Σχεδόν οι μισοί Έλληνες δυσκολεύονται ή αδυνατούν να πληρώσουν το ενοίκιο

Τα ση­μα­ντι­κό­τε­ρα προ­βλή­μα­τα που αντι­με­τω­πί­ζουν οι ενοι­κια­στές ακι­νή­των και τα ζη­τή­μα­τα για την κα­τα­βο­λή των ενοι­κί­ων στην Ελ­λά­δα ανα­λύ­ει έρευ­να του Eteron (Ιν­στι­τού­του για την Έρευ­να και την Κοι­νω­νι­κή Αλ­λα­γή) που πα­ρου­σιά­στη­κε την Τρίτη (28/6).

Η έρευ­να διε­νερ­γή­θη­κε από την εται­ρία aboutpeople, σε δείγ­μα 1.007 ατό­μων από όλη τη χώρα, με ηλε­κτρο­νι­κές συ­νε­ντεύ­ξεις μέσω δια­δι­κτύ­ου, το διά­στη­μα από τις 24 Μαΐου έως τις 3 Ιου­νί­ου του 2022.

Σύμ­φω­να με τα βα­σι­κά ευ­ρή­μα­τα:

Οι μισοί/ές ενοι­κια­στές/τριες (47,8%) δυ­σκο­λεύ­ο­νται ή αδυ­να­τούν να πλη­ρώ­σουν το ενοί­κιο τους, ενώ το ζή­τη­μα του ενοι­κί­ου απα­σχο­λεί πολύ ή αρ­κε­τά το 83,1%.

Το 61,7% δη­λώ­νει ότι έχει προ­χω­ρή­σει σε πε­ρι­κο­πές άλλων βα­σι­κών ανα­γκών και το 15,2% ότι για να κα­λύ­ψει τις άλλες βα­σι­κές του ανά­γκες λαμ­βά­νει κά­ποια οι­κο­νο­μι­κή βο­ή­θεια ή δα­νεί­ζε­ται από τρί­τους.

Ανα­σφά­λεια και άγχος είναι τα κυ­ρί­αρ­χα αι­σθή­μα­τα που βιώ­νουν όσες και όσοι ζουν στο ενοί­κιο.

Το 49,1% δή­λω­σε ότι εξαι­τί­ας των στε­γα­στι­κών δα­πα­νών αδυ­να­τεί να απο­τα­μιεύ­σει, το 41% απά­ντη­σε ότι αντι­με­τω­πί­ζει οι­κο­νο­μι­κή στε­νό­τη­τα, το 28,6% κάνει λόγο για ακύ­ρω­ση προ­σω­πι­κών σχε­δί­ων, ενώ έπε­ται με 12,6% η ανά­γκη εύ­ρε­σης δεύ­τε­ρης ερ­γα­σί­ας.

Ακρι­βό ρεύμα, υψηλό ενοί­κιο, δυ­σκο­λία εύ­ρε­σης κα­τοι­κί­ας, κακή ποιό­τη­τα/κα­τά­στα­ση της κα­τοι­κί­ας και ανε­πάρ­κεια ψύξης/θέρ­μαν­σης συ­νι­στούν την πρώτη πε­ντά­δα των προ­βλη­μά­των ως προς την ενοι­κια­ζό­με­νη στέ­γα­ση.

Ένας/μία στους πέντε (22,1%) λαμ­βά­νει επί­δο­μα ενοι­κί­ου.

Η κυ­βέρ­νη­ση (57,1%) και οι ιδιο­κτή­τες (50,2%) θε­ω­ρού­νται οι βα­σι­κοί υπεύ­θυ­νοι για το στε­γα­στι­κό πρό­βλη­μα.

Για τη λύση στο πρό­βλη­μα, οι ερω­τώ­με­νοι/ες ζη­τούν αύ­ξη­ση μι­σθών/θέ­σε­ων ερ­γα­σί­ας (56,5%), πλα­φόν στα ενοί­κια (53,3%), φο­ρο­λο­γι­κά κί­νη­τρα στους ιδιο­κτή­τες για πιο προ­σι­τές τιμές (37,9%), επί­δο­μα ενοι­κί­ου (33,2%), πο­λι­τι­κές για την κοι­νω­νι­κή κα­τοι­κία (23,8%), ρύθ­μι­ση του Airbnb (19,7%), αξιο­ποί­η­ση των κενών δη­μό­σιων κτι­ρί­ων (19,2%) και έλεγ­χος των κερ­δο­σκο­πι­κών επεν­δύ­σε­ων (golden visa κ.λπ.) (13%).

