«Θυμάσαι στη Ρόδο, όπου κάναμε ιππασία μέσα στη θάλασσα;»

Γράφει ο

Νεκτά­ριος Καλο­γή­ρου

Είναι απορίας άξιο το πώς είναι δυνατόν οι του­ρί­στες να κατε­βαί­νουν από τα κρου­ζιε­ρό­πλοια και να επι­λέ­γουν μια εκδρομή μέχρι την Απο­λακ­κιά για να κάνουν ιππασία και από την άλλη οι κατα­στη­μα­τάρ­χες να τους κατη­γο­ρούν ότι δεν έχουν λεφτά για να ξοδέ­ψουν. Είναι ξεκά­θαρο πως οι ανάγκες των επι­σκε­πτών έχουν αλλάξει σημα­ντικά και είναι πια καιρός για όλους να επα­να­προσ­διο­ρί­σουν τη θέση τους στην του­ρι­στική αγορά.

Οι οικο­γε­νεια­κές εκδρο­μές για ήπιας μορφής δρα­στη­ριό­τη­τες απο­τε­λούν το ζητού­μενο για όλο και περισ­σό­τε­ρους επι­σκέ­πτες. Οι τελευ­ταίοι συνήθως επι­λέ­γουν ιππασία πλάι στη θάλασσα, πεζο­πο­ρία στον προφήτη Ηλία, κατα­δύ­σεις (για τους πιο μυη­μέ­νους) και στο τέλος όλοι μαζί κατα­λή­γουν σε κάποια παρα­δο­σιακή ταβέρνα για αρνίσια παϊ­δά­κια. «Είμαστε λάτρεις της ροδί­τι­κης φύσης και αυτό δεί­χνουμε στους επι­σκέ­πτες μας» περιέ­γραψε στη «δημο­κρα­τική» ο κ. Γιώργος Μητρού­σκας, που μαζί με τον κ. Σάββα Αγγέλου λει­τουρ­γούν μια από τις πιο οργα­νω­μέ­νες εται­ρείες (Rhodescape) παροχής τέτοιου είδους υπη­ρε­σιών. «Υπάρ­χουν δύο κατη­γο­ριών επι­σκέ­πτες. Οι και­νούρ­γιοι που έρχο­νται με επι­φύ­λαξη και οι παλιοί που ξανάρ­χο­νται όλο χαρά. Στο τέλος κάθε εκδρο­μής, είτε παλιός, είτε νέος στην ομάδα μας, φεύγει γεμάτος ενέρ­γεια και ο απο­χαι­ρε­τι­σμός γίνεται πάντα με εγκάρ­διες και ειλι­κρι­νείς αγκα­λιές. Αυτή είναι και η πιο μεγάλη μας αντα­μοιβή».

Η όλη εκδρομή από το λιμάνι, μέχρι την Απο­λακ­κιά, το Κιοτάρι, τα Αφάντου και πάλι πίσω στη Ρόδο διαρκεί περίπου επτά ώρες. Είναι σχεδόν όλος ο χρόνος που έχουν στη διάθεσή τους οι επι­βά­τες των κρουα­ζιε­ρό­πλοιων κατά την προ­σέγ­γισή τους στο νησί. Για τα πρόσωπα αυτά το ζητού­μενο από τον προ­ο­ρι­σμό είναι η εμπει­ρία κι όχι απλώς η αίσθηση που απο­πνέει ο τόπος, γι’ αυτό και δεν τους ενοχλεί να «θυσιά­σουν» την ημέρα για να κερ­δί­σουν μια ανά­μνηση που θα τους συνο­δεύει επί πολλά χρόνια. «Θυμάσαι τότε που πήγαμε στη Ρόδο και κάναμε ιππασία μέσα στη θάλασσα;».

Όταν έρθει η ώρα της πλη­ρω­μής των εκδρο­μών αυτών, δεν γίνο­νται παζάρια. Ο του­ρί­στας που κάνει σκληρό παζάρι με τον κατα­στη­μα­τάρχη για την αγορά μιας δερ­μά­τι­νης τσάντας, στην περί­πτωση της εκδρομής-εμπειρίας όχι μόνο πλη­ρώ­νει αγόγ­γυ­στα, αλλά επι­πρό­σθετα αφήνει και καλό φιλο­δώ­ρημα. Είναι χαρα­κτη­ρι­στικό το παρά­δειγμα ζεύγους αμε­ρι­κα­νών που στο τέλος μιας τέτοιας εκδρο­μής είχε αφήσει περισ­σό­τερα από 200 ευρώ ως δώρο σε συνο­δούς, σερ­βι­τό­ρους και άλλα πρόσωπα. Τόσο πολύ είχαν ευχα­ρι­στη­θεί.

