Το Ν. Αιγαίο κόμβος βιώσιμης ανάπτυξης – 16 νέα νησιά στο πρόγραμμα Just Go Zero της Τήλου

Ένα φι­λό­δο­ξο σχέ­διο για τη βιώ­σι­μη δια­χεί­ρι­ση απο­βλή­των σε 16 νησιά του Νο­τί­ου Αι­γαί­ου βρί­σκε­ται σε εξέ­λι­ξη αυτή την πε­ρί­ο­δο, με θε­μέ­λιο λίθο την τε­χνο­γνω­σία του πρω­το­πο­ρια­κού προ­γράμ­μα­τος “Just Go Zero” της Τήλου.

Όπως απο­κά­λυ­ψε ο Πε­ρι­φε­ρειάρ­χης Νο­τί­ου Αι­γαί­ου, κ. Γιώρ­γος Χα­τζη­μάρ­κος, σε ενη­με­ρω­τι­κή συ­νά­ντη­ση με δη­μο­σιο­γρά­φους στη Ρόδο, με αφορ­μή το Συ­νέ­δριο του ΞΕΕ και της Πε­ρι­φέ­ρειας «Χα­ράσ­σο­ντας τον Δρόμο για ένα Βιώ­σι­μο Αύριο» που πραγ­μα­το­ποι­ή­θη­κε στο νησί στις 27 Μαϊου, η Πε­ρι­φέ­ρεια Ν. Αι­γαί­ου επε­ξερ­γά­ζε­ται με την κυ­βέρ­νη­ση σχέ­διο βιω­σι­μό­τη­τας για μικρά νησιά των Κυ­κλά­δων και των Δω­δε­κα­νή­σων.

Με­ρι­κά από τα νησιά όπου θα εφαρ­μο­στούν οι δρά­σεις του “Just Go Zero” της Τήλου είναι το Κα­στε­λό­ρι­ζο και μικρά Κυ­κλα­δο­νή­σια όπως το Κου­φο­νή­σι, η Ηρα­κλειά, η Δο­νού­σα, η Φο­λέ­γαν­δρος και η Σί­κι­νος.

Το πρό­γραμ­μα θα χρη­μα­το­δο­τη­θεί από το Πρά­σι­νο Τα­μείο και, σύμ­φω­να με τον κ. Χα­τζη­μάρ­κο, μόλις δοθεί το «πρά­σι­νο φως» η Πε­ρι­φέ­ρεια θα είναι σε θέση να τον υλο­ποι­ή­σει μέσα σε ένα χρόνο. Μά­λι­στα, όπως ανέ­φε­ρε ο Πε­ρι­φε­ρειάρ­χης, εξε­τά­ζε­ται η εφαρ­μο­γή του και σε άλ­λους, ορει­νούς μι­κρούς δή­μους της ηπει­ρω­τι­κής χώρας.

Ένα από τα βα­σι­κά επι­χει­ρή­μα­τα υπέρ του προ­γράμ­μα­τος είναι το δυ­σβά­στα­χτο κό­στος απο­κο­μι­δής απορ­ριμ­μά­των στα μικρά νησιά, το οποίο φτά­νει τα 580 ευρώ ανά τόνο, κα­θι­στώ­ντας το ση­με­ρι­νό μο­ντέ­λο οι­κο­νο­μι­κά ασύμ­φο­ρο.

Πα­ράλ­λη­λα, στη Ρόδο, η Πε­ρι­φέ­ρεια σχε­διά­ζει τη δη­μιουρ­γία δύο «κλει­στών» πε­ριο­χών: Ολο­κλη­ρώ­νε­ται σχε­τι­κή με­λέ­τη για εφαρ­μο­γή κα­νό­νων «zero» για τα βιο­α­πό­βλη­τα της εστί­α­σης (εστια­τό­ρια και μπαρ) στην Με­σαιω­νι­κή Πόλη, ενώ θα ακο­λου­θή­σει η Λίν­δος.

Επι­πλέ­ον, τον Ιού­νιο το πρό­τζεκτ ηλε­κτρο­κί­νη­σης της Αστυ­πά­λαιας ανα­μέ­νε­ται να επε­κτα­θεί σε με­γα­λύ­τε­ρο νησί του Νο­τί­ου Αι­γαί­ου.

Οι φι­λό­δο­ξες πρω­το­βου­λί­ες της Πε­ρι­φέ­ρειας Νο­τί­ου Αι­γαί­ου να με­τα­μορ­φώ­σει τα νησιά της σε πα­γκό­σμια πρό­τυ­πα «πρά­σι­νης με­τά­βα­σης», έχουν οδη­γή­σει στην εφαρ­μο­γή και­νο­τό­μων πρό­τζεκτ βιω­σι­μό­τη­τας με απτά απο­τε­λέ­σμα­τα στην Τήλο, τη Χάλκη, την Αστυ­πά­λαια και τη Ρόδο, με επί­κε­ντρο την οι­κο­λο­γι­κή με­τα­κί­νη­ση, τις μη­δε­νι­κές εκ­πο­μπές άν­θρα­κα και την κυ­κλι­κή οι­κο­νο­μία.

