ ήταν ανυ­πο­χώ­ρητη, λέγο­ντας στον Έλληνα πρω­θυ­πουργό ότι δεν θα υπάρξει διάσωση – και άρα θα φύγει η χώρα από την ευρω­ζώνη – χωρίς ένα επίσημο αίτημα για την συμ­με­τοχή του ΔΝΤ στο νέο πρό­γραμμα. Η τελική συμ­φω­νία ανα­φέ­ρει «ότι η Ελλάδα θα ζητήσει την διαρκή στήριξη του ΔΝΤ» μόλις λήξει το τρέχον πρό­γραμμα με το Ταμείο.

Αν το ΔΝΤ απο­χω­ρούσε από το ελλη­νικό πρό­γραμμα, θα προ­κα­λούσε σημα­ντικά πολι­τικά και οικο­νο­μικά προ­βλή­ματα στο Βερο­λίνο και τους άλλους πιστω­τές της ευρω­ζώ­νης. Γερ­μα­νοί πολι­τι­κοί έχουν τονίσει ότι χωρίς την έγκριση του ΔΝΤ θα δυσκο­λεύ­ο­νταν να κερ­δί­σουν το πράσινο φως για μια νέα διάσωση από την γερ­μα­νική Βουλή. Οι Γερ­μα­νοί βου­λευ­τές πρέπει να εγκρί­νουν τόσο την επα­νέ­ναρξη των δια­πραγ­μα­τεύ­σεων και τους τελι­κούς όρους της τρίτης συμ­φω­νίας.

Επι­πρό­σθετα, ένας αξιω­μα­τού­χος της Ε.Ε. ανέφερε ότι από τα 86 δισ. ευρώ των χρη­μα­το­δο­τι­κών αναγκών της Ελλάδας, ο Ευρω­παϊ­κός Μηχα­νι­σμός Στα­θε­ρό­τη­τας (ESM) – το Ταμείο διά­σω­σης της ευρω­ζώ­νης ύψους 500 δισ. ευρώ – ανα­μέ­νε­ται να βάλει μόνο τα 40 με 50 δισ. ευρώ. Το τρέχουν πρό­γραμμα του ΔΝΤ, το οποίο έχει ακόμα 16,4 δισ. ευρώ αδιά­θε­των πόρων και λήγει τον Μάρτιο του 2016, ανα­μέ­νε­ται να καλύψει ένα μέρος του κενού, ενώ αξιω­μα­τού­χοι της ευρω­ζώ­νης περι­μέ­νουν ότι θα υπάρξει συνει­σφορά και από ένα ακόμα πρό­γραμμα του ΔΝΤ.

Οποιο­δή­ποτε έλλειμμα θα πρέπει να καλυ­φθεί είτε από τα έσοδα από τις ιδιω­τι­κο­ποι­ή­σεις – τα οποία επα­νει­λημ­μένα ήταν χαμη­λό­τερα από τους στόχους – είτε από χρη­μα­το­δό­τηση από τις αγορές, η οποία έχει δια­κο­πεί από τότε που ανέβηκε ο ΣΥΡΙΖΑ στην εξουσία τον Ιανουά­ριο και που με βάση το ενη­με­ρω­τικό σημεί­ωμα του ΔΝΤ δύσκολα θα επι­τευ­χθεί.

«Η Ελλάδα δεν μπορεί να επι­στρέ­ψει στις αγορές σύντομα με επι­τό­κια που δεν μπορεί να αντέξει με μια μεσο­πρό­θε­σμη προ­ο­πτική» γράφει το ΔΝΤ.

Με βάση τους όρους συμ­με­το­χής του ΔΝΤ στο δεύτερο πακέτο διά­σω­σης για την Ελλάδα, αξιω­μα­τού­χοι της ευρω­ζώ­νης είχαν συμ­φω­νή­σει ότι θα λάβουν μέτρα για να δια­σφα­λι­στεί ότι το χρέος της Αθήνας θα κινηθεί «σημα­ντικά χαμη­λό­τερα» από το 110% του ΑΕΠ μέχρι το 2022. Το νέο ενη­με­ρω­τικό σημεί­ωμα του ΔΝΤ ανα­φέ­ρει ότι τώρα το χρέος προ­βλέ­πε­ται να ανέλθει στο 170% έως το 2022.

Επι­πλέον προ­σθέ­τει ότι η χρη­μα­το­δό­τηση σε ένα νέο πρό­γραμμα θα αύξανε τόσο πολύ τα επίπεδα χρη­μα­το­δό­τη­σης για την Ελλάδα που θα ξεπερ­νού­σαν το 15% του ΑΕΠ που θεω­ρεί­ται ότι είναι το ασφαλές ταβάνι σύμφωνα με τους κανόνες του ΔΝΤ, και θα συνέ­χι­ζαν να αυξά­νο­νται (οι χρη­μα­το­δο­τι­κές ανάγκες) μακρο­πρό­θε­σμα.

Ο κ. Τσίπρας για καιρό επι­χει­ρη­μα­το­λο­γούσε υπέρ της ελά­φρυν­σης του χρέους. Στη συμ­φω­νία διά­σω­σης της Δευ­τέ­ρας, οι ηγέτες της Ευρω­ζώ­νης συμ­φώ­νη­σαν ότι θα εξε­τά­σουν το συγκε­κρι­μένο θέμα μόνο όταν ολο­κλη­ρω­θεί για την Ελλάδα η πρώτη αξιο­λό­γηση του προ­γράμ­μα­τος, η οποία είναι απίθανο να συμβεί μέχρι το τέλος του τρέ­χο­ντος έτους.

Ακόμα και τότε, οι ηγέτες της Ε.Ε. έχουν προ­τεί­νει την επι­μή­κυνση στη λήξη των δανείων διά­σω­σης της ευρω­ζώ­νης αντί για τις δια­γρα­φές χρέους, οι οποίες σύμφωνα με το Βερο­λίνο είναι κατά της νομο­θε­σίας της Ε.Ε.

Αλλά το ενη­με­ρω­τικό σημεί­ωμα του ΔΝΤ υπο­στη­ρί­ζει ότι οι ηγέτες της ευρω­ζώ­νης χρειά­ζε­ται να εξε­τά­σουν το συγκε­κρι­μένο ζήτημα πιο άμεσα και σε ποσό­τη­τες μεγα­λύ­τε­ρες από αυτές που είχαν τεθεί υπό εξέταση.

Μεταξύ των επι­λο­γών που πρό­τεινε ήταν μια «πολύ δρα­μα­τική επέ­κταση» των σχεδίων απο­πλη­ρω­μής με μια «περίοδο χάριτος» 30 επι­πλέον ετών «για το σύνολο του ευρω­παϊ­κού χρέους»- το οποίο σημαί­νει ότι η Ελλάδα δε θα κάνει καμιά πληρωμή τόκων ή χρέους στα δάνεια της ευρω­ζώ­νης έως το 2053. Ήδη υπήρχε περί­ο­δος χάριτος έως το 2023.

Εναλ­λα­κτικά, οι πιστω­τές της ευρω­ζώ­νης θα πρέπει να κάνουν «ετήσιες μετα­φο­ρές στον ελλη­νικό προ­ϋ­πο­λο­γι­σμό» – δηλαδή επι­χο­ρη­γή­σεις της ευρω­ζώ­νης στην Αθήνα ή «βαθύ εμπρο­σθο­βα­ρές κούρεμα», σύμφωνα με το ΔΝΤ.