Δημ. Γάκης: «Λέμε την αλήθεια. Εμπιστευόμαστε την κοινωνία.

Συνέ­ντευξη στον Χρήστο Μπόκα για το περιο­δικό «Βουλή και Ευρω­βουλή»

• Μετά από τρεις μήνες δια­πραγ­μά­τευ­σης είναι δυνατή η επί­τευξη μιας αμοι­βαία επω­φε­λούς  συμ­φω­νίας –  ενός έντιμου συμ­βι­βα­σμού μεταξύ ελλη­νι­κής κυβέρ­νη­σης και εταίρων  – ή πρό­κει­ται περί ψευ­δαί­σθη­σης;

Η ελλη­νική κυβέρ­νηση δια­πραγ­μα­τεύ­ε­ται σήμερα με εταί­ρους και δανει­στές, για μια ολο­κλη­ρω­μένη συμ­φω­νία που θα εξα­σφα­λί­ζει το μέλλον της Χώρας, τη βιώσιμη οικο­νο­μική ανά­πτυξη και την κοι­νω­νική δικαιο­σύνη. Δεν μας αρκεί λοιπόν μια οποια­δή­ποτε «συμ­φω­νία» ή ένας οποιοσ­δή­ποτε «έντιμος συμ­βι­βα­σμός» – αυτές είναι έννοιες κενές περιε­χο­μέ­νου όταν δεν εντάσ­σο­νται και δεν εξυ­πη­ρε­τούν τη στρα­τη­γική της χώρας για την έξοδο από την κρίση.

Με βάση το παρα­πάνω, ψευ­δαι­σθή­σεις τρέφουν όσοι πιστεύ­ουν ότι, μετά από πέντε χρόνια σκληρής λιτό­τη­τας και ύφεσης, η λύση βρί­σκε­ται στη συνέ­χιση της ίδιας κατα­στρο­φι­κής πολι­τι­κής. Μιας πολι­τι­κής που άφησε άδεια τα κρατικά Ταμεία, διέλυσε τον παρα­γω­γικό ιστό της Χώρας και όξυνε τις κοι­νω­νι­κές αδικίες. Επίσης, ψευ­δαι­σθή­σεις τρέφουν όσοι θεωρούν ότι η Κυβέρ­νηση αυτή θα ακυ­ρώ­σει τη βούληση του ελλη­νι­κού λαού, ο οποίος έδωσε μια ξεκά­θαρη εντολή για αλλαγή πορείας, συν­θη­κο­λο­γώ­ντας μπροστά στα εκβια­στικά διλήμ­ματα των συντη­ρη­τι­κών οικο­νο­μι­κών και πολι­τι­κών κύκλων.

Ας μην πιστέ­ψει κανείς ότι η μάχη που δίνουμε τρεις μήνες τώρα, αφορά απλά μια δια­φω­νία επί των επι­μέ­ρους οικο­νο­μι­κών μέτρων που λαμ­βά­νει ή δεν λαμ­βά­νει η Κυβέρ­νηση της Χώρας. Το πραγ­μα­τικό ζήτημα είναι η ιδε­ο­λο­γι­κο­πο­λι­τική και κατ’ επέ­κταση οικο­νο­μική κατεύ­θυνση που θα ακο­λου­θή­σει η Ευρώπη της κρίσης. Οι πλέον συντη­ρη­τι­κές δυνά­μεις, κρύ­βο­νται επι­με­λώς πίσω από το «ελλη­νικό ζήτημα», απο­σιω­πώ­ντας τις ευθύνες τους για την άσχημη θέση που βρί­σκο­νται σήμερα πολλές ευρω­παϊ­κές χώρες και κυρίως τα λαϊκά στρώ­ματα της Ευρώπης. Αυτές τις ακραία συντη­ρη­τι­κές δυνά­μεις μάχεται η Κυβέρ­νηση της Ελλάδας και είναι αυτός ένας αγώνας του οποίου η έκβαση θα έχει σημασία για όλους τους λαούς της Ευρώπης.

Δεν έχουμε άλλη επιλογή από το να παλέ­ψουμε για μια συμ­φω­νία αξιο­πρέ­πειας και προ­ο­πτι­κής. Και μια τέτοια συμ­φω­νία είναι ορατή, ρεα­λι­στική και αμοι­βαία επω­φε­λής, αρκεί να το θελήσει και η άλλη πλευρά. Συμ­φω­νία χωρίς δεκτικό συνο­μι­λητή, δεν υπάρχει!