Στην Αστυ­πά­λαια στο πλαί­σιο ενός πρό­τζεκτ mobility on demand σε συ­νερ­γα­σία με την Volkswagen, η εφαρ­μο­γή astyMOVE προ­σφέ­ρει πρά­σι­νη κι­νη­τι­κό­τη­τα με ηλε­κτρι­κά οχή­μα­τα. Στό­χος είναι, ως προ­ϊ­όν της συ­νερ­γα­σί­ας με την Volkswagen, μέσα στα επό­με­να 1,5 έως 2 χρό­νια να ξε­κι­νή­σουν και τα πρώτα δρο­μο­λό­για οχη­μά­των χωρίς οδηγό. Ως απο­τέ­λε­σμα του πρό­τζεκτ, το νησί έχει ήδη κερ­δί­σει με­γά­λη διε­θνή φήμη.

Η Χάλκη έγινε το πρώτο  GReco-island, στο πλαί­σιο ενός φι­λό­δο­ξου προ­γράμ­μα­τος με ευ­ρω­παϊ­κή χρη­μα­το­δό­τη­ση ύψους 168 εκατ. ευρώ. Το νησί με­τα­τρά­πη­κε σε διε­θνές πρό­τυ­πο «πρά­σι­νης» οι­κο­νο­μί­ας, ενερ­γεια­κής αυ­το­νο­μί­ας και και­νο­το­μί­ας μέσα από τη συ­νερ­γα­σία ελ­λη­νι­κών και γαλ­λι­κών επι­χει­ρή­σε­ων. Η δράση πε­ρι­λάμ­βα­νε την εγκα­τά­στα­ση φω­το­βολ­ταϊ­κών συ­στη­μά­των για την πα­ρα­γω­γή κα­θα­ρής ενέρ­γειας από ανα­νε­ώ­σι­μες πηγές, για την κά­λυ­ψη των ενερ­γεια­κών ανα­γκών του νη­σιού.

Αυτό είχε ως απο­τέ­λε­σμα οι το­πι­κές οι­κο­γε­νεια­κές επι­χει­ρή­σεις να έχουν όφε­λος έως και 10.000 ευρώ ετη­σί­ως στα τι­μο­λό­για ενέρ­γειας εξαι­τί­ας της πλε­ο­νά­ζου­σας πα­ρα­γω­γής της στο νησί, ενώ οι ιδιώ­τες το ετή­σιο όφε­λος ανήλ­θε από 800 έως 4.000 ευρώ, σύμ­φω­να με τον κ. Χα­τζη­μάρ­κο.

Στην Τήλο, με το μο­ντέ­λο «Just Go Zero», ο πα­λαιός ΧΥΤΑ έκλει­σε και με­τα­τρά­πη­κε σε επι­σκέ­ψι­μο ση­μείο ενώ την τε­λευ­ταία τριε­τία δεν έχει ταφεί στο έδα­φος του νη­σιού ούτε ένα κιλό σκου­πι­διών.

Τα από­βλη­τα συλ­λέ­γο­νται απευ­θεί­ας από τα σπί­τια και τις επι­χει­ρή­σεις, χω­ρι­σμέ­να σε τρεις δια­κρι­τούς σά­κους για ορ­γα­νι­κά, ανα­κυ­κλώ­σι­μα και μη ανα­κυ­κλώ­σι­μα υλικά. Η τε­λι­κή δια­λο­γή γί­νε­ται κε­ντρι­κά, απο­τρέ­πο­ντας τα λάθη των πο­λι­τών.

Τα απο­τε­λέ­σμα­τα είναι εντυ­πω­σια­κά: στα νοι­κο­κυ­ριά, το πο­σο­στό ανα­κύ­κλω­σης κυ­μαί­νε­ται στα­θε­ρά άνω του 80% κάθε μήνα — αγ­γί­ζο­ντας τον Μάρ­τιο του 2025 το 88%. Στις επι­χει­ρή­σεις το πο­σο­στό αυτό ξε­περ­νά το 90% στα­θε­ρά.

Τα ορ­γα­νι­κά υλικά με­τα­τρέ­πο­νται σε λί­πα­σμα και δια­νέ­με­ται δω­ρε­άν στους κα­τοί­κους σε συ­σκευα­σί­ες των 5 λί­τρων.

