Ε. Κρητικός: «Επίκειται η μεγαλύτερη λεηλασία ιδιωτικού πλούτου, που έγινε ποτέ σε ευρωπαϊκή χώρα εν καιρώ ειρήνης»

Συ­νέ­ντευ­ξη στη

Μαίρη Φώτη

Απο­κα­λυ­πτι­κός είναι στη συ­νέ­ντευ­ξή του σή­με­ρα στη «δη­μο­κρα­τι­κή» ο γνω­στός επι­χει­ρη­μα­τί­ας και πρό­ε­δρος της Εθνι­κής Ομο­σπον­δί­ας Δα­νειο­λη­πτών κ. Ευάγ­γε­λος Κρη­τι­κός.

Με μακρά εμπει­ρία στον χώρο της ναυ­τι­λί­ας και του του­ρι­σμού, εκτι­μά ότι ομα­λο­ποί­η­ση στον του­ρι­σμό θα πρέ­πει να ανα­μέ­νου­με από το 2022 και επα­να­φο­ρά της οι­κο­νο­μι­κής κα­τά­στα­σης το 2024, υπο­στη­ρί­ζο­ντας ότι τα Δω­δε­κά­νη­σα είναι από τις πε­ριο­χές που θα πλη­γούν πε­ρισ­σό­τε­ρο.

Απο­κα­λύ­πτει ότι στην επό­με­νη 5ετία ακόμα με­γα­λύ­τε­ρο πο­σο­στό της δω­δε­κα­νη­σια­κής πε­ριου­σί­ας θα πε­ρά­σει σε ξέ­νους ιδιο­κτή­τες και θα αφελ­λη­νι­στούν δω­δε­κα­νη­σια­κές του­ρι­στι­κές επι­χει­ρή­σεις με «δού­ρειο ίππο» τις τέσ­σε­ρις συ­στη­μι­κές τρά­πε­ζες και υπο­στη­ρί­ζει ότι επί­κει­ται η με­γα­λύ­τε­ρη λε­η­λα­σία ιδιω­τι­κού πλού­του σε ευ­ρω­παϊ­κή χώρα εν καιρώ ει­ρή­νης καθώς μέχρι το 2022 θα διε­νερ­γη­θούν και θα ολο­κλη­ρω­θουν 140.000 πλει­στη­ρια­σμοί που αφο­ρούν σε πολύ με­γά­λο πο­σο­στό την πρώτη και κύρια κα­τοι­κία.

• Κύριε Κρη­τι­κέ, θα ήθελα να ξε­κι­νή­σου­με την συ­νέ­ντευ­ξη, με την εκτί­μη­σή σας για την φε­τι­νή του­ρι­στι­κή πε­ρί­ο­δο, με δε­δο­μέ­νο ότι αφή­νου­με πίσω μας και τον Αύ­γου­στο και δεν υπάρ­χουν ση­μα­ντι­κά πε­ρι­θώ­ρια για ου­σια­στι­κές δια­φο­ρο­ποι­ή­σεις.

Αναμ­φί­βο­λα ζούμε στιγ­μές τόσο στην κα­θη­με­ρι­νό­τη­τά μας αλλά και στις υπό­λοι­πες εκ­φάν­σεις της ζωής μας, που θα μπο­ρού­σαν κάλ­λι­στα να χα­ρα­κτη­ρι­στούν ιστο­ρι­κές. Με την συ­γκε­κρι­μέ­νη χρο­νι­κή πε­ρί­ο­δο είναι κάτι πα­ρα­πά­νω από σί­γου­ρο ότι θα ασχο­λη­θούν οι ιστο­ρι­κοί του μέλ­λο­ντος. Διότι ο κό­σμος που ξέ­ρα­με και που ξέ­ρου­με αλ­λά­ζει… Ση­μειώ­νο­νται τε­ρά­στιες γε­ω­πο­λι­τι­κές αλ­λα­γές, με­τα­τό­πι­ση κέ­ντρων ισχύ­ος, γί­νο­νται τε­ρά­στια άλ­μα­τα στην τε­χνο­λο­γία αλλά και λόγω της παν­δη­μί­ας του covid-19 και στο τρόπο που ερ­γα­ζό­μα­στε αλλά και στο πώς επι­κοι­νω­νού­με με τους υπό­λοι­πους συ­ναν­θρώ­πους μας. Βά­ζο­ντας λοι­πόν τον τομέα του του­ρι­σμού στα ανώ­τε­ρο πλαί­σιο, ήταν και είναι κάτι πα­ρα­πά­νω από σί­γου­ρο ότι θα απο­τε­λού­σε το πρώτο θύμα στον τομέα της οι­κο­νο­μί­ας λόγω της παν­δη­μί­ας του κο­ρω­νοϊ­ού. Στη χώρα μας πλη­ρώ­νου­με τις συ­νέ­πειες λαν­θα­σμέ­νων πο­λι­τι­κών δε­κα­ε­τιών τόσο στο τομέα της Ανά­πτυ­ξης του του­ρι­σμού αλλά και όσο στο ότι ο του­ρι­σμός απο­τε­λεί μο­νο­καλ­λιέρ­γεια για πάρα πολ­λές πε­ριο­χές της χώρας μας. Ήταν κάτι πα­ρα­πά­νω από ορατό ήδη, από το Φε­βρουά­ριο του 2020 ότι για τη φε­τι­νή του­ρι­στι­κή πε­ρί­ο­δο θα εί­χα­με κατ’ ελά­χι­στο μια μεί­ω­ση της τά­ξε­ως του 85%-90% σε σχέση με το 2019.