• Παρα­μονή του ΕΝΦΙΑ, αύξηση του νησιω­τι­κού ΦΠΑ και απο­κρα­τι­κο­ποι­ή­σεις μπορούν να γίνουν απο­δε­κτά από την Κοι­νο­βου­λευ­τική Ομάδα του ΣΥΡΙΖΑ;

Ο κάθε βου­λευ­τής έχει μια συλ­λο­γική αλλά και μια προ­σω­πική ευθύνη. Πιστεύω ότι εκείνο που θα βαρύνει στην απόφαση του καθενός μας είναι αν τα μέτρα υπη­ρε­τούν  το συνο­λικό πλαίσιο της στρα­τη­γι­κής του κόμ­μα­τος μας και παράλ­ληλα αν υπη­ρε­τούν το συνο­λι­κό­τερο – μακρο­πρό­θε­σμο – ανα­πτυ­ξιακό σχε­δια­σμό της κυβέρ­νη­σης και την απο­κα­τά­σταση της κοι­νω­νι­κής δικαιο­σύ­νης.

Η πολι­τική φορο­λο­γίας αντι­με­τω­πί­ζε­ται από την Κυβέρ­νηση σε στρα­τη­γικό επίπεδο και όχι υπό την έννοια της τρέ­χου­σας αντι­με­τώ­πι­σης ταμεια­κών δυσκο­λιών και υπο­χρε­ώ­σεων. Η άποψή μας παρα­δο­σιακά είναι ότι η φορο­λό­γηση πρέπει να εξυ­πη­ρε­τεί ταυ­το­χρό­νως τρεις στόχους: α) οικο­νο­μική ανά­πτυξη μέσα από τη στήριξη της οικο­νο­μι­κής δρα­στη­ριό­τη­τας, β) συνα­κό­λουθη αύξηση της φορο­λο­γη­τέας ύλης, άρα και των φόρων που εισ­ρέ­ουν στα κρατικά ταμεία και γ) αντι­με­τώ­πιση των κοι­νω­νι­κών αδικιών. Κατά τη γνώμη μου οι τρεις αυτοί στόχοι είναι αλλη­λέν­δε­τοι και αλλη­λο­ϋ­πο­στη­ρι­ζό­με­νοι χωρίς να τίθεται θέμα επι­λο­γής ορι­σμέ­νων μόνο εξ αυτών. Οι στόχοι αυτοί πρέπει να υπο­στη­ρι­χθούν από ένα απο­τε­λε­σμα­τικό – όχι γρα­φειο­κρα­τικό – φοροει­σπρα­κτικό μηχα­νι­σμό και την απλο­ποί­ηση της σχε­τι­κής Νομο­θε­σίας. Η υπέρ­με­τρη φορο­λό­γηση, τα «ορι­ζό­ντια» μέτρα τύπου ΕΝΦΙΑ, η αύξηση της έμμεσης φορο­λό­γη­σης (όπως ο ΦΠΑ) και η φορο­δια­φυγή πάσης φύσεως, αντι­κει­με­νικά πλήτ­τουν κυρίως τους οικο­νο­μικά αδύ­να­μους. Απ’ αυτή την άποψη, απαι­τεί­ται μια πλήρη ανα­διάρ­θρωση του φορο­λο­γι­κού συστή­μα­τος. Νομίζω ότι αυτό απαιτεί προ­σε­κτική μελέτη και σίγουρα βήματα, ώστε οι απαι­τού­με­νες αλλαγές να φέρουν απο­τε­λέ­σματα σε βάθος τριε­τίας, χωρίς να υπάρ­ξουν αρνη­τι­κές επι­πτώ­σεις για τους οικο­νο­μικά αδύ­να­τους. Για παρά­δειγμα, μια αύξηση του ΦΠΑ στη νησιω­τική Ελλάδα, εφόσον δεν συνο­δευ­τεί από «ισο­δύ­ναμα» μέτρα που θα αντι­σταθ­μί­σουν το ήδη πολύ υψηλό κόστος μετα­φο­ρών, μοιραία θα οδη­γή­σει τα λαϊκά στρώ­ματα που κατοι­κούν στα νησιά σε δυσμε­νέ­στερη θέση.

