Οι Τούρκοι ρίχνουν βάρκες για να φέρουν καραβιές μετανάστες στα νησιά

Ο Ερντο­γάν προ­ε­τοι­μά­ζε­ται να υλο­ποι­ή­σει τις απειλές του μετά τη ρήξη με την Ευρώπη και την ένταση στα Ελλη­νο­τουρ­κικά – Τι ανα­φέ­ρουν οι μυστι­κές υπη­ρε­σίες στην Αθήνα

«Ετοι­μά­ζε­ται για πόλεμο ο Ερντο­γάν; Τι κρύβουν οι ανα­φο­ρές του στη Λωζάννη και μέχρι πού είναι απο­φα­σι­σμέ­νος να φτάσει;». Οι δηλώ­σεις του προ­έ­δρου της Τουρ­κίας έχουν προ­κα­λέ­σει ανη­συ­χία στην ελλη­νική κοινή γνώμη, αλλά και στην κυβέρ­νηση.

Μόνο που, όπως έχει γράψει ο Κινέζος θεω­ρη­τι­κός της στρα­τη­γι­κής Σουν Τζου, «η μεγα­λύ­τερη τέχνη στον πόλεμο είναι να υπο­τά­ξεις τον εχθρό χωρίς μάχη». Αντί για στρα­τεύ­ματα, ο Ερντο­γάν έχει «παρα­τά­ξει» στα μικρα­σια­τικά παράλια δεκάδες χιλιά­δες μετα­νά­στες και πρό­σφυ­γες, τους οποίους απειλεί να στείλει στην Ελλάδα και τις υπό­λοι­πες χώρες της Ευρώπης εάν η Ευρω­παϊκή Ενωση υλο­ποι­ή­σει την απόφαση του Ευρω­παϊ­κού Κοι­νο­βου­λίου για πάγωμα των εντα­ξια­κών σχέσεων με την Τουρκία!

Ενδει­κτικό της επι­θε­τι­κής διά­θε­σης του Ταγίπ Ερντο­γάν είναι ότι δεν δίστασε να στείλει τελε­σί­γραφο στην Ε.Ε. απει­λώ­ντας ότι, αν ανα­στα­λούν οι εντα­ξια­κές δια­πραγ­μα­τεύ­σεις με την Τουρκία, εκα­τομ­μύ­ρια μετα­νά­στες θα πλημ­μυ­ρί­σουν την Ευρώπη.

«Εμείς έχουμε 3 εκα­τομ­μύ­ρια πρό­σφυ­γες στο έδαφός μας, έχουμε δώσει 15 δισ. και η Ευρώπη δεν έχει υλο­ποι­ή­σει τις υπο­σχέ­σεις της. Αν προ­χω­ρή­σετε ακόμα περισ­σό­τερο με τις απο­φά­σεις σας, οι συνο­ρια­κές πύλες θα ανοί­ξουν», ήταν η ευθεία απειλή που εξα­πέ­λυσε ο κ. Ερντο­γάν, προ­κα­λώ­ντας ανα­τρι­χίλα στις ευρω­παϊ­κές πρω­τεύ­ου­σες.

