Οξύνονται τα κοινωνικά προβλήματα στην Ευρώπη

«Η ευρω­ζώνη χρειά­ζε­ται ανα­μόρ­φωση» – Ανα­τρέ­πο­νται τα δεδο­μένα τα οποία θεω­ρού­νταν σταθερά, σύμφωνα με έκθεση του Κέντρου Οικο­νο­μι­κής Ερευνας

Η έκθεση του Κέντρου Οικο­νο­μι­κής Ερευνας της Ευρώπης την οποία κατέ­θεσε ο πρό­ε­δρός του Μίκαελ Σρέντερ στο γραφείο του προ­έ­δρου της Κομι­σιόν Ζαν-Κλοντ Γιούν­κερ την περα­σμένη Δευτέρα έχει στοι­χεία τα οποία «δεί­χνουν να ανα­τρέ­πουν δεδο­μένα τα οποία η Κομι­σιόν και ο ευρύ­τε­ρος ευρω­παϊ­κός χώρος θεω­ρού­σαν σταθερά» δήλωσε αξιω­μα­τού­χος της ΕΕ στις Βρυ­ξέλ­λες, ο οποίος διάβασε το εισα­γω­γικό σημεί­ωμα της 86σέλιδης έκθεσης. Αλλη ευρω­παϊκή πηγή περιο­ρί­στηκε σε έναν χαρα­κτη­ρι­σμό ο οποίος κάθε άλλο παρά αισιο­δο­ξία δημιουρ­γεί: «απο­γοη­τευ­τι­κές» οι προ­ο­πτι­κές για την οικο­νο­μία της Ευρώπης.

Δύο στα­θε­ρές

Η Ευρώπη θα εξα­κο­λου­θή­σει να βρί­σκε­ται σε οικο­νο­μική κρίση είτε στη «γραμμή δια­χω­ρι­σμού» κρίσης – ανά­πτυ­ξης για περίοδο πέντε ως οκτώ ακόμη ετών – δηλαδή, ως το 2023 – και αυτό με την προ­ϋ­πό­θεση ότι οι κυβερ­νή­σεις των κρατών-μελών της ΕΕ θα συμ­φω­νή­σουν, επε­ξερ­γα­στούν και θέσουν σε εφαρ­μογή ένα «πρό­γραμμα με βαθύ χρονικό ορί­ζο­ντα» στη βάση του οποίου θα βρί­σκο­νται δύο «οικο­νο­μι­κές στα­θε­ρές»: η διακοπή παροχής δανείων και η με κάθε τρόπο «δημιουρ­γία συν­θη­κών ανά­πτυ­ξης σε όλον τον χώρο της Ευρώπης» πέραν της ευρω­ζώ­νης. Η οποία ευρω­ζώνη, σημειώ­νουν οι συντά­κτες της έκθεσης, «οπωσ­δή­ποτε» χρειά­ζε­ται «ανα­μόρ­φωση με στόχο την ευρύ­τερη απο­δο­τι­κό­τητα».

Εξά­πλωση

Η συνέ­χιση της κρίσης οδηγεί σε κοι­νω­νικά προ­βλή­ματα τα οποία ενώ αρχί­ζουν να εμφα­νί­ζο­νται σε μια (γεω­γρα­φική) περιοχή της Ευρώπης θα εξα­πλώ­νο­νται «σε ρυθμούς μη ελεγ­χό­με­νους και επι­τα­χυ­νό­με­νους» σε όλη την ΕΕ.

Η έκθεση ανα­φέ­ρει συγκε­κρι­μένα στοι­χεία:

– Η αύξηση του ποσο­στού ανερ­γίας των νέων ηλικίας 16-24 ετών στην Ιταλία, όπου το δημόσιο χρέος έφθασε τα 2 τρισ. ευρώ και το 125% του ΑΕΠ, εκτι­νά­χθηκε στο 28% και στην Πορ­το­γα­λία στο 22% μεταξύ 2010 και 2013. Αυτό είχε ως συνέ­πεια τη μετα­κί­νηση προς άλλες (ευρω­παϊ­κές) χώρες του­λά­χι­στον 220.000 ανέργων αυτής της ηλικίας, κυρίως προς τη Γερ­μα­νία, τη Δανία και τη Σουηδία, δημιουρ­γώ­ντας σε αυτές «πρό­βλημα ανερ­γίας με κοι­νω­νικά και πολι­τικά επα­κό­λουθα». Στη Δανία, λ.χ., στην τριετία αυξή­θηκε η «πραγ­μα­τική ανεργία» από 5,1% σε 6,7% και στη Γερ­μα­νία από 6,1% σε 8%.

– Στις χώρες που βρέ­χο­νται από τη Μεσό­γειο αυξή­θη­καν στην τριετία οι αυτο­κτο­νίες ανέργων: στη Γαλλία κατά 14%, στην Ιταλία κατά 38,5% και στην Ελλάδα κατά 41%.

