Ποιες αλλαγές φέρνει το νομοσχέδιο για την Παιδεία

Σε τρεις άξονες κινεί­ται το νομο­σχέ­διο για την δευ­τε­ρο­βάθ­μια εκπαί­δευση που κατα­τί­θε­ται αύριο, Πέμπτη, στη Βουλή από τον ανα­πλη­ρωτή υπουργό Παι­δείας Τάσο Κουράκη με τη δια­δι­κα­σία του κατε­πεί­γο­ντος. Το νομο­σχέ­διο πρό­κει­ται να συζη­τη­θεί στη Μόνιμη Επι­τροπή Μορ­φω­τι­κών Υπο­θέ­σεων την προσεχή Δευτέρα και Τρίτη 4 και 5 Μαΐου, ενώ ανα­μέ­νε­ται να έχει ψηφι­στεί έως την Παρα­σκευή 8 Μαΐου.

Ο ένας βασικός άξονας αφορά στο μετα­βα­τικό σύστημα των πανελ­λη­νίων εξε­τά­σεων, όπου εισά­γε­ται το «μάθημα – μπα­λα­ντέρ». Ο δεύ­τε­ρος άξονας αφορά στον χαρα­κτήρα και τις δια­δι­κα­σίες εισα­γω­γής στα Πρότυπα και Πει­ρα­μα­τικά σχολεία, τα οποία δια­χω­ρί­ζο­νται μεταξύ τους και ο τρίτος στην επιλογή των διευ­θυ­ντών των σχο­λι­κών μονάδων, όπου εισά­γε­ται για πρώτη φορά ως κρι­τή­ριο επι­λο­γής η γνώμη του συλ­λό­γου των διδα­σκό­ντων μέσω μυστι­κής ψηφο­φο­ρίας.

Ως προς το εξε­τα­στικό σύστημα, ο βασικός στόχος είναι να δοθεί στους υπο­ψη­φί­ους η δυνα­τό­τητα εισα­γω­γής σε σχολές από δύο δια­φο­ρε­τικά πεδία. Με αυτόν τον τρόπο ανοίγει η βεντά­λια των επι­λο­γών για τους υπο­ψή­φιους της τρι­το­βάθ­μιας εκπαί­δευ­σης.

Για να απο­κτή­σουν πρό­σβαση, ωστόσο, και σε δεύτερο επι­στη­μο­νικό πεδίο, οι υπο­ψή­φιοι θα πρέπει να δώσουν εξε­τά­σεις σε πέντε αντί για τέσσερα μαθή­ματα. Αντί­θετα, η επιλογή των τεσ­σά­ρων μαθη­μά­των περιο­ρί­ζει τον υπο­ψή­φιο σε ένα επι­στη­μο­νικό πεδίο. Αυτά τα τελευ­ταία είναι πέντε και συγκε­κρι­μένα: 1. Ανθρω­πι­στι­κές, Νομικές και Κοι­νω­νι­κές Επι­στή­μες 2. Θετικές Επι­στή­μες 3. Επι­στή­μες Υγείας 4. Επι­στή­μες της Εκπαί­δευ­σης 5. Επι­στή­μες Οικο­νο­μίας και Πλη­ρο­φο­ρική.

Το λεγό­μενο «μάθημα – μπα­λα­ντέρ» διευ­ρύ­νει την γκάμα των επι­λο­γών για τους υπο­ψή­φιους σε 60 έως 140 σχολές. Σύμφωνα με όσα έχουν εξαγ­γελ­θεί, τα μαθή­ματα μπα­λα­ντέρ είναι η Βιο­λο­γία, τα Μαθη­μα­τικά, οι Αρχές Οικο­νο­μι­κής Θεωρίας, η Ιστορία.

Ένας υπο­ψή­φιος, για παρά­δειγμα, μπορεί να δώσει εξε­τά­σεις στα μαθή­ματα του επι­στη­μο­νι­κού πεδίου των Θετικών Επι­στη­μών (Γλώσσα, Φυσική, Μαθη­μα­τικά, Χημεία), για να πετύχει την εισα­γωγή του σε κάποια Πολυ­τε­χνική Σχολή και επι­πλέον να εξε­τα­στεί στη Βιο­λο­γία εφόσον επι­θυ­μεί να δοκι­μά­σει την τύχη του και στις ιατρι­κές σχολές.

Το νέο σύστημα θα ισχύσει από το επόμενο ακα­δη­μαϊκό έτος, δηλαδή από τις πανελ­λή­νιες εξε­τά­σεις του 2016, ενώ δια­κη­ρυγ­μένη πρόθεση του υπουρ­γείου είναι να ακο­λου­θή­σει ευρύς διά­λο­γος σε βάθος χρόνου ώστε να ισχύσει ένα νέο σύστημα από το 2018.

