Bullying, ένας καθημερινός εφιάλτης σε… διαλείμματα

Τώρα που δια­βά­ζε­τε αυτές τις γραμ­μές, ο Γιάν­νης τρι­γυρ­νά νευ­ρι­κός στο δω­μά­τιό του. Είναι Κυ­ρια­κή, και όπως κάθε Κυ­ρια­κή, σκέ­φτε­ται πως αύριο πρέ­πει πάλι να πάει στο σχο­λείο. Ο Γιάν­νης είναι καλός μα­θη­τής, το διά­βα­σμα δεν είναι πρό­βλη­μα γι’ αυτόν. «Το πρό­βλη­μα είναι τα δια­λείμ­μα­τα», λέει. «Και το σχό­λα­σμα. Και το πε­ντά­λε­πτο πριν έρθει στην τάξη ο κα­θη­γη­τής». Ο Γιάν­νης, βλέ­πε­τε, έχει κα­τα­γω­γή απ’ την Αί­γυ­πτο. «Είμαι με­λα­ψός και κο­ντός για την ηλι­κία μου» λέει, σχε­δόν σαν να απο­λο­γεί­ται, σαν να κα­τα­λα­βαί­νει, εν μέρει, τα αγό­ρια του Λυ­κεί­ου που του κά­νουν τη ζωή αφό­ρη­τη. Με τον πα­τέ­ρα του να δου­λεύ­ει 12ωρα και τη μη­τέ­ρα του να έχει τον αδελ­φό του στην κού­νια, ο Γιάν­νης δεν έχει και πολ­λές επι­λο­γές. Κάθε πρωί πάει στο σχο­λείο έτοι­μος για το χει­ρό­τε­ρο. Κι αυτό ακρι­βώς είναι που του συμ­βαί­νει.

Του λέω για τον εν­νιά­χρο­νο από το Πλω­μά­ρι της Λέ­σβου, που έσπα­σε και τα δυο του χέρια πέ­φτο­ντας απ’ την μπα­σκέ­τα και το αγόρι κου­νά­ει το κε­φά­λι. «Σε μας δεν κά­νουν τέ­τοια» λέει. «Αλλά σου κλέ­βουν τα ρούχα σου, σε αφή­νουν να γυ­ρί­σεις σπίτι με ένα πα­πού­τσι, ή σου παίρ­νουν τα λεφτά σου, ή σου σπάνε το κι­νη­τό, έτσι, για πλάκα. Ή σε βγά­ζουν φω­το­γρα­φία την ώρα που είσαι στην τουα­λέ­τα, και μετά τη στέλ­νουν σε όλη την τάξη». Ο Γιάν­νης, αφού πρώτα σι­γου­ρεύ­ε­ται πως τα αλη­θι­νά του στοι­χεία δεν θα βγουν ποτέ στη δη­μο­σιό­τη­τα,μέσω της εφη­με­ρί­δας, πα­ρα­δέ­χε­ται πως όλ’ αυτά του έχουν συμ­βεί. Και όχι μόνο σε αυτόν. Αλλά ούτε εκεί­νος, ούτε κα­νείς άλλος στο σχο­λείο έχει κάνει κάτι για να στα­μα­τή­σει τους ντα­ή­δες του σχο­λεί­ου. Κι έτσι, ο Γιάν­νης δύο χρό­νια τώρα το μόνο που κάνει είναι υπο­μο­νή. «Θα με­γα­λώ­σω και θα τα ξε­χά­σω όλα» λέει. «Ετσι δεν είναι;».

Ο Νίκος Σ. δεν πα­ρα­ξε­νεύ­ε­ται απ’ τη στάση του παι­διού. Ως ψυ­χο­λό­γος με ει­δί­κευ­ση στους εφή­βους, ξέρει πως τα παι­διά σαν το Γιάν­νη συ­νή­θως δεν μι­λούν γι’ αυτά που υφί­στα­νται. «Οταν ο γο­νιός το μα­θαί­νει, συ­νή­θως έχει πε­ρά­σει ήδη πολύς και­ρός που το παιδί υπο­φέ­ρει» λέει. Υπάρ­χουν, βέ­βαια, και πιο ακραί­ες πε­ρι­πτώ­σεις. Οπως εκεί­νη του αγο­ριού απ’ το Ηρά­κλειο που πριν από τρεις μήνες βρέ­θη­κε στα επεί­γο­ντα με κα­κώ­σεις στον αυ­χέ­να. Οταν οι τραυ­μα­τιο­φο­ρείς ρώ­τη­σαν το 14χρονο, εκεί­νος είπε πως έφται­γε το «σύν­νε­φο». Κάτι σαν το «φα­τού­ρο», δη­λα­δή, που ίσως θυ­μά­στε από τα παι­δι­κά σας χρό­νια. Αλλά με πέντε αγό­ρια να χτυ­πούν στον λαιμό το πιο αδύ­να­μο παιδί της τάξης βά­ζο­ντας όλη τους τη δύ­να­μη…

