ΣΥΡΙΖΑ και ΚΚΕ «διεκδικούν» τον Μπελογιάννη

Εξήντα πέντε χρόνια από την εκτέ­λεση του «ανθρώ­που με το γαρί­φαλο», του ήρωα-μάρτυρα της κομ­μου­νι­στι­κής Αρι­στε­ράς Νίκου Μπε­λο­γιάννη, ΣΥΡΙΖΑ και ΚΚΕ «διεκ­δι­κούν», έστω σε συμ­βο­λικό επίπεδο, την πολι­τική παρα­κα­τα­θήκη του. Μεθαύ­ριο Δευτέρα, 27 Μαρτίου, ο πρω­θυ­πουρ­γός Αλ. Τσίπρας και ο γενικός γραμ­μα­τέας του ΚΚΕ Δ. Κου­τσού­μπας θα παρευ­ρε­θούν στα εγκαί­νια της μόνιμης έκθεσης που θα στε­γά­ζε­ται στην οικία του Μπε­λο­γιάννη, στη γενέ­τειρά του, Αμα­λιάδα, η οποία υλο­ποιεί­ται με καθυ­στέ­ρηση δύο δεκα­ε­τιών υπό την αιγίδα της Βουλής των Ελλήνων σε συνερ­γα­σία με τον Δήμο Ηλιδας. Ο κ. Τσίπρας θα εγκαι­νιά­σει την έκθεση και θα απευ­θύ­νει χαι­ρε­τι­σμό, όπως άλλωστε και ο κ. Κου­τσού­μπας. Ενώ την εκδή­λωση θα χαι­ρε­τί­σουν ακόμη ο Πρό­ε­δρος της Βουλής Ν. Βούτσης και ο δήμαρ­χος Ηλιδας Χρ. Χρι­στο­δου­λό­που­λος.

Σελίδα από τις σημειώ­σεις που κρα­τούσε ο Μπε­λο­γιάν­νης στη διάρ­κεια της δίκης του

Το ΚΚΕ, στέ­λε­χος του οποίου ήταν ο εκτε­λε­σθείς στις 30 Μαρτίου 1952 (μαζί με τους Ηλία Αργυ­ριάδη, Νίκο Καλού­μενο και Δημήτρη Μπάτση) από το μετεμ­φυ­λιακό κράτος Μπε­λο­γιάν­νης, συνέ­δραμε στη συγκέ­ντρωση υλικού, παρα­χω­ρώ­ντας τμήμα του αρχείου του, ενώ ο κ. Κου­τσού­μπας, σε μια κίνηση ιδιαί­τε­ρου συμ­βο­λι­σμού, λέγεται ότι θα μετα­φέ­ρει στην έκθεση και το όπλο (!) του Μπε­λο­γιάννη, το οποίο βρί­σκε­ται στην κατοχή του ΚΚΕ.

Η πρω­το­βου­λία για τη δια­τή­ρηση και την ανά­δειξη της ιστο­ρι­κό­τη­τας του σπιτιού όπου γεν­νή­θηκε ο Νίκος Μπε­λο­γιάν­νης στις 22 Δεκεμ­βρίου 1915, όπως και η συνεχής παρα­κί­νηση και η παρα­χώ­ρηση πολύ­τι­μων ιστο­ρι­κών τεκ­μη­ρίων ανήκουν στον γιο του αγω­νι­στή, Νίκο Ν. Μπε­λο­γιάννη, ο οποίος παρα­χώ­ρησε το ακίνητο πριν από 22 χρόνια στον δήμο, προ­κει­μέ­νου να γίνει μουσείο. Τα χρόνια περ­νού­σαν όμως δίχως να υλο­ποι­η­θεί η ιδέα αυτή.

Τελικώς, η Βουλή ανέλαβε πριν από οκτώ μήνες, αντα­πο­κρι­νό­μενη στο αίτημα του Δήμου Ηλιδας, συνε­πι­κου­ρού­με­νου από τον γιο του Μπε­λο­γιάννη και τη βου­λευτή Ηλείας του ΣΥΡΙΖΑ Εφη Γεωργοπούλου-Σαλτάρη, να συν­δρά­μει στη διορ­γά­νωση της Μόνιμης Εκθεσης στην οικία Μπε­λο­γιάννη, ανα­λαμ­βά­νο­ντας μεταξύ άλλων την έρευνα, τη συλλογή, την οργά­νωση, τη συντή­ρηση και την τοπο­θέ­τηση ιστο­ρι­κού υλικού που αφορά τη ζωή και τη δράση του από πλήθος αρχείων, βιβλιο­θη­κών και συλ­λο­γών.

