Δ. Κρεμαστινός: Νέα δεδομένα για την ασπιρίνη και τον καρκίνο

Οταν εδώ και πολλά χρόνια ένα χημικός της φαρ­μα­κο­βιο­μη­χα­νίας Bayer, προ­σπα­θώ­ντας να ανα­κου­φί­σει από τον πόνο τον πατέρα του που έπασχε από αρθρί­τιδα, παρα­σκεύ­ασε το ακε­τυ­λο­σα­λι­κυ­λικό οξύ – δηλαδή την ασπι­ρίνη –, δεν φαντά­σθηκε ποτέ ότι παρέ­διδε στην ανθρω­πό­τητα ένα πολυ­δύ­ναμο φάρμακο κατά του καρ­κί­νου και των καρ­διο­πα­θειών.

Από τις πρώτες πολυ­κε­ντρι­κές μελέτες σε στε­φα­νιαί­ους καρ­διο­πα­θείς που έπαιρ­ναν χρονίως ασπι­ρίνη, φάνηκε ότι προ­στα­τεύ­ο­νταν από ορι­σμέ­νες μορφές καρ­κί­νου εκείνοι που έπαιρ­ναν ασπι­ρίνη συγκρι­τικά με όσους δεν έπαιρ­ναν.

Η στήλη αυτή τότε, με δύο αλλε­πάλ­λη­λες επι­ση­μάν­σεις της, κατέ­ληγε στο «ανα­μεί­νατε για καλύ­τερη τεκ­μη­ρί­ωση των απο­τε­λε­σμά­των με περισ­σό­τε­ρες μελέτες και αυτό γιατί η ασπι­ρίνη, όπως όλα τα φάρμακα, σκο­τώ­νει και αυτή μέσω των παρε­νερ­γειών της». Κυρίως των θανα­τη­φό­ρων αιμορ­ρα­γιών που μπορεί η ασπι­ρίνη να προ­κα­λέ­σει από το πεπτικό σύστημα.

Σήμερα όμως, μετά τη μετα­νά­λυση 200 μελετών που πραγ­μα­το­ποι­ή­θη­καν από επι­στή­μο­νες του Queen Mary του Πανε­πι­στη­μίου του Λον­δί­νου και που δημο­σιεύ­θηκε στο «Annals of Oncology», όχι μόνο τεκ­μη­ριώ­θηκε η ωφε­λι­μι­στική επί­δραση της ασπι­ρί­νης στην πρόληψη ορι­σμέ­νων μορφών καρ­κί­νου και των θανάτων που προ­κα­λούν, αλλά εκτι­μή­θη­καν και οι παρε­νέρ­γειές της.

Συγκε­κρι­μένα, η μετα­νά­λυση των μελετών έδειξε ότι η ασπι­ρίνη ελατ­τώ­νει τον αριθμό των καρ­κί­νων του στο­μά­χου, του εντέρου και του οισο­φά­γου και των θανάτων κατά 30-40%.

Οσον αφορά τις παρε­νέρ­γειες της ασπι­ρί­νης, να ληφθεί υπόψη ότι εάν 1.000 άτομα ηλικίας 60 περίπου ετών παίρ­νουν 75 mg ασπι­ρί­νης κάθε μέρα για μία δεκα­ε­τία θα παρα­τη­ρη­θούν 16 λιγό­τε­ροι θάνατοι από καρκίνο του πεπτι­κού συστή­μα­τος (οισο­φά­γος, στομάχι, έντερο), ένας λιγό­τε­ρος από καρ­διο­πά­θειες αλλά και 2 περισ­σό­τε­ροι θάνατοι από αιμορ­ρα­γίες λόγω παρε­νερ­γειών από τη χρόνια λήψη της ασπι­ρί­νης.

Οι άρρω­στοι εκείνοι που είναι επι­βα­ρη­μέ­νοι από το οικο­γε­νειακό ιστο­ρικό καρ­κί­νου ή καρ­διο­πα­θειών ή οι ίδιοι πάσχουν από καρκίνο αναμ­φι­σβή­τητα θα πρέπει να παίρ­νουν ασπι­ρίνη 75 mg την ημέρα.

Ομως, οι άρρω­στοι με αιμορ­ρα­γική γαστρί­τιδα, έλκος του στο­μά­χου, πολύ­πο­δες του εντέρου και αιμα­το­λο­γι­κές παθή­σεις που προ­δια­θέ­τουν σε αιμορ­ρα­γίες είναι εκείνοι οι οποίοι θα πρέπει να θεω­ρη­θούν προ­βλη­μα­τι­κοί για τη μακρο­χρό­νια λήψη ασπι­ρί­νης.

Συμπε­ρα­σμα­τικά, γιατροί και ασθε­νείς πρέπει να ξανα­δούν την ασπι­ρίνη με βάση τα νέα δεδο­μένα.