Σε τουρκικά χέρια ο τουρισμός του ανατολικού Αιγαίου, ασφυξία για τα νησιά μας

Οι Ελληνες πλοιο­κτή­τες της Χίου, Μυτι­λή­νης, Σάμου, Κω και Ρόδου είτε απέ­συ­ραν τα πλοία τους είτε έγιναν ταξι­διω­τι­κοί πρά­κτο­ρες των Τούρκων πλοιο­κτη­τών έναντι προ­μή­θειας για να επι­βιώ­σουν

Οικο­νο­μική ασφυξία απειλεί τα απο­μα­κρυ­σμένα από την ηπει­ρω­τική Ελλάδα, νησιά του Αιγαίου. Οι αστο­χίες στο ακτο­πλοϊκό δίκτυο του ταλα­νί­ζουν εδώ και χρόνια τους νησιώ­τες, σε συν­δυα­σμό με τα οικο­νο­μικά προ­βλή­ματα που αντι­με­τω­πί­ζουν οι ακτο­πλοϊ­κές επι­χει­ρή­σεις, συνε­χί­ζουν να δημιουρ­γούν πολ­λα­πλά προ­βλή­ματα στις νησιω­τι­κές κοι­νω­νίες που φθάνουν στο όριο της οικο­νο­μι­κής κατα­στρο­φής.

Στο ανα­το­λικό Αιγαίο η Τουρκία έχει ανα­λά­βει τα ηνία και τον ρόλο του θαλάσ­σιου μετα­φο­ρέα ελέγ­χο­ντας πλέον την του­ρι­στική ροή προς και από τα ελλη­νικά νησιά και κατά συνέ­πεια επη­ρε­ά­ζο­ντας κατά το δοκούν την επι­χει­ρη­μα­τική τους επι­βί­ωση.

Οι Ελληνες πλοιο­κτή­τες της Χίου, Μυτι­λή­νης, Σάμου, Κω και Ρόδου είτε απέ­συ­ραν τα πλοία τους είτε έγιναν ταξι­διω­τι­κοί πρά­κτο­ρες των Τούρκων πλοιο­κτη­τών έναντι προ­μή­θειας για να επι­βιώ­σουν. Πολλά τουρ­κικά επι­βα­τηγά πλοία έχουν απο­συρ­θεί από τις εσω­τε­ρι­κές γραμμές του Βοσπό­ρου και κυριαρ­χούν στο ανα­το­λικό Αιγαίο. Όπως επι­ση­μαί­νουν οι ακτο­πλόοι «το παι­χνίδι για τα ελλη­νό­κτητα πλοία των νησιών του Αιγαίου έχει χαθεί ορι­στικά».

Οι Τούρκοι δια­χει­ρι­στές

Η τουρ­κική κυβέρ­νηση, επι­πλέον, δίνει σε ιδιώτες τα λιμάνια που βρί­σκο­νται απέ­να­ντι από τα ελλη­νικά νησιά και οι δια­χει­ρι­στές τους γίνο­νται και πλοιο­κτή­τες καθο­ρί­ζο­ντας τις τιμές και κάνο­ντας παι­χνίδι μόνοι τους.

Σύμφωνα με τα στοι­χεία μόνο στο δρο­μο­λό­γιο Μαρμαρίδα-Ρόδος δια­κι­νού­νται 220.000 επι­βά­τες και τα έσοδα του Τούρκου δια­χει­ρι­στή του λιμα­νιού υπο­λο­γί­ζο­νται στα 3,5 εκα­τομ­μύ­ρια ευρώ.

Στελέχη της ακτο­πλο­ΐας επε­σή­μα­ναν στο «Πρώτο Θέμα»: «Ο κίν­δυ­νος και οι συνέ­πειες της κρίσης στην ακτο­πλοΐα είναι γεγονός αδιαμ­φι­σβή­τητο και η ανάγκη λήψεως άμεσων μέτρων εδώ και τώρα είναι απα­ραί­τητη όσο ποτέ άλλοτε. Ήδη ηχούν στα αυτιά όλων των παρα­γό­ντων της Ακτο­πλο­ΐας σει­ρή­νες για ξένα funds που ενδια­φέ­ρο­νται να ενι­σχύ­σουν κεφα­λαιακά τις εται­ρείες ούτως ώστε να αυξηθεί η ταμειακή τους ρευ­στό­τητα έναντι δυσβά­στα­κτων ανταλ­λαγ­μά­των που αν προ­χω­ρή­σουν θα οδη­γή­σουν μαθη­μα­τικά τον κλάδο σε αφελ­λη­νι­σμό».

