ΕΙΔΗΣΕΙΣ

Τα κλιματικά ρεκόρ για την Ελλάδα το 2024

news room 7 λεπτά ανάγνωση
ΚΛΙΜΑΤΙΚΗ ΑΛΛΑΓΗ

Tο 2024, το οποίο απο­χαι­ρε­τούμε σε λίγες μέρες, πρό­κει­ται να ανα­δει­χθεί πιο θερμό έτος στην Ελλάδα από τότε που υπάρ­χουν δεδο­μένα, ξεπερ­νώ­ντας μάλιστα το 2023, το οποίο είχε ανα­δει­χθεί θερ­μό­τερο πέρυσι.

Αυτή η αλλη­λου­χία ετών με υψη­λό­τα­τες θερ­μο­κρα­σίες απο­τε­λεί σαφή έκφραση της δια­δι­κα­σίας κλι­μα­τι­κής αλλαγής, εντός της οποίας δια­μορ­φώ­νο­νται τα καιρικά φαι­νό­μενα. Αν και δεν έχει συλ­λε­χθεί ή γίνει αντι­κεί­μενο επε­ξερ­γα­σίας το σύνολο των στοι­χείων, υπάρ­χουν σειρά γεγο­νό­των που συνη­γο­ρούν στο ότι το 2024 θα ανα­δει­χθεί η πιο θερμή χρονιά μέχρι τώρα, κάτι που έχει εκτι­μή­σει και σε παγκό­σμιο επίπεδο το ευρω­παϊκό πρό­γραμμα Copernicus για την κλι­μα­τική αλλαγή.

«Παρότι το έτος δεν έχει ολο­κλη­ρω­θεί και δεν έχουμε επε­ξερ­γα­στεί το σύνολο των στοι­χείων, με τα μέχρι τώρα δεδο­μένα είναι πολύ πιθανό το 2024 να ανα­δει­χθεί το θερ­μό­τερο στη χώρα μας. Ηδη, μέχρι τα μέσα Δεκεμ­βρίου, το 78% των ημερών του έτους είχαν θερ­μο­κρα­σίες ανώ­τε­ρες από τις κλι­μα­τι­κές τιμές. Συγκε­κρι­μένα, 272 στις 348 μέρες, από την 1η Ιανουα­ρίου έως και τις 13 Δεκεμ­βρίου 2024, ήταν θερ­μό­τε­ρες από τις μέσες τιμές των προη­γού­με­νων ετών», λέει στην «Κ» ο Κώστας Λαγου­βάρ­δος, διευ­θυ­ντής ερευνών στο Αστε­ρο­σκο­πείο Αθηνών και επι­στη­μο­νικά υπεύ­θυ­νος του meteo.gr. «Επίσης, το 2024 είχαμε τον θερ­μό­τερο χειμώνα και το πιο καυτό καλο­καίρι εδώ και πολλές δεκα­ε­τίες, με πολύ υψη­λό­τε­ρες θερ­μο­κρα­σίες από τις κλι­μα­τι­κές τιμές, δηλαδή τους μέσους όρους των προη­γού­με­νων δεκα­ε­τιών», συμπλη­ρώ­νει ο κ. Λαγου­βάρ­δος. Μια περίοδο που οι θερ­μο­κρα­σίες ήταν ήδη αυξη­μέ­νες υπό την επί­δραση της κλι­μα­τι­κής αλλαγής.

«Ζούμε σε μια νέα, επι­κίν­δυνη εποχή» – Η υπερ­θέρ­μανση του πλανήτη επι­δεί­νωσε τις φυσικές κατα­στρο­φές το 2024

Αξιο­ση­μεί­ωτο είναι πως από τους 11 μήνες του 2024 (εκτός Δεκεμ­βρίου), μόνο τον Νοέμ­βριο σημειώ­θη­καν ελαφρά χαμη­λό­τε­ρες θερ­μο­κρα­σίες από τις κλι­μα­τι­κές τιμές ή κινή­θη­καν στα ίδια επίπεδα. Ο Μάιος επίσης ήταν σχετικά μεικτός, με κάποιες περιο­χές να είναι πιο θερμές κι άλλες ψυχρό­τε­ρες. Τους περισ­σό­τε­ρους μήνες του 2024 σημειώ­θη­καν πολύ υψη­λό­τε­ρες θερ­μο­κρα­σίες απ’ αυτό που θεω­ρού­σαμε «κανο­νι­κές τιμές».