Τα βρε­τα­νικά σημάδια

Οι δια­πι­στώ­σεις των ερευ­νη­τών του Κέντρου CEER συμπί­πτουν και με τις απο­κα­λύ­ψεις για τη Βρε­τα­νία οι οποίες βρήκαν δημο­σιό­τητα στη διάρ­κεια της πρό­σφα­της προ­ε­κλο­γι­κής περιό­δου.

Οι οκτώ στους δέκα μαθητές των δημό­σιων δημο­τι­κών σχο­λείων υπο­σι­τί­ζο­νται και ο ένας στους τέσ­σε­ρις φθάνει στο σχολείο νηστι­κός το πρωί. Τα οκτώ στα δέκα νοι­κο­κυ­ριά μισθο­βιω­τών έχουν περιο­ρί­σει τα έξοδα δια­τρο­φής τους κατά μέσον όρο 13,3% επειδή οι μισθοί τους «κου­ρεύ­τη­καν» κατά 9,6% ως 21%. Η Βρε­τα­νία θεω­ρεί­ται χώρα πλού­σιων κατοί­κων και ο πρω­θυ­πουρ­γός της Ντέι­βιντ Κάμερον το υπο­γράμ­μιζε κατά κόρον ως απο­τέ­λε­σμα της πολι­τι­κής του στην προ­ε­κλο­γική εκστρα­τεία του, αλλά ο μέσος Βρε­τα­νός ξοδεύει σήμερα 11% λιγό­τερα για την «πολι­τι­στική από­λαυσή» του από ό,τι το 2013 και 13,3% λιγό­τερα για τη δια­τροφή του με προ­ο­πτική να τα περιο­ρί­σει περισ­σό­τερο. Η εφη­με­ρίδα «Guardian» προ­βλέ­πει ότι στην ερχό­μενη δεκα­ε­τία η Βρε­τα­νία «θα έχει ήδη εισέλ­θει στα πρόθυρα της γενικής κοι­νω­νι­κής κρίσης», την οποία θα επι­τα­χύ­νει και θα οξύνει περισ­σό­τερο ενδε­χό­μενη απο­μά­κρυνση της χώρας από την Ευρώπη.

Ανη­συ­χίες

Η ιστο­σε­λίδα της «Wall Street Journal» έγραψε πρό­σφατα ότι το 74% των Ευρω­παίων «ανη­συ­χεί σοβαρά για την οικο­νο­μία» – μάλιστα το 26,4% φοβάται για τις κατα­θέ­σεις του σε τρά­πε­ζες, ακόμη και τις κρα­τι­κές. Το 96% των Ιρλαν­δών πιστεύει ότι «έχει προ­βλή­ματα» η οικο­νο­μία τους. Τα αντί­στοιχα ποσοστά για άλλες χώρες της ΕΕ είναι εξίσου ή και περισ­σό­τερο εντυ­πω­σιακά: το 99% των Ισπανών, το 93% των Ούγγρων, το 92% των Ιταλών και το 100% (!) των Ελλήνων βλέπουν την οικο­νο­μία της χώρας τους να κλυ­δω­νί­ζε­ται.

Relaxing news

Αυξή­θη­καν οι πολυ­ε­κα­τομ­μυ­ριού­χοι

Ευτυχώς υπάρ­χουν και κάποια «ανα­κου­φι­στικά νέα» (relaxing news) απο το Ευρω­βα­ρό­με­τρο.

Οι Σουηδοί, οι Δανοί, οι Αυστρια­κοί και οι Γερ­μα­νοί αισιο­δο­ξούν, σε ποσοστό 55% ως 83%, ότι «η κρίση πήρε ήδη κατεύ­θυνση προς το τέρμα της».

Στην Ευρω­παϊκή Ενωση αυξή­θηκε ο αριθμός των πολυ­ε­κα­τομ­μυ­ριού­χων κατά 1,1% το 2014 σε σχέση με το 2013. Το ποσοστό είναι ασή­μα­ντο σε σύγκριση με αύξηση κατά 4,4% στις ΗΠΑ, 5,1% στην Απω Ανατολή και κατά 8,1% στα κρα­τί­δια και τα βασί­λεια της Αρα­βι­κής Χερ­σο­νή­σου, αλλά ειναι ενδει­κτικό των ημερών μας.

Αισιο­δο­ξούν και οι Κινέζοι. Κατά την «China Daily» μόνο ο ένας στους 1.360 έχει «κάποιους δισταγ­μούς» για την οικο­νο­μική κατά­σταση της οικο­γέ­νειάς του ενώ περισ­σό­τε­ροι από 86 εκατ. Κινέζοι πιστεύ­ουν ότι «στα επόμενα 3-5 χρόνια» θα γίνουν αν όχι πολυ­ε­κα­τομ­μυ­ριού­χοι, του­λά­χι­στον «πολύ εύποροι».

