Σχέδιο «Καλλικράτης» και για τη Δικαιοσύνη

Θέ­σπι­ση μο­ντέ­λου «Καλ­λι­κρά­τη» και στη Δι­καιο­σύ­νη, αλλά και ρι­ζι­κές με­ταρ­ρυθ­μί­σεις για να λει­τουρ­γή­σει, επι­τέ­λους, το δι­κα­στι­κό σύ­στη­μα στον νευ­ραλ­γι­κό τομέα και της διοι­κη­τι­κής δι­καιο­σύ­νης ει­ση­γού­νται ανώ­τα­τοι δι­κα­στές, που έχουν εκ­πο­νή­σει εμπε­ρι­στα­τω­μέ­νο σχέ­διο με­τα­βο­λών στα δι­κα­στή­ρια όλης της χώρας. Οι ανώ­τα­τοι δι­κα­στι­κοί, που αντι­λαμ­βά­νο­νται ότι οι πα­θο­γέ­νειες της ελ­λη­νι­κής δι­καιο­σύ­νης την κα­θι­στούν ανα­πο­τε­λε­σμα­τι­κή και εξαι­ρε­τι­κά αργή, προ­τεί­νουν, πέραν των άλλων, αλ­λα­γές και στη δι­κα­στι­κή χω­ρο­τα­ξία, καθώς η κα­τά­στα­ση, η οποία επι­κρα­τεί σή­με­ρα, μοιά­ζει «τρελή». Οπως προ­κύ­πτει από την εμπε­ρι­στα­τω­μέ­νη με­λέ­τη του εν ενερ­γεία ανώ­τα­του δι­κα­στι­κού, συμ­βού­λου του ΣτΕ Μι­χά­λη Πι­κρα­μέ­νου (συ­νω­νυ­μία με τον πρώην πρό­ε­δρο του Δι­κα­στη­ρί­ου και πρώην πρω­θυ­πουρ­γό), στη χώρα μας υπάρ­χουν σή­με­ρα διά­σπαρ­τα 30 διοι­κη­τι­κά πρω­το­δι­κεία. Σχε­δόν κάθε πόλη δια­θέ­τει πρω­το­δι­κείο, τα πε­ρισ­σό­τε­ρα εκ των οποί­ων είναι μικρά, έχουν το πολύ 10 δι­κα­στές, από τους οποί­ους ελά­χι­στοι μέ­νουν στις πό­λεις όπου είναι τα δι­κα­στή­ρια.

Και ενώ κάθε πόλη έχει και πρω­το­δι­κείο, ανε­ξάρ­τη­τα αν το πλη­σιέ­στε­ρο είναι πολύ κοντά, η Αθήνα που κα­λύ­πτει τις ανά­γκες του Λε­κα­νο­πε­δί­ου δια­θέ­τει μόνον ένα πρω­το­δι­κείο (!) το οποίο είναι υδρο­κέ­φα­λο και στο οποίο ει­σά­γο­νται κάθε χρόνο χι­λιά­δες υπο­θέ­σεις προς εκ­δί­κα­ση. Η δι­κα­στι­κή χω­ρο­τα­ξία, που φαί­νε­ται ότι δια­μορ­φώ­θη­κε –όπως πολλά άλλα– με κρι­τή­ριο την ικα­νο­ποί­η­ση το­πι­κών πα­ρα­γό­ντων, το­πι­κι­στι­κών αι­τη­μά­των, αλλά και τη στρε­βλή πο­λι­τι­κή άποψη για την ανά­πτυ­ξη της πε­ρι­φέ­ρειας, διά της ανε­γέρ­σε­ως δη­μο­σί­ων υπη­ρε­σιών, βρί­θει πε­ρι­πτώ­σε­ων όπου η ύπαρ­ξη των δι­κα­στη­ρί­ων δεν εξυ­πη­ρε­τεί πραγ­μα­τι­κές ανά­γκες.

Την κα­τά­στα­ση του κα­τα­κερ­μα­τι­σμού που δυ­σκο­λεύ­ει τη γρή­γο­ρη και σύγ­χρο­νη απο­νο­μή της δι­καιο­σύ­νης, έχει πε­ρι­γρά­ψει με χα­ρα­κτη­ρι­στι­κό τρόπο ο πρώην πρό­ε­δρος του Αρεί­ου Πάγου και νυν πρό­ε­δρος του Εθνι­κού Ρα­διο­τη­λε­ο­πτι­κού Συμ­βου­λί­ου Αθ. Κου­τρο­μά­νος, ο οποί­ος μι­λώ­ντας σε δη­μό­σια εκ­δή­λω­ση προ έτους δι­η­γή­θη­κε το εξής πε­ρι­στα­τι­κό: Οταν δι­κα­στι­κός ρώ­τη­σε κυ­βερ­νη­τι­κό πα­ρά­γο­ντα που επι­σκέ­φθη­κε επαρ­χια­κή πόλη, τι χρειά­ζο­νται τρία ει­ρη­νο­δι­κεία στην πε­ριο­χή, αφού έχουν μη­δε­νι­κό έργο, πήρε την απά­ντη­ση από τον πα­ρι­στά­με­νο δή­μαρ­χο. «Α, μην ανοί­γε­τε τέ­τοιο θέμα. Μας τα έκανε “δώρο” υπουρ­γός πριν από 25 χρό­νια»!