Σε σχέση με το θέμα των ιδιω­τι­κο­ποι­ή­σεων που θέσατε, οι θέσεις του αρμό­διου Υπουρ­γείου εκφρά­ζουν την πολι­τική της Κυβέρ­νη­σης για μια ανα­πτυ­ξιακή πολι­τική χωρίς ιδε­ο­λο­γι­κές αγκυ­λώ­σεις και νεο­φι­λε­λεύ­θε­ρες εμμονές, περί «κακού» κράτους και «καλού» ιδιώτη επεν­δυτή. Είμαστε υπέρ μιας ισόρ­ρο­πης οικο­νο­μι­κής ανά­πτυ­ξης, όπου οι ιδιω­τι­κές επεν­δύ­σεις θα συνυ­πάρ­χουν με έναν σύγ­χρονο και απο­δο­τικό δημόσιο τομέα της οικο­νο­μίας. Ας μην ξεχνάμε άλλωστε, ότι ακόμα και στις ισχυ­ρό­τε­ρες καπι­τα­λι­στι­κές χώρες, τις δύσκο­λες ώρες της οικο­νο­μι­κής κρίσης, η επα­νεκ­κί­νηση της οικο­νο­μίας έγινε με καθο­ρι­στι­κές παρεμ­βά­σεις του κράτους (δημό­σιες επεν­δύ­σεις, στήριξη του χρη­μα­το­πι­στω­τι­κού συστή­μα­τος, κ.λπ.). Στη­ρί­ζουμε λοιπόν ιδιω­τι­κές και δημό­σιες επεν­δύ­σεις, εφόσον συμ­βά­λουν στον στρα­τη­γικό ανα­πτυ­ξιακό σχε­δια­σμό κάθε περιο­χής, με γνώμονα πάντα την προ­στα­σία του περι­βάλ­λο­ντος και της πολι­τι­στι­κής μας κλη­ρο­νο­μιάς, έχοντας ως στόχο μια αειφόρο, βιώσιμη ανά­πτυξη προς όφελος όλης της κοι­νω­νίας.

• Η συμ­φω­νία, όποια κι αν είναι αυτή, πρέπει να τεθεί στην κρίση του λαού;

Ως Αρι­στερά, προ­σεγ­γί­ζουμε τα θέματα της δια­πραγ­μά­τευ­σης με εταί­ρους και δανει­στές, με αίσθημα ιστο­ρι­κής ευθύνης και δημο­κρα­τική ευαι­σθη­σία. Είμαι αισιό­δο­ξος ότι θα προ­χω­ρή­σουμε σε μια συμ­φω­νία που θα είναι σε απόλυτη αρμονία με τη βούληση του ελλη­νι­κού λαού, όπως αυτή εκφρά­στηκε στις πρό­σφα­τες εθνικές εκλογές. Εφόσον συμβούν έτσι τα πράγ­ματα, δεν βλέπω κανέναν λόγο για προ­σφυγή σε κάλπες ή δημο­ψή­φι­σμα, αφού η εντολή του ελλη­νι­κού λαού είναι κάτι παρα­πάνω από σαφής.

• Σαν πρό­ε­δρος της Επι­τρο­πής Περι­φε­ρειών του Ελλη­νι­κού Κοι­νο­βου­λίου στην τρέ­χουσα σύνοδο, πως πιστεύ­ε­ται ότι θα μπορεί να γίνει πιο παρα­γω­γικό το έργο της Επι­τρο­πής, να γίνει πιο απο­τε­λε­σμα­τική η συνερ­γα­σία της Βουλής με τις περι­φέ­ρειες. Ποιες πρω­το­βου­λίες σκέ­φτε­στε να ανα­λά­βετε σε αυτό το πλαίσιο;

