Financial Times: Το ευρω-όνειρο πεθαίνει στην Ελλάδα

Ακόμα και αν η θυμω­μένη και εξα­θλιω­μένη Ελλάδα παρα­μεί­νει εντός, η σύνδεση ανάμεσα στην Ε.Ε. και στην ευη­με­ρία θα έχει διαρ­ρα­γεί, ανα­φέ­ρει άρθρο στους Financial Times. Γιατί θα απο­κα­λυ­φθεί η τρο­μα­κτική αλήθεια ότι η Ε.Ε. δεν απέτυχε μόνο να τηρήσει τις υπο­σχέ­σεις της για ευη­με­ρία και ενότητα. Αλλά εγκλω­βί­ζο­ντας την Ελλάδα και άλλες χώρες της Ε.Ε. σε ένα απο­τυ­χη­μένο οικο­νο­μικό πείραμα – το ευρώ – κατα­στρέ­φει τον πλούτο, την στα­θε­ρό­τητα και την ευρω­παϊκή αλλη­λεγ­γύη.

Το άρθρο σημειώ­νει ότι οι κίν­δυ­νοι της δια­δι­κα­σίας αυτής είναι πιο μεγάλοι γιατί η Ελλάδα βρί­σκε­ται σε ένα σημείο μεγάλης στρα­τη­γι­κής σημα­σίας κάτι που ανη­συ­χεί την κυβέρ­νηση Ομπάμα.

Το άρθρο στους Financial Times ανα­φέ­ρει:

Οι κλει­στές τρά­πε­ζες στην Ελλάδα είναι μια τερά­στια απο­τυ­χία για την Ε.Ε. Η τρέ­χουσα κρίση δεν απο­τε­λεί απλά μια αντα­νά­κλαση των αδυ­να­μιών του σύγ­χρο­νου ελλη­νι­κού κράτους, αλλά και της απο­τυ­χίας του ευρω­παϊ­κού ορά­μα­τος για ενότητα, ειρήνη και ευη­με­ρία.

Τα τελευ­ταία 30 χρόνια η Ευρώπη ενστερ­νί­στηκε την δική της εκδοχή για «το τέλος της ιστο­ρίας». Έγινε γνωστή ως Ευρω­παϊκή Ένωση. Η ιδέα ήταν πως τα ευρω­παϊκά έθνη θα άφηναν στο παρελ­θόν τις τρα­γω­δίες των πολέμων, τον φασισμό και τις κατοχές. Με την είσοδο στην Ε.Ε., θα μπο­ρού­σαν να αγκα­λιά­σουν ένα καλύ­τερο μέλλον, με βάση την δημο­κρα­τία, το κράτος δικαίου και την απο­κή­ρυξη του εθνι­κι­σμού.

Όπως είχε καυ­χη­θεί κάποτε και ο Λόρδος Πάτεν, ο πρώην Ευρω­παίος Επί­τρο­πος, η επι­τυ­χία της ένωσης δια­σφα­λί­ζει ότι οι Ευρω­παίοι μπορούν τώρα να περνούν το χρόνο τους «μιλώ­ντας για τις ποσο­στώ­σεις στα ψάρια και για τους προ­ϋ­πο­λο­γι­σμούς, αντί να δολο­φο­νεί ο ένας τον άλλον».

Όταν οι Έλληνες στρα­τιω­τι­κοί έπεσαν από την εξουσία το 1975, η Ελλάδα έγινε ο πρω­το­πό­ρος ενός νέου μοντέλο για την Ευρώπη, στο οποίο η απο­κα­τά­σταση της δημο­κρα­τίας σε εθνικό επίπεδο δια­σφα­λι­ζό­ταν από την αίτηση για ένταξη στην Ευρω­παϊκή Οικο­νο­μική Κοι­νό­τητα (όπως ήταν τότε γνωστή).

Η Ελλάδα έγινε το 10ο μέλος του ευρω­παϊ­κού κλαμπ το 1981. Η γρήγορη ένταξη της σε μια Ε.Ε. που τώρα αριθμεί 28 μέλη είναι μια απά­ντηση σε όσους λένε τώρα πως ήταν πάντοτε ένα περι­φε­ρειακό μέλος.