Στο κρά­τος (46%) και την κυ­βέρ­νη­ση (41,1%) πέ­φτει το βάρος και η προσ­δο­κία εύ­ρε­σης λύσης στο ζή­τη­μα. Ακο­λου­θούν η «αγορά» με 28,4%, οι σύλ­λο­γοι ενοι­κια­στών με 19,6% και η Ευ­ρω­παϊ­κή Ένωση με 15,4%.

Ο Γα­βρι­ήλ Σα­κελ­λα­ρί­δης, διευ­θυ­ντής του Eteron τό­νι­σε σχε­τι­κά: «Οι δύο αυτές ση­μα­ντι­κές συμ­βο­λές του Ιν­στι­τού­του έρ­χο­νται σε μία στιγ­μή που το ζή­τη­μα της στέ­γης και ει­δι­κό­τε­ρα των ενοι­κί­ων απο­τε­λεί ένα ση­μα­ντι­κό “αγκά­θι” στην κοι­νω­νία. Στην πραγ­μα­τι­κό­τη­τα πρό­κει­ται για μία “βουβή κρίση” που μπο­ρεί να μην εκ­φρά­ζε­ται με όρους εξω­στρέ­φειας, όμως απα­σχο­λεί σε με­γά­λο βαθμό τα νοι­κο­κυ­ριά, γί­νε­ται αντι­κεί­με­νο συ­ζή­τη­σης σε οι­κο­γέ­νειες και πα­ρέ­ες και κα­θο­ρί­ζει τόσο τους οι­κο­γε­νεια­κούς προ­ϋ­πο­λο­γι­σμούς όσο και τη συ­ναι­σθη­μα­τι­κή κα­τά­στα­ση όλων μας. Έχει φτά­σει πια η στιγ­μή το ζή­τη­μα της στέ­γα­σης και των ενοι­κί­ων να έρθει στο προ­σκή­νιο με όρους δη­μό­σιας πο­λι­τι­κής και η πο­λι­τεία να στα­μα­τή­σει τον στρου­θο­κα­μη­λι­σμό. Άλ­λω­στε δεν πρό­κει­ται να ανα­κα­λύ­ψου­με τον τροχό. Οι συ­ζη­τή­σεις αυτές γί­νο­νται σε όλη την Ευ­ρώ­πη και υπάρ­χουν ση­μα­ντι­κά πα­ρα­δείγ­μα­τα καλών πρα­κτι­κών που δια­σφα­λί­ζουν την κοι­νω­νι­κή δι­καιο­σύ­νη».

Στο δεύ­τε­ρο σκέ­λος της έρευ­νας κα­τα­γρά­φο­νται τα κύρια προ­βλή­μα­τα που έχουν προ­κύ­ψει στην ενοι­κια­ζό­με­νη στέγη στην Ελ­λά­δα, εξε­τά­ζο­νται καλές πρα­κτι­κές από το εξω­τε­ρι­κό και δια­τυ­πώ­νο­νται προ­τά­σεις για την αντι­με­τώ­πι­ση της στε­γα­στι­κής επι­σφά­λειας στον τομέα των μα­κρο­χρό­νιων μι­σθώ­σε­ων.

Προ­τά­σεις για μέτρα

Ει­δι­κό­τε­ρα, οι πα­ρεμ­βά­σεις και κα­τευ­θύν­σεις πο­λι­τι­κής που προ­τεί­νο­νται, πε­ρι­λαμ­βά­νουν:

Επι­δό­τη­ση ενοι­κί­ου, καθώς χρειά­ζε­ται να αυ­ξη­θεί αλλά και να διευ­ρυν­θεί για να κα­λύ­πτει με­γα­λύ­τε­ρο φάσμα δι­καιού­χων.

Έλεγ­χο και ρύθ­μι­ση ενοι­κί­ου, που συ­νι­στά μια άμεση πα­ρέμ­βα­ση για τη συ­γκρά­τη­ση των τιμών, που μπο­ρεί να έχει προ­σω­ρι­νή και ευ­έ­λι­κτη εφαρ­μο­γή, ενώ απαι­τεί συ­νε­χή πα­ρα­κο­λού­θη­ση και συν­δυα­στι­κά μέτρα ώστε να μη δη­μιουρ­γή­σει αγο­ρές δύο τα­χυ­τή­των.

Ρύθ­μι­ση των βρα­χυ­χρό­νιων μι­σθώ­σε­ων, μέσω μιας σει­ράς μέ­τρων και κυ­ρί­ως της έκ­δο­σης της ΚΥΑ που προ­βλέ­πε­ται από τον Ν. 4472/2017, αλλά με τις ανα­γκαί­ες προ­σαρ­μο­γές της, τόσο για λό­γους απο­τε­λε­σμα­τι­κό­τη­τας των πε­ριο­ρι­σμών που ορί­ζει όσο και εξαι­τί­ας με­τα­βο­λών στην αγορά των βρα­χυ­χρό­νιων μι­σθώ­σε­ων.