Οι Περι­φέ­ρειες, εκτός από τον κρίσιμο ρόλο τους στην τοπική αυτο­διοί­κηση και την κοι­νω­νική συνοχή, απο­τε­λούν ένα σημα­ντικό «εργα­λείο» ανα­πτυ­ξια­κής πολι­τι­κής με αυξη­μένο ρόλο στη δια­χεί­ριση των ευρω­παϊ­κών προ­γραμ­μά­των στο πλαίσιο του νέου ΕΣΠΑ (2014-2020). Στην εποχή του μετα­σχη­μα­τι­σμού του κράτους, της πολι­τι­κής ζωής, της ελλη­νι­κής οικο­νο­μίας, στην εποχή όπου η χώρα αναζητά το βημα­τι­σμό της σε θέματα περι­φε­ρεια­κής ανά­πτυ­ξης και απο­κέ­ντρω­σης, η Επι­τροπή έχει ένα σημα­ντικό ρόλο να παίξει στην παρα­κο­λού­θηση και ενη­μέ­ρωση της Βουλής για τη λει­τουρ­γία και το έργο των περι­φε­ρειών. Στόχος του έργου μας στην Επι­τροπή, είναι η βοήθεια και η στήριξη στην καλύ­τερη προ­ε­τοι­μα­σία των οργάνων της ελλη­νι­κής περι­φέ­ρειας από το Κοι­νο­βού­λιο, ώστε να ανα­δει­χθούν σε κομ­βι­κούς ανα­πτυ­ξια­κούς μοχλούς της χώρας, στο πλαίσιο των θεσμι­κών  μεταρ­ρυθ­μί­σεων που υπο­σχε­θή­καμε, για τη μεγάλη πολι­τική, οικο­νο­μική και κοι­νω­νική αλλαγή που έχει ανάγκη η χώρα. Ιδιαί­τερα, στις λιγό­τερο ευνοη­μέ­νες νησιω­τι­κές και ορεινές περιο­χές. Από την πρώτη κιόλας συνε­δρί­αση, προ­έ­κυψε η ανάγκη της «δια­πε­ρι­φε­ρεια­κής» προ­σέγ­γι­σης, πάνω σε κοινά ανα­πτυ­ξιακά θέματα ή σε έργα που η υλο­ποί­ηση τους στη μια, επη­ρε­ά­ζει ανα­πτυ­ξιακά την άλλη. Σε αυτή την κατεύ­θυνση προ­γραμ­μα­τί­ζουμε τη δουλειά μας, με θεμα­τι­κούς «άξονες», όπως ο του­ρι­σμός, ο πολι­τι­σμός, τα δια­πε­ρι­φε­ρειακά ανα­πτυ­ξιακά προ­γράμ­ματα, η υγεία, και η και­νο­το­μία. Φυσικά, όλα τα παρα­πάνω, με σχε­δια­σμό, ώστε οι επι­λο­γές μας να καλύ­ψουν γεω­γρα­φικά και θεμα­τικά όλες τις περι­φέ­ρειες και με δια­λει­τουρ­γι­κό­τητα μεταξύ των επι­τρο­πών του κοι­νο­βου­λίου, της κυβέρ­νη­σης και των περι­φε­ρειών.

• Εκλέ­γε­στε στα Δωδε­κά­νησα. Μια σημα­ντική του­ρι­στική περι­φέ­ρεια. Ποια είναι η άποψη σας για τη στρα­τη­γική της του­ρι­στι­κής ανά­πτυ­ξης για τη χώρα;

Ο του­ρι­σμός είναι ένας τους βασι­κούς άξονες προ­τε­ραιο­τή­των της νέας κυβέρ­νη­σης στον κεντρικό ανα­πτυ­ξιακό της σχε­δια­σμό, ενώ ειδικά η επι­μή­κυνση της του­ρι­στι­κής περιό­δου είναι ένας από τους πιο κρί­σι­μους παρά­γο­ντες της του­ρι­στι­κής ανά­πτυ­ξης στις νησιω­τι­κές περι­φέ­ρειες. Οι κυριό­τε­ρες κατευ­θύν­σεις της εθνικής στρα­τη­γι­κής του­ρι­σμού αφορούν στην ανα­βάθ­μιση των του­ρι­στι­κών υπο­δο­μών και των υπη­ρε­σιών με σεβασμό στο περι­βάλ­λον και στον φυσικό πλούτο της περιο­χής, την αξιο­ποί­ηση όλων των τοπικών πλε­ο­νε­κτη­μά­των για επι­μή­κυνση της του­ρι­στι­κής περιό­δου, την ανά­πτυξη των ειδικών και εναλ­λα­κτι­κών μορφών του­ρι­σμού (θαλάσ­σιος, συνε­δρια­κός, αθλη­τι­κός, αλιευ­τι­κός, θρη­σκευ­τι­κός, περι­η­γη­τι­κός, πολι­τι­στι­κός, αναρ­ρι­χη­τι­κός, αγρο­του­ρι­σμός, κ.ά) και στη συνερ­γα­σία φορέων και περι­φε­ρειών με άξονα τη μείωση της γρα­φειο­κρα­τίας στο επι­χει­ρείν.  Στο πλαίσιο αυτό, θα ήθελα να ανα­φερθώ ιδιαί­τερα σε μια πρω­το­βου­λία που αφορά στον ειδικό – ανα­πτυ­ξιακό ρόλο του του­ρι­σμού στα μικρά νησιά. Στις προ­τε­ραιό­τη­τές μας, η δημιουρ­γία ενός πρό­τυ­που «χάρτη ανά­πτυ­ξης» για τα μικρά νησιά που θα αξιο­ποιεί απο­τε­λε­σμα­τικά τις υπο­δο­μές και θα εξα­σφα­λί­ζει την ισόρ­ροπη και αει­φο­ρική σχέση της του­ρι­στι­κής δρα­στη­ριό­τη­τας με το φυσικό περι­βάλ­λον, θα ανα­πτύσ­σει και θα ενι­σχύ­σει τα ιδιαί­τερα ποιο­τικά χαρα­κτη­ρι­στικά της του­ρι­στι­κής εμπει­ρίας, θα στη­ρί­ζει την πρω­το­βου­λία και την και­νο­το­μία των μικρών επι­χει­ρη­μα­τιών – θα προ­σφέ­ρει δηλαδή ένα σταθερό οικο­νο­μικό και κοι­νω­νικό περι­βάλ­λον για να μείνουν οι νέοι στον τόπο τους. Τα έργα και τα επι­χει­ρη­μα­τικά σχέδια σε αυτή την περί­πτωση, θα μπορούν κάλ­λι­στα να εντα­χθούν στα νέα ευέ­λι­κτα χρη­μα­το­δο­τικά εργα­λεία που προ­τεί­νει το οικο­νο­μικό μας πρό­γραμμα (Τράπεζα ειδικού σκοπού) και σε δράσεις και σε στο­χευ­μένα προ­γράμ­ματα (π.χ. νησιω­τι­κές, ορεινές περιο­χές) στο πλαίσιο νέου ΕΣΠΑ.

