Φοροκυνηγητό στις «γκρίζες ζώνες» του τουρισμού

Την τερά­στια φορο­δια­φυγή στο χώρο του του­ρι­σμού βάζει στο στό­χα­στρο η κυβέρ­νηση σε μια προ­σπά­θεια να εξα­σφα­λί­σει πρό­σθετα, μόνιμου χαρα­κτήρα, έσοδα για τα άδεια δημόσια ταμεία από μια γκρίζα ζώνη της οικο­νο­μίας η οποία υπο­λο­γί­ζε­ται ότι αντι­προ­σω­πεύει το 40%-50% της του­ρι­στι­κής δρα­στη­ριό­τη­τας σε όλη τη χώρα.

Η καθιέ­ρωση της υπο­χρε­ω­τι­κής χρήσης πλα­στι­κού χρή­μα­τος (πιστω­τική ή χρε­ω­στική κάρτα) για συναλ­λα­γές πάνω από ένα ορι­σμένο ποσό είναι μόνο η αρχή.

Στο στό­χα­στρο του οικο­νο­μι­κού επι­τε­λείου εγκλω­βί­ζο­νται τώρα τα παρά­νομα κατα­λύ­ματα και όσοι νοι­κιά­ζουν ακίνητα χωρίς να δηλώ­νουν τα εισο­δή­ματά τους.

Το ασύλ­λη­πτο μέγεθος της γκρίζας ζώνης που γιγα­ντώ­θηκε στη σκιά της νόμιμης του­ρι­στι­κής δρα­στη­ριό­τη­τας απο­τυ­πώ­νε­ται -σε ένα μόνο βαθμό- στα στοι­χεία που παρου­σί­ασε πέρυσι το Ινστι­τούτο Του­ρι­στι­κών Ερευνών και Προ­βλέ­ψεων (ΙΤΕΠ) του Ξενο­δο­χεια­κού Επι­με­λη­τη­ρίου Ελλάδας (ΞΕΕ).

Σύμφωνα με αυτά, το 2013, οι ξένοι επι­σκέ­πτες στη χώρα μας έκαναν δαπάνες 7,72 δισ. ευρώ: τα 4,38 δισ. ευρώ ξοδεύ­τη­καν από του­ρί­στες που διέ­με­ναν σε ξενο­δο­χεία και 0,93 δισ. ευρώ από επι­σκέ­πτες που προ­τί­μη­σαν ενοι­κια­ζό­μενα δωμάτια. Τα υπό­λοιπα 2,4 δισ. ευρώ δαπα­νή­θη­καν από ξένους που δήλωσαν ότι διέ­μει­ναν σε άλλο τύπο κατα­λύ­μα­τος ή δεν διευ­κρί­νι­σαν σε τι είδους κατά­λυμα διέ­μει­ναν. Τη συγκε­κρι­μένη χρονιά (2013) δηλαδή, οι «αδιευ­κρί­νι­στες» του­ρι­στι­κές εισπρά­ξεις αντι­προ­σώ­πευαν το 31,1% των συνο­λι­κών δαπανών που έκαναν στη χώρα μας οι ξένοι επι­σκέ­πτες!

Τη βάση της γκρίζας του­ρι­στι­κής οικο­νο­μίας απο­τε­λούν τα παρά­νομα κατα­λύ­ματα κάθε είδους. Ταυ­τό­χρονα μη νόμιμη δρα­στη­ριό­τητα εκτι­μά­ται ότι ασκεί­ται σχεδόν σε όλο το φάσμα παροχής του­ρι­στι­κών υπη­ρε­σιών: από την οργά­νωση εκδρο­μών μέχρι την ενοι­κί­αση αυτο­κι­νή­των ή σκαφών ανα­ψυ­χής κι από τη διορ­γά­νωση εκδη­λώ­σεων μέχρι τις ξενα­γή­σεις.

Αυτό που θα επι­διώ­ξει η κυβέρ­νηση, σύμφωνα με αρμόδια πηγή, είναι να φέρει με κάθε τρόπο την παρά­νομη δρα­στη­ριό­τητα στο φως της επί­ση­μης οικο­νο­μίας ώστε να τη φορο­λο­γή­σει. Με αυτόν τον τρόπο φέρεται να στο­χεύει:

– Στον επα­να­προσ­διο­ρι­σμό ενιαίων κανόνων του παι­χνι­διού στην του­ρι­στική αγορά που θα οδη­γή­σει σε αύξηση της πίτας.

– Στη διεύ­ρυνση των κοι­νω­νι­κών της συμ­μα­χιών με την «υγιή επι­χει­ρη­μα­τι­κό­τητα», αλλά και τα στρώ­ματα του πλη­θυ­σμού που συν­δέ­ο­νται άμεσα ή έμμεσα με τον του­ρι­σμό. Οι μεν νόμιμοι επι­χει­ρη­μα­τίες και επαγ­γελ­μα­τίες, υπο­στη­ρί­ζουν οι ίδιες πηγές, θα ανα­σά­νουν από τον αθέμιτο αντα­γω­νι­σμό που δέχο­νται από την γκρίζα οικο­νο­μία, ενώ οι εργα­ζό­με­νοι θα επω­φε­λη­θούν από τη δημιουρ­γία θέσεων απα­σχό­λη­σης σε ένα διευ­ρυ­μένο του­ρι­στικό τομέα.

