Η εξίσωση του εκλογικού νόμου

Στην τε­λι­κή ευ­θεία βρί­σκο­νται τα κόμ­μα­τα για την τε­λι­κή μάχη της κάλ­πης στις 25 Ια­νουα­ρί­ου και μετά τις πρώ­τες δη­μο­σκο­πή­σεις έχει ανοί­ξει η συ­ζή­τη­ση για τις πι­θα­νές συ­νερ­γα­σί­ες της επό­με­νης μέρας, προ­κει­μέ­νου να δια­μορ­φω­θεί μια κυ­βέρ­νη­ση συ­νερ­γα­σί­ας.

Πόσο πι­θα­νό είναι όμως ένα σε­νά­ριο αυ­το­δύ­να­μης κυ­βέρ­νη­σης; Η δύ­σκο­λη εξί­σω­ση του εκλο­γι­κού νόμου προ­βλέ­πει ότι η κα­τά­κτη­ση της αυ­το­δυ­να­μί­ας εξαρ­τά­ται ου­σια­στι­κά από δύο ση­μα­ντι­κούς πα­ρά­γο­ντες. Τα δύο «κλει­διά» για την αυ­το­δυ­να­μία αφο­ρούν το πο­σο­στό του πρώ­του κόμ­μα­τος σε σχέση με το πο­σο­στό των κομ­μά­των που πα­ρα­μέ­νουν εκτός Βου­λής.

Η κα­τά­κτη­ση της αυ­το­δυ­να­μί­ας δεν έχει σχέση ούτε με τη δια­φο­ρά του πρώ­του από το δεύ­τε­ρο κόμμα ούτε με τα πο­σο­στά που θα λά­βουν τα μι­κρό­τε­ρα κόμ­μα­τα. Συ­γκε­κρι­μέ­να εάν το πρώτο κόμμα λάβει 38,4% και τα κόμ­μα­τα εκτός Βου­λής είναι πε­ρί­που στο 5%, τότε σχη­μα­τί­ζει αυ­το­δύ­να­μη κυ­βέρ­νη­ση. Αυτό ισχύ­ει ακόμα και στην πε­ρί­πτω­ση που το πρώτο κόμμα εκλε­γεί με δια­φο­ρά μίας ψήφου από το δεύ­τε­ρο κόμμα.

Ο εκλο­γι­κός νόμος προ­βλέ­πει ότι αυ­το­δυ­να­μία μπο­ρεί να κα­τα­κτή­σει ένα κόμμα με 35,6%, αλλά θα μπο­ρού­σε να λάβει πα­ρα­πά­νω από το 50%+1 των βου­λευ­τών για τον σχη­μα­τι­σμό κυ­βέρ­νη­σης, μόνο εάν πα­ρα­μέ­νουν εκτός Βου­λής κόμ­μα­τα τα οποία να αθροί­ζουν 12%.

Οσο αυ­ξά­νε­ται το πο­σο­στό του κόμ­μα­τος από το μί­νι­μουμ του 35,6%, τόσο θα πρέ­πει να μειώ­νε­ται και το πο­σο­στό των κομ­μά­των εκτός Βου­λής από το 12% που είναι το τα­βά­νι. Αξί­ζει να ση­μειω­θεί ότι στις εκλο­γές του 2012 μόλις το 6% των κομ­μά­των έμει­ναν εκτός Βου­λής.

Με βάση την κα­τά­τα­ξη των κομ­μά­των στην έρευ­να της GPO, που δη­μο­σιεύ­τη­κε στο MEGA, έγινε επε­ξερ­γα­σία τεσ­σά­ρων εκλο­γι­κών σε­να­ρί­ων, εκ των οποί­ων τα δύο κα­τα­γρά­φουν απο­τε­λέ­σμα­τα που δί­νουν κυ­βερ­νή­σεις συ­νερ­γα­σί­ας και τα υπό­λοι­πα δύο δί­νουν αυ­το­δυ­να­μία.

