ΥΠΠΟ: Ενάλια αρχαιολογική έρευνα σε Κάσο και Κάρπαθο

Το Υπουρ­γείο Πο­λι­τι­σμού, δια της Εφο­ρεί­ας Ενα­λί­ων Αρ­χαιο­τή­των, σε συ­νερ­γα­σία με το Εθνι­κό Ίδρυ­μα Ερευ­νών (Ιν­στι­τού­το Ιστο­ρι­κών Ερευ­νών) διε­νήρ­γη­σαν από τον Οκτώ­βριο του 2025, συ­στη­μα­τι­κή, ανα­γνω­ρι­στι­κή, υπο­βρύ­χια, αρ­χαιο­λο­γι­κή έρευ­να στη θα­λάσ­σια πε­ριο­χή της Καρ­πά­θου, στο πλαί­σιο του ερευ­νη­τι­κού προ­γράμ­μα­τος που πραγ­μα­το­ποιεί­ται από το 2019 με στόχο τη χαρ­το­γρά­φη­ση της ενά­λιας πο­λι­τι­στι­κής κλη­ρο­νο­μιάς στο Νο­τιο­α­να­το­λι­κό Αι­γαίο.

Η Κάρ­πα­θος, νησί που μνη­μο­νεύ­ε­ται ήδη από τον Όμηρο και αρ­γό­τε­ρα εμπνέ­ει τον Ιού­λιο Βερν, συ­νε­χί­ζει να τρο­φο­δο­τεί το πνεύ­μα της εξε­ρεύ­νη­σης. Κατά τη διάρ­κεια της πρώ­της συ­στη­μα­τι­κής ενά­λιας αρ­χαιο­λο­γι­κής έρευ­νας στο νησί, Έλ­λη­νες και ξένοι ερευ­νη­τές κα­τα­δύ­θη­καν σε πε­ριο­χές όπου δια­τη­ρού­νται ορατά κα­τά­λοι­πα της αρ­χαί­ας Βρυ­κού­ντος και της αρ­χαί­ας Νι­σύ­ρου, δύο από τις τέσ­σε­ρις πό­λεις που συ­γκρο­τού­σαν την πε­ρί­φη­μη «τε­τρά­πο­λη Κάρ­πα­θο» (Στρά­βων, Γε­ω­γρα­φι­κά Ι΄, 5.17).

Με πε­ρισ­σό­τε­ρες από 120 κα­τα­δύ­σεις σε βάθη από 3 έως 45 μέτρα, στην ευ­ρύ­τε­ρη πε­ριο­χή της Βό­ρειας Καρ­πά­θου και της νήσου Σα­ρί­ας, η ερευ­νη­τι­κή ομάδα εντό­πι­σε και κα­τέ­γρα­ψε υπο­βρύ­χια πο­λι­τι­στι­κά κα­τά­λοι­πα που κα­λύ­πτουν μια χρο­νι­κή πε­ρί­ο­δο άνω των 26 αιώ­νων, από την αρ­χαϊ­κή πε­ρί­ο­δο (τέλη 7ου αι. π.Χ.) έως το πρώτο μισό του 19ου αιώνα μ.Χ.

Στα ση­μα­ντι­κό­τε­ρα ευ­ρή­μα­τα πε­ρι­λαμ­βά­νο­νται:

– τέσ­σε­ρα αρ­χαία και ένα νε­ό­τε­ρο ναυά­γιο,

– εμπο­ρι­κά αγ­γεία,

– κα­τά­λοι­πα αρ­χαί­ων λι­με­νι­κών εγκα­τα­στά­σε­ων,

– καθώς και πε­ρισ­σό­τε­ρες από εί­κο­σι βυ­ζα­ντι­νές άγκυ­ρες, οι οποί­ες, σε συν­δυα­σμό με τα πλού­σια οι­κι­στι­κά και εκ­κλη­σια­στι­κά κα­τά­λοι­πα του Τρι­στό­μου, φω­τί­ζουν τη ση­μα­σία της πε­ριο­χής κατά την Ύστε­ρη Αρ­χαιό­τη­τα.

Στην απο­στο­λή συμ­με­τεί­χαν πε­ρισ­σό­τε­ροι από σα­ρά­ντα επι­στή­μο­νες δια­φο­ρε­τι­κών ει­δι­κο­τή­των, με­τα­ξύ των οποί­ων ομάδα αρ­χαιο­λό­γων από το Εθνι­κό Ιν­στι­τού­το Αν­θρω­πι­στι­κών Ερευ­νών του Με­ξι­κού (INAH) και προ­σω­πι­κό του Ναυ­τι­κού Μου­σεί­ου της Νορ­βη­γί­ας (NMM).

Το έργο χρη­μα­το­δο­τή­θη­κε από τη Γε­νι­κή Γραμ­μα­τεία Αι­γαί­ου και Νη­σιω­τι­κής Πο­λι­τι­κής, το Εθνι­κό Ίδρυ­μα Ερευ­νών, το Ιν­στι­τού­το Ιστο­ρι­κών Ερευ­νών, την ΤΕΡΝΑ Ενερ­γεια­κή, το Baltic Exchange Charitable Foundation και τις εται­ρεί­ες Revoil ΑΕΕΠ και Σκλα­βε­νί­της ΑΕΕ.

Πο­λύ­τι­μη υπο­στή­ρι­ξη σε υπη­ρε­σί­ες, προ­σω­πι­κό και τε­χνο­λο­γι­κό εξο­πλι­σμό πα­ρεί­χαν το 2025 οι: Asso.subsea, ΟΦΥ­ΠΕ­ΚΑ, Δήμος Καρ­πά­θου, Δήμος Ηρω­ι­κής Νήσου Κάσου, Instituto Nacional de Antropología e Historia de Mexico, Νorwegian Maritime Museum, Blue Star Ferries, Qualco Foundation, Map, Apnea, Karpathos Diving Center, Γιώρ­γος Βε­νιέ­ρης, Τράτα, Carraro 1927 και Trip Tailors.

Πα­ράλ­λη­λα, στο πλαί­σιο του ίδιου πο­λυ­ε­τούς προ­γράμ­μα­τος, ολο­κλη­ρώ­θη­κε η και­νο­τό­μος δράση «Προ­στα­σία της Υπο­βρύ­χιας Πο­λι­τι­στι­κής Κλη­ρο­νο­μιάς από τις Επι­πτώ­σεις της Κλι­μα­τι­κής Αλ­λα­γής», η οποία πε­ρι­λάμ­βα­νε υπο­βρύ­χια συ­ντή­ρη­ση ιστο­ρι­κών ευ­ρη­μά­των στη θά­λασ­σα της Κάσου. Το έργο χρη­μα­το­δο­τή­θη­κε από το Ίδρυ­μα Αι­κα­τε­ρί­νης Λα­σκα­ρί­δη (Πρω­το­βου­λία 21).