Τα σενάρια και τα εργα­λεία

Πρώτα στο στό­χα­στρο του οικο­νο­μι­κού επι­τε­λείου μπαί­νουν τα παρά­νομα κατα­λύ­ματα. Ιδιαί­τερα η δρα­στη­ριό­τητα της λεγό­με­νης οικο­νο­μίας του δια­μοι­ρα­σμού (Sharing Economy). Πρό­κει­ται για δωμάτια, δια­με­ρί­σματα, εξο­χι­κές κατοι­κίες και βίλες που νοι­κιά­ζο­νται αυτήν τη στιγμή μέσω εκα­το­ντά­δων ιστο­σε­λί­δων κρα­τή­σεων στο δια­δί­κτυο χωρίς οι ιδιο­κτή­τες τους να πλη­ρώ­νουν ούτε 1 ευρώ φόρο.

Τα σενάρια που εξε­τά­ζο­νται σε πρώτη φάση, με βάση πλη­ρο­φο­ρίες του Euro2day.gr, προ­βλέ­πουν την καθιέ­ρωση είτε ενός ειδικού τέλους το οποίο θα επι­βάλ­λε­ται τη στιγμή που ολο­κλη­ρώ­νε­ται η συναλ­λαγή (η κράτηση) μέσω ίντερ­νετ, είτε ΦΠΑ.

Η κυβέρ­νηση, ωστόσο, φέρεται να αναζητά λύση σε ένα κρίσιμο ζήτημα: με ποιο τρόπο θα κοπεί ο ομφά­λιος λώρος που συνδέει την εγχώρια γκρίζα του­ρι­στική οικο­νο­μία με το οξυγόνο που τους προ­σφέ­ρουν οι κρα­τή­σεις από ταξι­διω­τι­κούς οργα­νι­σμούς του εξω­τε­ρι­κού (τουρ οπε­ρέι­τορ, ταξι­διω­τικά γραφεία) ή και μεμο­νω­μέ­νους ξένους ταξι­διώ­τες.

Το εργα­λείο που πρό­κει­ται να αξιο­ποι­η­θεί για το σκοπό αυτό ακούει στο όνομα «ΜΗΤΕ». Πρό­κει­ται για το Μητρώο Του­ρι­στι­κών Επι­χει­ρή­σεων που θα τηρεί το Του­ρι­στικό Επι­με­λη­τή­ριο το οποίο θα απο­τε­λέ­σει μετε­ξέ­λιξη του σημε­ρι­νού Ξενο­δο­χεια­κού Επι­με­λη­τη­ρίου.

Όταν ολο­κλη­ρω­θεί η συγκε­κρι­μένη δια­δι­κα­σία, δηλαδή, όλες οι νόμιμες του­ρι­στι­κές επι­χει­ρή­σεις της χώρας, σε όποιον επι­μέ­ρους κλάδο κι αν δρα­στη­ριο­ποιού­νται (ξενο­δο­χεία, ενοι­κια­ζό­μενα δωμάτια, γραφεία ταξι­δίων, ενοι­κιά­σεις αυτο­κι­νή­των, οργα­νω­τές συνε­δρίων κ.λπ.) θα δια­θέ­τουν αριθμό ΜΗΤΕ.

Έτσι, κάθε συναλ­λαγή που θα αφορά παροχή του­ρι­στι­κών υπη­ρε­σιών κάθε είδους στην Ελλάδα θα μπορεί να πραγ­μα­το­ποιεί­ται μόνο με επι­χει­ρή­σεις που είναι αδειο­δο­τη­μέ­νες νόμιμα και δια­θέ­τουν αριθμό ΜΗΤΕ.

Τα παρά­νομα κατα­λύ­ματα, ωστόσο, όπως και όλοι όσοι συν­δέ­ο­νται με την γκρίζα του­ρι­στική οικο­νο­μία δεν είναι αδειο­δο­τη­μέ­νες επι­χει­ρή­σεις και είναι πιθανό να μην έχουν τη δυνα­τό­τητα να αδειο­δο­τη­θούν ακόμα κι αν το ήθελαν.

Γι’ αυτό εξε­τά­ζε­ται η δυνα­τό­τητα να χορη­γεί­ται ειδικό ΜΗΤΕ σε όσους δεν έχουν αδειο­δο­τη­μένη επι­χεί­ρηση, αλλά θέλουν να νοι­κιά­ζουν, για παρά­δειγμα, ακίνητά τους σε του­ρί­στες (δωμάτια, δια­με­ρί­σματα, εξοχικά, βίλες).

Μια τέτοια ρύθμιση θα μπο­ρούσε μεταξύ άλλων, σύμφωνα με κυβερ­νη­τική πηγή, να βάλει τέλος στην ανε­ξέ­λεγ­κτη ενοι­κί­αση ακι­νή­των μέσω εται­ρειών της οικο­νο­μίας του δια­μοι­ρα­σμού ή της λεγό­με­νης συνερ­γα­τι­κής οικο­νο­μίας. Με χαρα­κτη­ρι­στι­κό­τερο παρά­δειγμα την πλατ­φόρμα κρα­τή­σεων airbnb.

Σε αυτήν την περί­πτωση, όσοι δια­θέ­τουν ειδικό ΜΗΤΕ θα μπορούν να ολο­κλη­ρώ­νουν συναλ­λα­γές (κρα­τή­σεις) και μέσω ίντερ­νετ, δια­φο­ρε­τικά θα είναι αδύ­να­τον.

euro2day.gr