Έλεγ­χο επεν­δύ­σε­ων και τά­σε­ων χρη­μα­τι­στι­κο­ποί­η­σης της κα­τοι­κί­ας, όπου ζη­τού­με­νο είναι να πε­ριο­ρι­στούν οι βρα­χυ­πρό­θε­σμες και ευ­και­ρια­κές επεν­δύ­σεις και να δια­μορ­φω­θεί ένα ασφα­λές πλαί­σιο για τις χα­μη­λό­τε­ρης από­δο­σης επεν­δύ­σεις (που συ­νι­στούν μέχρι τώρα το χα­ρα­κτη­ρι­στι­κό γνώ­ρι­σμα της αγο­ράς κα­τοι­κί­ας στην Ελ­λά­δα), όπως επί­σης και για τη στα­θε­ρή μα­κρο­πρό­θε­σμη από­σβε­ση των κε­φα­λαί­ων, διευ­κο­λύ­νο­ντας τη δρα­στη­ριο­ποί­η­ση και μι­κρό­τε­ρων επεν­δυ­τών, του δη­μο­σί­ου και φο­ρέ­ων κοι­νω­νι­κής και αλ­λη­λέγ­γυας οι­κο­νο­μί­ας.

Υπο­στή­ρι­ξη της κοι­νω­νι­κής και οι­κο­νο­μι­κά προ­σι­τής κα­τοι­κί­ας στο υφι­στά­με­νο από­θε­μα, μέσω δύο δια­φο­ρε­τι­κών μη­χα­νι­σμών, όπως έναν φορέα υπο­στη­ρι­ζό­με­νης στέ­γης, ή/και έναν φορέα δια­με­σο­λά­βη­σης. Για τον σκοπό αυτό, είναι ση­μα­ντι­κή η υιο­θέ­τη­ση κι­νή­τρων προς τους/τις ιδιο­κτή­τες/τριες ακι­νή­των καθώς και η επι­δί­ω­ξη προ­γραμ­μα­τι­κών συ­μπρά­ξε­ων με με­γα­λύ­τε­ρους ιδιο­κτή­τες ακι­νή­των, όπως το δη­μό­σιο, οι τρά­πε­ζες, ιδρύ­μα­τα, η Εκ­κλη­σία κ.α. Εδώ, υπάρ­χει ήδη μια θε­τι­κή κε­κτη­μέ­νη εμπει­ρία μέσω πρό­σφα­των στε­γα­στι­κών πα­ρεμ­βά­σε­ων όπως το πρό­γραμ­μα ΕΣΤΙΑ.

Εκ νέου κα­τα­σκευή κοι­νω­νι­κών και οι­κο­νο­μι­κά προ­σι­τών κα­τοι­κιών, που πα­ρό­τι κρί­νε­ται ως δύ­σκο­λο εγ­χεί­ρη­μα έχει ση­μα­ντι­κά πε­ρι­θώ­ρια ανά­πτυ­ξης. Προ­ϋ­πο­τί­θε­ται η δια­μόρ­φω­ση ει­δι­κού πλαι­σί­ου πα­ρα­γω­γής και διά­θε­σης κα­τοι­κιών από μη-κερ­δο­σκο­πι­κούς φο­ρείς του δη­μό­σιου και της κοι­νω­νι­κής και αλ­λη­λέγ­γυας οι­κο­νο­μί­ας.

Προ­στα­σία και εν­δυ­νά­μω­ση ενοι­κια­στών/τριών, μέσω ανά­πτυ­ξης ει­δι­κών ερ­γα­λεί­ων που θα επι­τρέ­ψουν τη συ­στη­μα­τι­κή πα­ρα­κο­λού­θη­ση του ενοι­κια­ζό­με­νου τομέα, τη θέ­σπι­ση ελά­χι­στων προ­δια­γρα­φών κα­ταλ­λη­λό­τη­τας της κα­τοι­κί­ας, τη δη­μιουρ­γία του θε­σμού του “Συ­νη­γό­ρου των Ενοι­κια­στών/τριών”, τη συμ­με­το­χή των ενοι­κια­στών/τριών στην αξιο­λό­γη­ση και δια­μόρ­φω­ση του θε­σμι­κού πλαι­σί­ου και των ερ­γα­λεί­ων πο­λι­τι­κής.

Πηγή: Reporter.gr