Η Ύπατη Αρμοστεία ενισχύει την παρουσία της στην Κω, Ρόδο, Λέρο

Η Ύπατη Αρμο­στεία του ΟΗΕ για τους πρό­σφυ­γες (Υ.Α.) ενι­σχύει την παρου­σία της στα νησιά του Ανα­το­λι­κού Αιγαίου, όπου τις τελευ­ταίες εβδο­μά­δες κατα­φτά­νουν καθη­με­ρινά κατά μέσο όρο 600 άνθρω­ποι, μέσω θαλάσ­σης από την Τουρκία, με απο­τέ­λε­σμα οι περιο­ρι­σμέ­νες, και σε ορι­σμέ­νες περι­πτώ­σεις ανύ­παρ­κτες, δομές υπο­δο­χής να έχουν φτάσει στα όριά τους, δήλωσε η Εκπρό­σω­πος Τύπου της Ύπατης Αρμο­στείας του ΟΗΕ για τους Πρό­σφυ­γες (Υ.Α.), Μελίσα Φλέ­μινγκ σε συνέ­ντευξη Τύπου στο Palais des Nations στη Γενεύη.

Η Μελίσα Φλέ­μινγκ ανέφερε χαρα­κτη­ρι­στικά: «Τους πρώτους πέντε μήνες του 2015, περισ­σό­τε­ροι από 42.000 άνθρω­ποι, κυρίως πρό­σφυ­γες, έχουν εισέλ­θει στην Ελλάδα μέσω θαλάσ­σης. Ο αριθμός αυτός είναι εξα­πλά­σιος από αυτόν της ίδιας περιό­δου του περα­σμέ­νου έτους (6.500) και σχεδόν ο ίδιος με τον συνο­λικό αριθμό των αφίξεων για όλο το 2014 (43.500).

Πάνω από το 90% των αφίξεων προ­έρ­χε­ται από χώρες προ­σφυ­γι­κών πλη­θυ­σμών, όπως η Συρία (οι Σύροι ξεπερ­νούν το 60% των αφίξεων), το Αφγα­νι­στάν, το Ιράκ, η Σομαλία και η Ερυ­θραία.

Οι πρό­σφυ­γες δια­σχί­ζουν το ανα­το­λικό Αιγαίο από την Τουρκία μέσα σε μικρές μη αξιό­πλοες βάρκες και φου­σκωτά. Απο­βι­βά­ζο­νται σε έως και 15 δια­φο­ρε­τικά ελλη­νικά νησιά ή δια­σώ­ζο­νται από την ελλη­νική ακτο­φυ­λακή. Οι μεγα­λύ­τε­ρες αφίξεις είναι στα νησιά της Λέσβου, της Χίου και της Σάμου και στα Δωδε­κά­νησα, ιδίως στην Κω και τη Λέρο. Μικρό­τε­ροι αριθμοί προ­σφύ­γων έχουν επίσης δια­σχί­σει και τα χερσαία σύνορα μεταξύ Ελλάδας και Τουρ­κίας στον Έβρο.

Ο μεγάλος αριθμός προ­σφύ­γων που φτάνει στα ελλη­νικά νησιά έχει προ­κα­λέ­σει μεγάλη συμ­φό­ρηση, καθώς οι αρχές, ιδίως η τοπική αστυ­νο­μία, κατα­βάλ­λουν μεγάλες προ­σπά­θειες να ταυ­το­ποι­ή­σουν, να κατα­γρά­ψουν και να δακτυ­λο­σκο­πή­σουν τους νεοει­σερ­χό­με­νους.

Οι τρεις υπάρ­χου­σες οργα­νω­μέ­νες δομές στη Λέσβο, τη Χίο και τη Σάμο έχουν υπερ­φορ­τω­θεί σε πολύ μεγάλο βαθμό. Οι πρό­σφυ­γες που περι­μέ­νουν να κατα­γρα­φούν, μεταξύ των οποίων οικο­γέ­νειες με παιδιά, δεν έχουν άλλη επιλογή από το να κοι­μού­νται έξω.

Επι­πλέον, πολλοί πρό­σφυ­γες που απο­βι­βά­ζο­νται σε απο­μα­κρυ­σμέ­νες παρα­λίες, μεταξύ των οποίων και ηλι­κιω­μέ­νοι και μικρά παιδιά, ανα­γκά­ζο­νται να περ­πα­τή­σουν για πολλά χιλιό­με­τρα κου­βα­λώ­ντας τα λιγοστά τους υπάρ­χο­ντα, λόγω έλλει­ψης μετα­φο­ρι­κού μέσου.

Δεν υπάρχει τακτική παροχή φαγητού ή πόσιμου νερού προς τους πρό­σφυ­γες εκτός εάν βρί­σκο­νται σε εγκα­τα­στά­σεις υπό την ευθύνη της αστυ­νο­μίας, ανα­μέ­νο­ντας να κατα­γρα­φούν. Σε ορι­σμένα από τα νησιά, ντόπιοι εθε­λο­ντές έχουν οργα­νω­θεί αυθόρ­μητα και έχουν ζητήσει από τοπικά εστια­τό­ρια και φούρ­νους δωρεές φαγητών ώστε να τα μοι­ρά­σουν στους ανθρώ­πους που κοι­μού­νται στο δρόμο ή σε εγκα­τα­λε­λειμ­μένα κτίρια.

