Μήνυμα Κομισιόν σε Τουρκία: Όποιος απειλεί μέλος – κράτος της ΕΕ αποκλείεται από την ευρωάμυνα

Η συμ­με­το­χή μιας τρί­της χώρας μπο­ρεί να απο­κλει­στεί, αν η εν λόγω τρίτη χώρα θέτει άμεση απει­λή στην άμυνα ή την ασφά­λεια ενός κρά­τους-μέ­λους της ΕΕ, ξε­κα­θά­ρι­σε ο εκ­πρό­σω­πος Τύπου της Κο­μι­σιόν Τομάς Ρενιέ σε δη­λώ­σεις του, απα­ντώ­ντας σε δη­μο­σιο­γρά­φους.

Συ­γκε­κρι­μέ­να, ανα­φο­ρι­κά με τη δυ­να­τό­τη­τα συμ­με­το­χής τρί­των χωρών στο ευ­ρω­παϊ­κό μέσο SAFE, ο εκ­πρό­σω­πος της Επι­τρο­πής για θέ­μα­τα άμυ­νας, Τομάς Ρενιέ, τό­νι­σε ότι η Επι­τρο­πή έχει λάβει σο­βα­ρά υπόψη τις επι­φυ­λά­ξεις που έχουν δια­τυ­πώ­σει ορι­σμέ­να κράτη-μέλη.

«Λά­βα­με ήδη σο­βα­ρά υπόψη τις ανη­συ­χί­ες που εγεί­ρουν κά­ποια κράτη-μέλη, όταν προ­τεί­να­με το SAFE. Το ‘Αρθρο 16 είναι σαφές. Η συμ­με­το­χή μιας τρί­της χώρας μπο­ρεί να απο­κλει­στεί, αν η εν λόγω τρίτη χώρα θέτει άμεση απει­λή στην άμυνα ή την ασφά­λεια ενός κρά­τους-μέ­λους της ΕΕ ή σε ολό­κλη­ρη την ΕΕ», είπε ο Τομάς Ρενιέ.

Ο Τομάς Ρενιέ ανα­φέρ­θη­κε επί­σης στη ρήτρα δια­σφά­λι­σης που διέ­πει το SAFE. Όπως εξή­γη­σε, μέχρι το 65% των συ­στα­τι­κών ενός προ­ϊ­ό­ντος κοι­νής προ­μή­θειας πρέ­πει να προ­έρ­χε­ται από χώρες της ΕΕ, της ΕΖΕΣ/ΕΟΧ ή την Ου­κρα­νία. Όλες οι τρί­τες χώρες μπο­ρούν να συμ­με­τά­σχουν σε ένα πο­σο­στό όχι με­γα­λύ­τε­ρο από το 35% των συ­στα­τι­κών του προ­ϊ­ό­ντος.

SAFE: Πώς θα λει­τουρ­γή­σει για την ασφά­λεια στην ΕΕ – Η συμ­με­το­χή των τρί­των χωρών

Εγκρί­θη­κε από το Συμ­βού­λιο Γε­νι­κών Υπο­θέ­σε­ων της ΕΕ την Τρίτη (27/05) ο κα­νο­νι­σμός για τη σύ­στα­ση του μέσου Δρά­σης για την Ασφά­λεια για την Ευ­ρώ­πη, το λε­γό­με­νο «SAFE».

Κα­ταρ­χάς, η Πο­λω­νι­κή Προ­ε­δρία του Συμ­βου­λί­ου της ΕΕ χαι­ρέ­τι­σε την έγκρι­ση του κα­νο­νι­σμού ως «επι­τυ­χία» για ολό­κλη­ρη την ΕΕ.

Από την πλευ­ρά του, ο Πο­λω­νός υπουρ­γός Ευ­ρω­παϊ­κών Υπο­θέ­σε­ων Άνταμ Σλάπ­κα δή­λω­σε: «Υιο­θε­τή­σα­με το πρώτο με­γά­λης κλί­μα­κας πρό­γραμ­μα αμυ­ντι­κών επεν­δύ­σε­ων σε επί­πε­δο ΕΕ, αξίας 150 δι­σε­κα­τομ­μυ­ρί­ων ευρώ».