Οι προει­δο­ποι­ή­σεις του προ­έ­δρου της Τουρ­κίας ότι θα δια­τά­ξει τη μαζική επέλαση μετα­να­στών προς την ελλη­νική επι­κρά­τεια και τις υπό­λοι­πες ευρω­παϊ­κές χώρες δεν είναι απλώς λεκτι­κές υπερ­βο­λές. Το σενάριο της διο­χέ­τευ­σης χιλιά­δων μετα­να­στών και προ­σφύ­γων προς την Ελλάδα παίρνει σάρκα και οστά με παρό­τρυνση, αν όχι με ευθύνη και ενορ­χή­στρωση της τουρ­κι­κής κυβέρ­νη­σης. Αυτό που προ­κα­λεί συνα­γερμό στα υπουρ­γεία Εθνικής Αμυνας, Εξω­τε­ρι­κών και στις αρμό­διες υπη­ρε­σίες ασφα­λείας είναι η πλη­ρο­φο­ρία ότι στα μικρα­σια­τικά παράλια συγκε­ντρώ­νο­νται βάρκες και μηχανές οι οποίες θα χρη­σι­μο­ποι­η­θούν τις επό­με­νες εβδο­μά­δες και μήνες για να περά­σουν στα ελλη­νικά νησιά νέα καρα­βά­νια μετα­να­στών! Ο κίν­δυ­νος να αυξηθεί η ανε­ξέ­λεγ­κτη μετα­νά­στευση και τα προ­σφυ­γικά ρεύματα από την Τουρκία προς την Ελλάδα να ξανα­φτά­σουν τον αριθμό των περίπου 3.000 ανθρώ­πων την ημέρα προ­κα­λεί ίλιγγο στους Ελληνες που έχουν ανα­λά­βει τον χει­ρι­σμό της κρίσης. Η πλη­ρο­φο­ρία ότι οι δια­κι­νη­τές στην Τουρκία έχουν αγο­ρά­σει και­νού­ριες βάρκες και έχουν προ­μη­θευ­τεί εξω­λέμ­βιες μηχανές για τα πλωτά με τα οποία θα διο­χε­τεύ­ουν τους μετα­νά­στες στη νησιω­τική Ελλάδα αξιο­λο­γεί­ται ως πολύ σοβαρή από τις αρμό­διες υπη­ρε­σίες.

Τον προ­βλη­μα­τι­σμό και την αγωνία των αξιω­μα­τι­κών επι­τεί­νει η αίσθηση ότι ο ΝΑΤΟϊκός στο­λί­σκος που είχε ανα­πτυ­χθεί στο Αιγαίο για την επι­τή­ρηση και τον έλεγχο της λαθρο­με­τα­νά­στευ­σης είναι θέμα χρόνου να απο­συρ­θεί από την περιοχή, αφού οι συμ­μα­χι­κές χώρες εμφα­νί­ζο­νται απρό­θυ­μες να συνε­χί­σουν τη χρη­μα­το­δό­τηση της επι­χεί­ρη­σης, που έτσι κι αλλιώς είχε πολύ φτωχά απο­τε­λέ­σματα.

«Αν η Τουρκία ξανα­νοί­ξει πράγ­ματι την κάνουλα των μετα­να­στών, θα έχουμε κακά ξεμπερ­δέ­ματα», μας λέει αξιω­μα­τι­κός του υπουρ­γείου Εθνικής Αμυνας εκφρά­ζο­ντας την έντονη ανη­συ­χία του.  Την προη­γού­μενη Πέμπτη, λίγες ώρες αφού το Ευρω­παϊκό Κοι­νο­βού­λιο ενέ­κρινε ψήφισμα για το πάγωμα των εντα­ξια­κών δια­πραγ­μα­τεύ­σεων με την Τουρκία, ο πρω­θυ­πουρ­γός της γει­το­νι­κής χώρας Μπιναλί Γιλ­ντι­ρίμ προει­δο­ποί­ησε ότι αν οι «28» υιο­θε­τή­σουν τη μη δεσμευ­τική πρόταση και ανα­στεί­λουν την εται­ρική σχέση, τότε η Τουρκία θα στείλει τους μετα­νά­στες στην Ευρώπη. «Είμαστε ένας από τους παρά­γο­ντες που προ­στα­τεύ­ουν την Ευρώπη. Αν οι πρό­σφυ­γες δια­σχί­σουν τα σύνορά μας, θα πλημ­μυ­ρί­σουν και θα κατα­κλύ­σουν την Ευρώπη και η Τουρκία απο­τρέ­πει να συμβεί αυτό», τόνισε ο Τούρκος πρω­θυ­πουρ­γός, ενώ πρό­σθεσε απει­λη­τικά: «Δέχομαι ότι η διακοπή των σχέσεων με την Ευρώπη θα βλάψει την Τουρκία, αλλά η ζημιά θα είναι πεντα­πλά­σια έως και εξα­πλά­σια για την Ευρώπη». «Το καθε­στώς Ερντο­γάν δεν χρειά­ζε­ται να μας απει­λή­σει με στρα­τιω­τική κρίση», λέει σχο­λιά­ζο­ντας την κατά­σταση διπλω­μα­τι­κός παρά­γο­ντας και προ­σθέ­τει: «Αρκεί να ανοί­ξουν λίγο τη στρό­φιγγα με τους πρό­σφυ­γες για να γονα­τί­σουν όλα τα νησιά μας».

