Σύμη: Η φωτιά στον ΧΥΤΑ άνοιξε νέα σύγκρουση με τον ΦοΔΣΑ και εξέθεσε το παρελθόν της δημοτικής διαχείρισης

• Ο δή­μαρ­χος Σύμης Λευ­τέ­ρης Πα­πα­κα­λο­δού­κας κλι­μα­κώ­νει δη­μό­σια την αντι­πα­ρά­θε­ση με τον ΦοΔΣΑ Νο­τί­ου Αι­γαί­ου και τον γε­νι­κό διευ­θυ­ντή Χρή­στο Γαμ­βρού­δη, όμως τα πρω­τό­κολ­λα, οι αυ­το­ψί­ες και τα οι­κο­νο­μι­κά στοι­χεία φω­τί­ζουν μια πιο σύν­θε­τη, και πο­λι­τι­κά άβολη, πραγ­μα­τι­κό­τη­τα

Η πρό­σφα­τη φωτιά στον ΧΥΤΑ Σύμης δεν έμει­νε μόνο ένα σο­βα­ρό συμ­βάν που απαι­τεί ψυ­χραι­μία, επι­χει­ρη­σια­κή αντα­πό­κρι­ση και κα­θα­ρή ενη­μέ­ρω­ση. Με­τα­τρά­πη­κε γρή­γο­ρα σε πεδίο επι­κοι­νω­νια­κής σύ­γκρου­σης, με τον δή­μαρ­χο Σύμης Λευ­τέ­ρη Πα­πα­κα­λο­δού­κα να ανε­βά­ζει τους τό­νους απέ­να­ντι στον ΦοΔΣΑ Νο­τί­ου Αι­γαί­ου και στον γε­νι­κό διευ­θυ­ντή του Χρή­στο Γαμ­βρού­δη.

Η επι­λο­γή του, απο­τυ­πώ­θη­κε και θε­σμι­κά, με επι­στο­λή προς τον ΦοΔΣΑ, κοι­νο­ποι­η­μέ­νη στον Γε­νι­κό Γραμ­μα­τέα Συ­ντο­νι­σμού Δια­χεί­ρι­σης Απο­βλή­των Μα­νώ­λη Γρα­φά­κο και την ΠΕΔ Νο­τί­ου Αι­γαί­ου, με αί­τη­μα την απο­χώ­ρη­ση του Δήμου Σύμης από τον Φορέα, με επί­κλη­ση κα­κο­δια­χεί­ρι­σης του ΧΥΤΑ από τον ΦοΔΣΑ.

Η κί­νη­ση αυτή πα­ρου­σιά­ζε­ται ως «θε­σμι­κή δια­μαρ­τυ­ρία», όμως στην ουσία μοιά­ζει πε­ρισ­σό­τε­ρο με προ­σπά­θεια ανα­στρο­φής του αφη­γή­μα­τος και με­τα­κύ­λι­σης ευ­θυ­νών. Διότι για να υλο­ποι­η­θεί μια τέ­τοια απο­χώ­ρη­ση, απαι­τεί­ται αλ­λα­γή του νόμου, δη­λα­δή για μια πο­λι­τι­κή απαί­τη­ση που υπερ­βαί­νει τα όρια μιας δια­χει­ρι­στι­κής δια­φω­νί­ας και αγ­γί­ζει την καρ­διά του ποιος θέλει να ελέγ­χει τι, και με ποια ιστο­ρία πίσω του.

Τα χαρ­τιά, οι αυ­το­ψί­ες και η ημε­ρο­μη­νία που «κόβει» τη συ­ζή­τη­ση

Ο ΦοΔΣΑ Νο­τί­ου Αι­γαί­ου ανέ­λα­βε τη δια­χεί­ρι­ση του ΧΥΤΑ Σύμης την 1η Ιου­λί­ου 2025. Η πα­ρα­λα­βή, όπως πε­ρι­γρά­φε­ται, έγινε με Πρω­τό­κολ­λο Πα­ρά­δο­σης και Πα­ρα­λα­βής, όπου κα­τα­γρά­φε­ται τεκ­μη­ριω­μέ­να η κα­τά­στα­ση της εγκα­τά­στα­σης τη στιγ­μή της αλ­λα­γής. Προη­γή­θη­καν 2 αυ­το­ψί­ες, στις 05.04.2024 και στις 20.01.2025, και τα ευ­ρή­μα­τά τους εν­σω­μα­τώ­θη­καν συ­νο­λι­κά στο Πρω­τό­κολ­λο.

