• Ο Πρόεδρος του Συλλόγου Εκπαιδευτών Οδήγησης Δωδεκανήσου μιλάει στη «δ», για την οδική ασφάλεια, το κυκλοφοριακό και τις λύσεις που μπορoύν να εφαρμόσει στο νησίΜε περισσότερα από 25 χρόνια εμπειρίας στην εκπαίδευση οδήγησης και την κυκλοφοριακή αγωγή, ο Στέφανος Πορτσέλλη γνωρίζει καλά τα προβλήματα και τις προκλήσεις που αντιμετωπίζει η Ρόδος στους δρόμους της. Από το 2015 ηγείται του Συλλόγου Εκπαιδευτών Οδηγών Δωδεκανήσου, ενώ από το 2018 εκπροσωπεί την Πανελλήνια Ομοσπονδία Εκπαιδευτών Οδήγησης στη ΓΣΕΒΕΕ.
Παράλληλα έχει θητεύσει ως δημοτικός σύμβουλος, γεγονός που του δίνει μια ολοκληρωμένη ματιά στα ζητήματα της πόλης. Στη συνέντευξη που ακολουθεί, ο κ. Πορτσέλλη μιλά για την οδική συμπεριφορά των Ροδιτών και των επισκεπτών, τα αίτια των τροχαίων ατυχημάτων, τις ελλείψεις στην οδική σήμανση και κυκλοφορία, καθώς και για τις λύσεις που μπορούν να εφαρμοστούν, από την εκπαίδευση και την ενημέρωση έως τα Σχέδια Βιώσιμης Αστικής Κινητικότητας και τους κυκλικούς κόμβους, προκειμένου η Ρόδος να γίνει μια ασφαλής και λειτουργική πόλη για όλους. Ο Πρόεδρος του Συλλόγου τονίζει: «Η οδική ασφάλεια είναι υπόθεση όλων μας. Μέσα από τη σωστή εκπαίδευση, την ενημέρωση και τη συνεργασία μπορούμε να δημιουργήσουμε έναν πιο ασφαλή δρόμο για όλους».
Αναλυτικά η συνέντευξη:
• Κύριε Πορτσέλλη, πώς κρίνετε την οδική συμπεριφορά των Ροδιτών; Η αυστηροποίηση του κώδικα οδικής κυκλοφορίας έχει αλλάξει τις «κακές συνήθειες» στο τιμόνι;
Κυρία Παμπρή, η οδική συμπεριφορά των Ροδιτών, όπως και πολλών οδηγών στη χώρα, παραμένει προβληματική.
Παρά την αυστηροποίηση του Κώδικα Οδικής Κυκλοφορίας και την αύξηση των ποινών και των προστίμων, παρατηρούμε ότι οι κακές συνήθειες των οδηγών δύσκολα αλλάζουν, κυρίως λόγω της αίσθησης ατιμωρησίας που επικρατεί. Όταν οι οδηγοί πιστεύουν ότι οι έλεγχοι είναι ανεπαρκείς, θεωρούν ότι μπορούν να παραβιάζουν τους κανόνες χωρίς συνέπειες. Αυτό είναι απαράδεκτο.
Η οδική ασφάλεια δεν είναι διαπραγματεύσιμη και απαιτείται άμεση ενίσχυση των ελέγχων, αυστηρή εφαρμογή του νόμου και υπευθυνότητα από όλους μας. Μόνο έτσι θα μειώσουμε τα τροχαία και θα προστατεύσουμε ανθρώπινες ζωές.
• Παρατηρούμε στο οδικό δίκτυο να μην έχουν πολλές φορές και οι τουρίστες στο νησί τη δέουσα οδηγική συμπεριφορά, παρότι στη χώρα τους είναι τύπος και υπογραμμός. Θεωρούν ότι επικρατεί ατιμωρησία στην περιοχή μας;
Πράγματι, παρατηρούμε ότι αρκετοί επισκέπτες του νησιού δεν επιδεικνύουν πάντα τη δέουσα οδηγική συμπεριφορά, παρότι στις χώρες τους είναι ιδιαίτερα τυπικοί. Αυτό οφείλεται συχνά στην εσφαλμένη εντύπωση ότι εδώ επικρατεί χαλαρότητα και ατιμωρησία. Θέλω να είμαι ξεκάθαρος: οι κανόνες του Κώδικα Οδικής Κυκλοφορίας ισχύουν για όλους, χωρίς εξαιρέσεις.