Προ­φα­νώς, είναι μικρό το ποσοστό των επι­βα­τών κρουα­ζιέ­ρας που επι­λέ­γει τέτοιου είδους εκδρο­μές. Θα μπο­ρούσε να είναι μεγα­λύ­τερο, αν οι δρα­στη­ριό­τη­τες αυτές είχαν καλ­λιερ­γη­θεί από τις τοπικές Αρχές. Ωστόσο το ποσοστό αυτό είναι αρκετό για να απο­δεί­ξει το αληθές των προ­βλέ­ψεων που είχαν γίνει από τους επι­στή­μο­νες του του­ρι­σμού: «το ζητού­μενο των του­ρι­στών του Αύριο είναι οι εμπει­ρίες κι όχι απλώς η αναψυχή».

Το συμπέ­ρα­σμα αυτό είχε προ­κύ­ψει πριν από 10 χρόνια στο 3ο διεθνές φόρουμ για τον του­ρι­σμό (24 – 25 Οκτω­βρίου 2008), που είχε οργα­νω­θεί στη Ρόδο, από την τότε επι­στη­μο­νική ομάδα Του­ρι­σμού, του Επι­με­λη­τη­ρίου Δωδε­κα­νή­σου.

Οι ήπιες αθλη­τι­κές δρα­στη­ριό­τη­τες είναι απλώς μία μορφή εμπει­ρίας. Ηδη, οι πιο παλιοί του του­ρι­σμού έχουν δια­μορ­φώ­σει υπο­δο­μές προ­σφο­ράς «συν­δη­μιουρ­γίας» με τον επι­σκέ­πτη. Γνωστό, μικρό ξενο­δο­χείο στην παλιά πόλη καλεί τους πελάτες του να ζυμώ­σουν μαζί το ψωμί για το πρωινό. Ετερος ξενο­δό­χος, έχει φτιάξει πατη­τήρι στα­φυ­λιών για την παρα­γωγή μούστου (αφορά τους πελάτες Αυγού­στου – Σεπτεμ­βρίου), τον οποίο στη συνέ­χεια χρη­σι­μο­ποιούν για να φτιά­ξουν γλυκά. Στην ίδια μονάδα παρά­γο­νται γλυκά κου­τα­λιού με τη συνερ­γα­σία των του­ρι­στών. Σε αγρο­του­ρι­στική μονάδα της κεντρι­κής Ρόδου, οι γυναί­κες παρα­δί­δουν μαθή­ματα παρα­σκευής παρα­δο­σια­κών κου­λου­ριών. Οπου γίνο­νται τέτοιου είδους δρα­στη­ριό­τη­τες, οι επι­σκέ­πτες δε στα­μα­τούν.

Η Ρόδος προ­σφέ­ρε­ται για δεκάδες δράσεις εναλ­λα­κτι­κών μορφών του­ρι­σμού. Η παλαιό­τερη και η πιο οργα­νω­μένη είναι τα θαλάσ­σια σπορ. «Λει­τουρ­γούμε τη μικρή μας μονάδα από το έτος 1994 και έχουμε απο­κλει­στικά επι­σκέ­πτες για wind surf και kite surf. Εχουμε καθιε­ρω­θεί ως μονάδα για τέτοιες δράσεις και δεν περι­μέ­νουμε από τα πρα­κτο­ρεία να μας φέρουν κόσμο», δήλωσε προς τη «δημο­κρα­τική» ο κ. Μιχάλης Κομι­ζό­γλου, ιδιο­κτή­της του­ρι­στι­κής μονάδας κατα­λυ­μά­των και μονάδας παροχής υπη­ρε­σιών θαλάσ­σιων δρα­στη­ριο­τή­των στις Φάνες. «Οι επι­σκέ­πτες μας είναι όλοι υψηλής εισο­δη­μα­τι­κής στάθμης και έρχο­νται στο νησί γιατί ξέρουν ότι θα βρουν τις καλύ­τε­ρες θάλασ­σες και αυθε­ντική φιλο­ξε­νία». Αυτού του είδους οι μονάδες είναι σχεδόν γεμάτες από την αρχή μέχρι το τέλος της σαιζόν, παρότι βρί­σκο­νται σε περιο­χές που απέχουν πολύ από τα του­ρι­στικά κέντρα.