• Ποιες είναι οι βασικές σας προ­τε­ραιό­τη­τες σαν βου­λευ­τής Δωδε­κα­νή­σων. Ποια μέτρα θα πρέπει να προ­χω­ρή­σει άμεσα η κυβέρ­νηση για να στη­ρί­ξει τη νησιω­τική χώρα;

Τις προ­άλ­λες βρέθηκα στην Κάρπαθο. Εκεί, όπως και σε κάθε ακρι­τικό νησί της Δωδε­κα­νή­σου, αν ρωτή­σετε τι σημαί­νει γι’ αυτούς «νησί», «νησιω­τι­κό­τητα», θα σας πουν: «Νησί για εμάς σημαί­νει καράβι και νοσο­κο­μείο». Αυτή είναι η αλήθεια, τόσο απλή και τόσο ουσια­στική. Από τις πρώτες κιόλας ημέρες της νέας δια­κυ­βέρ­νη­σης, γίνεται μια συνεχής προ­σπά­θεια στο ανώτερο δυνατό κυβερ­νη­τικό επίπεδο για την ουσια­στική εφαρ­μογή της «νησιω­τι­κό­τη­τας». Σε αυτό το πλαίσιο, έχουμε μέχρι στιγμής συζη­τή­σεις για τα ζητή­ματα της Υγείας, τονί­ζο­ντας τον κομβικό ρόλο των Νοσο­κο­μείων στη Ρόδο, Κω και Κάλυμνο. Άμεση και αδια­πραγ­μά­τευτη προ­τε­ραιό­τητά μας είναι ώστε να μην μείνει κανένα μικρό νησί στη Δωδε­κά­νησο χωρίς τους απα­ραί­τη­τους για­τρούς. Επίσης, ξεκί­νησε μια σε βάθος συζή­τηση για τα φλέ­γο­ντα ζητή­ματα της ακτο­πλο­ΐας. Για την ορθο­λο­γική ανα­μόρ­φωση του δικτύου ακτο­πλοϊ­κών συγκοι­νω­νιών. Για να έχουν οι νησιώ­τες αξιό­πι­στα δρο­μο­λό­για, με προ­σι­τούς ναύλους, να υπάρχει απρό­σκο­πτη ενδο­νη­σιακή επι­κοι­νω­νία. Πιστεύω, ότι σύντομα η εφαρ­μογή των μέτρων που έχουν ήδη δρο­μο­λο­γη­θεί, θα ανα­κου­φί­σουν τις νησιω­τι­κές κοι­νω­νίες και θα δώσουν κίνητρα και το πλαίσιο για να ξεκι­νή­σει η παρα­γω­γική ανα­συ­γκρό­τηση σε τοπικό επίπεδο.