Οι έρευ­νες δεί­χνουν πως τέ­τοια πε­ρι­στα­τι­κά συμ­βαί­νουν πολύ συ­χνό­τε­ρα απ’ ό,τι φα­ντα­ζό­μα­στε: προ μηνών, σε έρευ­να που έγινε σε 35 σχο­λεία της Ατ­τι­κής, ένας στους τρεις μα­θη­τές δή­λω­σε πως έχει υπο­στεί bullying, τη βία εκ μέ­ρους συμ­μα­θη­τών. Το πο­σο­στό από το 2010 έχει δι­πλα­σια­στεί. Αλλά τα νού­με­ρα όσο σο­κα­ρι­στι­κά κι αν είναι, δεν απο­τυ­πώ­νουν αυτό που περνά το κάθε παιδί ξε­χω­ρι­στά.

Ισως θυ­μά­στε από τα «ψιλά» των ει­δή­σε­ων το εξά­χρο­νο αγο­ρά­κι που τα με­γα­λύ­τε­ρα παι­διά το πέ­τα­ξαν σε έναν κάδο σκου­πι­διών και έκλει­σαν το κα­πά­κι. Ή το 13χρονο αγόρι στην Πάτρα, που οι συμ­μα­θη­τές του το γύ­μνω­σαν και το πε­ριέ­φε­ραν δε­μέ­νο στην αυλή του σχο­λεί­ου. «Είναι σο­κα­ρι­στι­κό που προ­κά­λε­σαν τόσο πόνο σ’ αυτά τα παι­διά» λέει στην «Κ» ο ψυ­χο­λό­γος. «Αλλά δυ­στυ­χώς δεν είναι κάτι σπά­νιο». Μου εξη­γεί πως στα σχο­λεία τα πράγ­μα­τα πια δεν είναι τόσο αθώα όσο ίσως τα θυ­μό­μα­στε απ’ τα δικά μας παι­δι­κά χρό­νια. «Τώρα τα παι­διά έχουν κι­νη­τά και Ιντερ­νετ και αρ­χί­ζουν τη σε­ξουα­λι­κή τους ζωή από τα 14» λέει. «Σκε­φτεί­τε τι συμ­βαί­νει όταν σε μια σε­λί­δα για την οποία μα­θαί­νει όλη η τάξη, έχει αναρ­τη­θεί το γυμνό βί­ντεο μιας κο­πέ­λας 16 χρό­νων». Αυτό είναι κάτι που ο Νίκος Σ. κλή­θη­κε να αντι­με­τω­πί­σει τον Ια­νουά­ριο του 2013. «Στη σε­λί­δα έμπαι­ναν οι συμ­μα­θη­τές της κο­πέ­λας και άφη­ναν σχό­λια. Οταν είδαν πως εκεί­νη δεν αντι­δρού­σε, έστει­λαν μέιλ στη μη­τέ­ρα της, που ανυ­πο­ψί­α­στη πά­τη­σε τον σύν­δε­σμο και είδε την κόρη της έτσι. Τότε ήταν που ενη­με­ρώ­θη­κα εγώ. Η μάνα κρά­τη­σε την ψυ­χραι­μία της, αλλά το κο­ρί­τσι ήταν ράκος». Τον ρωτάω οι κα­θη­γη­τές στο σχο­λείο τι θέση πήραν. «Τη συ­νη­θι­σμέ­νη», απα­ντά ο για­τρός. «Είπαν πως “εμείς δεν μπο­ρού­με να κά­νου­με ανα­κρί­σεις, δεν εί­μα­στε αστυ­νο­μία”». Και η ιστο­ρία τε­λεί­ω­σε με την κο­πέ­λα να αφή­νει πίσω της το σχο­λείο εφέ­τος τον Σε­πτέμ­βριο. «Αλλά το τραύ­μα δεν το αφή­νεις πίσω σου το ίδιο εύ­κο­λα», λέει ο ψυ­χο­λό­γος.

Οι τε­λευ­ταί­ες έρευ­νες, βλέ­πε­τε, λένε πως ο εκ­φο­βι­σμός στο σχο­λείο αλ­λά­ζει το παιδί για πάντα. Η έρευ­να του Νο­σο­κο­μεί­ου Παί­δων του Λος Αν­τζε­λες σε 83 μα­θη­τές, απέ­δει­ξε πως το bullying αφή­νει στο μυαλό και στην ψυχή των παι­διών τέ­τοιο τραύ­μα, που ούτε η δια­δι­κα­σία της ωρί­μαν­σης μπο­ρεί να το επου­λώ­σει. Γιατί όπως λέει και η υπεύ­θυ­νη της έρευ­νας Αλίνα Αρα­κέ­λιαν, «παλιά ο νταής ήταν στην αυλή του σχο­λεί­ου. Τώρα μέσω Ιντερ­νετ μπο­ρεί να είναι όλη μέρα μαζί σου».

Κα­θη­με­ρι­νή