Στο νησί της Κω, όπου έχουν κατα­φτά­σει περίπου 7.000 πρό­σφυ­γες από την αρχή της χρονιάς, δεν υπάρ­χουν επί­ση­μες κρα­τι­κές υπο­δο­μές πρώτης υπο­δο­χής για όσους περι­μέ­νουν να κατα­γρα­φούν ενώ οι συν­θή­κες είναι ιδιαι­τέ­ρως δυσμε­νείς. Λόγω της έλλει­ψης εναλ­λα­κτι­κών λύσεων, οι πρό­σφυ­γες έχουν ανα­γκα­στεί να εγκα­τα­στα­θούν σε ένα εγκα­τα­λε­λειμ­μένο ξενο­δο­χείο χωρίς ηλε­κτρο­δό­τηση ή τρε­χού­μενο νερό, όπου εκα­το­ντά­δες άντρες, γυναί­κες και παιδιά κοι­μού­νται στρι­μωγ­μέ­νοι σε ανθυ­γιει­νές συν­θή­κες.

Οι αρχές στη Λέσβο και την Κω, αντι­μέ­τω­πες με μια συνεχή αύξηση των εκκρε­μών υπο­θέ­σεων των ανθρώ­πων που περι­μέ­νουν να κατα­γρα­φούν στην αστυ­νο­μία και με μια επι­δει­νού­μενη ανθρω­πι­στική κατά­σταση, απο­φά­σι­σαν σε συνερ­γα­σία με την κεντρική κυβέρ­νηση να επι­τρέ­πουν στους Σύρους πρό­σφυ­γες που δια­θέ­τουν έγκυρα δια­βα­τή­ρια να επι­βι­βά­ζο­νται σε επι­βα­τικά πλοία που εκτε­λούν τα συνήθη δρο­μο­λό­για με κατεύ­θυνση την Αθήνα, ώστε να κατα­γρά­φο­νται εκεί. Την Πέμπτη, περίπου 300 Σύροι επι­βι­βά­στη­καν στα νυχτε­ρινά επι­βα­τικά πλοία από την Κω προς την Αθήνα και 350 από τη Λέσβο προς την Αθήνα.

Αντα­πο­κρι­νό­μενη στην κρίσιμη κατά­σταση που επι­κρα­τεί στα ελλη­νικά νησιά, η Υ.Α. αυξάνει το προ­σω­πικό της στη Λέσβο, τη Χίο, τη Σάμο, την Κω, τη Ρόδο, τη Λέρο και τον Έβρο. Έχει επίσης σχε­δια­στεί επι­πλέον ανά­πτυξη προ­σω­πι­κού.

Η Υ.Α. παρέχει ήδη βοήθεια στις τοπικές αρχές για τη βελ­τί­ωση των συν­θη­κών υπο­δο­χής, την εύρεση επι­πλέον δομών φιλο­ξε­νίας για τους πρό­σφυ­γες, την παροχή νομικής ενη­μέ­ρω­σης και συμ­βου­λευ­τι­κής στους νεο­α­φι­χθέ­ντες και τη διανομή υπνό­σα­κων και στρω­μά­των, σαπου­νιών και ειδών προ­σω­πι­κής υγιει­νής καθώς και άλλων ειδών πρώτης ανάγκης στις πιο ευά­λω­τες περι­πτώ­σεις.

Η Υ.Α. ζητά από τους θεσμούς και τις υπη­ρε­σίες της Ευρω­παϊ­κής Ένωσης, συμπε­ρι­λαμ­βα­νο­μέ­νων των EASO και Frontex, να ενι­σχύ­σουν περαι­τέρω τη στήριξη που παρέ­χουν στην Ελλάδα, καθώς επίσης και τις μη κυβερ­νη­τι­κές οργα­νώ­σεις, ώστε να μπο­ρέ­σουν να υπο­στη­ρί­ξουν άμεσα τις κοι­νό­τη­τες στα ελλη­νικά νησιά και τη Νότια Ιταλία, οι οποίες προ­σπα­θούν να αντι­με­τω­πί­σουν τις προ­κλή­σεις που θέτει η εισροή προ­σφύ­γων και μετα­να­στών μέσω θαλάσ­σης.

Η Υ.Α. εκτιμά ότι μέχρι τα τέλη Μαΐου, σχεδόν 90.000 πρό­σφυ­γες και μετα­νά­στες διέ­σχι­σαν τη Μεσό­γειο το 2015. Μεταξύ αυτών 46.500 που απο­βι­βά­στη­καν στην Ιταλία και 42.000 στην Ελλάδα.

Μικρό­τε­ροι αριθμοί έχουν κατα­γρα­φεί στην Ισπανία (920) και στη Μάλτα (91). Παράλ­ληλα, 1.850 πρό­σφυ­γες και μετα­νά­στες έχασαν τη ζωή τους ή αγνο­ού­νται στη θάλασσα. Κατά την ίδια περίοδο το 2014, 49.000 άνθρω­ποι διέ­σχι­σαν τη Μεσό­γειο προς τη Νότια Ευρώπη.