Οι ίδιοι προ­σέ­θε­σαν χαρα­κτη­ρι­στικά: «Οι πλη­ρο­φο­ρίες ανα­φέ­ρουν ότι οι γεί­το­νές μας πολυ­ε­κα­τομ­μυ­ριού­χοι Τούρκοι είναι μεταξύ των πρώτων που επι­διώ­κουν να πατή­σουν πόδι και να κυριαρ­χή­σουν στο Αιγαίο και στις άλλες ελλη­νι­κές θάλασ­σες απο­κτώ­ντας τον πλήρη έλεγχο της Ακτο­πλο­ΐας μας. Ήδη στο ανα­το­λικό Αιγαίο στις μετα­φο­ρές μεταξύ ελλη­νι­κών νησιών και τουρ­κι­κών παρα­λίων κυριαρ­χούν. Έχουν βάλει πόδι στο Αιγαίο».

Κύκλοι της ναυ­τι­λίας τονί­ζουν ότι «είναι πολύ κοντά ο χρόνος που τις ελλη­νι­κές ακτο­πλοϊ­κές συγκοι­νω­νίες θα ανα­λά­βουν άλλοι κοι­νο­τι­κοί και μη πλοιο­κτή­τες, ίσως και Τούρκοι, με τους δικούς τους όμως όρους και προ­ϋ­πο­θέ­σεις. Όροι όμως που θα φέρουν σε δυσμενή θέση όχι μόνο τους Έλληνες πλοιο­κτή­τες αλλά και όλους τους Έλληνες νησιώ­τες».

Οι άγονες γραμμές

Την ίδια ώρα στην Ελλάδα, οι υπερ­χρε­ω­μέ­νες ακτο­πλοϊ­κές επι­χει­ρή­σεις προ­σπα­θούν να δια­σω­θούν. Τα πλοία του ελλη­νι­κού ακτο­πλοϊ­κού στόλου έχουν μειωθεί από 125 που ήταν το 2001 σε 57 το 2015. Παράλ­ληλα οι απο­ζη­μιώ­σεις για τις άγονες γραμμές που δίνει το κράτος έχουν μειωθεί με απο­τέ­λε­σμα να απο­μο­νώ­νο­νται ολοένα και περισ­σό­τερο οι νησιω­τι­κοί ακρίτες.

Πιο συγκε­κρι­μένα, το 2009 δόθηκαν για την κάλυψη των άγονων γραμμών 130 εκα­τομ­μύ­ρια ευρώ, το 2010 το ποσό μειώ­θηκε στα 110 εκα­τομ­μύ­ρια , το 2013 στα 84.750.000 και το 2015 υπο­λο­γί­ζε­ται το ποσό να φθάσει στα 75 εκα­τομ­μύ­ρια. Σύμφωνα με πλη­ρο­φο­ρίες το κράτος έχει να πλη­ρώ­σει από την αρχή του χρόνου τις εται­ρείες που εκτε­λούν δρο­μο­λό­για δημο­σίου συμ­φέ­ρο­ντος επι­δει­νώ­νο­ντας το οικο­νο­μικό τους πρό­βλημα.

Η ολοένα μειού­μενη αποζημίωση- επι­δό­τηση των μη εμπο­ρι­κών ακτο­πλοϊ­κών συν­δέ­σεων έχει ως απο­τέ­λε­σμα τη μείωση των δρο­μο­λο­γίων σε βάθος χρόνου με δυσμε­νείς επι­πτώ­σεις τόσο για τις ανάγκες του μόνιμου νησιω­τι­κού πλη­θυ­σμού, όσο και του αυξα­νό­με­νου του­ρι­στι­κού ρεύ­μα­τος προς τα ελλη­νικά νησιά.