Τους περισ­σό­τε­ρους μήνες του 2024 σημειώ­θη­καν πολύ υψη­λό­τε­ρες τιμές από αυτές που θεω­ρού­σαμε «κανο­νι­κές».

Εντονες απο­κλί­σεις

Ο Ιανουά­ριος του 2024 ήταν o δεύ­τε­ρος πιο θερμός από το 2010 στη βόρεια Ελλάδα και τη Θεσ­σα­λία. Στη δυτική Μακε­δο­νία σημειώ­θη­καν οι πιο έντονες απο­κλί­σεις, με μέσες μηνιαίες τιμές 2,5 έως και 3 βαθμούς Κελσίου πάνω από τα κανο­νικά για την εποχή επίπεδα. Τον Φεβρουά­ριο οι μεγα­λύ­τε­ρες θετικές απο­κλί­σεις κατα­γρά­φη­καν σε Μακε­δο­νία και Θεσ­σα­λία, έως και 4 °C πάνω από τα κανο­νικά για την εποχή επίπεδα. Ο Μάρτιος ήταν o πιο θερμός από το 2010 σε Θεσ­σα­λία, Στερεά Ελλάδα, Πελο­πόν­νησο και νησιά του Αιγαίου εκτός της Κρήτης. Ο φετινός Απρί­λιος ήταν ο πιο θερμός των τελευ­ταίων 15 ετών σε Θεσ­σα­λία (έως και 3 °C προς τα πάνω), Πελο­πόν­νησο και Αιγαίο. Τον Μάιο ήταν πτωτική η τάση των θερ­μο­κρα­σιών σε Μακε­δο­νία, Θεσ­σα­λία, αλλά ανοδική, με θετικές απο­κλί­σεις, στις άλλες περιο­χές.

Το καλο­καίρι

Ο Ιούνιος και ο Ιούλιος φέτος ήταν καυτοί, κατα­γρά­φη­καν ως οι θερ­μό­τε­ροι στα χρονικά στην Ελλάδα! Ο Ιούνιος του 2024 ξεπέ­ρασε κατά 3,8 °C τη μέση τιμή της περιό­δου 1991-2020, ενώ ο Ιούλιος ήταν πάνω από την αντί­στοιχη τιμή κατά 2,9 °C! Οι απο­κλί­σεις αυτές από τις μέσες μηνιαίες τιμές είναι πολύ μεγάλες. Στο πλαίσιο αυτό σημειώ­θη­καν και υψη­λό­τα­τες ημε­ρή­σιες θερ­μο­κρα­σίες. Για παρά­δειγμα, αρκετά νωρίς, στις 13 Ιουνίου το θερ­μό­με­τρο έδειξε πάνω από τους 44 °C στα Χανιά, 43,9 °C στο Κρανίδι και 42,7 °C στη Φυλή. «Τον Ιούλιο φέτος εμφα­νί­στηκε και ο ιδιαί­τερα παρα­τε­τα­μέ­νος καύ­σω­νας με 16 συνε­χό­με­νες ημέρες με μέγι­στες θερ­μο­κρα­σίες άνω των 37 βαθμών Κελσίου. Ο συγκε­κρι­μέ­νος καύ­σω­νας είχε χαρα­κτη­ρι­στικό του και τις πολύ ζεστές νύχτες, καθώς ειδικά στα μεγάλα αστικά κέντρα η θερ­μο­κρα­σία δεν έπεφτε κάτω από τους 27 βαθμούς κατά τη διάρ­κεια της νύχτας», σημειώ­νει ο κ. Λαγου­βάρ­δος.

Ο Αύγου­στος συνέ­χισε το σερί των αυξη­μέ­νων θερ­μο­κρα­σιών, έστω και σε χαμη­λό­τερο επίπεδο (μέχρι 1,7 °C σε πολλές περιο­χές). Ο Σεπτέμ­βριος ήταν ελαφρά πάνω από τις κλι­μα­τι­κές τιμές (0,5 βαθμό, στην Κρήτη έναν βαθμό), ενώ ο Οκτώ­βριος είχε σημα­ντι­κές θετικές απο­κλί­σεις (+2 °C / +2,4 °C). Υπήρχαν μάλιστα και ιδιαί­τε­ρες κορυ­φώ­σεις για την εποχή: Την Πέμπτη 10 Οκτω­βρίου 2024 η θερ­μο­κρα­σία ξεπέ­ρασε τους 32 °C σε Θεσ­σα­λία, ανα­το­λική Στερεά και Πελο­πόν­νησο, με κορυ­φαίες τιμές στην Αγία Τριάδα Φθιώ­τι­δας τους 32,2 °C, στις Θερ­μο­πύ­λες και τα Δέντρα Τυρ­νά­βου τους 31,4 °C. Μόνο ο Νοέμ­βριος ήταν λίγο πιο κάτω από τις κλι­μα­τι­κές τιμές, με μειω­μέ­νες μέσες τιμές σε επίπεδα 0,5-0,9 βαθμών Κελσίου.