«Αυτό δεν απο­τε­λεί μόνο επι­τυ­χία της Προ­ε­δρί­ας, αλλά ολό­κλη­ρης της ΕΕ. Πρό­κει­ται για ένα πρω­το­φα­νές μέσο που θα ενι­σχύ­σει τις αμυ­ντι­κές μας δυ­να­τό­τη­τες και θα υπο­στη­ρί­ξει την αμυ­ντι­κή μας βιο­μη­χα­νία. Όσο πε­ρισ­σό­τε­ρο επεν­δύ­ου­με στην ασφά­λεια και την άμυνά μας, τόσο κα­λύ­τε­ρα απο­τρέ­που­με όσους θέ­λουν να μας βλά­ψουν», πρό­σθε­σε.

Σύμ­φω­να με την ανα­κοί­νω­ση του Συμ­βου­λί­ου της ΕΕ, το «SAFE» είναι ένα νέο χρη­μα­το­δο­τι­κό μέσο της ΕΕ που θα υπο­στη­ρί­ξει τα κράτη μέλη που επι­θυ­μούν να επεν­δύ­σουν στην αμυ­ντι­κή βιο­μη­χα­νι­κή πα­ρα­γω­γή μέσω κοι­νών προ­μη­θειών, εστιά­ζο­ντας σε δυ­να­τό­τη­τες προ­τε­ραιό­τη­τας.

Θα χρη­μα­το­δο­τή­σει επεί­γου­σες και με­γά­λης κλί­μα­κας επεν­δύ­σεις στην ευ­ρω­παϊ­κή αμυ­ντι­κή τε­χνο­λο­γι­κή και βιο­μη­χα­νι­κή βάση (EDTIB).

Στό­χος είναι η ενί­σχυ­ση της πα­ρα­γω­γι­κής ικα­νό­τη­τας, η δια­σφά­λι­ση της δια­θε­σι­μό­τη­τας αμυ­ντι­κού εξο­πλι­σμού όταν χρειά­ζε­ται και η αντι­με­τώ­πι­ση των υφι­στά­με­νων κενών σε δυ­να­τό­τη­τες, ενι­σχύ­ο­ντας τη συ­νο­λι­κή αμυ­ντι­κή ετοι­μό­τη­τα της ΕΕ.

Επι­πλέ­ον, το SAFE θα επι­τρέ­ψει στην ΕΕ να υπο­στη­ρί­ξει πε­ραι­τέ­ρω την Ου­κρα­νία συν­δέ­ο­ντας την αμυ­ντι­κή της βιο­μη­χα­νία.

Πώς λει­τουρ­γεί το SAFE

Μέσω του SAFE, η ΕΕ θα πα­ρά­σχει έως και 150 δι­σε­κα­τομ­μύ­ρια ευρώ, τα οποία θα εκτα­μιευ­θούν στα εν­δια­φε­ρό­με­να κράτη μέλη κα­τό­πιν αι­τή­μα­τος και βάσει εθνι­κών σχε­δί­ων. Οι εκτα­μιεύ­σεις θα λά­βουν τη μορφή χα­μη­λό­το­κων δα­νεί­ων μα­κράς διάρ­κειας, τα οποία θα απο­πλη­ρω­θούν από τα δι­καιού­χα κράτη μέλη.

Για να δια­σφα­λι­στούν οι οι­κο­νο­μί­ες κλί­μα­κας και η δια­λει­τουρ­γι­κό­τη­τα και να μειω­θεί ο πι­θα­νός κα­τα­κερ­μα­τι­σμός του EDTIB, τα δι­καιού­χα κράτη μέλη θα πρέ­πει, κατ’ αρχήν, να πραγ­μα­το­ποι­ή­σουν κοι­νές προ­μή­θειες που θα αφο­ρούν του­λά­χι­στον δύο συμ­με­τέ­χου­σες χώρες για να λά­βουν τα δά­νεια.

Αντι­δρώ­ντας στην τρέ­χου­σα γε­ω­πο­λι­τι­κή κα­τά­στα­ση και την επεί­γου­σα ανά­γκη για μα­ζι­κές επεν­δύ­σεις σε αμυ­ντι­κό εξο­πλι­σμό, το SAFE θα επι­τρέ­ψει επί­σης προ­μή­θειες που θα αφο­ρούν μόνο ένα κρά­τος μέλος για πε­ριο­ρι­σμέ­νο χρο­νι­κό διά­στη­μα.