Τα λάθη και τα προ­βλή­ματα

«Η εξυ­πη­ρέ­τηση των μικρών νησιών βάσει του «οικο­νο­μι­κό­τε­ρου τρόπου» που εφαρ­μό­ζε­ται σήμερα, και ο οποίος βασί­ζε­ται στα συνεχώς μειού­μενα και ανε­παρκή κεφά­λαια που δια­τί­θε­νται από το κράτος, είναι λαν­θα­σμέ­νος.

Το επίπεδο των υπη­ρε­σιών δεν καθο­ρί­ζε­ται από τις συγκοι­νω­νια­κές ανάγκες αλλά από τα δια­θέ­σιμα κεφά­λαια και αυτός βέβαια είναι ο λόγος πολλών προ­βλη­μά­των και παρα­πό­νων των νησιω­τών μας» επι­ση­μαί­νει ο πρό­ε­δρος του Συν­δέ­σμου Επι­χει­ρή­σεων Επι­βα­τη­γού Ναυ­τι­λίας, Μιχάλης Σακέλ­λης προ­σθέ­το­ντας: «Επίσης, είναι σημα­ντικό να υπεν­θυ­μί­σουμε ότι τα προ­βλή­ματα που παρου­σιά­στη­καν στην εξυ­πη­ρέ­τηση κάποιων νησιών και κυρίως στο Β. Αιγαίο οφεί­λο­νται απο­κλει­στικά στη λαν­θα­σμένη εκ των υστέρων νομο­θε­τική αλλαγή των σωστών δια­δι­κα­σιών, που αρχικά είχαν θεσμο­θε­τη­θεί για την παροχή κινή­τρων για τη δρο­μο­λό­γηση σύγ­χρο­νων, νέας τεχνο­λο­γίας και μικρής ηλικίας πλοίων με πολυ­ε­τείς συμ­βά­σεις δημό­σιας υπη­ρε­σίας. Η προς το χείρον αλλαγή της νομο­θε­σίας είχε ως απο­τέ­λε­σμα την υπο­βάθ­μιση των υπη­ρε­σιών με δρο­μο­λο­γή­σεις πλοίων 40 ετών και απο­κλει­σμό νέων και σύγ­χρο­νων πλοίων».

Ο κ. Σακέλ­λης, ανα­φε­ρό­με­νος στις κινή­σεις που πρέπει να γίνουν, επι­ση­μαί­νει: «Σήμερα εξα­κο­λου­θούμε να υπο­στη­ρί­ζουμε τις πολυ­ε­τείς συμ­βά­σεις με ποιο­τικά κρι­τή­ρια, οι οποίες δίνουν λύσεις διαρ­κείας στην εξυ­πη­ρέ­τηση των μικρών νησιών μας, όπως εξάλλου απο­δει­κνύ­ε­ται από τα απο­τε­λέ­σματα και την εξαι­ρε­τική εξυ­πη­ρέ­τηση των μικρών νησιών μας στις Κυκλά­δες, δηλαδή σε γραμμές που δρο­μο­λο­γή­θη­καν πλοία με τις παρα­πάνω προ­ϋ­πο­θέ­σεις. Για την ανα­διορ­γά­νωση των δρο­μο­λο­γίων δημό­σιας υπη­ρε­σίας πρέπει να γίνουν πολύ σοβαρές μελέτες γραμμή προς γραμμή και να προ­χω­ρή­σουμε σε τακτι­κές συν­δέ­σεις των μικρών νησιών και με αντα­πο­κρί­σεις όπου είναι δυνατόν και όπου χρειά­ζο­νται.

Λόγω παντε­λούς έλλει­ψης λιμε­νι­κών χερ­σαίων υπο­δο­μών, οι αντα­πο­κρί­σεις πρέπει να είναι άμεσες ή μικρής διάρ­κειας και τα πλοία ιδίων προ­σό­ντων σε ότι αφορά στις και­ρι­κές συν­θή­κες, ώστε να μη δημιουρ­γού­νται εμπόδια σε περι­πτώ­σεις απα­γό­ρευ­σης απόπλου.

