“Οδηγό αισιοδοξίας” συνέγραψε ο αναλυτής Ντίξον για την Ελλάδα

Υπάρ­χουν τόσο πολλοί τρόποι που τα πράγ­ματα θα μπο­ρού­σαν να πάνε στραβά για την Ελλάδα που είναι εύκολο να παρα­βλέ­ψει κανείς το ενδε­χό­μενο να πάνε καλά, γράφει ο μπλό­γκερ του πρα­κτο­ρείου ειδή­σεων Ρόιτερς Χιούγκο Ντίξον.

Το καλύ­τερο σενάριο είναι η Ευρω­παϊκή Κεντρική Τράπεζα να συμπε­ρι­λά­βει τα ομόλογα της Ελλάδας στο πρό­γραμμα ποσο­τι­κής χαλά­ρω­σης που έχει θέσει σε εφαρ­μογή, να αρθούν τα μέτρα ελέγχου της κίνησης κεφα­λαίων που έχουν επι­βλη­θεί και να συνα­φθεί συμ­φω­νία για την απο­μεί­ωση του ελλη­νι­κού χρέους—όλα αυτά μέχρι το τέλος της χρονιάς.

Ο Ντίξον τονίζει ότι δεν τα προ­βλέ­πει όλα αυτά. Η εμπι­στο­σύνη ανάμεσα στην Ελλάδα και τις άλλες χώρες μέλη της ευρω­ζώ­νης έχει τρωθεί σχεδόν ανε­πα­νόρ­θωτα. Οι πιο σκλη­ρο­πυ­ρη­νι­κοί πιστω­τές, υπό την ηγεσία της Γερ­μα­νίας, θα βοη­θή­σουν τον Αλέξη Τσίπρα, τον πρω­θυ­πουργό της Ελλάδας, μόνο εάν εφαρ­μό­σει απα­ρέ­γκλιτα αυτά που συμ­φω­νή­θη­καν. Αυτό απέχει πολύ από το να είναι δεδο­μένο, τώρα που το κόμμα του, ο ΣΥΡΙΖΑ, μοιάζει να διχά­ζε­ται, έστω κι αυτό του δίνει ευκαι­ρίες.

Πάντως, εάν ο Αλέξης Τσίπρας μπο­ρέ­σει να ανοι­κο­δο­μή­σει την εμπι­στο­σύνη και να εκπλη­ρώ­σει τις δεσμεύ­σεις του, υπάρχει ένας καθαρός δρόμος εξόδου από τα δεινά της Ελλάδας, προ­σθέ­τει ο Ντίξον.

Το πρώτο βήμα είναι να ορι­στι­κο­ποι­η­θεί μια νέα συμ­φω­νία—ιδίως να προσ­διο­ρι­στούν οι δημο­σιο­νο­μι­κοί στόχοι της Ελλάδας για τα επόμενα λίγα χρόνια. Με δεδο­μένη την κατα­στροφή του περα­σμέ­νου μήνα, όταν οι τρά­πε­ζες έκλει­σαν για τρεις εβδο­μά­δες, η Αθήνα δεν θα κατα­φέ­ρει να επι­τύ­χει τους στόχους που απαι­τού­σαν οι πιστω­τές προη­γου­μέ­νως χωρίς ακόμη περισ­σό­τερη εξου­θε­νω­τική λιτό­τητα.

Αν ο Τσίπρας μπο­ρέ­σει να πείσει τους πιστω­τές της Ελλάδας στην ευρω­ζώνη ότι πράγ­ματι θα εφαρ­μό­σει τις μεταρ­ρυθ­μί­σεις τις οποίες θα δεχθεί, μπορεί να μην επι­μεί­νουν σε τυχόν περισ­σό­τερα μέτρα που δεν βρί­σκο­νταν στο τραπέζι για αυτή τη χρονιά ή την επόμενη. Σε δια­φο­ρε­τική περί­πτωση, θα ανα­γκα­στεί να επι­βά­λει ακόμη περισ­σό­τε­ρες αυξή­σεις φόρων και περι­κο­πές δαπανών.

Όσο πιο σύντομα μπορεί να συνα­φθεί μια νέα συμ­φω­νία, κάτι που θα ήταν ιδανικό να γίνει ως τα τέλη του Αυγού­στου, τόσο πιο σύντομα θα μπο­ρέ­σει να ανα­λη­φθεί το δεύτερο βήμα: να συμπε­ρι­λη­φθούν τα ελλη­νικά κρατικά ομόλογα στο πρό­γραμμα ποσο­τι­κής χαλά­ρω­σης της ΕΚΤ.

