«Ο Ελληνας ψηφίζει αυτόν που τον πληγώνει και τον σέρνει»

ΣΥ­ΝΕ­ΝΤΕΥ­ΞΗ ΣΤΗΝ ΕΛΕΝΗ-ΒΑ­ΣΙ­ΛΙ­ΚΗ ΜΠΑ­ΜΠΑ­ΛΙΟΥ­ΤΑ

Η θέση που κα­τέ­χει το Νότιο Αι­γαίο  είναι αδιαμ­φι­σβή­τη­τα κρί­σι­μης στρα­τη­γι­κής ση­μα­σί­ας. Η ανα­το­λι­κή ιδίως προ­έ­κτα­σή του, με το νη­σιω­τι­κό σύ­μπλεγ­μα του Κα­στε­λό­ρι­ζου, είναι κομ­βι­κή για την οριο­θέ­τη­ση κοι­νής ΑΟΖ με­τα­ξύ της Ελ­λά­δας, της Αι­γύ­πτου και της Κύ­πρου. Αυτός είναι και ο λόγος για τον οποίο βρί­σκε­ται στο επί­κε­ντρο των τουρ­κι­κών προ­κλή­σε­ων και αμ­φι­σβη­τή­σε­ων, όπως, άλ­λω­στε, και ολό­κλη­ρο το Αι­γαίο, το με­γα­λύ­τε­ρο του­ρι­στι­κό κε­φά­λαιο της χώρας.

Υπάρ­χει όμως εθνι­κή στρα­τη­γι­κή στο Πέ­λα­γος; Υπάρ­χει πε­ρι­φε­ρεια­κή ανα­πτυ­ξια­κή πο­λι­τι­κή για να στη­ρι­χθεί και να ενι­σχυ­θεί ο πλη­θυ­σμός του; Τα «Επί­και­ρα» απευ­θύν­θη­καν στον νέο πε­ρι­φε­ρειάρ­χη Νο­τί­ου Αι­γαί­ου, Γιώρ­γο Χα­τζη­μάρ­κο, τον οποίο και κά­λε­σαν να σκια­γρα­φή­σει την κα­τά­στα­ση που επι­κρα­τεί στην Πε­ρι­φέ­ρειά του και πώς σκο­πεύ­ει να αντι­με­τω­πί­σει τα υπάρ­χο­ντα προ­βλή­μα­τα.

• Η έκ­θε­ση για τη Ρόδο στο Μου­σείο τον Λού­βρου απο­τε­λεί πολύ με­γά­λη επι­τυ­χία για το νησί και το Νότιο Αι­γαίο. Ποια ήταν η συμ­βο­λή της Πε­ρι­φέ­ρειας στο ση­μα­ντι­κό αυτό γε­γο­νός;