Η Τροχαία θα πρέπει να πραγματοποιεί εντατικούς ελέγχους και να μην υπάρξει καμία ανοχή σε παραβάσεις που θέτουν σε κίνδυνο ανθρώπινες ζωές. Είτε πρόκειται για κατοίκους είτε για τουρίστες, η οδική ασφάλεια είναι αδιαπραγμάτευτη. Οφείλουμε όλοι να σεβόμαστε τους κανόνες — το νησί μας πρέπει να είναι ασφαλές για όλους.
• Στα κύρια αίτια ενός τροχαίου ατυχήματος είναι η υπερβολική ταχύτητα ο βασικός παράγοντας πρόκλησης ή η κατανάλωση αλκοόλ. Με βάση τα στατιστικά στοιχεία της ΕΛ.ΑΣ. από τους τροχονομικούς ελέγχους, είναι πάνω από 700-800 οι παραβάσεις του ΚΟΚ εβδομαδιαίως στο Νότιο Αιγαίο. Πώς θα αλλάξουμε νοοτροπία και θα αποκτήσουμε σωστή οδηγική συμπεριφορά;
Τα κύρια αίτια των τροχαίων ατυχημάτων είναι η υπερβολική ταχύτητα, η οδήγηση υπό την επήρεια αλκοόλ και η απόσπαση της προσοχής, όπως η χρήση κινητού τηλεφώνου.
Η σωστή οδηγική συμπεριφορά δεν επιτυγχάνεται μόνο με πρόστιμα και ελέγχους απαιτείται παράλληλα συνεχής ενημέρωση, εκπαίδευση και υπεύθυνη στάση από όλους τους οδηγούς. Κάθε παραβίαση είναι κίνδυνος για τον ίδιο τον οδηγό και για τους συνανθρώπους του.
Ο δρόμος πρέπει να γίνει ασφαλής υπόθεση για όλους, και αυτό είναι ευθύνη που ξεκινά από τον καθένα μας.
Για να αλλάξουμε νοοτροπία, ο καθένας από εμάς πρέπει να συνειδητοποιήσει ότι η οδήγηση είναι η πιο επικίνδυνη δραστηριότητα που κάνουμε καθημερινά.
Η σωστή οδηγική συμπεριφορά διαμορφώνεται αρχικά μέσα από το οικογενειακό περιβάλλον και στη συνέχεια από το σχολείο και μετά μέσα από την κοινωνία.
Ως κλάδος έχουμε ζητήσει να εισαχθεί στα σχολεία το μάθημα της κυκλοφοριακής αγωγής από το νηπιαγωγείο, το οποίο θα διδάσκεται από πιστοποιημένους εκπαιδευτές, ώστε οι νέοι άνθρωποι να αποκτήσουν σωστή νοοτροπία και υπευθυνότητα από μικρή ηλικία.
• Διαπιστώνετε να υπάρχει πρόβλημα σήμανσης στη Ρόδο; Υστερούμε στις πληροφοριακές πινακίδες που κατευθύνουν τον οδηγό πού να πάει; Επίσης υπάρχουν επικίνδυνα σημεία στο οδικό δίκτυο;
Στη Ρόδο υπάρχουν σημεία με ελλιπή ή λανθασμένη σήμανση (άλλα ορίζει η οριζόντια και άλλα η κάθετη σήμανση), σβησμένες διαγραμμίσεις και διαβάσεις πεζών, ενώ οι πληροφοριακές πινακίδες μερικές φορές προκαλούν σύγχυση, ειδικά στους τουρίστες. Παρά τις παρεμβάσεις που γίνονται, απαιτούνται σοβαρές βελτιώσεις. Ωστόσο, η ασφάλεια στους δρόμους εξαρτάται πρωτίστως από τους οδηγούς. Αυτό που λέμε πάντοτε οι εκπαιδευτές οδήγησης και Κυκλοφοριακής Αγωγής είναι ότι δεν υπάρχουν επικίνδυνοι δρόμοι, υπάρχουν επικίνδυνοι άνθρωποι. Τηρώντας τα όρια ταχύτητας και δείχνοντας υπευθυνότητα, ακόμα και τα πιο δύσκολα σημεία μπορούν να γίνουν ασφαλή.
• Το κυκλοφοριακό πρόβλημα είναι πλέον ασυζητητί το μεγάλο πρόβλημα της Ρόδου. Χρόνο με τον χρόνο εντείνεται, αλλά φέτος η κατάσταση –κοινά αποδεκτό- έχει φθάσει στο απροχώρητο. Τι προτείνετε να γίνει για να βελτιωθεί η κατάσταση ειδικά στο ιστορικό κέντρο της πόλης;
Το κυκλοφοριακό στο ιστορικό κέντρο της Ρόδου φτάνει στο απροχώρητο. Ανάγκη για άμεσες και ριζικές λύσεις – Τα ΣΒΑΚ, τα ΜΜΜ και το μέλλον της πόλης.