• Θα μπο­ρού­σε να γίνει κάτι δια­φο­ρε­τι­κά;

Για το συ­γκε­κρι­μέ­νο θέμα εγκαί­ρως είχα ενη­με­ρώ­σει την κυ­βέρ­νη­ση και είχα κα­τα­θέ­σει σχε­τι­κή με­λέ­τη τόσο στο Μέ­γα­ρο Μα­ξί­μου όσο και στον υπουρ­γό Οι­κο­νο­μί­ας και Οι­κο­νο­μι­κών. Ο του­ρι­σμός είναι ένα ευαί­σθη­το προ­ϊ­όν, ήταν απο­λύ­τως ανα­με­νό­με­νο με το αί­σθη­μα ανα­σφά­λειας που κυ­ριάρ­χη­σε πα­γκο­σμί­ως, κυ­ρί­ως στον τομέα των τα­ξι­διών, να πλη­γεί πολύ πε­ρισ­σό­τε­ρο από οποιον­δή­πο­τε άλλο κλάδο. Σε συ­νάρ­τη­ση αλλά και πα­ράλ­λη­λα με τα ανω­τέ­ρω, πάρα πολ­λές χώρες και ανα­φέ­ρου­με χα­ρα­κτη­ρι­στι­κά το Ηνω­μέ­νο Βα­σί­λειο, την Αυ­στρία, τη Γαλ­λία, τη Γερ­μα­νία, την Ουγ­γα­ρία κ.λ.π στην προ­σπά­θειά τους να ενι­σχύ­σουν τους δι­κούς τους το­μείς στον του­ρι­σμό, έδω­σαν έμ­φα­ση, ενί­σχυ­σαν αλλά και ώθη­σαν τους πο­λί­τες τους να στρα­φούν στον εσω­τε­ρι­κό του­ρι­σμό, προ­κει­μέ­νου να το­νώ­σουν τόσο την κα­τα­νά­λω­ση, όσο και τη ζή­τη­ση και να δώ­σουν ανάσα ζωής στις δικές τους του­ρι­στι­κές επι­χει­ρή­σεις. Δυ­στυ­χώς και το 2021 ανα­μέ­νε­ται να είναι μια δύ­σκο­λη του­ρι­στι­κή πε­ρί­ο­δος. Λόγω του γε­γο­νό­τος ότι η παν­δη­μία του covid-19 επι­μέ­νει ότι αξιό­πι­στο εμ­βό­λιο θα αρ­γή­σει να βρε­θεί και πι­θα­νό­τα­τα αυτό να συμ­βεί στις αρχές του 2021, αλλά και σε αυτή την πε­ρί­πτω­ση για να εμ­βο­λια­στεί πα­γκο­σμί­ως πλη­θυ­σμός 7 δις ατό­μων, θα χρεια­στούν πάρα πολλά χρό­νια. Η μόνη αξιό­πι­στη λύση θα ήτανε η εύ­ρε­ση απο­τε­λε­σμα­τι­κής και απλής θε­ρα­πεί­ας που θα δια­τί­θε­ται στα φαρ­μα­κεία και που ο κα­θέ­νας θα μπο­ρού­σε να έχει πρό­σβα­ση και έτσι να θε­ρα­πεύ­ο­νταν όπως συμ­βαί­νει με οποια­δή­πο­τε ίωση. Πρα­κτι­κά αυτό ση­μαί­νει η κα­τά­στα­ση στον τομέα του του­ρι­σμού για να ομα­λο­ποι­η­θεί υπό τις πα­ρού­σες συν­θή­κες θα απαι­τη­θούν του­λά­χι­στον 3 με 4 χρό­νια. • Αφή­νο­ντας πίσω μια προ­βλη­μα­τι­κή από κάθε άποψη του­ρι­στι­κή πε­ρί­ο­δο, τι έχου­με να πε­ρι­μέ­νου­με τον χει­μώ­να που έρ­χε­ται;