Ούτε εμείς ούτε η κυ­βέρ­νη­ση συμ­βά­λα­με στην πραγ­μα­το­ποί­η­σή της. Η έκ­θε­ση στο Πα­ρί­σι ήταν κα­θα­ρά από­φα­ση της Διοί­κη­σης του Μου­σεί­ου του Λού­βρου. Το μόνο που έκανε το ελ­λη­νι­κό υπουρ­γείο Πο­λι­τι­σμού ήταν να δώσει την άδεια να με­τα­φερ­θούν εκατό εκ­θέ­μα­τα από το Μου­σείο της Ρόδου στο Πα­ρί­σι. Η διε­ξα­γω­γή της έκ­θε­σης προ­τά­θη­κε από μια Γαλ­λί­δα αρ­χαιο­λό­γο, η οποία τρέ­φει με­γά­λη αγάπη για την Ελ­λά­δα και έχει με­λε­τή­σει τις αρ­χαιό­τη­τες της Ρόδου. Η έκ­θε­ση ση­μειώ­νει με­γά­λη επι­τυ­χία και θα διαρ­κέ­σει μέχρι τον Φε­βρουά­ριο. Φι­λο­ξε­νεί εκ­θέ­μα­τα από τη συλ­λο­γή τόσο του Λού­βρου όσο και του Βρε­τα­νι­κού Μου­σεί­ου αλλά και του Εθνι­κού Μου­σεί­ου της Δα­νί­ας, στο οποίο ανή­κει και η πλειο­νό­τη­τα των εκ­θε­μά­των. Από κει και πέρα, εμείς έχου­με βάλει έναν φι­λό­δο­ξο στόχο, τη με­τα­φο­ρά της έκ­θε­σης αυτής το κα­λο­καί­ρι στη Ρόδο, καθώς τότε έχου­με τη συ­μπλή­ρω­ση των εκατό χρό­νων από την ίδρυ­ση του δικού μας Μου­σεί­ου. Πράγ­μα­τι, πή­ρα­με το «πρά­σι­νο φως» από τη Διοί­κη­ση του Λού­βρου και η Πε­ρι­φέ­ρεια ανέ­λα­βε το κό­στος της με­τα­φο­ράς, το οποίο εκτι­μά­ται περί τα 300.000 ευρώ. Είναι πολύ ση­μα­ντι­κό επί­σης το γε­γο­νός ότι το Μου­σείο του Λού­βρου μας δίνει την ευ­και­ρία να κα­θο­ρί­σου­με εμείς τον χρόνο διάρ­κειας της έκ­θε­σης. Θε­ω­ρού­με καλό ένα εξά­μη­νο. Εί­μα­στε επί­σης σε συ­νερ­γα­σία με το Λού­βρο για τη δια­φη­μι­στι­κή εκ­στρα­τεία, η οποία έχει αρ­χί­σει. Εμείς, ως Πε­ρι­φέ­ρεια, έχου­με ολο­κλη­ρώ­σει ήδη για την Ελ­λά­δα το δια­φη­μι­στι­κό και το οι­κο­νο­μι­κό σχέ­διο, το οποίο θα αρ­χί­σει να εφαρ­μό­ζε­ται λί­γους μήνες μετά το νέο έτος. Για όλα αυτά δεν θα ζη­τή­σου­με, βε­βαί­ως, οι­κο­νο­μι­κή βο­ή­θεια από τον EOT έχου­με κακή πείρα και δεν χρειά­ζε­ται να πε­ρά­σου­με ξανά αυτή την ψυ­χο­φθό­ρα δια­δι­κα­σία της άρ­νη­σης ή της υπο­χρη­μα­το­δό­τη­σης.

•  Ποια είναι τα με­γά­λα προ­βλή­μα­τα της Πε­ρι­φέ­ρειάς σας και πώς σκέ­φτε­στε να τα επι­βύ­σε­τε, ιδιαί­τε­ρα σε ό,τι αφορά στην ανά­γκη εκ­συγ­χρο­νι­σμού των λι­μέ­νων των νη­σιών και στην επί­λυ­ση τον προ­βλή­μα­τος των με­τα­φο­ρών;

Εί­μα­στε η κα­τε­ξο­χήν νη­σιω­τι­κή πε­ρι­φέ­ρεια στην Ευ­ρώ­πη. Έχου­με ση­μα­ντι­κές ιδιαι­τε­ρό­τη­τες, τις οποί­ες το κρά­τος των Αθη­νών δεν είχε πάρει ποτέ σο­βα­ρά. Τα θέ­μα­τά μας είναι σύν­θε­τα και πάρα πολλά. Στα μικρά νησιά, που είναι πολλά και που έχουν δια­κό­σιους και τρια­κό­σιους κα­τοί­κους το κα­θέ­να, υπάρ­χει πρό­βλη­μα παι­δεί­ας, υγεί­ας, τε­χνι­κών υπο­δο­μών. Η κε­ντρι­κή διοί­κη­ση των Αθη­νών μας άφησε κακή κλη­ρο­νο­μιά. Κι αυτή, δυ­στυ­χώς, είναι η ει­κό­να της Ελ­λά­δας σή­με­ρα. Το Νότιο Αι­γαίο έχει εκα­τόν δε­κα­ο­κτώ λι­μά­νια. Από τε­χνι­κή άποψη, και τα εκα­τόν δε­κα­ο­κτώ έχουν προ­βλή­μα­τα. Έχουν όμως ανά­γκη και για άμεσο εκ­συγ­χρο­νι­σμό. Μα­ρί­νες για κρουα­ζιε­ρό­πλοια έχουν μόνο οκτώ από αυτά κι η χρη­μα­το­δό­τη­ση που έχου­με είναι μη­δα­μι­νή.