Το κυκλοφοριακό πρόβλημα στη Ρόδο έχει πλέον εξελιχθεί σε ζήτημα πρώτης προτεραιότητας. Χρόνο με τον χρόνο η κατάσταση επιδεινώνεται, αλλά φέτος, όπως παραδέχονται οι περισσότεροι κάτοικοι, η κατάσταση στο ιστορικό κέντρο έχει φτάσει στο απροχώρητο.
Οι στενοί δρόμοι, η αυξημένη τουριστική κίνηση, η έλλειψη χώρων στάθμευσης και ο ανεπαρκής σχεδιασμός έχουν οδηγήσει σε κυκλοφοριακή ασφυξία. Ταυτόχρονα, οι περιβαλλοντικές επιπτώσεις και η υποβάθμιση της ποιότητας ζωής καθιστούν επιτακτική την ανάγκη για μόνιμες λύσεις.
Η ανάγκη για αξιόπιστα μέσα μαζικής μεταφοράς
Η πρώτη και πιο άμεση παρέμβαση πρέπει να είναι η ενίσχυση των ΜΜΜ. Οι πολίτες θα προτιμήσουν το λεωφορείο αντί για το αυτοκίνητο μόνο αν είναι τακτικό, άνετο και στην ώρα του.Μικρά, ηλεκτρικά λεωφορεία που θα εξυπηρετούν το ιστορικό κέντρο, σύγχρονες στάσεις με πληροφορίες σε πραγματικό χρόνο και περισσότερα δρομολόγια μπορούν να αλλάξουν ριζικά την εικόνα.
Η υλοποίηση προγραμμάτων ΣΒΑΚ είναι το κλειδί
Εδώ και χρόνια συζητούνται τα Σχέδια Βιώσιμης Αστικής Κινητικότητας (ΣΒΑΚ), που περιλαμβάνουν πεζοδρομήσεις, ποδηλατόδρομους, «έξυπνες» στάσεις και εναλλακτικές μορφές μετακίνησης.
Όμως η εφαρμογή τους καθυστερεί. Αν ξεκινούσαν σήμερα, τα πρώτα θετικά αποτελέσματα θα φαίνονταν σε 6 με 7 χρόνια. Όσο όμως αναβάλλονται, το πρόβλημα θα επιδεινώνεται.
Η παγίδα των ημίμετρων
Κάθε χρόνο, λίγο πριν ξεκινήσει η τουριστική σεζόν, γίνεται… επανάληψη της ίδιας ιστορίας: συζητήσεις, προσωρινά μέτρα, αλλαγές κατεύθυνσης δρόμων και μικρές παρεμβάσεις.
Αυτές οι λύσεις δεν αρκούν. Το κυκλοφοριακό χρειάζεται συνολικό σχεδιασμό και όχι αποσπασματικές ρυθμίσεις που απλώς μεταφέρουν το πρόβλημα από τη μία περιοχή στην άλλη.
Προτάσεις για μια διαφορετική Ρόδο
1. Περιορισμός της κυκλοφορίας στο ιστορικό κέντρο, με άδεια μόνο για μόνιμους κατοίκους.
2. Ηλεκτρικά mini-bus για γρήγορη πρόσβαση στις δυσπρόσιτες περιοχές.
3. Περισσότεροι πεζόδρομοι και ποδηλατόδρομοι, με ασφαλείς υποδομές.
4. Μεγάλοι χώροι στάθμευσης εκτός κέντρου, συνδεδεμένοι με δωρεάν shuttle bus.
5. Καμπάνιες ενημέρωσης για την προώθηση βιώσιμων τρόπων μετακίνησης.
Το μέλλον ξεκινά σήμερα!
Το κυκλοφοριακό πρόβλημα δεν είναι απλώς θέμα ταλαιπωρίας· επηρεάζει την εικόνα της Ρόδου, την οικονομία και την ποιότητα ζωής.
Η λύση απαιτεί πολιτική βούληση, σωστό σχεδιασμό και συνεργασία. Όσο παραμένουμε αδρανείς, η κατάσταση θα χειροτερεύει. Αν, όμως, ξεκινήσουμε σήμερα, σε λίγα χρόνια το ιστορικό κέντρο μπορεί να μετατραπεί σε έναν ζωντανό, ανθρώπινο χώρο, αντάξιο της ιστορίας και της ομορφιάς του νησιού.