Άποψη μας είναι ότι πρέπει να εφαρ­μο­στεί ανά περί­πτωση δια­φο­ρε­τι­κός τρόπος σύν­δε­σης γιατί άλλες φορές είναι απα­ραί­τη­τες οι αντα­πο­κρί­σεις και άλλες οι απευ­θείας συν­δέ­σεις. Μια τέτοια μελέτη και οργά­νωση των δρο­μο­λο­γίων προς τα μικρά νησιά μας θα ανα­βαθ­μί­σει σημα­ντικά τις υπη­ρε­σίες και θα αυξήσει τη συχνό­τητα των δρο­μο­λο­γίων. Είναι όμως μεγάλο λάθος να πιστεύ­ουμε ότι θα μειώσει τη κρατική δαπάνη, η οποία αντί­θετα είναι βέβαιο ότι θα αυξηθεί».

Τα απο­μο­νω­μένα νησιά

Προ­βλή­ματα ακτο­πλοι­κής σύν­δε­σης αντι­με­τω­πί­ζουν αρκετά νησιά. Ειδικά αυτή την περίοδο η Τήλος, κατα­στρέ­φε­ται οικο­νο­μικά αφού μεγάλα διεθνή του­ρι­στικά γραφεία ακυ­ρώ­νουν κάθε ημέρα τις κρα­τή­σεις. Το νησί που έχει δύο φορές την εβδο­μάδα σύνδεση με Πειραιά, εξυ­πη­ρε­τείτο από πλοίο που έκανε το τοπικό δρο­μο­λό­γιο με τη Ρόδο. Το πλοίο δια­χει­ρι­ζό­ταν εται­ρεία στην οποία μεγα­λο­μέ­το­χος είναι ο Δήμος Τήλου.

Όμως η σύμβαση με το Δημόσιο έληξε και έπρεπε να το αντι­κα­τα­στή­σουν με νεότερο πλοίο ηλικίας έως 10 ετών. Το υπάρχον που είναι 25 ετών βγήκε προς πώληση από το περα­σμένο Σεπτέμ­βριο χωρίς άμεσο απο­τέ­λε­σμα. Στο χρονικό αυτό σημείο αρχί­ζουν τα προ­βλή­ματα με τη γρα­φειο­κρα­τία του Υπουρ­γείου Ναυ­τι­λίας όπως επι­ση­μαί­νει χαρα­κτη­ρι­στικά η δήμαρ­χος Μαρία Καμμά-Αλιφέρη μιλώ­ντας στο «Πρώτο Θέμα»:

«Μετά από αγώνα ζητή­σαμε από τον υπουργό Θ.Δρίτσα να μας δοθεί μία παρά­ταση ώστε να μην χαθεί η καλο­και­ρινή περί­ο­δος που είναι ζωτικής σημα­σίας για την οικο­νο­μική ζωή του νησιού και να δρο­μο­λο­γή­σουμε πλοίο που θα δια­χει­ρί­ζε­ται άλλη εται­ρεία από αυτή που είναι μεγα­λο­μέ­το­χος ο Δήμος αφού δεν έχουμε προ­λά­βει να το αντι­κα­τα­στή­σουμε. Τελικά μας δόθηκε η παράταση-εξαίρεση όμως μόνο για έναν μήνα, έως τα τέλη Ιουνίου, αλλά με την προ­ϋ­πό­θεση ότι την πρα­κτό­ρευση θα κάνει ο Δήμος.

Όμως αυτό δεν γίνεται. Δεν μπορεί άλλος να φαί­νε­ται ότι έχει το πλοίο και άλλος να το δια­χει­ρί­ζε­ται ο Δήμος. Δεν μπορούν οι δημο­τι­κοί υπάλ­λη­λοι να μπαί­νουν μέσα στο πλοίο και να κόβουν εισι­τή­ρια. Από τις υπη­ρε­σίες του υπουρ­γείου μας είπαν ότι το προ­βλέ­πει η νομο­θε­σία. Όμως αυτό δεν είναι πουθενά γραμ­μένο. Τους το είπα και δεν πήρα απά­ντηση».

Η δήμαρ­χος Τήλου κρούει τον κώδωνα του κιν­δύ­νου για το πρό­βλημα λέγο­ντας: «Το απο­τέ­λε­σμα είναι η Τήλος να κιν­δυ­νεύει με οικο­νο­μική κατα­στροφή αφού λόγω έλλει­ψης συχνών δρο­μο­λο­γίων με τον Πειραιά οι του­ρί­στες εξυ­πη­ρε­τού­νταν με το τοπικό δρο­μο­λό­γιο μέσω Ρόδου από το 1999. Δεν ξέρω τι να πω. Σα να θέλουν να χαντα­κώ­σουν το νησί. Μας κατα­δι­κά­ζουν σε οικο­νο­μικό θάνατο. Τα μεγάλα διεθνή ταξι­διω­τικά πρα­κτο­ρεία κάνουν συνεχώς ακυ­ρώ­σεις. Είμαστε σε απελ­πι­στική κατά­σταση».