Το μοντέλο που καθιε­ρώ­θηκε πρώτη φορά στην Ελλάδα – εδραί­ωση της δημο­κρα­τίας μέσω της ευρω­παϊ­κής ενο­ποί­η­σης – επε­κτά­θηκε σε όλη την ήπειρο τις επό­με­νες τρεις δεκα­ε­τίες. Η Ισπανία και η Πορ­το­γα­λία, οι οποίες είχαν επίσης καταρ­ρί­ψει απο­λυ­ταρ­χικά καθε­στώτα την δεκα­ε­τία του 1970, εντά­χθη­καν στην ΕΟΚ το 1986. Μετά την πτώση του τείχους του Βερο­λί­νου, σχεδόν όλες οι χώρες της πρώην Σοβιε­τι­κής Ένωσης ακο­λού­θη­σαν το ελλη­νικό μοντέλο της σύν­δε­σης της δημο­κρα­τι­κής αλλαγής με μια επι­τυ­χη­μένη αίτηση για την ένταξη στην Ε.Ε.

Για την Ε.Ε. την ίδια, η διεύ­ρυνση έγινε το πιο ισχυρό της εργα­λείο για την εξά­πλωση της στα­θε­ρό­τη­τας και της δημο­κρα­τίας σε όλη την ήπειρο. Όπως μου το δια­τύ­πωσε κάποτε κοφτά ένας Πολωνός πολι­τι­κός πριν η χώρα του εισέλ­θει στην Ε.Ε. : «Φαντα­στείτε ότι υπάρχει ένα μεγάλο ποτάμι που δια­τρέ­χει την Ευρώπη. Από την μία πλευρά είναι η Μόσχα. Από την άλλη πλευρά είναι οι Βρυ­ξέλ­λες. Γνω­ρί­ζουμε σε ποια πλευρά του ποτα­μίου πρέπει να είμαστε».

Αυτή η πολύ ισχυρή ιδέα, ότι η Ε.Ε. δια­σφα­λί­ζει την δημο­κρα­τία και την ορθή δια­κυ­βέρ­νηση, συνε­χί­ζει να έχει απήχηση στην σύγ­χρονη Ευρώπη. Είναι ο λόγος για τον οποίο οι δια­δη­λω­τές στην Ουκρα­νία κυμά­τι­ζαν την σημαία της Ε.Ε. όταν έριξαν την διε­φθαρ­μένη κυβέρ­νηση του Βίκτορ Για­νου­κό­βιτς το 2014.

Ο κίν­δυ­νος τώρα είναι ότι όπως η Ελλάδα πρω­το­στά­τησε στην σύνδεση της δημο­κρα­τι­κής μετά­βα­σης με το ευρω­παϊκό όραμα, τώρα θα γίνει το έμβλημα μιας νέας και επι­κίν­δυ­νης δια­δι­κα­σίας: της απο­σύν­θε­σης της Ε.Ε. Η τρέ­χουσα κρίση μπορεί εύκολα να ανα­γκά­σει την χώρα να φύγει από το ευρώ και τελικά και από την ίδια την ένωση. Κάτι τέτοιο θα υπο­νό­μευε την θεμε­λιώδη προ­ϋ­πό­θεση της Ε.Ε. ότι η συμ­με­τοχή στο ευρω­παϊκό κλαμπ είναι η καλύ­τερη εγγύηση για την μελ­λο­ντική ευη­με­ρία και στα­θε­ρό­τητα.

Ακόμα και αν η θυμω­μένη και εξα­θλιω­μένη Ελλάδα παρα­μεί­νει εντός, η σύνδεση ανάμεσα στην Ε.Ε. και στην ευη­με­ρία θα έχει διαρ­ρα­γεί. Γιατί θα απο­κα­λυ­φθεί η τρο­μα­κτική αλήθεια ότι η Ε.Ε. δεν απέτυχε μόνο να τηρήσει τις υπο­σχέ­σεις της για ευη­με­ρία και ενότητα. Αλλά εγκλω­βί­ζο­ντας την Ελλάδα και άλλες χώρες της Ε.Ε. σε ένα απο­τυ­χη­μένο οικο­νο­μικό πείραμα – το ευρώ – κατα­στρέ­φει τον πλούτο, την στα­θε­ρό­τητα και την ευρω­παϊκή αλλη­λεγ­γύη.