Και ενώ στη χώρα μας κάθε πόλη έχει και πρω­το­δι­κείο, με απο­τέ­λε­σμα μια ανα­πο­τε­λε­σμα­τι­κή και ακρι­βή δι­καιο­σύ­νη που δεν πα­ρά­γει ου­σια­στι­κά, οι συ­γκρί­σεις με τις ευ­ρω­παϊ­κές χώρες απο­γοη­τεύ­ουν. Χώρες με ανά­λο­γο με τον δικό μας πλη­θυ­σμό, ή και με­γα­λύ­τε­ρο, και με αντί­στοι­χες γε­ω­γρα­φι­κές δυ­σκο­λί­ες (ορει­νές κ.λπ.) δια­θέ­τουν δυ­σα­νά­λο­γα μικρό αριθ­μό πρω­το­δι­κεί­ων. Οπως ανα­φέ­ρει σε εμπε­ρι­στα­τω­μέ­νη με­λέ­τη ο επί­τι­μος πρό­ε­δρος του ΣτΕ Χρή­στος Γε­ρα­ρής, Αυ­στρία, Σου­η­δία και Πορ­το­γα­λία έχουν από εννέα έως δώ­δε­κα πρω­το­δι­κεία αντί­στοι­χα σε όλη την επι­κρά­τειά τους (εμείς 30). Αλλά και η Γαλ­λία με 60 εκατ. πλη­θυ­σμό έχει 42 πρω­το­δι­κεία, η Ιτα­λία 29 και η Γερ­μα­νία μόνον 52.

Ετσι, ο επί­τι­μος πρό­ε­δρος του ΣτΕ Χρή­στος Γε­ρα­ρής εκ­πό­νη­σε σχέ­διο για ρι­ζι­κή με­ταρ­ρύθ­μι­ση στα δι­κα­στή­ρια όλης της χώρας. Προ­τεί­νει, λοι­πόν, τα 30 πρω­το­δι­κεία να γί­νουν 10 κε­ντρι­κά και 20 πε­ρι­φε­ρεια­κά, όπου τα κε­ντρι­κά θα λει­τουρ­γούν ου­σια­στι­κά ως πυ­λώ­νες για την ορ­γά­νω­ση των δι­κα­στι­κών υπη­ρε­σιών σε μια πε­ρι­φέ­ρεια. Εκεί θα είναι όλοι οι δι­κα­στές και από εκεί θα πη­γαί­νουν στα «γύρω γύρω» δι­κα­στή­ρια προς επί­λυ­ση των δια­φο­ρών που προ­κύ­πτουν. Με το σχέ­διο αυτό δι­κα­στή­ρια δεν κλεί­νουν, αλλά στα­μα­τά ο κα­τα­κερ­μα­τι­σμός τους και η ανα­πο­τε­λε­σμα­τι­κό­τη­τά τους. Για τις ρι­ζι­κές αλ­λα­γές του δι­κα­στι­κού συ­στή­μα­τος ο κ. Μιχ. Πι­κρα­μέ­νος πα­ρου­σιά­ζει στις 30 του μήνα εμπε­ρι­στα­τω­μέ­νη με­λέ­τη από τη Νο­μι­κή Βι­βλιο­θή­κη.

Ποιο θα είναι το νέο μο­ντέ­λο λει­τουρ­γί­ας

Ο εν ενερ­γεία σύμ­βου­λος του ΣτΕ Μι­χά­λης Πι­κρα­μέ­νος το­νί­ζει σχε­τι­κά στην «Κ»: «Η με­ταρ­ρύθ­μι­ση του δι­κα­στι­κού συ­στή­μα­τος, όπως και του ελ­λη­νι­κού κρά­τους γε­νι­κά, τί­θε­ται επι­τα­κτι­κά στην εποχή της κρί­σης, στην πραγ­μα­τι­κό­τη­τα όμως ήταν μια ανά­γκη που πρό­βαλ­λε διαρ­κώς τις τε­λευ­ταί­ες δε­κα­ε­τί­ες, χωρίς όμως να βρί­σκει αντα­πό­κρι­ση. Πυ­λώ­νες ανα­διορ­γά­νω­σης της διοι­κη­τι­κής δι­καιο­σύ­νης είναι, κατά την ευ­ρω­παϊ­κή εμπει­ρία, η ανα­διάρ­θρω­ση της χω­ρο­τα­ξί­ας των δι­κα­στη­ρί­ων και οι νέες μέ­θο­δοι δια­χεί­ρι­σης των υπο­θέ­σε­ων τόσο από τις διοι­κή­σεις των δι­κα­στη­ρί­ων όσο και από τους δι­κα­στές. Το σύγ­χρο­νο μο­ντέ­λο στη­ρί­ζε­ται στη δη­μιουρ­γία λι­γό­τε­ρων, με­σαί­ου με­γέ­θους δι­κα­στη­ρί­ων όπου υπη­ρε­τούν του­λά­χι­στον 20-30 δι­κα­στές και εξει­δι­κευ­μέ­νο υπαλ­λη­λι­κό προ­σω­πι­κό, με δί­κτυο τε­χνο­λο­γι­κών υπο­δο­μών που επι­τρέ­πει την, με ηλε­κτρο­νι­κό τρόπο, ει­σα­γω­γή και δια­χεί­ρι­ση των υπο­θέ­σε­ων καθώς και τη διε­ξα­γω­γή των δικών με τη­λε­συ­νε­δρί­α­ση. Ετσι, μειώ­νε­ται η χρήση του χαρ­τιού και δεν απαι­τεί­ται η φυ­σι­κή πα­ρου­σία των δι­κη­γό­ρων και δια­δί­κων, ενώ ενι­σχύ­ε­ται η αρχή της εγ­γύ­τη­τας καθώς και κά­τοι­κοι απο­μα­κρυ­σμέ­νων πε­ριο­χών έχουν πρό­σβα­ση και πα­ρου­σία με ηλε­κτρο­νι­κά μέσα στα δι­κα­στή­ρια».

Κα­θη­με­ρι­νή