Ο Αναπληρωτής Περιφερειάρχης Απόστολος Ασπράκης σε συνάντηση στην Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων για έργα πράσινου μετασχηματισμού στο Νότιο Αιγαίο

Η Περι­φέ­ρεια Νοτίου Αιγαίου, πρω­το­πόρα στην υλο­ποί­ηση προ­γραμ­μά­των  αει­φο­ρίας, βιω­σι­μό­τη­τας και πρά­σι­νης ανά­πτυ­ξης στα νησιά της, είναι μεταξύ των πέντε ελλη­νι­κών Περι­φε­ρειών που επε­λέ­γη­σαν από την Ευρω­παϊκή Τράπεζα Επεν­δύ­σεων, οι οποίες θα υπο­στη­ρι­χθούν για την υλο­ποί­ηση έργων  κοι­νω­νι­κού και πρά­σι­νου μετα­σχη­μα­τι­σμού, μετά τη στα­διακή κατάρ­γηση του λιγνίτη για την παρα­γωγή ενέρ­γειας.

Η ανα­κοί­νωση της παροχής συμ­βου­λευ­τι­κής υπο­στή­ρι­ξης στις πέντε Περι­φέ­ρειες της Ελλάδας για επεν­δυ­τικά προ­γράμ­ματα με στόχο την ελα­χι­στο­ποί­ηση των κοι­νω­νι­κών και οικο­νο­μι­κών επι­πτώ­σεων της απο­λι­γνι­το­ποί­η­σης  και τη μετά­βαση της χώρας προς την κλι­μα­τική ουδε­τε­ρό­τητα, καθώς  και η σχετική υπο­γραφή μνη­μο­νίου συνερ­γα­σίας,  έγινε σε συνά­ντηση με τον Αντι­πρό­ε­δρο Γιάννη Τσακίρη και στελέχη της  Ευρω­παϊ­κής Τρά­πε­ζας Επεν­δύ­σεων στα γραφεία της στην Αθήνα, στην οποία,  από την Περι­φέ­ρεια Νοτίου Αιγαίου συμ­με­τείχε ο Ανα­πλη­ρω­τής Περι­φε­ρειάρ­χης  Από­στο­λος Ασπρά­κης.

Σημειώ­νε­ται ότι η  Ελλάδα ανα­μέ­νε­ται να καταρ­γή­σει τη χρήση λιγνίτη, που παράγει περίπου το ένα τρίτο της ηλε­κτρι­κής ενέρ­γειας της χώρας, έως το 2026. Η Ευρω­παϊκή Τράπεζα Επεν­δύ­σεων, ως η «Κλι­μα­τική Τράπεζα» της ΕΕ, η οποία δια­δρα­μα­τί­ζει καθο­ρι­στικό ρόλο στη χρη­μα­το­δό­τηση και παροχή συμ­βου­λών για έργα στο πλαίσιο του Σχεδίου Βιώ­σι­μης Ευρώπης, παρέχει τεχνική βοήθεια συνο­λι­κής αξίας 2,75 εκα­τομ­μυ­ρίων ευρώ, σε πρώτη φάση, που θα προ­σφερ­θεί δωρεάν στις πέντε ελλη­νι­κές Περι­φέ­ρειες και συγκε­κρι­μένα σε Δυτική Μακε­δο­νία, Μεγα­λό­πολη (Πελο­πόν­νη­σος), Κρήτη, Βόρειο Αιγαίο και Νότιο Αιγαίο, για την υλο­ποί­ηση έργων πρά­σι­νου μετα­σχη­μα­τι­σμού.

Η παροχή της τεχνι­κής βοή­θειας θα περι­λαμ­βά­νει μεταξύ άλλων και υπο­στή­ριξη στην προ­ε­τοι­μα­σία του αιτή­μα­τος κάθε Περι­φέ­ρειας που θα υπο­βλη­θεί στην Ευρω­παϊκή Επι­τροπή μέσα σε συγκε­κρι­μέ­νες προ­θε­σμίες (11.09.2025), για την λήψη των σχε­τι­κών χρη­μα­το­δο­τή­σεων.