Τε­ρά­στιες ανα­τα­ρά­ξεις αλλά και ανα­κα­τα­τά­ξεις στον τομέα του του­ρι­σμού, με πολ­λές μι­κρές και μι­κρο­με­σαί­ες επι­χει­ρή­σεις να κλεί­νουν και πολ­λές με­γά­λες να αλ­λά­ζουν ιδιο­κτη­σια­κό κα­θε­στώς και πι­θα­νό­τα­τα να αφελ­λη­νί­ζο­νται… Ο επερ­χό­με­νος χει­μώ­νας θα είναι ο πλέον δύ­σκο­λος οι­κο­νο­μι­κά από το 2009, διότι εκτός του lockdown που επη­ρέ­α­σε ως επί το πλεί­στον τον τομέα του λια­νε­μπο­ρί­ου, του χον­δρε­μπο­ρί­ου και του τομέα προ­σφο­ράς υπη­ρε­σιών κατά τη χρο­νι­κή πε­ρί­ο­δο που απο­φα­σί­στη­κε συ­νέ­πε­σε και με μια τρα­γι­κή του­ρι­στι­κά πε­ρί­ο­δο που συμ­βαί­νει μόνο σε έκτα­κτες κα­τα­στά­σεις όπως αυτή της παν­δη­μί­ας του covid-19.

• Θα ήθελα με δε­δο­μέ­νη την εμπει­ρία σας στον τομέα του του­ρι­σμού στα Δω­δε­κά­νη­σα ως επι­χει­ρη­μα­τί­ας αλλά και εκ της θέ­σε­ώς σας ως προ­έ­δρου της Εθνι­κής Ομο­σπον­δί­ας Δα­νειο­λη­πτών, να μας πείτε για την πραγ­μα­τι­κή οι­κο­νο­μι­κή κα­τά­στα­ση στα Δω­δε­κά­νη­σα σή­με­ρα, μετά το lockdown και εν μέσω της πιο προ­βλη­μα­τι­κής του­ρι­στι­κής πε­ριό­δου.

Πε­ριο­χές όπως τα Δω­δε­κά­νη­σα για τους ανω­τέ­ρω δύο συν­δυα­στι­κά λό­γους που προ­α­να­φέ­ρα­με, θα πλη­γούν σε κατά πολύ με­γα­λύ­τε­ρο πο­σο­στό οι­κο­νο­μι­κά από τις υπό­λοι­πες πε­ριο­χές της ηπει­ρω­τι­κής Ελ­λά­δας. Τα μέτρα ενί­σχυ­σης που έχουν λη­φθεί μέχρι στιγ­μής αλλά και που λαμ­βά­νο­νται απο­τε­λούν ασπι­ρί­νη σε βαριά νο­σού­ντα ασθε­νή. Για να γίνει αντι­λη­πτό αυτό ανα­φέ­ρου­με χα­ρα­κτη­ρι­στι­κά πα­ρα­δείγ­μα­τα ενι­σχύ­σε­ων που απο­φα­σί­στη­καν σε άλλες χώρες.

1) ΗΠΑ, εδόθη 2 φορές άνευ προ­ϋ­πο­θέ­σε­ων, ενί­σχυ­ση σε κάθε Αμε­ρι­κα­νι­κό νοι­κο­κυ­ριό της τά­ξε­ως των 2.500 usd και 650 usd.

2) Νό­τιος Κορέα, εδόθη άνευ προ­ϋ­πο­θέ­σε­ων ενί­σχυ­ση σε κάθε Νο­τιο­κο­ρε­α­τι­κό νοι­κο­κυ­ριό της τά­ξε­ως των 1.800 usd.