Ση­μα­ντι­κό ρόλο στην απο­τύ­πω­ση των τε­λι­κών συ­σχε­τι­σμών δια­δρα­μα­τί­ζει το πο­σο­στό που λαμ­βά­νουν οι ΑΝΕΛ και το Κί­νη­μα του Γ. Πα­παν­δρέ­ου καθώς -πάντα στη βάση της ανά­λυ­σης των δη­μο­σκο­πι­κών δε­δο­μέ­νων της GPO- η εί­σο­δός τους ή μη στη Βουλή θα επη­ρε­ά­σει ση­μα­ντι­κά την τε­λι­κή έκ­βα­ση για τον σχη­μα­τι­σμό αυ­το­δύ­να­μης κυ­βέρ­νη­σης από το πρώτο κόμμα. Υπεν­θυ­μί­ζε­ται ότι το γκά­λοπ της GPO έδινε για την πρό­θε­ση ψήφου: ΣΥ­ΡΙ­ΖΑ 28,5%, ΝΔ 25,3%,ΠΟ­ΤΑ­ΜΙ 5,8%, ΚΚΕ 5,7%, ΧΑ 5,4% ΠΑΣΟΚ 5,0%, ΑΝΕΛ 2,7%, Κί­νη­μα 2,6%, ΛΑΟΣ 2,0% ΑΝΤΑΡ­ΣΥΑ 1,0%, Αλλο Κόμμα 2,0%, Ακυρο, Λευκό 0,9%,

Ανα­πο­φά­σι­στοι 13,1%.

Ο πρό­ε­δρος και διευ­θύ­νων σύμ­βου­λος της GPO, Τ. Θε­ο­δω­ρι­κά­κος, μι­λώ­ντας στο «Εθνος» ση­μειώ­νει για τα σε­νά­ρια της αυ­το­δυ­να­μί­ας: «Με τα τω­ρι­νά δη­μο­σκο­πι­κά δε­δο­μέ­να η αυ­το­δυ­να­μία του πρώ­του κόμ­μα­τος είναι ασφα­λώς δύ­σκο­λη, αλλά όχι αδύ­να­τη λόγω του εκλο­γι­κού νόμου.

Φαί­νε­ται ότι ορι­σμέ­να κόμ­μα­τα θα έχουν ορια­κό απο­τέ­λε­σμα ως προς το εάν θα μπουν ή όχι στη Βουλή και θα είναι ο κα­θο­ρι­στι­κός πα­ρά­γο­ντας που θα διευ­κο­λύ­νει ή θα δυ­σκο­λέ­ψει την αυ­το­δυ­να­μία του πρώ­του κόμ­μα­τος», ανα­φέ­ρει χα­ρα­κτη­ρι­στι­κά.

Στο μι­κρο­σκό­πιο

Στο μι­κρο­σκό­πιο των κομ­μά­των έχουν τεθεί οι δη­μο­σκο­πή­σεις και τα επι­τε­λεία ανα­λύ­ουν τα δε­δο­μέ­να των με­τρή­σε­ων κοι­νής γνώ­μης. Τα στε­λέ­χη του ΣΥ­ΡΙ­ΖΑ εκτι­μούν ότι το κόμμα τους θα μπο­ρού­σε να κα­τα­κτή­σει ακόμα και την αυ­το­δυ­να­μία υπό προ­ϋ­πο­θέ­σεις, καθώς έχει προ­βά­δι­σμα από τη ΝΔ στις πρώ­τες δη­μο­σκο­πή­σεις, ενώ τα υπό­λοι­πα κόμ­μα­τα και ένας ση­μα­ντι­κός αριθ­μός επι­στη­μό­νων που ανα­λύ­ουν τα δε­δο­μέ­να των με­τρή­σε­ων κοι­νής γνώ­μης υπο­στη­ρί­ζουν ότι βάσει των δη­μο­σκο­πι­κών δε­δο­μέ­νων δεν είναι πι­θα­νό το σε­νά­ριο της αυ­το­δυ­να­μί­ας.

Το ΠΑΣΟΚ εκτι­μά ότι έχει πα­ρέλ­θει η πε­ρί­ο­δος των αυ­το­δυ­να­μιών και ότι ο ΣΥ­ΡΙ­ΖΑ, αν και πρώ­τος στην πρό­θε­ση ψήφου, είναι πολύ μα­κριά από το εν­δε­χό­με­νο αυ­το­δυ­να­μί­ας και επι­κα­λού­νται τα ευ­ρή­μα­τα των δη­μο­σκο­πή­σε­ων που ανα­φέ­ρουν ότι έχει κλο­νι­στεί η εμπι­στο­σύ­νη των πο­λι­τών στις μο­νο­κομ­μα­τι­κές κυ­βερ­νή­σεις.