• Ένα άλλο σημείο που παρουσιάζει κυκλοφοριακό «μπλοκάρισμα» τους μήνες αιχμής είναι από την ΙΜ Παναγίας Τσαμπίκας ως τα φανάρια στα Κολύμπια, όπου οι οδηγοί χρειάζεται να έχουν απίστευτη υπομονή οδηγώντας σημειωτόν. Ένας κυκλικός κόμβος θα βοηθήσει την κατάσταση; Κι επειδή για μεγάλο χρονικό διάστημα έγινε μεγάλη συζήτηση για τον κόμβο της Φανερωμένης, ποια είναι η άποψή σας;
Κυκλικοί κόμβοι: Η λύση για το κυκλοφοριακό στους μήνες αιχμής
Ένα από τα σημεία που παρουσιάζουν έντονη κυκλοφοριακή συμφόρηση τους καλοκαιρινούς μήνες είναι το τμήμα από την Ιερά Μονή Παναγίας Τσαμπίκας έως τα φανάρια στα Κολύμπια.
Κατά τη διάρκεια της τουριστικής περιόδου, οι οδηγοί κινούνται σημειωτόν, χρειάζονται υπομονή και η ταλαιπωρία είναι μεγάλη.
Η δημιουργία ενός κυκλικού κόμβου σε αυτό το σημείο θα μπορούσε να δώσει ουσιαστική λύση στο πρόβλημα, καθώς θα βελτίωνε τη ροή των οχημάτων και θα περιόριζε τις καθυστερήσεις.
Στο ίδιο πλαίσιο, έχει γίνει εκτεταμένη συζήτηση και για τον κόμβο της Φανερωμένης, ο οποίος για μεγάλο χρονικό διάστημα αποτέλεσε αντικείμενο αντιπαραθέσεων σχετικά με τον σχεδιασμό και τη λειτουργικότητά του.
Τα πλεονεκτήματα των κυκλικών κόμβων έναντι των φαναριών:
Οι κυκλικοί κόμβοι αποτελούν μια σύγχρονη, ασφαλέστερη και αποδοτικότερη λύση διαχείρισης της κυκλοφορίας, ιδιαίτερα σε σημεία με υψηλό φόρτο οχημάτων. Σε σχέση με τους παραδοσιακούς κόμβους με φανάρια, τα βασικά πλεονεκτήματα είναι τα εξής:
1. Καλύτερη ροή της κυκλοφορίας
Τα οχήματα δεν σταματούν πλήρως, αλλά επιβραδύνουν και εισέρχονται στον κόμβο παραχωρώντας προτεραιότητα σε όσους ήδη κινούνται μέσα σε αυτόν. Έτσι μειώνονται οι ουρές και η καθυστέρηση.
2. Μείωση ατυχημάτων
Στους κυκλικούς κόμβους η ταχύτητα των οχημάτων είναι χαμηλότερη, με αποτέλεσμα λιγότερα και ελαφρύτερα τροχαία ατυχήματα σε σύγκριση με τα παραδοσιακά φανάρια.
3. Λιγότερη κατανάλωση καυσίμου και ρύπανση
Η συνεχής κίνηση μειώνει την ανάγκη για συνεχείς στάσεις και εκκινήσεις, περιορίζοντας έτσι την κατανάλωση καυσίμου και τις εκπομπές ρύπων.
4. Σωστή σήμανση – Όχι STOP, μόνο παραχώρηση προτεραιότητας
Στους κυκλικούς κόμβους δεν τοποθετούνται πινακίδες STOP· η σωστή σήμανση είναι μόνο πινακίδες παραχώρησης προτεραιότητας.
Δυστυχώς, σε ορισμένα σημεία έχουν τοποθετηθεί λανθασμένα πινακίδες STOP, κάτι που αναιρεί το πλεονέκτημα της συνεχούς ροής και πρέπει να διορθωθεί.
Συμπέρασμα:
Η εμπειρία από άλλες ευρωπαϊκές πόλεις δείχνει ότι οι κυκλικοί κόμβοι βελτιώνουν θεαματικά την κυκλοφορία, αυξάνουν την ασφάλεια και μειώνουν την περιβαλλοντική επιβάρυνση. Οι περιοχές όπου οι λωρίδες κυκλοφορίας μειώνονται και ο δρόμος στενεύει (σημεία «μπουκάλια») αποτελούν συχνά σημεία κυκλοφοριακής συμφόρησης, καθώς περιορίζεται η ροή των οχημάτων και δημιουργούνται ουρές. Τέτοια σημεία στο νησί είναι η περιοχή από Π. Τσαμπίκα έως Κολύμπια και ο κόμβος της Φανερωμένης όπου χρειάζονται σύγχρονες λύσεις.
Με τον σωστό σχεδιασμό και τη σωστή σήμανση, οι κυκλικοί κόμβοι μπορούν να αποτελέσουν μια αποτελεσματική απάντηση στην κυκλοφοριακή ασφυξία που βιώνει η Ρόδος τους μήνες αιχμής.