Ειδικά για το Νότιο Αιγαίο, στόχος είναι μετα­σχη­μα­τι­σμός της του­ρι­στι­κής οικο­νο­μίας,  προ­ω­θώ­ντας παράλ­ληλα πρω­το­βου­λίες πρά­σι­νης ανά­πτυ­ξης και στη­ρί­ζο­ντας ταυ­τό­χρονα την ανά­πτυξη επι­χει­ρη­μα­τι­κών δρα­στη­ριο­τή­των γύρω από την αλυσίδα αξίας της «καθαρής ενέρ­γειας».

Οι συμ­βου­λευ­τι­κές υπη­ρε­σίες της ΕΤΕπ   μέσω του Συμ­βου­λευ­τι­κού Κόμβου InvestEU, θα βοη­θή­σουν τις Περι­φέ­ρειες να   προ­σαρ­μο­στούν στις οικο­νο­μι­κές και κοι­νω­νι­κές πτυχές της πρά­σι­νης μετά­βα­σης και   ανα­μέ­νε­ται να συμ­βάλ­λουν στην υπο­στή­ριξη και ανά­πτυξη επεν­δυ­τι­κών προ­γραμ­μά­των που απο­σκο­πούν στην ανα­ζω­ο­γό­νηση και στην ενί­σχυση των τοπικών οικο­νο­μιών καθώς και στην ενί­σχυση των θεσμι­κών πλαι­σίων, με την απα­ραί­τητη κατάρ­τιση και ανταλ­λαγή βέλ­τι­στων πρα­κτι­κών με άλλα κράτη μέλη της ΕΕ.  Επίσης στη συμβολή στη δια­χεί­ριση των έργων και στη συμ­μόρ­φωσή τους με τα πρότυπα της ΕΕ καθώς και στην υπο­στή­ριξη των Περι­φε­ρειών για την υποβολή των αιτή­σεων επι­χο­ρή­γη­σης με κατα­λη­κτική ημε­ρο­μη­νία υπο­βο­λής την 11η Σεπτεμ­βρίου 2025, ώστε να εξα­σφα­λί­σουν τις σχε­τι­κές χρη­μα­το­δο­τή­σεις.

‘Όπως δήλωσε ο   Αντι­πρό­ε­δρος της ΕΤΕπ, κ. Γιάννης Τσα­κί­ρης,  «παρα­μέ­νουμε στα­θε­ροί στη δέσμευσή μας να υπο­στη­ρί­ξουμε την Ελλάδα στην αντι­με­τώ­πιση των σύν­θε­των προ­κλή­σεων της πρά­σι­νης μετά­βα­σης, δια­σφα­λί­ζο­ντας ότι καμία περιοχή δεν θα μείνει πίσω. Μέσω του Συμ­βου­λευ­τι­κού μας Κόμβου, παρέ­χουμε στις πέντε ελλη­νι­κές Περι­φέ­ρειες την τεχνική βοήθεια που απαι­τεί­ται για τον σχε­δια­σμό και την υλο­ποί­ηση μακρο­πρό­θε­σμων επεν­δυ­τι­κών σχεδίων που θα προ­ω­θή­σουν την κοι­νω­νική και οικο­νο­μική συνοχή, θα ενι­σχύ­σουν τα έργα ανα­νε­ώ­σι­μων πηγών ενέρ­γειας και θα δημιουρ­γή­σουν βιώ­σι­μες θέσεις εργα­σίας. Η συνερ­γα­σία αυτή είναι ένα κρίσιμο βήμα προς την άμβλυνση των κοι­νω­νι­κο­οι­κο­νο­μι­κών επι­πτώ­σεων της απο­λι­γνι­το­ποί­η­σης, ενώ παράλ­ληλα θέτει τις βάσεις για ένα κλι­μα­τικά ουδέ­τερο μέλλον».