Η Βουλή ζήτησε και από το ΚΚΕ να συμ­βά­λει στη συγκέ­ντρωση υλικού από το αρχείο του, κάτι που έπραξε, ενώ ήδη δημο­σί­ευσε τις σημειώ­σεις που κρα­τούσε ο Μπε­λο­γιάν­νης στη διάρ­κεια της δίκης του και ακο­λου­θεί η δημο­σί­ευση στον «Ριζο­σπά­στη» στοι­χείων από τους φακέ­λους που δια­τη­ρούσε η Ασφά­λεια παρα­κο­λου­θώ­ντας τη δράση του από τον καιρό ακόμη της δικτα­το­ρίας του Μεταξά. Μεταξύ των υλικών που έχει προ­σφέ­ρει είναι το βιο­γρα­φικό που έγραψε ο ίδιος στον ΔΣΕ, καθώς και το πρω­τό­τυπο του τελευ­ταίου γράμ­μα­τός του πριν από την εκτέ­λεση.

Το θέμα Μπε­λο­γιάννη έχει απο­τε­λέ­σει αντι­κεί­μενο πολι­τι­κών αντι­πα­ρα­θέ­σεων εντός των τειχών της Αρι­στε­ράς. Μόλις προ­σφά­τως σε άρθρο του («Με αφορμή την “υπόθεση Μπε­λο­γιάννη”») ο υπεύ­θυ­νος του Τμή­μα­τος Ιστο­ρίας της ΚΕ του ΚΚΕ και άλλοτε εκπρό­σω­πος Τύπου του κόμ­μα­τος Μ. Μαΐλης σημεί­ωνε πως «το γεγονός ότι μια σειρά από αυτούς, είτε βρί­σκο­νται στον ΣΥΡΙΖΑ, είτε στη ΛΑΕ, είτε σε άλλους σοσιαλ­δη­μο­κρα­τι­κούς ή οπορ­του­νι­στι­κούς χώρους, “τιμούν” τον Μπε­λο­γιάννη ή τους 200 της Και­σα­ρια­νής, και μάλιστα επι­διώ­κο­ντας να φέρουν σε αντί­θεση την Ιστορία τους με τη σημε­ρινή δράση του ΚΚΕ, απο­τε­λεί πράξη μικρο­πο­λι­τι­κής σκο­πι­μό­τη­τας και υπο­κρι­σίας».

«Τέτοιου είδους “τιμές” απο­στε­ώ­νουν την ουσία και συγκα­λύ­πτουν την αιτία του ηρω­ι­σμού του Μπε­λο­γιάννη και των άλλων στε­λε­χών του Κόμ­μα­τος» υπο­γράμ­μιζε απο­τυ­πώ­νο­ντας την προ­σέγ­γιση του Περισ­σού, ο οποίος δια­φώ­νησε ανοιχτά με τη σύντροφο και συγκρα­τού­μενη του Μπε­λο­γιάννη, Ελλη Παππά, η πολι­τική διαθήκη της οποίας όταν δημο­σιεύ­θηκε μετά τον θάνατό της, το 2009, πυρο­δό­τησε έντονες συζη­τή­σεις και τριβές, καθώς επέρ­ρι­πτε την ευθύνη για την εκτέ­λεση του Μπε­λο­γιάννη στον τότε κομ­μα­τικό ηγέτη Νίκο Ζαχα­ριάδη. Δεν άφηνε δε στο απυ­ρό­βλητο και συνο­λικά το ΚΚΕ για το μοντέλο άσκησης της κομ­μα­τι­κής εξου­σίας που είχε υιο­θε­τή­σει, ενώ είχε κατα­λο­γί­σει σε στελέχη της εποχής εκείνης ύποπτο ρόλο ως προς τη σύλληψη του Μπε­λο­γιάννη, ο οποίος είχε απο­στα­λεί με εντολή του Ζαχα­ριάδη στην Ελλάδα (Ιούνιος 1950) προ­κει­μέ­νου να ανα­συ­γκρο­τή­σει τον παρά­νομο κομ­μα­τικό μηχα­νι­σμό, ο οποίος είχε δια­βρω­θεί από την Ασφά­λεια.

Τον Δεκέμ­βριο του 1950 συνε­λή­φθη σε «γιάφκα» που χρη­σι­μο­ποιούσε το ΚΚΕ και λίγες ημέρες αργό­τερα στο ίδιο σπίτι συνε­λή­φθη και η Παππά. Μετά από δύο δίκες (η πρώτη το 1951 και η δεύτερη το 1952), ο Μπε­λο­γιάν­νης και άλλοι σύντρο­φοί του κατα­δι­κά­στη­καν εις θάνατον, ενώ το Παλάτι με τις ευλο­γίες του αμε­ρι­κα­νι­κού παρά­γο­ντα αρνή­θηκε να του δώσει χάρη, παρά τις διε­θνείς εκκλή­σεις και την κατα­κραυγή.