Όταν η ΕΚΤ έθεσε σε εφαρ­μογή το πρό­γραμμα αγοράς ομο­λό­γων της τον Ιανουά­ριο, εξαί­ρεσε από αυτό την Ελλάδα, διότι δεν εφάρ­μοζε την προη­γού­μενη δανειακή της σύμβαση. Αλλά ο αντι­πρό­ε­δρος του ΔΣ της ΕΚΤ, ο Βίτορ Κον­στάν­σιου, δήλωσε την 16η Ιουλίου ότι, μόλις η χώρα εντα­χθεί σε νέο πρό­γραμμα και δια­πι­στω­θεί με αξιό­πι­στο τρόπο ότι το εφαρ­μό­ζει, η τράπεζα θα μπο­ρούσε να αρχίσει να αγο­ρά­ζει τα κρατικά ομόλογα που εκδίδει η Αθήνα.

Αυτό δυνη­τικά θα ήταν ευλογία για τη χώρα. Εάν η ΕΚΤ σκου­πί­σει τα ελλη­νικά ομόλογα, οι απο­δό­σεις τους θα μειω­θούν δρα­μα­τικά. Αυτό θα τονώσει την εμπι­στο­σύνη. Στο καλύ­τερο σενάριο, αυτό θα συμβεί τον Σεπτέμ­βριο, αμέσως μετά την επί­τευξη της συμ­φω­νίας για το νέο πρό­γραμμα.

Το τρίτο βήμα, εκτιμά ο Ντίξον, είναι η ανα­κε­φα­λαιο­ποί­ηση των ελλη­νι­κών τρα­πε­ζών. Χρειά­ζο­νται περισ­σό­τερα κεφά­λαια διότι οι οικο­νο­μι­κές προ­ο­πτι­κές της χώρας επι­δει­νώ­θη­καν ραγδαία τον περα­σμένο μήνα, κάτι που σημαί­νει, μεταξύ άλλων, ότι περισ­σό­τερα δάνεια των τρα­πε­ζών θα πάψουν να εξυ­πη­ρε­τού­νται. Η Ευρω­παϊκή Επι­τροπή προ­βλέ­πει τώρα ότι το ΑΕΠ θα συρ­ρι­κνω­θεί 2% ως 4%.

Η Αθήνα και οι πιστω­τές της έχουν υπο­λο­γί­σει ότι θα χρεια­στούν από 10 ως 25 δισε­κα­τομ­μύ­ρια ευρώ για τις τρά­πε­ζες. Η ΕΚΤ, η οποία επι­βλέ­πει τα πιστω­τικά ιδρύ­ματα, θα πρέπει να διε­ξα­γά­γει μια λεπτο­με­ρειακή απο­τί­μηση πριν κατα­λή­ξει στο ακριβές ποσό.

Όταν οι επο­πτι­κοί φορείς κατα­λή­ξουν στον μαγικό αριθμό, κατόπιν θα πρέπει να απο­φα­σί­σουν ποιος θα δώσει το κεφά­λαιο. Το ζήτημα κλειδί είναι εάν θα υπάρξει “bail-in” (σ.σ. διάσωση εκ των έσω), εάν θα χρη­σι­μο­ποι­η­θούν τα χρήματα από ανα­σφά­λι­στες κατα­θέ­σεις, δηλαδή οι απο­τα­μιεύ­σεις, κυρίως εται­ρειών, που ξεπερ­νούν τις 100.000 ευρώ, οι οποίες ανα­γκα­στικά θα μετα­τρα­πούν σε μετοχές των τρα­πε­ζών.

Το bail-in θα εκμη­δέ­νιζε την εμπι­στο­σύνη, εκτιμά ο Ντίξον, ο οποίος εργά­στηκε επί σειρά ετών στην εφη­με­ρίδα Financial Times. Όμως εάν ο Τσίπρας εφαρ­μό­ζει τη δική του πλευρά της συμ­φω­νίας, οι πιστω­τές δεν θα επι­μεί­νουν σε αυτό. Σε δια­φο­ρε­τική περί­πτωση, υπάρχει κίν­δυ­νος οι πιο σκλη­ρο­πυ­ρη­νι­κοί να επι­μεί­νουν.

Η ανα­κε­φα­λαιο­ποί­ηση των τρα­πε­ζών είναι απα­ραί­τητη για να γίνει το επόμενο βήμα: να αρθούν οι έλεγχοι στις κινή­σεις κεφα­λαίων. Τα ελλη­νικά πιστω­τικά ιδρύ­ματα είναι πλέον ανοικτά, έπειτα από τρα­πε­ζική αργία τριών εβδο­μά­δων. Αλλά συνε­χί­ζουν να επι­βάλ­λο­νται περιο­ρι­σμοί—που επη­ρε­ά­ζουν ιδιαί­τερα τη δυνα­τό­τητα των εται­ρειών να εισά­γουν αγαθά. Αυτό παρα­λύει την οικο­νο­μία.