Το πιο σημα­ντικό είναι πως όλα αυτά δεν απο­τε­λούν κάποια εξαί­ρεση. «Η μέση μέγιστη θερ­μο­κρα­σία την περίοδο του χειμώνα στην Ελλάδα παρου­σιά­ζει άνοδο 1,8 °C από το 1960 έως το 2024», υπο­γραμ­μί­ζει ο κ. Λαγου­βάρ­δος. Τον Ιούνιο η αντί­στοιχη τάση φτάνει τους 2,5 °C! Πρό­κει­ται για ρυθμό ανόδου μεγα­λύ­τερο απ’ αυτόν που κατα­γρά­φε­ται συνο­λικά στον πλανήτη.

Μία ακόμη σημα­ντική τάση που κατα­γρά­φηκε τη χρονιά που τελειώ­νει είναι πως οι θερ­μο­κρα­σίες στη βόρεια Ελλάδα, ειδικά στις περιο­χές που είναι αρκετά απο­μα­κρυ­σμέ­νες από τη θάλασσα, αυξά­νο­νται με πιο γρήγορο ρυθμό σε σχέση με την υπό­λοιπη χώρα. «Μέχρι τον Απρίλιο του 2024 είχαμε στη βόρεια Ελλάδα δέκα συνε­χό­με­νους μήνες, από τον Ιούλιο του 2023, με θετικές απο­κλί­σεις στις θερ­μο­κρα­σίες σε σχέση με τις μέσες τιμές», σημειώ­νει ο κ. Λαγου­βάρ­δος. Σύμφωνα με επι­στη­μο­νική δημο­σί­ευση ερευ­νη­τών της ομάδας meteo του Αστε­ρο­σκο­πείου, σε πολλές μεσό­γειες περιο­χές της βόρειας Ελλάδας η μέση θερ­μο­κρα­σία έχει αυξηθεί πάνω από 2 βαθμούς Κελσίου την 30ετία 1991-2020. «Ειδικά στις περιο­χές της δυτικής Μακε­δο­νίας, που βρί­σκο­νται πιο μακριά από τη θάλασσα, αλλά και στην κεντρική Μακε­δο­νία σε μεσό­γεια σημεία, η άνοδος των μέσων θερ­μο­κρα­σιών είναι πιο μεγάλη.

Αυτό πια είναι καθαρό και απο­τυ­πώ­νε­ται και στις πρό­σφα­τες μετρή­σεις. Αντί­στοι­χες τάσεις εμφα­νί­ζο­νται σε όλα τα Βαλ­κά­νια, σε μέρη που δεν γειτ­νιά­ζουν με τη θάλασσα», εξηγεί ο υπεύ­θυ­νος του meteo.gr. Οι μέσες ετήσιες θερ­μο­κρα­σίες έχουν ανέβει την 30ετία στην Καστο­ριά 2,3 °C, από 2,2 °C σε Γρεβενά και Φλώρινα, 2 °C στην Κοζάνη, λίγο λιγό­τερο στην Εδεσσα. Λίγο κάτω από τους 2 βαθμούς Κελσίου είναι η άνοδος σε Τρίκαλα και Καρ­δί­τσα, επίσης μεσό­γειες περιο­χές της Θεσ­σα­λίας. Συγκρι­τικά, στην Αθήνα η μέση θερ­μο­κρα­σία έχει ανέβει λιγό­τερο από 1,4 °C, ενώ στην Κρήτη, που έχει μικρό­τε­ρους ρυθμούς ανόδου, το Ηρά­κλειο έχει «τσι­μπή­σει» 1 °C και τα Χανιά 1,1 °C.