Συμ­με­το­χή και τρί­των χωρών

Το SAFE ανοί­γει ένα νέο κε­φά­λαιο στη συ­νερ­γα­σία με τρί­τες χώρες. Η Ου­κρα­νία και οι χώρες ΕΟΧ-ΕΖΕΣ θα αντι­με­τω­πί­ζο­νται με τους ίδιους όρους με τα κράτη μέλη.

Όχι μόνο θα μπο­ρούν να συμ­με­τέ­χουν σε κοι­νές προ­μή­θειες, αλλά θα είναι επί­σης δυ­να­τή η αγορά από τις βιο­μη­χα­νί­ες τους.

Το SAFE θα επι­τρέ­ψει επί­σης στις υπό έντα­ξη χώρες, στις υπο­ψή­φιες χώρες, στις δυ­νά­μει υπο­ψή­φιες χώρες και στις χώρες που έχουν υπο­γρά­ψει Εται­ρι­κή Σχέση Ασφά­λειας και ‘Αμυ­νας με την ΕΕ, όπως το Ηνω­μέ­νο Βα­σί­λειο, να συμ­με­τά­σχουν σε κοι­νές προ­μή­θειες.

Ταυ­τό­χρο­να, το SAFE προ­σφέ­ρει τη δυ­να­τό­τη­τα σύ­να­ψης πρό­σθε­της δι­με­ρούς ή πο­λυ­με­ρούς συμ­φω­νί­ας με τρίτα κράτη, βάσει της οποί­ας θα μπο­ρού­σαν να ανοί­ξουν οι προ­ϋ­πο­θέ­σεις επι­λε­ξι­μό­τη­τας.

Επι­λέ­ξι­μες δρά­σεις

Οι επι­λέ­ξι­μες δρά­σεις που χρη­μα­το­δο­τού­νται μέσω του SAFE θα σχε­τί­ζο­νται με τον πρώτο κα­τά­λο­γο το­μέ­ων προ­τε­ραιό­τη­τας που προσ­διο­ρί­στη­καν από το Ευ­ρω­παϊ­κό Συμ­βού­λιο στις 6 Μαρ­τί­ου 2025 και θα χω­ρι­στούν σε δύο κα­τη­γο­ρί­ες αμυ­ντι­κών προ­ϊ­ό­ντων:

Η πρώτη κα­τη­γο­ρία πε­ρι­λαμ­βά­νει: Πυ­ρο­μα­χι­κά και πυ­ραύ­λους, συ­στή­μα­τα πυ­ρο­βο­λι­κού, συ­μπε­ρι­λαμ­βα­νο­μέ­νων των δυ­να­το­τή­των επι­θέ­σε­ων βα­θιάς ακρί­βειας, δυ­να­τό­τη­τες επί­γειας μάχης με τα συ­στή­μα­τα υπο­στή­ρι­ξής τους, συ­μπε­ρι­λαμ­βα­νο­μέ­νου του εξο­πλι­σμού στρα­τιω­τών και των όπλων πε­ζι­κού, προ­στα­σία κρί­σι­μων υπο­δο­μών, κυ­βερ­νο­α­σφά­λεια, στρα­τιω­τι­κή κι­νη­τι­κό­τη­τα συ­μπε­ρι­λαμ­βα­νο­μέ­νης της αντι­κι­νη­τι­κό­τη­τας

Τα αμυ­ντι­κά προ­ϊ­ό­ντα που ανή­κουν στη δεύ­τε­ρη κα­τη­γο­ρία θα υπό­κει­νται σε αυ­στη­ρό­τε­ρους όρους επι­λε­ξι­μό­τη­τας, απαι­τώ­ντας από τους ερ­γο­λά­βους να έχουν την ικα­νό­τη­τα να απο­φα­σί­ζουν για τον ορι­σμό, την προ­σαρ­μο­γή και την εξέ­λι­ξη του σχε­δια­σμού του αμυ­ντι­κού προ­ϊ­ό­ντος.