Τα Δωδε­κά­νησα

Τα απο­μα­κρυ­σμένα νησιά των Δωδε­κα­νή­σων είναι αυτά που αντι­με­τω­πί­ζουν το μεγα­λύ­τερο πρό­βλημα σύμφωνα με στελέχη της ακτο­πλοίας.

Οι Λειψοί έχουν ένα δρο­μο­λό­για από Πειραιά, η Νίσυρος και η Τήλος δύο δρο­μο­λό­για όπως και η Σύμη. Επίσης, το Καστε­λό­ριζο έχει σύνεση με την ηπει­ρω­τική χώρα δύο φορές την εβδο­μάδα.

Ακόμα μεγα­λύ­τερο πρό­βλημα έχουν η Κάσος και η Κάρ­πα­θος δύο νησιά με 7.000 κατοί­κους. Εξυ­πη­ρε­τού­νται από Πειραιά με δύο δρο­μο­λό­για την εβδο­μάδα όμως το μεγάλο θέμα προ­κύ­πτει από το γεγονός ότι δεν έχουν συν­δέ­σεις με άλλα νησιά. Δεν μπορούν να εξυ­πη­ρε­τη­θούν ούτε μέσο της Ρόδου ούτε μέσω του Ηρα­κλείου της Κρήτης όπως συμ­βαί­νει με άλλα νησιά.

Πρό­βλημα στην ακτο­πλοϊκή σύνδεση του Αγ. Ευστρά­τιου με την ηπει­ρω­τική χώρα προ­κά­λεσε η απόφαση του Συμ­βου­λίου Ακτο­πλοϊ­κών Συγκοι­νω­νιών να κηρύξει έκπτωτη τη ναυ­τι­λιακή εται­ρεία C-Link η οποία έχει απλή­ρω­τους τους ναυ­τι­κούς της που έχουν προ­χω­ρή­σει σε επί­σχεση εργα­σί­αςς. Η εται­ρεία είχε σύμβαση γα την εξυ­πη­ρέ­τηση της γραμμής Λαύριο-Άγιος Ευστράτιος-Λήμνος.

Όμως μέχρι να κριθεί έκπτωτη και πάλι δεν εκτε­λούσε όλα τα προ­βλε­πό­μενα δρο­μο­λό­για λόγω οικο­νο­μι­κής δυσχέ­ρειας. Αυτό έχει ως απο­τέ­λε­σμα η οικο­νο­μική ζημιά που έχει υποστεί ειδικά ο Άγιος Ευστρά­τιος, εδώ και δύο μήνες, να είναι μεγάλη και ενδε­χό­μενη παρά­ταση της σημε­ρι­νής κατά­στα­σης κατά τη διάρ­κεια του καλο­και­ριού θα κατα­δι­κά­σει το νησί σε οικο­νο­μικό μαρασμό.

Μείωση μετα­φο­ρι­κού έργου

Σύμφωνα με τα στοι­χεία του Συν­δέ­σμου Επι­χει­ρή­σεων Επι­βα­τη­γού Ναυ­τι­λίας η απώλεια του μετα­φο­ρι­κού έργου την περίοδο 2009-2013 έφτασε τους 11.8 εκα­τομ­μύ­ρια επι­βά­τες. Η κίνηση στα­θε­ρο­ποι­ή­θηκε το 2013 και παρου­σί­ασε μικρή αύξηση το 2014 περίπου 5%, η οποία οφεί­λε­ται κυρίως στην αύξηση της κίνησης στις Κυκλά­δες.

Αρνη­τικά απο­τε­λέ­σματα κατα­γρά­φη­καν και στις γραμμές της Αδρια­τι­κής όπου την περίοδο 2009-2014 χάθηκε μετα­φο­ρικό έργο 2,2 εκ. επι­βα­τών 450 χιλ. Ι.Χ και 41 χιλ. φορ­τη­γών.

protothema.gr