Οσον αφορά το θέμα της ξηρα­σίας, η τάση το 2024 ήταν για μειω­μέ­νες βρο­χο­πτώ­σεις, όσο και χιο­νο­πτώ­σεις, τάση που δεν ανα­στρέ­φε­ται από τις βροχές που πέφτουν τις τελευ­ταίες ημέρες ή τα χιόνια του Δεκεμ­βρίου, που όπως σημειώ­νει ο κ. Λαγου­βάρ­δος «είναι καλά, φτάνουν στο επίπεδο της καμπύ­λης της χιο­νο­κά­λυ­ψης για τον μήνα, αλλά δεν αρκούν για να εξι­σορ­ρο­πή­σουν τις απώ­λειες από τον περυ­σινό χειμώνα, που χιόνισε ελά­χι­στα».

Οσον αφορά τις βροχές, Ιανουά­ριος και Φεβρουά­ριος πέρυσι ήταν κάτω των μέσων επι­πέ­δων, η άνοιξη ήταν αρκετά ξηρή, ο Ιούνιος ήταν άνυδρος σε μεγάλες περιο­χές (στην Αθήνα δεν έπεσε ούτε σταγόνα), ενώ κάτω των συνη­θι­σμέ­νων ήταν και ο Σεπτέμ­βριος. Ιδιαί­τερα ξηρός ήταν ο περα­σμέ­νος Οκτώ­βριος, με το meteo.gr να μιλάει για «ακραία συμπε­ρι­φορά της ξηρα­σίας», κατα­τάσ­σο­ντάς τον ως τον πιο ξηρό Οκτώ­βριο της 15ετίας. Σε 95 από τους 118 σταθ­μούς του meteo/Αστε­ρο­σκο­πείο, το ύψος βροχής ήταν μηδε­νικό ή ελά­χι­στο, παρου­σιά­ζο­ντας από­κλιση από 80 έως 95% σχετικά με τις κανο­νι­κές τιμές του δεύ­τε­ρου μήνα του φθι­νο­πώ­ρου. Η τάση των μειω­μέ­νων βρο­χο­πτώ­σεων είναι πιο έντονη στην κεντρική και ανα­το­λική Ελλάδα και στην Πελο­πόν­νησο, ενώ σε Ηπειρο και γενικά δυτική Ελλάδα υπάρ­χουν σημα­ντικά ύψη βροχής.

Το 2024 ήταν από τις χρονιές με αρκετά ισχυρά μελ­τέ­μια στο Αιγαίο. Ως «ισχυρό μελτέμι» ορί­ζε­ται αυτό που έχει ταχύ­τητα του­λά­χι­στον 50 χιλιό­με­τρα την ώρα ως μέγιστη ριπή ανέμου στον σταθμό του ΕΕΑ/meteo.gr στην Τήνο. Το φετινό καλο­καίρι λοιπόν είχε 39 μέρες με ισχυρό μελτέμι από τις 62 της περιό­δου από 1η Ιουλίου έως 31η Αυγού­στου, 21 τον Ιούλιο και 18 τον Αύγου­στο.

Οι μέσες τιμές των τελευ­ταίων 16 ετών είναι 17 και 19 ημέρες, αντι­στοί­χως, δηλαδή 36 μέρες. Επο­μέ­νως, το 2024 ήταν πάνω από τον μέσο όρο στα μελ­τέ­μια, γεγονός που δρόσισε τα νησιά του Αιγαίου και τις παρά­κτιες περιο­χές. Αξιο­ση­μεί­ωτο είναι πως φέτος είχαμε και 16 ημέρες με ισχυρό μελτέμι και τον Ιούνιο, τον μεγα­λύ­τερο αριθμό τα τελευ­ταία 16 χρόνια.

Πηγή: kathimerini.gr

Πώς σας φάνηκε το άρθρο;

Ένα πάτημα, χωρίς λογαριασμό. Μία ψήφος ανά συσκευή.

Σχολιασμός άρθρου

Προσθέστε ένα σχόλιο

Εμφανίζεται μετά από έγκριση · το e-mail δεν δημοσιεύεται0 / 2000

Τα σχόλια εκφράζουν τον σχολιαστή, όχι τη Δημοκρατική. Όροι σχολιασμού

Τα σχόλια εκφράζουν αποκλειστικά τον εκάστοτε σχολιαστή. Η Δημοκρατική δεν υιοθετεί αυτές τις απόψεις. Διατηρούμε το δικαίωμα να διαγράψουμε όποια σχόλια θεωρούμε προσβλητικά ή περιέχουν ύβρεις, χωρίς καμία προειδοποίηση. Χρήστες που δεν τηρούν τους όρους χρήσης αποκλείονται. Τα σχόλια δημοσιεύονται μετά από έγκριση· το e-mail δεν δημοσιεύεται.

Γίνετε ο πρώτος που θα σχολιάσει.