Η τε­χνο­γνω­σία της Τήλου μά­λι­στα, με­τα­φέ­ρε­ται στο Άμπου Ντά­μπι όπου ξε­κι­νη­σε αντί­στοι­χο πρό­τζεκτ με 40.000 νοι­κο­κυ­ριά, όπως ανέ­φε­ρε ο Πε­ρι­φε­ρειάρ­χης.

Η Ρόδος φι­λο­ξε­νεί το πιο φι­λό­δο­ξο και ολι­στι­κό πρό­γραμ­μα βιω­σι­μό­τη­τας στην Ελ­λά­δα, το πε­ντα­ε­τές Rhodes Co-Lab, με στρα­τη­γι­κό εταί­ρο την TUI, τον με­γα­λύ­τε­ρο του­ρι­στι­κό ορ­γα­νι­σμό της Ευ­ρώ­πης. Σε ένα νησί που φι­λο­ξε­νεί κάθε Αύ­γου­στο έως και 600.000 αν­θρώ­πους και δια­θέ­τει το 14% των του­ρι­στι­κών κλι­νών της χώρας, η πρό­κλη­ση είναι τε­ρά­στια και ο στό­χος σαφής: να με­τα­τρα­πεί στα­δια­κά σε πρό­τυ­πο βιω­σι­μό­τη­τας σε όλα τα επί­πε­δα.

Στό­χοι του προ­γράμ­μα­τος είναι μέσα στην πε­ντα­ε­τία να υπάρ­ξουν απτά απο­τε­λέ­σμα­τα σε επί­πε­δο ανα­βάθ­μι­σης του αν­θρώ­πι­νου δυ­να­μι­κού και των δε­ξιο­τή­των του, βιο­ποι­κι­λό­τη­τας, δια­χεί­ρι­σης απορ­ριμ­μά­των, ηλε­κτρο­κί­νη­σης και γα­στρο­νο­μί­ας (Aegean cuisine).

Το πρό­τζεκτ της Ρόδου πε­ρι­λαμ­βά­νει 117 stateholders και για αυτό έχουν γίνει συ­ζη­τή­σεις με τον δήμο, όλες τις επαγ­γελ­μα­τι­κές ορ­γα­νώ­σεις, όλους τους επι­στη­μο­νι­κούς φο­ρείς και συλ­λό­γους, το ερ­γα­τι­κό κέ­ντρο και τις ενώ­σεις ερ­γα­ζο­μέ­νων του νη­σιού.

Οι δρά­σεις απο­φα­σί­ζο­νται στο πλαί­σιο μιας ευ­ρεί­ας δια­δι­κα­σί­ας, με πιο πρό­σφα­τα πα­ρα­δείγ­μα­τα τη δη­μο­πρά­τη­ση με­γά­λου ερ­γο­στα­σί­ου απορ­ριμ­μά­των και τις με­λέ­τες για το πρώτο πρά­σι­νο –και αυ­τό­νο­μο- ερ­γο­στά­σιο πα­ρα­γω­γής νερού.

Επι­πλέ­ον, στο πλαί­σιο πρω­το­βου­λί­ας που ξε­κί­νη­σε πριν από 16 μήνες, γί­νε­ται πα­ρα­λα­βή 30.500 κο­μπο­στο­ποι­η­τών που θα δο­θούν σε 30.000 νοι­κο­κυ­ριά ώστε να εκ­παι­δευ­τεί ο πλη­θυ­σμος στη δια­χεί­ρι­ση ορ­γα­νι­κών απορ­ριμ­μά­των.

Μετά τη Ρόδο, στό­χος είναι η κο­μπο­στο­ποί­η­ση να επε­κτα­θεί και σε άλλα νησιά, με φι­λο­δο­ξία η δράση να προ­σεγ­γί­σει 140.000 από τους 300.000 κα­τοί­κους της Πε­ρι­φέ­ρειας.

Πα­ράλ­λη­λα, όπως ανέ­φε­ρε ο κ. Χα­τζη­μάρ­κος, σε συ­νερ­γα­σία με το Ξε­νο­δο­χεια­κό Επι­με­λη­τή­ριο Ελ­λά­δος (ΞΕΕ), το Rhodes Co-Lab έχει ήδη ολο­κλη­ρώ­σει την προ­ε­τοι­μα­σία του σή­μα­τος βιω­σι­μό­τη­τας του προ­γράμ­μα­τος. Η επί­ση­μη ανα­κοί­νω­ση ανα­μέ­νε­ται μόλις ολο­κλη­ρω­θεί το έργο του ΞΕΕ, καθώς η πρω­το­βου­λία της Ρόδου φι­λο­δο­ξεί να είναι η πρώτη στην Ελ­λά­δα που θα υιο­θε­τή­σει και θα εφαρ­μό­σει το νέο σήμα βιω­σι­μό­τη­τας, εν­σω­μα­τώ­νο­ντάς το πλή­ρως στις δρά­σεις του.

Πηγή: tornosnews.gr