Η ση­μα­σία του Πρω­το­κόλ­λου δεν είναι επι­κοι­νω­νια­κή. Είναι διοι­κη­τι­κή και πρα­κτι­κή. Συ­νι­στά επί­ση­μο έγ­γρα­φο που απο­τυ­πώ­νει τι πα­ρα­δό­θη­κε, σε ποια κα­τά­στα­ση και με ποιες εκ­κρε­μό­τη­τες. Και σύμ­φω­να με την πε­ρι­γρα­φή, ο Δήμος Σύμης έχει υπο­γρά­ψει αυτό το έγ­γρα­φο, άρα έχει επι­σή­μως απο­δε­χθεί όσα κα­τα­γρά­φο­νται για την κα­τά­στα­ση του ΧΥΤΑ έως και την 1η Ιου­λί­ου 2025, όταν την πλήρη και απο­κλει­στι­κή ευ­θύ­νη λει­τουρ­γί­ας είχε ο ίδιος ο Δήμος.

Εδώ κα­ταρ­ρέ­ει το πιο βο­λι­κό κομ­μά­τι της πο­λι­τι­κής αφή­γη­σης. Δεν συ­ζη­τά­με για αό­ρι­στες εντυ­πώ­σεις. Συ­ζη­τά­με για συ­γκε­κρι­μέ­να διοι­κη­τι­κά τεκ­μή­ρια, με ημε­ρο­μη­νί­ες και κα­τα­γρα­φές, που δεί­χνουν ότι τα προ­βλή­μα­τα δεν γεν­νή­θη­καν ξαφ­νι­κά «τους τε­λευ­ταί­ους μήνες».

Τι πα­ρα­δό­θη­κε στον ΦοΔΣΑ σύμ­φω­να με το Πρω­τό­κολ­λο

Στα στοι­χεία που πα­ρα­τί­θε­νται, πε­ρι­γρά­φε­ται μια εγκα­τά­στα­ση με βα­ριές ελ­λεί­ψεις και χρό­νια ση­μά­δια υπο­λει­τουρ­γί­ας. Ανα­φέ­ρε­ται ότι δεν υπήρ­χε ισχύ­ου­σα Πε­ρι­βαλ­λο­ντι­κή Αδειο­δό­τη­ση, δεν υπήρ­χε η απαι­τού­με­νη άδεια λει­τουρ­γί­ας, δεν υπήρ­χε άδεια Πυ­ρα­σφά­λειας. Κα­τα­γρά­φε­ται επί­σης ότι οι λε­κά­νες στραγ­γι­σμά­των είχαν μπα­ζω­θεί και οι ανα­δευ­τή­ρες ήταν εκτός λει­τουρ­γί­ας, ενώ ο μη­χα­νο­λο­γι­κός εξο­πλι­σμός εμ­φα­νί­ζε­ται ασυ­ντή­ρη­τος επί σειρά ετών. Ένα ακόμη κρί­σι­μο ση­μείο, όπως ση­μειώ­νε­ται, είναι ότι δεν εντο­πί­στη­κε ενερ­γή σύμ­βα­ση για υλικό επι­κά­λυ­ψης, που θε­ω­ρεί­ται βα­σι­κή προ­ϋ­πό­θε­ση ασφα­λούς και πε­ρι­βαλ­λο­ντι­κά ορθής λει­τουρ­γί­ας.

Και πάνω από όλα, υπάρ­χει η ει­κό­να του πε­ρι­βάλ­λο­ντος χώρου. Πε­ρι­γρά­φε­ται ένας ΧΥΤΑ κατ’ όνομα, πε­ρι­κυ­κλω­μέ­νος από τε­ρά­στιο όγκο απορ­ριμ­μά­των και ογκω­δών αντι­κει­μέ­νων εκτός των ορίων της εγκα­τά­στα­σης, κα­τά­στα­ση που απο­δί­δε­ται στη δια­χεί­ρι­ση του Δήμου Σύμης επί σειρά ετών. Αυτή η λε­πτο­μέ­ρεια είναι πο­λι­τι­κά εκρη­κτι­κή, γιατί δεν αφορά απλώς μια τε­χνι­κή εκ­κρε­μό­τη­τα. Αφορά συ­νο­λι­κό τρόπο δια­χεί­ρι­σης που αγ­γί­ζει τη δη­μό­σια υγεία, το πε­ρι­βάλ­λον και την αξιο­πι­στία της δη­μο­τι­κής αρχής.