Γε­νι­κό­τε­ρα, το πρό­γραμ­μα δη­μο­σί­ων επεν­δύ­σε­ων είναι σχε­δόν μη­δε­νι­κό.

Τι κά­νεις, λοι­πόν, σε τέ­τοιες κα­τα­στά­σεις; Η μόνη ρε­α­λι­στι­κή προ­σέγ­γι­ση είναι η συ­νερ­γα­σία με την ιδιω­τι­κή πρω­το­βου­λία. Αυτό πρα­κτι­κά ση­μαί­νει ότι δεν θα επι­βα­ρυν­θεί κα­θό­λου ο κρα­τι­κός προ­ϋ­πο­λο­γι­σμός και το πρό­γραμ­μα δη­μο­σί­ων επεν­δύ­σε­ων. Νο­μο­θε­τι­κό πλαί­σιο υπάρ­χει. Το με­γα­λύ­τε­ρο όμως πρό­βλη­μα στην Ελ­λά­δα είναι οι αντι­λή­ψεις – ο λαϊ­κι­σμός και τα σκου­ρια­σμέ­να μυαλά. Ανα­πτύσ­σουν τη ρη­το­ρι­κή του ξε­που­λή­μα­τος. Αυτό είναι το σφάλ­μα των ατό­μων που είναι άεργα ή που έχουν ερ­γα­στεί σε προ­στα­τευ­μέ­νο πε­ρι­βάλ­λον ή είναι με­γα­λο­συν­δι­κα­λι­στές, που ήταν πάντα «τρό­φι­μοι» αυτού του άθλιου συ­στή­μα­τος  το οποίο κλη­ρο­νο­μή­σα­με. Προ­σπα­θούν να μας φέ­ρουν δε­κα­ε­τί­ες πίσω. Αν φτια­χτούν αυτά τα λι­μά­νια, θα έχου­με μια πα­γκό­σμια βιο­μη­χα­νία κρουα­ζιέ­ρας, καθώς η πε­ριο­χή μας είναι από τις ελ­κυ­στι­κό­τε­ρες του κό­σμου.

Τέλος, έχου­με δρο­μο­λο­γή­σει σχέ­διο για την κα­τα­σκευή δι­κτύ­ου υδα­το­δρο­μί­ων. Η πε­ριο­χή είναι ιδα­νι­κή για την ανά­πτυ­ξη των υδρο­πλά­νων. Αυτό δεν βοηθά μόνο στον του­ρι­στι­κό και τον οι­κο­νο­μι­κό τομέα, αλλά και στον τομέα της υγεί­ας, ιδιαί­τε­ρα στο θέμα της διά­σω­σης. Ο στό­χος μας είναι να πα­ρα­δώ­σου­με για το 2016-2024 υδα­το­δρό­μια που, όπως σας είπα, θα είναι από ιδιω­τι­κούς πό­ρους.