Οι κίν­δυ­νοι της δια­δι­κα­σίας αυτής είναι πιο μεγάλοι γιατί η Ελλάδα βρί­σκε­ται σε ένα σημείο μεγάλης στρα­τη­γι­κής σημα­σίας. Νοτιό­τερα κυριαρ­χεί το χάος και το αιμα­το­κύ­λι­σμα της Λιβύης. Βορειό­τερα η αστά­θεια των Βαλ­κα­νίων. Ανα­το­λικά, μια θυμω­μένη και επι­θε­τική Ρωσία.

Γνω­ρί­ζο­ντας όλα αυτά, η κυβέρ­νηση του Μπαράκ Ομπάμα ανη­συ­χεί όλο και περισ­σό­τερο για την δια­φαι­νό­μενη προ­θυ­μία της Ε.Ε. να αφήσει την Ελλάδα να πέσει. Για ορι­σμέ­νους στην Ουά­σιγ­κτον φαί­νε­ται σαν οι Ευρω­παίοι να έχουν ξεχάσει τα στρα­τη­γικά μαθή­ματα που πήραν κατά τον Ψυχρό Πόλεμο για την σημασία της χώρας.

Στάση πλη­ρω­μών

Αυτό ωστόσο είναι άδικο για τους Ευρω­παί­ους. Η απά­ντηση τους στην κριτική από την Ουά­σιγ­κτον, είναι πως η Ε.Ε. λει­τουρ­γεί μόνο γιατί είναι μια κοι­νό­τητα νόμων και αμοι­βαίων υπο­χρε­ώ­σεων. Αν επι­τρέ­ψουν σε μια χώρα όπως η Ελλάδα να παραβεί τους νόμους και τις υπο­χρε­ώ­σεις αυτές, αθε­τώ­ντας την πληρωμή του χρέους της, τότε το κλαμπ θα αρχίσει να δια­λύ­ε­ται. Αν αντί­θετα διώξουν την Ελλάδα, τότε υπάρχει η πιθα­νό­τητα να περιο­ρι­στεί η ζημιά σε μια χώρα.

Η κρίση έχει επίσης μεγάλες επι­πτώ­σεις για την δημο­κρα­τία, ο αρχικός λόγος για τον οποία η Ελλάδα μπήκε στην Ε.Ε. πριν από τρεις δεκα­ε­τίες. Ο Αλέξης Τσίπρας, ο πρω­θυ­πουρ­γός, υπο­στη­ρί­ζει τώρα πως όχι μόνο Ε.Ε. δεν δια­σφα­λί­ζει την δημο­κρα­τία στην Ελλάδα, αλλά έχει γίνει και ο εχθρός της, κατα­πα­τώ­ντας την βούληση του λαού.

Στην πραγ­μα­τι­κό­τητα φυσικά, είναι μια σύγκρουση δημο­κρα­τι­κών εντολών, ανάμεσα στην επι­θυ­μία των Ελλήνων ψηφο­φό­ρων να γλυ­τώ­σουν από την λιτό­τητα και τους φορο­λο­γού­με­νους άλλων χωρών, που θέλουν να πάρουν πίσω τα χρήματα για τα δάνεια που έδωσαν και δεν θέλουν να δουν να επω­φε­λεί­ται η Ελλάδα από χρήματα της Ε.Ε.

Μπορεί οι δύο δημο­κρα­τι­κές αυτές εντολές να βρουν ένα επώδυνο συμ­βι­βα­σμό στο δημο­ψή­φι­σμα της άλλης Κυρια­κής. Αν ο ελλη­νι­κός λαό απο­δε­χτεί τις απαι­τή­σεις των πιστω­τών της Ε.Ε. – απαι­τή­σεις που η κυβέρ­νηση του μόλις απέρ­ριψε – η Ελλάδα μπορεί να μείνει στο ευρώ και στην Ε.Ε. Αλλά θα είναι μια απόφαση από ένα τρο­μαγ­μένο και απο­γοη­τευ­μένο έθνος.

Η Ελλάδα θα παρέ­μενε μέλος της Ε.Ε. Αλλά το ευρω­παϊκό της όνειρο θα έχει πεθάνει.

Πηγή: Financial Times, euro2day.gr