Το ΚΚΕ είχε κατα­φερ­θεί τότε κατά όσων «επε­δί­ω­ξαν να απο­συν­δέ­σουν τον Μπε­λο­γιάννη από το πραγ­μα­τικό γεγονός – ότι έζησε και εκτε­λέ­στηκε ως στέ­λε­χος του ΚΚΕ», δίχως να εξαι­ρέ­σει και πρόσωπα του συγ­γε­νι­κού του περι­βάλ­λο­ντος. «Οι Μπε­λο­γιάν­νη­δες ανήκουν στο ΚΚΕ. Και βεβαίως δεν ανήκουν πολι­τικά στους συγ­γε­νείς τους, οπου­δή­ποτε και αν βρί­σκο­νται οι τελευ­ταίοι ιδε­ο­λο­γικά ή και κομ­μα­τικά» έχει δια­κη­ρύ­ξει ο Περισ­σός, επι­ση­μαί­νο­ντας ότι «είναι τελείως δια­φο­ρε­τι­κοί οι συγ­γε­νι­κοί δεσμοί αίματος από τους δεσμούς αίματος των ηρωικών νεκρών μας με το ΚΚΕ».

Η θεσμική δια­με­σο­λά­βηση της Βουλής

Η θεσμική δια­με­σο­λά­βηση της Βουλής συνέ­τεινε στην υπέρ­βαση των όποιων εμπο­δίων και, όπως σημειώ­νουν χαρα­κτη­ρι­στικά αρμό­διοι κοι­νο­βου­λευ­τι­κοί παρά­γο­ντες, «την έκθεση την οργα­νώ­νει η Βουλή και όχι ο ΣΥΡΙΖΑ». Ωστόσο, η παρου­σία του κ. Τσίπρα ερμη­νεύ­ε­ται από τον Περισσό ως μια προ­σπά­θεια καπή­λευ­σης του ονό­μα­τος και κυρίως της ηρωικής στάσης ενός κομ­μου­νι­στή που έγινε σύμβολο του αγώνα ενάντια στην κατα­πί­εση και στη χει­ρα­γώ­γηση του λαού.

Η διορ­γά­νωση της Μόνιμης Εκθεσης από τη Βουλή έχει δύο φάσεις: η πρώτη αφορά τη λει­τουρ­γία του πρώτου ορόφου της οικίας που ολο­κλη­ρώ­θηκε και περι­λαμ­βά­νει τον μου­σειο­λο­γικό σχε­δια­σμό, την ιστο­ρική έρευνα, τη δια­μόρ­φωση του χώρου όπου στε­γά­ζε­ται η έκθεση, την εκπαί­δευση του προ­σω­πι­κού που θα ανα­λά­βει τη λει­τουρ­γία της. Η δεύτερη φάση, που θα ολο­κλη­ρω­θεί τον Οκτώ­βριο 2017, αφορά τη δια­μόρ­φωση και λει­τουρ­γία του ισο­γείου της οικίας ως εκθε­σια­κού χώρου, ώστε να υπάρχει η ιστο­ρική, αισθη­τική και λει­τουρ­γική σύνδεση του συνόλου της οικίας.

Η Μόνιμη Εκθεση υλο­ποι­ή­θηκε με τη συμβολή της διευ­θύ­ντριας της Βιβλιο­θή­κης της Βουλής των Ελλήνων Ελλης Δρούλια, του γνωστού σκη­νο­γρά­φου και επι­με­λητή των έργων τέχνης που δια­θέ­τει το Κοι­νο­βού­λιο, Ιωάννη Μετζι­κώφ, του ιστο­ρι­κού Ευστά­θιου Κου­τρου­βίδη, του πολι­τι­κού επι­στή­μονα Ηλία Νικο­λα­κό­που­λου, αλλά και των υπαλ­λή­λων που εργά­στη­καν για την υλο­ποί­ησή της (συντη­ρη­τών κ.ά.). Η Βουλή συγκρό­τησε ειδική επι­τροπή για τη διορ­γά­νωση της Μόνιμης Εκθεσης υπό τη διευ­θύ­ντρια του γρα­φείου του γενικού γραμ­μα­τέα της Βουλής, Βασι­λική Τσα­κα­νίκα. Η επι­τροπή αυτή δρο­μο­λό­γησε την υπο­γραφή Μνη­μο­νίου Συνερ­γα­σίας μεταξύ της Βουλής και του Δήμου Ηλιδας ως προς τα ειδι­κό­τερα θέματα οργά­νω­σης και λει­τουρ­γίας της Εκθεσης.

Το ΒΗΜΑ