• Από πού προσ­δο­κά­τε να αντλή­σε­τε ή να κι­νη­το­ποι­ή­σε­τε πό­ρους για την ανά­πτυ­ξη του Νο­τί­ου Αι­γαί­ου;

Υπάρ­χει το ΕΣΠΑ 2014-2020. Συ­νο­λι­κά η χώρα θα λάβει 20,9 δις ευρώ και το με­ρί­διο που μας ανα­λο­γεί -και το θε­ω­ρού­με έγκλη­μα- είναι το ποσό των 170 εκατ. ευρώ. Αυτό, όπως κα­τα­λα­βαί­νε­τε, είναι κρα­τι­κή ανι­κα­νό­τη­τα, έλ­λει­ψη διο­ρα­τι­κό­τη­τας. Μας εντάσ­σουν στις πλου­σιό­τε­ρες πε­ριο­χές της χώρας. Γι’ αυτό τον λόγο αγω­νι­ζό­μα­στε να βρού­με άλ­λους τρό­πους χρη­μα­το­δό­τη­σης.

Σκε­φτή­κα­με, λοι­πόν, για πρώτη φορά, να πάμε στην πηγή του προ­βλή­μα­τος, δη­λα­δή στις Βρυ­ξέλ­λες. Έχου­με κάνει συμ­μα­χί­ες με την Πορ­το­γα­λία, την Ισπα­νία, την Ιτα­λία και τη Σκο­τία προ­κει­μέ­νου να κα­τα­θέ­σου­με πρό­τα­ση για αλ­λα­γή του τρό­που κα­τά­τα­ξης των Πε­ρι­φε­ρειών. Επί­σης, έχου­με ήδη ξε­κι­νή­σει τη σύ­ντα­ξη με­λέ­της, η οποία θα ανα­δει­κνύ­ει την πραγ­μα­τι­κή οι­κο­νο­μι­κή κα­τά­στα­ση των κα­τοί­κων των νη­σιών μας. Αν δεν πε­τύ­χου­με τί­πο­τα στις Βρυ­ξέλ­λες, τότε θα απαι­τή­σου­με από την κε­ντρι­κή κυ­βέρ­νη­ση να δεί­ξει πως κα­τα­νο­εί ό,τι δεν κα­τα­νο­ούν στις Βρυ­ξέλ­λες.

• Το Αι­γαίο, ως εθνι­κό θέμα, πώς αντι­με­τω­πί­ζε­ται σε πε­ρι­φε­ρεια­κό επί­πε­δο, με τις γνω­στές τουρ­κι­κές αμ­φι­σβη­τή­σεις και διεκ­δι­κή­σεις;