Στην περί­πτωση που οι απειλές της Αγκυρας πραγ­μα­το­ποι­η­θούν, «όλα τα ελλη­νο­τουρ­κικά προ­βλή­ματα μπαί­νουν εκ των πραγ­μά­των πάνω στο τραπέζι και ο Ερντο­γάν διευ­κο­λύ­νε­ται να σε ανα­γκά­σει να οπι­σθο­χω­ρή­σεις ατάκτως», εκτιμά ο ίδιος έμπει­ρος διπλω­μά­της. «Ο Ερντο­γάν έχει την κάνουλα και μπορεί να μας πνίξει με χιλιά­δες μετα­νά­στες», ανα­φέ­ρει στο «ΘΕΜΑ» ανώ­τα­τος στρατιω­τικός, σημειώ­νο­ντας ότι οι εξε­λί­ξεις δεν είναι ευοί­ω­νες για την Αθήνα.

Η επερ­χό­μενη «τέλεια καται­γίδα»

Ο φόβος για ένα σκη­νο­θε­τη­μένο επει­σό­διο από τον απρό­βλε­πτο Ταγίπ Ερντο­γάν στοι­χειώ­νει την ελλη­νική κυβέρ­νηση. Τις τελευ­ταίες ημέρες στο Μέγαρο Μαξίμου, στο υπουρ­γείο Εξω­τε­ρι­κών και στο Πεντά­γωνο επι­κρα­τεί ανα­βρα­σμός. Οι αρμό­διοι σύμ­βου­λοι του πρω­θυ­πουρ­γού, οι διπλω­μά­τες και οι στρα­τιω­τι­κοί επι­τε­λείς προ­σπα­θούν να απο­κω­δι­κο­ποι­ή­σουν πού το πάει ο πρό­ε­δρος της Τουρ­κίας. Η μεγάλη ανη­συ­χία είναι μήπως παράλ­ληλα με την επι­θε­τική ρητο­ρική και τις απειλές ότι η Αγκυρα θα απαι­τή­σει την αλλαγή της Συν­θή­κης της Λωζάν­νης, ώστε να προ­σαρ­τή­σει εδάφη που ο Ταγίπ Ερντο­γάν έχει δηλώσει ότι ανήκαν στην Οθω­μα­νική Αυτο­κρα­το­ρία και σήμερα τα αντι­με­τω­πί­ζει ως… αλύ­τρω­τες πατρί­δες, γίνο­νται κινή­σεις πιθανής στρα­τιω­τι­κής προ­πα­ρα­σκευής. Το υπουρ­γείο Εθνικής Αμυνας παρα­κο­λου­θεί τις καθη­με­ρι­νές παρα­βιά­σεις του ελλη­νι­κού ενα­έ­ριου χώρου από τα τουρ­κικά μαχη­τικά επι­χει­ρώ­ντας να μετα­φρά­σει κινή­σεις που θα μπο­ρού­σαν να προ­δώ­σουν ότι η… ομίχλη του πολέμου μετα­φέ­ρε­ται προς τα σύνορά μας. Από την αξιο­λό­γηση των καθη­με­ρι­νών τουρ­κι­κών προ­κλή­σεων, δηλαδή κυρίως από τις παρα­βιά­σεις που κάνουν τα τουρ­κικά μαχη­τικά, δεν προ­κύ­πτει τόσο σημα­ντική ποιο­τική μετα­βολή που να δικαιο­λο­γεί ότι η Αγκυρα σχε­διά­ζει να κλι­μα­κώ­σει τεχνητά την ένταση στο Αιγαίο.