3) Γερ­μα­νία, εδόθη ενί­σχυ­ση στο σύ­νο­λο των γερ­μα­νι­κών επι­χει­ρή­σε­ων.

4) Αυ­στρία, πέραν των άλλων ενι­σχύ­σε­ων κάθε επι­χεί­ρη­ση που ανέ­στει­λε προ­σω­ρι­νά τη λει­τουρ­γία της, απαλ­λάσ­σε­ται πλή­ρως από την υπο­χρέ­ω­ση κα­τα­βο­λής ενοι­κί­ων.

5) Γκάνα, στη Δυ­τι­κή Αφρι­κή η κυ­βέρ­νη­ση της χώρας ανέ­λα­βε άνευ όρων και προ­ϋ­πο­θέ­σε­ων για το σύ­νο­λο των νοι­κο­κυ­ριών και επι­χει­ρή­σε­ων την πλη­ρω­μή των λο­γα­ρια­σμών ρεύ­μα­τος και νερού για χρο­νι­κό διά­στη­μα 6 μηνών.

Στη χώρα μας βιώ­νου­με το ιδιώ­νυ­μο φαι­νό­με­νο, ο δη­μό­σιος το­μέ­ας και ο ευ­ρύ­τε­ρος δη­μό­σιος το­μέ­ας να απο­λαμ­βά­νουν πλή­ρως προ­νο­μί­ων και μι­σθών παρά την ύπαρ­ξη της παν­δη­μί­ας και της πρω­το­φα­νούς ύφε­σης και ο ιδιω­τι­κός το­μέ­ας που έρ­χε­ται αντι­μέ­τω­πος σχε­δόν με μη­δε­νι­σμό εσό­δων και τζί­ρου, να κα­λεί­ται να αντα­πο­κρι­θεί στο 100% των υπο­χρε­ώ­σε­ών του, προς το δη­μό­σιο και τους φο­ρείς αυτού, λαμ­βά­νο­ντας ενι­σχύ­σεις που αγ­γί­ζουν τα όρια της αστειό­τη­τας. Στη πραγ­μα­τι­κό­τη­τα ο ιδιω­τι­κός το­μέ­ας έχει εγκα­τα­λει­φθεί στη τύχη του.

• Πόσο κοντά στην πραγ­μα­τι­κό­τη­τα είναι η εκτί­μη­ση ότι στα τε­λευ­ταία χρό­νια, με­γά­λη πε­ριου­σία Δω­δε­κα­νη­σί­ων επι­χει­ρη­μα­τιών έχει αλ­λά­ξει χέρια περ­νώ­ντας σε ξέ­νους ιδιο­κτή­τες;

Η εκτί­μη­ση που έχει δια­τυ­πω­θεί ότι τα τε­λευ­ταία χρό­νια ση­μα­ντι­κό πο­σο­στό επι­χει­ρή­σε­ων δω­δε­κα­νη­σια­κής ιδιο­κτη­σί­ας έχει αλ­λά­ξει χέρια περ­νώ­ντας σε ξέ­νους ιδιο­κτή­τες αντα­πο­κρί­νε­ται πλή­ρως στην πραγ­μα­τι­κό­τη­τα και μά­λι­στα πρό­κει­ται για ένα φαι­νό­με­νο που θα επι­τα­θεί και θα κο­ρυ­φω­θεί κατά την επερ­χό­με­νη 5ετία. Σαν δού­ρειος ίππος προ­κει­μέ­νου να αφελ­λη­νι­σθούν οι δω­δε­κα­νη­σια­κές ως επί το πλεί­στον του­ρι­στι­κές επι­χει­ρή­σεις θα χρη­σι­μο­ποι­η­θούν οι τέσ­σε­ρις συ­στη­μι­κές τρά­πε­ζες που είναι πλή­ρως αφελ­λη­νι­σμέ­νες ελέγ­χο­νται από ξένα συμ­φέ­ρο­ντα και αυτό φαί­νε­ται από τη δομή και σύν­θε­ση των διοι­κη­τι­κών συμ­βου­λί­ων τους.