Αν όλοι οι περιο­ρι­σμοί αίρο­νταν αύριο, οι κατα­θέ­τες θα έσπευ­δαν να σηκώ­σουν τα χρήματά τους. Η ΕΚΤ δεν θα συναι­νούσε στη χορή­γηση απε­ριό­ρι­στης ρευ­στό­τη­τας πριν ανα­κε­φα­λαιο­ποι­η­θούν οι τρά­πε­ζες, καθώς δεν θέλει να δανεί­ζει χρήματα σε αφε­ρέγ­γυα πιστω­τικά ιδρύ­ματα. Αλλά μόλις οι ισο­λο­γι­σμοί τους ενι­σχυ­θούν, ενδέ­χε­ται να είναι δια­τε­θει­μένη να ρισκά­ρει μια μαζική ανάληψη κατα­θέ­σεων—και, εάν έχουν ανα­κε­φα­λαιο­ποι­η­θεί χωρίς bail-in, οι κατα­θέ­τες δεν θα θέλουν τόσο να πάρουν τα χρήματά τους, ούτως ή άλλως, εκτιμά ο Χιούγκο Ντίξον.

Το τελευ­ταίο βήμα είναι η ελά­φρυνση του χρέους. Η Άγγελα Μέρκελ, η καγκε­λά­ριος της Γερ­μα­νίας, δήλωσε την 19η Ιουλίου ότι αυτό θα μπο­ρούσε να μετα­φρα­στεί στην επι­μή­κυνση του χρο­νο­δια­γράμ­μα­τος απο­πλη­ρω­μής του χρέους και τη μείωση των επι­το­κίων. Αν και η ονο­μα­στική αξία του ελλη­νι­κού χρέους δεν θα άλλαζε, οι ευνοϊ­κό­τε­ροι όροι θα καθι­στού­σαν το χρέος της χώρας πιο βιώσιμο. Εν καιρώ, θα απο­κτούσε τη δυνα­τό­τητα να χρη­μα­το­δο­τεί­ται από τις αγορές, εκδί­δο­ντας ομόλογα, και όχι να εξαρ­τά­ται από προ­γράμ­ματα δανει­σμού της.

Η παγίδα είναι ότι η ελά­φρυνση χρέους θα εξε­τα­στεί μόνο μετά την πρώτη αξιο­λό­γηση του νέου προ­γράμ­μα­τος η οποία, στο καλύ­τερο σενάριο, θα γίνει τον Οκτώ­βριο. Επι­πλέον, όρος για να γίνει θα είναι η πλήρης εφαρ­μογή του προ­γράμ­μα­τος, τρία χρόνια αργό­τερα.

Εάν η Ελλάδα τα εξα­σφα­λί­σει όλα αυτά—ποσο­τική χαλά­ρωση, άρση των περιο­ρι­σμών στις κινή­σεις κεφα­λαίων, μια συμ­φω­νία για την ελά­φρυνση του κρα­τι­κού χρέους της—ως τα τέλη αυτού του έτους, η ώθηση στην εμπι­στο­σύνη θα αντι­στάθ­μιζε σημα­ντικά τις συνέ­πειες των μέτρων λιτό­τη­τας, εκτιμά ο Ντίξον.

Ασφαλώς, το να φαντά­ζε­ται κανείς αυτό το σενάριο δεν είναι το ίδιο με το να το προ­βλέ­πει, προ­σθέ­τει ο αρθρο­γρά­φος. Η Ελλάδα και οι πιστω­τές της έχουν κατα­λή­ξει σε απο­γοη­τευ­τικά απο­τε­λέ­σματα πολύ συχνά στο παρελ­θόν για να μπορεί να προ­βλε­φθεί κάτι τέτοιο.

Ωστόσο ο Έλληνας πρω­θυ­πουρ­γός Αλέξης Τσίπρας μοιάζει τώρα να κινεί­ται στη σωστή κατεύ­θυνση, υπο­στη­ρί­ζει ο Χιούγκο Ντίξον. Η προη­γού­μενη, συγκρου­σιακή προ­σέγ­γισή του έναντι των πιστω­τών της χώρας μπο­ρούσε να εξη­γη­θεί εν μέρει από την απρο­θυ­μία του να παρα­δε­χθεί στους ψηφο­φό­ρους ότι έκανε στροφή και λόγω των φόβων του ότι θα δίχαζε το κόμμα. Τώρα, έχει αλλάξει στάση, ενώ δεν υπάρχει καμιά ελπίδα ο ΣΥΡΙΖΑ να μείνει ενω­μέ­νος, προ­σθέ­τει ο ανα­λυ­τής, και με δεδο­μένο ότι διέβη αυτόν τον Ρου­βί­κωνα, έχει συμ­φέ­ρον να εφαρ­μό­σει με επι­τυ­χία τη νέα δανειακή συμ­φω­νία.

ΑΠΕ-ΜΠΕ