Η Ελλάδα αντι­με­τω­πί­ζει τον κίνδυνο να εγκλω­βι­στεί μέσα σε μια «τέλεια καται­γίδα» που μπορεί να αφήσει πίσω της μόνο κατα­στρο­φές: Ο Ερντο­γάν απρό­βλε­πτος, ένα πλη­γω­μένο θηρίο που αντι­λαμ­βά­νε­ται τον εαυτό του σαν σουλ­τάνο και τη χώρα του σαν αυτο­κρα­το­ρία. Οι Αλβανοί και οι Σκο­πια­νοί έχουν αφη­νιά­σει, σαν τα αρπα­κτικά που έχουν μυρίσει πτώμα και ετοι­μά­ζο­νται να το κατα­σπα­ρά­ξουν. Οι άλλες γει­το­νι­κές χώρες, όπως το Ισραήλ και η Αίγυ­πτος, είναι κρυμ­μέ­νες επι­με­λώς μέσα σε μια ουδε­τε­ρό­τητα που δεν δημιουρ­γεί προσ­δο­κίες για κάτι καλό. Οι ευρω­παϊ­κές χώρες στον κόσμο τους. Η Λευ­κω­σία είναι καχύ­πο­πτη με την Αθήνα, με τελευ­ταίο επει­σό­διο, που δεν προ­οιω­νί­ζε­ται θετικές εξε­λί­ξεις, τη δια­σπορά φημών ότι το ελλη­νικό υπουρ­γείο Εξω­τε­ρι­κών τορ­πί­λισε τις δια­πραγ­μα­τεύ­σεις του προ­έ­δρου Νίκου Ανα­στα­σιάδη με τους Τουρ­κο­κύ­πριους στην Ελβετία. Οι ΗΠΑ βρί­σκο­νται σε περίοδο μετά­βα­σης που μπορεί να διαρ­κέ­σει μήνες και αυτό εγκυ­μο­νεί απροσ­διό­ρι­στους κιν­δύ­νους για την Ελλάδα. Το παρα­λή­ρημα του Ερντο­γάν σχετικά με τη Συνθήκη της Λωζάν­νης, από την οποία δια­μορ­φώ­θη­καν τα σημε­ρινά σύνορα της Τουρ­κίας με την Ελλάδα, απευ­θύ­νε­ται κυρίως στο εσω­τε­ρικό του ακρο­α­τή­ριο. Το γεγονός όμως ότι συνε­χί­ζει και κλι­μα­κώ­νει την επι­θε­τική ρητο­ρική του για την ανάγκη επα­να­δια­πραγ­μά­τευ­σης της Λωζάν­νης σημαί­νει ότι η προ­σπά­θεια της Τουρ­κίας να μεγα­λώ­σει την επι­κρά­τειά της θα έχει και εξω­τε­ρι­κές προ­ε­κτά­σεις… Διπλω­μα­τι­κές πηγές επι­ση­μαί­νουν ότι βασική επι­δί­ωξη του τουρ­κι­κού καθε­στώ­τος είναι να ενσω­μα­τώ­σει περιο­χές όπως η Μοσούλη στο Ιράκ, αλλά και τμήμα της Συρίας όπου ζουν φιλικοί πλη­θυ­σμοί, όπως οι Τουρ­κμέ­νοι που βρί­σκο­νται στην περιοχή των σημε­ρι­νών τουρ­κο­συ­ρια­κών συνόρων, εκεί όπου η Τουρ­κική Αερο­πο­ρία κατέρ­ριψε το ρωσικό μαχη­τικό τον Νοέμ­βριο του 2015. Ο πρό­ε­δρος της Τουρ­κίας επα­να­φέ­ρει εδα­φι­κές αξιώ­σεις για παλιές περιο­χές της Οθω­μα­νι­κής Αυτο­κρα­το­ρίας που περι­λαμ­βά­νουν εδάφη τα οποία σήμερα κατέ­χουν το Ιράκ και η Συρία, ζητώ­ντας την επα­να­δια­πραγ­μά­τευση της Συν­θή­κης της Λωζάν­νης με την οποία η Αγκυρα παραι­τή­θηκε από τις διεκ­δι­κή­σεις της στις συγκε­κρι­μέ­νες περιο­χές.