Ευρω­ζώνη

Σκω­τσέ­ζικο ντους με την οικο­νο­μία

Επαμ­φο­τε­ρί­ζο­ντα οικο­νο­μικά στοι­χεία που αφορούν τη ζώνη του ευρώ ανα­κοι­νώ­θη­καν την περα­σμένη Τετάρτη, γεγονός που υπο­δη­λώ­νει ότι η πορεία ανά­καμ­ψης των 19 χωρών που μοι­ρά­ζο­νται το κοινό νόμισμα δεν είναι αδιαμ­φι­σβή­τητη και ανέφελη. Διότι, ενώ από τη μία πλευρά προ­δια­γρά­φο­νται ισχυρές προ­ο­πτι­κές εξόδου των ευρω­παϊ­κών επι­χει­ρή­σεων από την κρίση, από την άλλη κατα­γρά­φε­ται μια διστα­κτι­κό­τητα των Ευρω­παίων να αυξή­σουν την κατα­νά­λωσή τους.

Συγκε­κρι­μένα ο σύν­θε­τος δείκτης της εται­ρείας ερευνών Markit που απο­τυ­πώ­νει τις προ­θέ­σεις των στε­λε­χών των επι­χει­ρή­σεων να προ­χω­ρή­σουν σε επεν­δύ­σεις κατε­γράφη στο 53,9 τον Απρίλιο, ενώ τον Μάρτιο ήταν 54 (πρό­κει­ται για το υψη­λό­τερο επίπεδο των τελευ­ταίων 11 μηνών) και ενώ οι ανα­λυ­τές ανέ­με­ναν να υπο­χω­ρή­σει στο 53,5. Σημειω­τέον ότι κάθε ένδειξη πάνω από το 50 υπο­δη­λώ­νει ανά­πτυξη του βιο­μη­χα­νι­κού τομέα, ενώ κάθε ένδειξη κάτω από το 50 υπο­δη­λώ­νει συρ­ρί­κνωση.

«Το γεγονός ότι ο βιο­μη­χα­νι­κός κλάδος της ευρω­ζώ­νης δια­τή­ρησε την ανα­πτυ­ξιακή ορμή του τον μήνα που πέρασε ισο­δυ­να­μεί με ένα δυνα­μικό ξεκί­νημα του δευ­τέ­ρου τρι­μή­νου του έτους και υπό­σχε­ται περισ­σό­τε­ρες κατα­γρα­φές στα βιβλία παραγ­γε­λιών των ευρω­παϊ­κών επι­χει­ρή­σεων» δήλωσε στο Reuters ο Κρις Γουί­λιαμ­σον, επι­κε­φα­λής οικο­νο­μο­λό­γος της Markit.

Δυστυ­χώς υπάρχει και μια αρνη­τική ανά­γνωση των καλών αυτών νέων για την ευρω­παϊκή βιο­μη­χα­νία: το ότι οι επι­χει­ρή­σεις κατα­φέρ­νουν να συμπλη­ρώ­νουν με ικα­νο­ποι­η­τικό ρυθμό τα βιβλία παραγ­γε­λιών τους επειδή ρίχνουν διαρκώς τις τιμές. Ο σύν­θε­τος δείκτης τιμών της Markit ενι­σχύ­θηκε στο 49,2 τον Απρίλιο από το 48,9 που ήταν τον Μάρτιο, αλλά παρα­μέ­νει εδώ και τρία ολό­κληρα χρόνια κάτω από το 50 – κάτι που υπο­δη­λώ­νει απο­πλη­θω­ρι­σμό.

Κατα­να­λω­τι­κοί δισταγ­μοί

Τα ανη­συ­χη­τικά νέα για το ηθικό των κατα­να­λω­τών ήρθαν από την επίσημη στα­τι­στική υπη­ρε­σία της ΕΕ, τη Eurostat. Τα στοι­χεία έδειξαν ότι οι λια­νι­κές πωλή­σεις στην ευρω­ζώνη υπο­χώ­ρη­σαν κατά 0,8% τον Μάρτιο συγκρι­τικά με τον Φεβρουά­ριο, αν και ενι­σχύ­θη­καν κατά 1,6% συγκρι­τικά με τον Μάρτιο του 2014. Πρό­κει­ται για την πρώτη πτώση των πωλή­σεων που κατα­γρά­φε­ται σε μηνιαία βάση από τον περα­σμένο Σεπτέμ­βριο.

Πρέπει να σημειω­θεί ότι η πτώση των λια­νι­κών πωλή­σεων κατε­γράφη παρά την ισχυρή ανά­καμψη που σημεί­ωσε ο δείκτης κατα­να­λω­τι­κής εμπι­στο­σύ­νης τον Μάρτιο – πρό­κει­ται για τον δείκτη που απο­τυ­πώ­νει το ηθικό των κατα­να­λω­τών. Εν μέρει το παρά­δοξο αυτό εξη­γεί­ται από τη μεγάλη πτώση στις πωλή­σεις των καυ­σί­μων αυτο­κι­νή­των, που υπο­χώ­ρησε κατά 2,7% τον Μάρτιο λόγω της ανά­καμ­ψης των τιμών που παρα­τη­ρεί­ται από τις αρχές του έτους.

Το ΒΗΜΑ