Η κα­τη­γο­ρία 2 πε­ρι­λαμ­βά­νει: συ­στή­μα­τα αε­ρο­πο­ρι­κής και πυ­ραυ­λι­κής άμυ­νας, θα­λάσ­σιες επι­φα­νεια­κές και υπο­βρύ­χιες δυ­να­τό­τη­τες, μη επαν­δρω­μέ­να αε­ρο­σκά­φη, συ­στή­μα­τα κατά των μη επαν­δρω­μέ­νων αε­ρο­σκα­φών και στρα­τη­γι­κά συ­στή­μα­τα διευ­κό­λυν­σης (στρα­τη­γι­κή αε­ρο­με­τα­φο­ρά, ανε­φο­δια­σμός αέρος-αέρος και συ­στή­μα­τα C4ISTAR, καθώς και δια­στη­μι­κά στοι­χεία και υπη­ρε­σί­ες, τε­χνη­τή νοη­μο­σύ­νη και ηλε­κτρο­νι­κός πό­λε­μος).

Και για τις δύο κα­τη­γο­ρί­ες προ­ϊ­ό­ντων, οι συμ­βά­σεις προ­μη­θειών θα πρέ­πει να δια­σφα­λί­ζουν ότι το κό­στος των εξαρ­τη­μά­των που προ­έρ­χο­νται εκτός ΕΕ, κρα­τών ΕΟΧ-ΕΖΕΣ και Ου­κρα­νί­ας δεν υπερ­βαί­νει το 35% του εκτι­μώ­με­νου κό­στους των εξαρ­τη­μά­των του τε­λι­κού προ­ϊ­ό­ντος.

Η ΕΕ έχει δε­σμευ­τεί να ενι­σχύ­σει και να εμ­βα­θύ­νει πε­ραι­τέ­ρω τη δια­τλα­ντι­κή συ­νερ­γα­σία και δέ­σμευ­ση στον τομέα της ασφά­λειας και της άμυ­νας, καθώς και τη συ­μπλη­ρω­μα­τι­κό­τη­τα με το ΝΑΤΟ. Σε αυτό το πλαί­σιο, το SAFE θα προ­σπα­θή­σει να ενι­σχύ­σει τη δια­λει­τουρ­γι­κό­τη­τα, να συ­νε­χί­σει τη βιο­μη­χα­νι­κή συ­νερ­γα­σία και να δια­σφα­λί­σει την αμοι­βαία πρό­σβα­ση σε τε­χνο­λο­γί­ες αιχ­μής με αξιό­πι­στους εταί­ρους.

Υπεν­θυ­μί­ζε­ται ότι το SAFE είναι ο πρώ­τος πυ­λώ­νας της Λευ­κής Βί­βλου για την ευ­ρω­παϊ­κή άμυνα και το σχέ­διο ετοι­μό­τη­τας ως το 2030 «ReArm Europe», που πα­ρου­σί­α­σε η Επι­τρο­πή το Μάρ­τιο του 2025.

Το σχέ­διο αυτό προ­βλέ­πει τη μό­χλευ­ση άνω των 800 δισ. ευρώ σε αμυ­ντι­κές δα­πά­νες.

Οι άλλοι πυ­λώ­νες είναι: η ενί­σχυ­ση της εθνι­κής χρη­μα­το­δό­τη­σης για την άμυνα μέσω της ενερ­γο­ποί­η­σης της ρή­τρας εθνι­κής δια­φυ­γής του Συμ­φώ­νου Στα­θε­ρό­τη­τας και Ανά­πτυ­ξης, η αύ­ξη­ση της ευ­ε­λι­ξί­ας των μέσων της ΕΕ, όπως τα τα­μεία συ­νο­χής, ώστε να επι­τρέ­πο­νται με­γα­λύ­τε­ρες αμυ­ντι­κές επεν­δύ­σεις, η συ­μπλή­ρω­ση της δη­μό­σιας χρη­μα­το­δό­τη­σης με συ­νει­σφο­ρές από την Ευ­ρω­παϊ­κή Τρά­πε­ζα Επεν­δύ­σε­ων και η κι­νη­το­ποί­η­ση ιδιω­τι­κών κε­φα­λαί­ων.

Το SAFE θα τεθεί σε ισχύ την επό­με­νη ημέρα από τη δη­μο­σί­ευ­σή του στην Επί­ση­μη Εφη­με­ρί­δα της Ευ­ρω­παϊ­κής Ένω­σης, δη­λα­δή στις 29 Μαΐου 2025.

Πηγή: liberal.gr