«Ότι είναι αληθές»

Ολοι ξέ­ρου­με από το σχο­λείο ακόμη τη ρήση του Σο­λω­μού: «Το έθνος πρέ­πει να θε­ω­ρεί εθνι­κό  ότι είναι αλη­θές». Μά­θα­με την φράση, αλλά ποτέ δεν την σκε­φθή­κα­με ως το τέλος. Γιατί αν το κά­να­με, θα εί­χα­με ανα­τρέ­ψει τις εθνι­κι­στι­κές υπερ­βο­λές. Με το ρητό του αυτό ο Διο­νύ­σιος Σο­λω­μός, μέσα στην άν­θι­ση του εθνι­κι­σμού, πραγ­μα­το­ποιεί την υπέρ­βα­σή του. Δια­λύ­ει αυ­τό­μα­τα τους εθνι­κούς μύ­θους επάνω στους οποί­ους βα­σί­ζε­ται κάθε υπέρ-πα­τριω­τι­σμός. Η ιστο­ρία γί­νε­ται χώρος δι­καί­ου. Αν ακο­λου­θή­σου­με την φράση του Σο­λω­μού, ο πα­τριω­τι­σμός γί­νε­ται ένας νέος αν­θρω­πι­σμός. Αν κά­νου­με ση­μαία μας την αλή­θεια, τότε δεν χρεια­ζό­μα­στε πια πολ­λές ση­μαί­ες. Αν φτά­σου­με να θε­ω­ρού­με εθνι­κό το αλη­θές, τότε πα­τρί­δα όλων μας γί­νε­ται μία: η αλή­θεια.