• Και με τις ακί­νη­τες πε­ριου­σί­ες των ιδιω­τών τι γί­νε­ται κύριε Κρη­τι­κέ; Ποιες πα­ρεμ­βά­σεις πρέ­πει να γί­νουν για να απο­φευ­χθεί το «τσου­νά­μι» κα­τα­σχέ­σε­ων που επί­κε­ται από τον χει­μώ­να;

Με όχημα πάλι τις τέσ­σε­ρις αφελ­λη­νι­σμέ­νες συ­στη­μι­κές τρά­πε­ζες επί­κει­ται να γίνει η με­γα­λύ­τε­ρη λε­η­λα­σία ιδιω­τι­κού πλού­του που έγινε ποτέ σε ευ­ρω­παϊ­κή χώρα εν καιρώ ει­ρή­νης. Η ελ­λη­νι­κή δη­μο­κρα­τία έχει δε­σμευ­θεί μέχρι το 2022 να διε­νερ­γη­θούν και να ολο­κλη­ρω­θουν 140.000 πλει­στη­ρια­σμοί που αφο­ρούν σε πολύ με­γά­λο πο­σο­στό την πρώτη και κύρια κα­τοι­κία. Πρα­κτι­κά αυτό θα επι­φέ­ρει σα­ρω­τι­κές αλ­λα­γές αλλά και ένα βίαιο με­τα­σχη­μα­τι­σμό των δομών της ελ­λη­νι­κής κοι­νω­νί­ας κά­θε­τα και ορι­ζό­ντια.

Προ­κει­μέ­νου να απο­φευ­χθεί το ανα­με­νό­με­νο «τσου­νά­μι» κα­τα­σχέ­σε­ων και πλει­στη­ρια­σμών από το χει­μώ­να, πρέ­πει να λη­φθούν τα κά­τω­θι μέτρα:

1) Πά­γω­μα κάθε εί­δους και μορ­φής μέ­τρων ανα­γκα­στι­κής εκτέ­λε­σης από τις τρά­πε­ζες και το δη­μό­σιο μέχρι τις 30/6/2021.

2) Πά­γω­μα υπο­χρε­ώ­σε­ων κα­τα­βο­λών είτε τρε­χου­σών δό­σε­ων, είτε ρυθ­μί­σε­ων προς δη­μό­σιο και τρά­πε­ζες μέχρι τις 30/6/2021.

3) Για επι­χει­ρή­σεις που ανα­στέλ­λουν προ­σω­ρι­νά τη λει­τουρ­γία τους, πά­γω­μα υπο­χρέ­ω­σης κα­τα­βο­λής ενοι­κί­ων.

4) Ενί­σχυ­ση με εφά­παξ πάγιο ποσό άνευ πρου­πο­θε­σε­ων και όρων του συ­νό­λου των επι­χει­ρή­σε­ων και ελεύ­θε­ρων επαγ­γελ­μα­τιών στον ιδιω­τι­κό τομέα.

5) Οι όποιες ενι­σχύ­σεις στον ιδιω­τι­κό τομέα και εκτα­μιεύ­σεις ποσών, να γί­νο­νται δια μέσου των κατά τόπων δη­μο­σί­ων τα­μεί­ων και ουχί δια­μέ­σου των 4 συ­στη­μι­κών τρα­πε­ζών που επι­δει­κνύ­ουν αντι­κοι­νω­νι­κή, αντι­πα­ρα­γω­γι­κή και αντια­να­πτυ­ξια­κή συ­μπε­ρι­φο­ρά.

• Από πότε θε­ω­ρεί­τε ότι θα πρέ­πει να πε­ρι­μέ­νου­με ανά­καμ­ψη τόσο στον τομέα της οι­κο­νο­μί­ας όσο και στον τομέα του του­ρι­σμού;

Σύμ­φω­να με σχε­τι­κή με­λέ­τη που έχω εκ­πο­νή­σει και έχει κα­τα­τε­θεί στο σύ­νο­λο των αρ­μό­διων κυ­βερ­νη­τι­κών πα­ρα­γό­ντων, προ­βλέ­πε­ται ότι στο πρώτο 3μηνο του 2022 πι­θα­νό­τη­τα θα προ­σεγ­γί­ζου­με το οι­κο­νο­μι­κό επί­πε­δο του Δε­κεμ­βρί­ου 2019, αντι­στοί­χως την του­ρι­στι­κή πε­ρί­ο­δο του 2022 θα υπάρ­ξει μια σχε­τι­κή ομα­λο­ποί­η­ση στον τομέα του του­ρι­σμού. Πλήρη ομα­λο­ποί­η­ση και επα­να­φο­ρά της οι­κο­νο­μι­κής κα­τά­στα­σης σε όσα γνω­ρί­ζα­με βιώ­να­με αλλά και ελ­πί­ζα­με θα συμ­βεί το 2024.