Αυτό που απο­κα­λύ­πτει ότι ο ανα­θε­ω­ρη­τι­κός σχε­δια­σμός του Ερντο­γάν δεν περι­λαμ­βά­νει μόνο τη Συρία και το Ιράκ είναι το γεγονός ότι ο πρό­ε­δρος της Τουρ­κίας έχει μιλήσει παρα­πάνω από μία φορά για τα νησιά του Αιγαίου. «Με τη Λωζάννη δώσαμε στους Ελληνες τα νησιά όπου αν φωνά­ξεις από τις ακτές του Αιγαίου θα ακου­στείς απέ­να­ντι», έχει πει ο Τούρκος πρό­ε­δρος, παρα­δε­χό­με­νος ότι είναι έτοιμος να επω­φε­λη­θεί αν του παρου­σια­στεί η ευκαι­ρία.

Η αναφορά του Ταγίπ Ερντο­γάν στο «ορόσημο» του 2023, οπότε συμπλη­ρώ­νο­νται 100 χρόνια από την υπο­γραφή της Συν­θή­κης της Λωζάν­νης, δείχνει ότι η νέα τουρ­κική πολι­τική αμφι­σβη­τή­σεων του σημε­ρι­νού status quo δεν είναι συγκυ­ριακή, αλλά περί­ο­δος ανα­τα­ρα­χής που θα διαρ­κέ­σει χρόνια και όχι λίγους μήνες. Ακο­λου­θώ­ντας μια ρεα­λι­στική πολι­τική γραμμή, η ελλη­νική πλευρά απαντά ότι οι ισχυ­ρι­σμοί Ερντο­γάν είναι απα­ρά­δε­κτοι, παραλ­λή­λως όμως ακο­λου­θεί μια ήπια τακτική με σκοπό να μην αφιο­νί­σει τον ανε­ξέ­λεγ­κτο πρόεδρο της Τουρ­κίας.

«Η ατζέντα Ερντο­γάν δημιουρ­γεί μεσο­πρό­θε­σμους κιν­δύ­νους για την Ελλάδα», τονίζει ανώ­τα­τος αξιω­μα­τι­κός και εξηγεί: «Μετά το πρα­ξι­κό­πημα χτύπησε τη ραχο­κο­κα­λιά του τουρ­κι­κού κράτους, δια­λύ­ο­ντας τον πυρήνα της κρα­τι­κής μηχανής που ακο­λου­θούσε δυτικά πρότυπα, γεγονός που δείχνει ότι πλέον δεν υπάρ­χουν στα­θε­ρές».

Αφού κατέ­πνιξε το κίνημα ανα­τρο­πής του, ο Ταγίπ Ερντο­γάν έχει απο­στρα­τεύ­σει σχεδόν τους μισούς στρα­τη­γούς των τουρ­κι­κών Ενόπλων Δυνά­μεων, θεω­ρώ­ντας ότι συμ­με­τεί­χαν στο κίνημα των γκιου­λε­νι­στών. «Οι εξε­λί­ξεις στην Τουρκία δεν είναι καλές», σημειώ­νει ο ίδιος επι­τε­λής του Πεντα­γώ­νου, και παρα­τη­ρεί ότι «έχει στα­μα­τή­σει η παρα­γωγή αυτών που απο­κα­λού­σαμε “λευκοί Τούρκοι”», δηλαδή των κρα­τι­κών αξιω­μα­τού­χων που λει­τουρ­γού­σαν ακο­λου­θώ­ντας δυτικά πρότυπα. Το και­νού­ριο στοι­χείο, για το οποίο η Αθήνα δεν έχει δια­μορ­φώ­σει ακόμη εναλ­λα­κτική στρα­τη­γική, είναι ότι έχει καταρ­ρεύ­σει η πολι­τική της «εξη­μέ­ρω­σης του κτήνους» μέσω της ευρω­παϊ­κής πορείας της Τουρ­κίας, την οποία οι ελλη­νι­κές κυβερ­νή­σεις ακο­λου­θού­σαν από την εποχή της πρω­θυ­πουρ­γίας του Κώστα Σημίτη. «Ολη η στρα­τη­γική ασφά­λειάς μας ήταν το ΝΑΤΟ και η Ε.Ε. Σήμερα, όμως, δεν γνω­ρί­ζουμε πώς θα λει­τουρ­γή­σουν αυτοί οι δύο μηχα­νι­σμοί», προει­δο­ποιεί άλλος αξιω­μα­τι­κός.