Η συμ­φω­νία, που εντάσ­σε­ται στο πρό­γραμμα InvestEU, στη­ρί­ζε­ται στη δέσμευση της ελλη­νι­κής κυβέρ­νη­σης για κοι­νω­νική και οικο­νο­μική συνοχή, σε ευθυ­γράμ­μιση με τους στόχους της Ευρω­παϊ­κής Ένωσης. Απο­τε­λεί επίσης μέρος της Ευρω­παϊ­κής Πρά­σι­νης Συμ­φω­νίας και του Μηχα­νι­σμού Δίκαιης Μετά­βα­σης (Just Transition Mechanism – JTM), που απο­σκο­πεί στη μετα­τροπή της Ευρω­παϊ­κής Ένωσης στην πρώτη κλι­μα­τικά ουδέ­τερη περιοχή παγκο­σμίως έως το 2050, μέσω κινη­το­ποί­η­σης επεν­δύ­σεων ύψους 100 δισ. ευρώ σε περιο­χές που πλήτ­το­νται περισ­σό­τερο, από τη μετά­βαση σε οικο­νο­μίες χαμηλών εκπο­μπών άνθρακα.

Ο ρόλος της ΕΤΕπ στη στήριξη μιας κλι­μα­τικά ουδέ­τε­ρης Ευρώπης

Ως η «Κλι­μα­τική Τράπεζα» της ΕΕ, η Ευρω­παϊκή Τράπεζα Επεν­δύ­σεων (ΕΤΕπ) δια­δρα­μα­τί­ζει καθο­ρι­στικό ρόλο στη χρη­μα­το­δό­τηση και παροχή συμ­βου­λών για έργα στο πλαίσιο του Σχεδίου Βιώ­σι­μης Ευρώπης (Sustainable Europe Investment Plan – SEIP). Στόχος του SEIP είναι η κινη­το­ποί­ηση επεν­δύ­σεων ύψους 1 τρι­σε­κα­τομ­μυ­ρίου ευρώ έως το 2030, με τον Μηχα­νι­σμό Δίκαιης Μετά­βα­σης (Just Transition Mechanism – JTM) να απο­τε­λεί τον ακρο­γω­νιαίο λίθο για τη δια­σφά­λιση μιας δίκαιης και χωρίς απο­κλει­σμούς μετά­βα­σης σε ολό­κληρη την Ευρώπη. Η ΕΤΕπ έχει ήδη υπο­στη­ρί­ξει την απο­κα­τά­σταση πρώην περιο­χών εξό­ρυ­ξης λιγνίτη και άνθρακα, σε χώρες όπως είναι η Γερ­μα­νία, η Πολωνία και η Τσεχία.

Σχετικά με τον Συμ­βου­λευ­τικό Κόμβο InvestEU

Το πρό­γραμμα InvestEU παρέχει στην Ευρω­παϊκή Ένωση την απα­ραί­τητη μακρο­πρό­θε­σμη χρη­μα­το­δό­τηση, αξιο­ποιώ­ντας σημα­ντι­κούς ιδιω­τι­κούς και δημό­σιους πόρους για τη στήριξη της βιώ­σι­μης ανά­καμ­ψης. Ενο­ποιεί κάτω από μία ενιαία δομή πληθώρα χρη­μα­το­δο­τι­κών μέσων της ΕΕ που είναι δια­θέ­σιμα για τη στήριξη επεν­δύ­σεων στην Ευρω­παϊκή Ένωση, καθι­στώ­ντας τη χρη­μα­το­δό­τηση για επεν­δυ­τικά έργα στην Ευρώπη απλού­στερη, απο­τε­λε­σμα­τι­κό­τερη και πιο ευέ­λι­κτη. Το πρό­γραμμα απο­τε­λεί­ται από τρία μέρη: το Ταμείο InvestEU, τον Συμ­βου­λευ­τικό Κόμβο InvestEU και την Πύλη InvestEU. Μέσω της συμ­βου­λευ­τι­κής υπο­στή­ρι­ξης που παρέχει στους ανσ­δό­χους των έργων, ο Συμ­βου­λευ­τι­κός Κόμβος InvestEU, βελ­τιώ­νει την ποιό­τητα των επεν­δυ­τι­κών έργων και εγγυά­ται την ευθυ­γράμ­μισή τους με τους μακρο­πρό­θε­σμους στόχους πολι­τι­κής της ΕΕ.