Η εξω­τε­ρι­κή πο­λι­τι­κή της χώρας τα τε­λευ­ταία χρό­νια είναι ητ­το­πα­θής και υπο­χω­ρη­τι­κή. Είναι δια­πί­στω­ση όλων. Θεωρώ ότι η κρίση στη χώρα μας είναι κα­θα­ρά πο­λι­τι­κή. Σε ό,τι έχει σχέση με τα θέ­μα­τα εθνι­κής κυ­ριαρ­χί­ας, και ει­δι­κά σε ό,τι αφορά στην ΑΟΖ, η προ­ο­πτι­κή της Ελ­λά­δας έρ­χε­ται από το Νότιο Αι­γαίο, εκεί όπου υπάρ­χουν οι πε­ρισ­σό­τε­ρες αμ­φι­σβη­τή­σεις. Πρέ­πει να εφαρ­μο­στεί ςά­με­σα πρό­γραμ­μα που να εν­δυ­να­μώ­νει και να ενι­σχύ­ει την εθνι­κή στρα­τη­γι­κή. Όσον αφορά στο θέμα της τουρ­κι­κής μειο­νό­τη­τας στη Ρόδο, έχει λυθεί, καθώς όλες οι Επι­τρο­πές της Ευ­ρω­παϊ­κής Ένω­σης αντι­κρού­ουν πλή­ρως την επι­χει­ρη­μα­το­λο­γία της Τουρ­κί­ας. Δείτε τι γί­νε­ται με το Κα­στε­λό­ρι­ζο: υπάρ­χει αμ­φι­σβή­τη­ση για την ΑΟΖ. Η ύπαρ­ξη της ΑΟΖ του Κα­στε­λό­ρι­ζου επε­κτεί­νει κατά 200 ναυ­τι­κά μίλια την ελ­λη­νι­κή ΑΟΖ. Κι όμως το κρά­τος αφή­νει αυ­τούς τους κα­τοί­κους χωρίς για­τρούς, εκ­παι­δευ­τι­κούς και τε­χνι­κές υπο­δο­μές. Το ίδιο το κρά­τος δεν έχει την αί­σθη­ση της γε­ω­στρα­τη­γι­κής του θέσης. Εμείς, λοι­πόν, ως Πε­ρι­φέ­ρεια, απο­φα­σί­σα­με να κα­λύ­πτου­με όσο μπο­ρού­με από δι­κούς μας πό­ρους εκ­παι­δευ­τι­κούς και για­τρούς προ­κει­μέ­νου οι κά­τοι­κοι να έχουν κα­λύ­τε­ρο επί­πε­δο ζωής. Θα θέ­σου­με το θέμα αυτό στο επί­κε­ντρο της πο­λι­τι­κής. Ζη­τά­με επί­σης τη στή­ρι­ξη με­γά­λων οι­κο­νο­μι­κών ορ­γα­νι­σμών του ιδιω­τι­κού τομέα για να δη­μιουρ­γή­σου­με ένα χρη­μα­το­δο­τι­κό ερ­γα­λείο το οποίο θα κα­λύ­πτει τις ανά­γκες του Κα­στε­λό­ρι­ζου. Το πρό­γραμ­μα θα λέ­γε­ται «Υιο­θε­τώ το Κα­στε­λό­ρι­ζο». Εντός του Ια­νουα­ρί­ου θα προ­βού­με στις πρώ­τες ανα­κοι­νώ­σεις. Επε­ξερ­γα­ζό­μα­στε τις νο­μο­θε­τι­κές πα­ρεμ­βά­σεις που πρέ­πει να γί­νουν προ­κει­μέ­νου να κα­τα­τε­θούν στα αρ­μό­δια υπουρ­γεία.

• Για την κα­τά­στα­ση στην οποία έχει πε­ριέλ­θει η χώρα προ­φα­νώς ευ­θύ­νες έχουν οι πο­λι­τι­κοί της Με­τα­πο­λί­τευ­σης. Έχουν, κατά τη γνώμη σας, απο­δο­θεί οι ευ­θύ­νες; Τι πι­στεύ­ε­τε ότι πρέ­πει να γίνει;

Καμιά ευ­θύ­νη δεν έχει απο­δο­θεί. Αυτό που με συ­γκλο­νί­ζει όμως είναι ότι όλοι αυτοί εξα­κο­λου­θούν να επι­βρα­βεύ­ο­νται από τον ελ­λη­νι­κό λαό, με απο­τέ­λε­σμα να είναι ακόμα ενερ­γοί στο πο­λι­τι­κό σύ­στη­μα. Κι εδώ κα­τα­φαί­νε­ται η ευ­θύ­νη που έχει ο κα­θέ­νας από εμάς. Ο απλός πο­λί­της κα­λεί­ται κάθε τρία ή τέσ­σε­ρα χρό­νια να συμ­με­τά­σχει με την ψήφο του. Είναι σαν μια σφαί­ρα, την οποία οφεί­λει να δια­χει­ρί­ζε­ται σωστά. Όταν αυτή τη σφαί­ρα τη στρέ­φεις ενα­ντί­ον σου, τότε αυτό είναι αυ­το­κτο­νία. Και, δυ­στυ­χώς, ο Έλ­λη­νας λει­τουρ­γεί ενα­ντί­ον του εδώ και δε­κα­ε­τί­ες: επι­βρα­βεύ­ει και ψη­φί­ζει αυτόν που τον πλη­γώ­νει και τον σέρ­νει. Ομο­λο­γώ πως ως λαός έχου­με επι­τύ­χει πολ­λές φορές το τέ­λειο αυ­το­κτο­νι­κό έγκλη­μα.