Ο ρόλος Τραμπ

Ενα κρίσιμο ερώτημα σε αυτή τη συγκυ­ρία είναι πώς θα λει­τουρ­γή­σει ο αμε­ρι­κα­νι­κός παρά­γο­ντας μετά την εκλογή του Ντό­ναλντ Τραμπ στην προ­ε­δρία των ΗΠΑ. Ο κίν­δυ­νος για την Ελλάδα είναι μεγάλος. Ο νέος πρό­ε­δρος της Αμε­ρι­κής έχει ταχθεί υπέρ της παρα­μο­νής του Ασαντ στην προ­ε­δρία της Συρίας, υπα­να­χω­ρεί από την πολι­τική του Μπαράκ Ομπάμα για παρα­χώ­ρηση αυτο­νο­μίας στους Κούρ­δους και εμφα­νί­ζε­ται υπέρ­μα­χος της ανα­βάθ­μι­σης των αμε­ρι­κα­νο­τουρ­κι­κών σχέσεων. Οσο κι αν ο Ερντο­γάν δυσα­ρε­στεί­ται από την παρα­μονή του Ασαντ στην εξουσία, ικα­νο­ποιεί­ται από τον παρα­γκω­νι­σμό των Κούρδων και απο­δέ­χε­ται με θέρμη τον ρόλο χωρο­φύ­λακα στην ευρύ­τερη περιοχή, τον οποίο φαί­νε­ται ότι του επι­φυ­λάσ­σει ο νέος πρό­ε­δρος των ΗΠΑ. Για να λει­τουρ­γή­σει ως προ­έ­κταση της αμε­ρι­κα­νι­κής ομπρέ­λας, ο Ταγίπ Ερντο­γάν δεν απο­κλεί­ε­ται να ζητήσει ανταλ­λάγ­ματα σε περιο­χές όπου η Ελλάδα έχει ζωτικά συμ­φέ­ρο­ντα.

Ετσι, όσο κι αν το Μέγαρο Μαξίμου προ­σπά­θησε να μετα­δώ­σει την εικόνα ότι η πρώτη επι­κοι­νω­νία του Αλέξη Τσίπρα με τον Ντό­ναλντ Τραμπ ήταν ενθου­σιώ­δης και σε κλίμα θερμό, η αλήθεια είναι ότι η εικόνα κάθε άλλο παρά ειδυλ­λιακή είναι. «Οι Ηνω­μέ­νες Πολι­τείες δεν έχουν συμ­φέ­ρο­ντα εδώ. Η Ελλάδα δεν είναι στο μόνιτορ του Λευκού Οίκου παρά μόνο όταν ταυ­τί­ζε­ται με τη φιλο­σο­φία της Ουά­σινγ­κτον σε θέματα ασφά­λειας και στα­θε­ρό­τη­τας στην Ευρώπη. Προ­φα­νώς οι Αμε­ρι­κα­νοί ενδια­φέ­ρο­νται για να παρα­μεί­νει η Ελλάδα ένας στα­θε­ρός σύμ­μα­χός τους στην περιοχή, όμως η πραγ­μα­τι­κό­τητα είναι ότι η χώρα μας σε αυτή τη φάση δεν έχει προ­στι­θέ­μενη αξία γι’ αυτούς», παρα­τη­ρεί αξιω­μα­τού­χος με γνώση της πραγ­μα­τι­κό­τη­τας στο κατε­στη­μένο της Ουά­σινγ­κτον, και προει­δο­ποιεί: «Μόνο τις υπερ­πτή­σεις και τις παρα­βιά­σεις στο Αιγαίο να αυξή­σουν οι Τούρκοι μπορούν να μας γονα­τί­σουν οικο­νο­μικά».

protothema.gr