Το μόνο πρό­βλημα που αντι­με­τω­πί­ζουν οι επι­τη­δευ­μα­τίες αυτής της κατη­γο­ρίας είναι το ίδιο το κράτος. Καμία κυβέρ­νηση μέχρι σήμερα δεν έχει κατα­φέ­ρει να θεσμο­θε­τή­σει ένα σταθερό πλαίσιο που θα αφορά τα θαλάσ­σια σπορ. Οι αρμο­διό­τη­τες του ενός, καλύ­πτουν τις αρμο­διό­τη­τες του άλλου και στο τέλος δεν υπάρχει ένας υπεύ­θυ­νος που θα ανα­λά­βει την ολο­κλή­ρωση της απαι­τού­με­νης γρα­φειο­κρα­τι­κής δια­δι­κα­σίας. Ετσι, Σήμερα, μετά από τρεις δεκα­ε­τίες θαλάσ­σιων σπορ και έξι δεκα­ε­τίες του­ρι­σμού, ακόμα αυτές οι δράσεις λαμ­βά­νουν μόνον ετήσιες άδειες λει­τουρ­γίας και αυτές σχεδόν πάντα εκδί­δο­νται αφού έχει ξεκι­νή­σει η του­ρι­στική σαιζόν. Η ευθύνη δεν βρί­σκε­ται στις υπη­ρε­σίες τοπικά, αλλά στα συναρ­μό­δια Υπουρ­γεία.

Τα παρα­πάνω δεί­χνουν ξεκά­θαρα την ανάγκη όλοι να επα­να­προσ­διο­ρί­σουν τη θέση τους. Η μετα­ποί­ηση, η μικρή παρα­γωγή, η «συμπα­ρα­γωγή» με τους επι­σκέ­πτες, το αυθε­ντικό, όλα όσα δημιουρ­γούν ταυ­τό­τητα έχουν στα σίγουρα μέλλον. Βέβαια, είναι εύκολο να γραφτεί, ωστόσο είναι δύσκολο να υλο­ποι­η­θεί, πολλώ δε μάλλον όταν ολό­κληρη η αγορά πνέει τα λοίσθια. Απο­τε­λεί, επίσης, μεγάλη σπα­ζο­κε­φα­λιά το γεγονός ότι την ίδια ανα­δου­λειά αντι­με­τω­πί­ζουν ακόμα και τα κατα­στή­ματα που προ­σφέ­ρουν αυθε­ντικά προ­ϊ­ό­ντα. Ισως, στη σκέψη των επι­σκε­πτών να υπάρχει προ­κα­τά­ληψη για το τι πραγ­μα­τικά είναι αυθε­ντικό προϊόν στις κεντρι­κές του­ρι­στι­κές αγορές. Η εκτί­μηση αυτή είναι απλώς εικασία, από τις πολλές που κυκλο­φο­ρούν σήμερα μεταξύ των εμπόρων. Μια πιο εμπε­ρι­στα­τω­μένη απά­ντηση θα επι­χει­ρή­σει να δώσει η έρευνα που και φέτος θα διε­νερ­γή­σει ο Σύλ­λο­γος Διευ­θυ­ντών Ξενο­δο­χείων Ρόδου σε συνερ­γα­σία με το Αμε­ρι­κα­νικό Πανε­πι­στή­μιο Θεσ­σα­λο­νί­κης. Στη φετινή έρευνα θα υπάρ­χουν πιο εξει­δι­κευ­μέ­νες ερω­τή­σεις σχετικά με την εμπο­ρική αγορά.

«Serve with the customer» είχε πει ο καθη­γη­τής Δημή­τριος Μπού­χα­λης στην ημερίδα ποιό­τη­τας που είχε οργα­νώ­σει ο Σύλ­λο­γος Διευ­θυ­ντών Ξενο­δο­χείων Ρόδου και εννο­ούσε τις δράσεις που φέρνουν τον επι­σκέ­πτη πιο κοντά στην επι­χεί­ρηση. Σήμερα, εκείνοι που συνε­χί­ζουν να δου­λεύ­ουν και να κερ­δί­ζουν, είναι μόνο όσοι έχουν κατα­νο­ή­σει τον κανόνα της αυθε­ντι­κό­τη­τας και της επέν­δυ­σης σε πράξεις που στη συνέ­χεια θα μετα­τρα­πούν σε φιλο­ξε­νία άξια να απο­μνη­μο­νευ­θεί.