Η αλλαγή του τρόπου εισα­γω­γής στα Πρότυπα και Πει­ρα­μα­τικά σχολεία ήταν μία από τις πρώτες δια­κη­ρύ­ξεις της νέας ηγεσίας του υπουρ­γείου Παι­δείας. Η φράση, μάλιστα, του υπουρ­γού Παι­δείας Αρι­στείδη Μπαλτά στις προ­γραμ­μα­τι­κές δηλώ­σεις της κυβέρ­νη­σης ότι η «αρι­στεία είναι ρετσι­νιά» είχε προ­κα­λέ­σει αντι­δρά­σεις.

Όπως είχε εξη­γή­σει ο υπουρ­γός σε συνέ­ντευξη Τύπου, που είχε παρα­χω­ρή­σει λίγες ημέρες αργό­τερα, ο στόχος του δια­χω­ρι­σμού των Προ­τύ­πων από τα Πει­ρα­μα­τικά σχολεία και η επα­να­φορά της κλή­ρω­σης ως τρόπου εισα­γω­γής αντί των εξε­τά­σεων δεν είναι η υπο­νό­μευση της αρι­στείας, αλλά η απο­τροπή της δημιουρ­γίας μιας μαθη­τι­κής ελίτ που θα λαμ­βά­νει προ­νο­μιακή εκπαί­δευση σε σχέση με τους μαθητές των υπό­λοι­πων σχο­λείων.

Κάτω από αυτό το πρίσμα, τα περίπου 60 Πει­ρα­μα­τικά και Πρότυπα σχολεία δια­χω­ρί­ζο­νται μεταξύ τους, με τα πρώτα να επα­νέρ­χο­νται στον ρόλο των «δοκι­μα­στη­ρίων» σε ό,τι αφορά νέα βιβλία διδα­σκα­λίας και αλλαγές στο ανα­λυ­τικό πρό­γραμμα. Οι μαθητές στα Πει­ρα­μα­τικά θα εισά­γο­νται με κλήρωση, ώστε το δείγμα των μαθητών να είναι αντι­προ­σω­πευ­τικό αφού θα καλύ­πτει όλο τα φάσμα των μαθη­τι­κών επι­δό­σεων.

Τα Πρότυπα σχολεία δια­τη­ρούν τον τίτλο τους και τον χαρα­κτήρα τους για ιστο­ρι­κούς λόγους. Αυτά είναι η Βαρ­βά­κειος Σχολή στην Αθήνα, η Ιωα­νί­δειος Σχολή στον Πειραιά, η Ευαγ­γε­λική Σχολή Νέας Σμύρνης, το πρότυπο σχολείο των Ανα­βρύ­των και – ενδε­χο­μέ­νως – η Ζωσι­μαία Σχολή στα Ιωάν­νινα. Ως προς τον τρόπο εισα­γω­γής σε αυτά τα σχολεία (κλήρωση ή εξε­τά­σεις), θα καθο­ρι­στεί με απόφαση της Διοι­κού­σας Επι­τρο­πής Πρό­τυ­πων Πει­ρα­μα­τι­κών Σχο­λείων (ΔΕΠΠΣ) έπειτα από σχετική εισή­γηση του συλ­λό­γου διδα­σκό­ντων του σχο­λείου και -όπου υπάρχει- του συλ­λό­γου απο­φοί­των.

Σε ό,τι αφορά τέλος την επιλογή των διευ­θυ­ντών των σχο­λι­κών μονάδων, καταρ­γεί­ται η συνέ­ντευξη -που σύμφωνα με την ηγεσία του υπουρ­γείου Παι­δείας άνοιγε παρά­θυρο σε αυθαί­ρε­τες επιλογές- και εισά­γε­ται η αξιο­λό­γηση του υπο­ψη­φίου από τον σύλλογο των διδα­σκό­ντων, η γνώμη των οποίων θα προ­σμε­τρά­ται σε ποσοστό 33% στην τελική επιλογή.

Για να γίνει αυτό, πάντως, ο υπο­ψή­φιος διευ­θυ­ντής (που μπορεί να θέσει υπο­ψη­φιό­τητα σε δύο σχο­λι­κές μονάδες) θα πρέπει να λάβει το 100% των ψήφων των συνα­δέλ­φων του. Αν, για παρά­δειγμα, λάβει το 50% των ψήφων, το ποσοστό των μορίων που θα λάβει από τους συνα­δέλ­φους του μειώ­νε­ται στο μισό, δηλαδή στο 16,5%.

Από την άλλη πλευρά, ο υπο­ψή­φιος διευ­θυ­ντής πρέπει να λάβει του­λά­χι­στον το 20% των προ­τι­μή­σεων του συλ­λό­γου των διδα­σκό­ντων για να καλύψει τη θέση, ενώ τα προ­σό­ντα που απαι­τού­νται επι­πλέον είναι 10ετής εκπαι­δευ­τική και 8ετής διδα­κτική προ­ϋ­πη­ρε­σία. Η φιλο­δο­ξία του υπουρ­γείου είναι να κρί­νο­νται οι διευ­θυ­ντές των σχο­λι­κών μονάδων όχι μόνο με βάση τα τυπικά τους προ­σό­ντα, αλλά και με βάση τη γενική τους συγκρό­τηση.

ΑΠΕ-ΜΠΕ