Η πρώτη φωτιά πριν την ανά­λη­ψη και η από­πει­ρα «χρέ­ω­σης» του συμ­βά­ντος

Ένα στοι­χείο που έχει ιδιαί­τε­ρο βάρος είναι η ανα­φο­ρά ότι η πρώτη πυρ­κα­γιά στον ΧΥΤΑ Σύμης εκ­δη­λώ­θη­κε λίγες ημέ­ρες πριν από την 1η Ιου­λί­ου 2025, δη­λα­δή πριν ανα­λά­βει ο ΦοΔΣΑ. Αυτό, εφό­σον ισχύ­ει όπως πε­ρι­γρά­φε­ται, ση­μαί­νει ότι η επι­χει­ρη­σια­κή ευ­θύ­νη τότε ήταν ακόμη στον Δήμο Σύμης. Παρ’ όλα αυτά, στη ση­με­ρι­νή δη­μό­σια συ­ζή­τη­ση επι­χει­ρεί­ται, κατά την κρι­τι­κή που ασκεί­ται, να «χρε­ω­θεί» πο­λι­τι­κά το συμ­βάν σε εκεί­νους που δεν είχαν προ­λά­βει καν να ανα­λά­βουν τη δια­χεί­ρι­ση.

Η δια­φο­ρά ανά­με­σα στο τι συ­νέ­βη και στο ποιος έχει την αρ­μο­διό­τη­τα δεν είναι λε­πτο­μέ­ρεια. Είναι η ουσία. Και η ουσία δεν αλ­λά­ζει με φωνές, ούτε με επι­στο­λές που ζη­τούν αλ­λα­γές νόμου.

Εντός και εκτός ΧΥΤΑ, η ευ­θύ­νη δεν είναι ενιαία

Στον πυ­ρή­να της αντι­πα­ρά­θε­σης υπάρ­χει και το ζή­τη­μα των δια­κρι­τών αρ­μο­διο­τή­των. Όπως το­νί­ζε­ται, η ευ­θύ­νη του ΦοΔΣΑ αφορά στη λει­τουρ­γία εντός των ορίων του ΧΥΤΑ. Για τα απορ­ρίμ­μα­τα και την πε­ρι­βαλ­λο­ντι­κή ει­κό­να εκτός των ορίων της εγκα­τά­στα­σης, απο­κλει­στι­κός υπεύ­θυ­νος είναι ο Δήμος. Αν ο πε­ρι­βάλ­λων χώρος πα­ρέ­μει­νε φορ­τω­μέ­νος με σκου­πί­δια, τότε η από­πει­ρα να με­τα­τρα­πεί η φωτιά σε μοχλό επί­θε­σης κατά του ΦοΔΣΑ μοιά­ζει πε­ρισ­σό­τε­ρο με άμυνα απέ­να­ντι σε ένα πρό­βλη­μα που έχει ρίζες στην το­πι­κή δια­χεί­ρι­ση.

Αυτό δεν ση­μαί­νει ότι μια νέα δια­χεί­ρι­ση δεν κρί­νε­ται. Κρί­νε­ται και πρέ­πει να κρί­νε­ται. Όμως για να υπάρ­ξει σο­βα­ρή κρι­τι­κή χρειά­ζε­ται τεκ­μη­ρί­ω­ση, όχι γε­νι­κό­λο­γες κα­τη­γο­ρί­ες περί «αδρά­νειας» ή περί μη εκτέ­λε­σης του ΠΕΣΔΑ, όταν υπάρ­χουν πρω­τό­κολ­λα που δεί­χνουν σε ποια κα­τά­στα­ση πα­ρα­λή­φθη­κε η εγκα­τά­στα­ση.

Η απά­ντη­ση του Χρή­στου Γαμ­βρού­δη και η σύ­γκρου­ση για την αξιο­πι­στία

Ο γε­νι­κός διευ­θυ­ντής του ΦοΔΣΑ Νο­τί­ου Αι­γαί­ου, Χρή­στος Γαμ­βρού­δης, απά­ντη­σε από τον topfm στις κα­ταγ­γε­λί­ες του δη­μάρ­χου Σύμης. Ο κ. Γαμ­βρού­δης δη­λώ­νει ότι δεν επι­διώ­κει δη­μό­σιες αντι­πα­ρα­θέ­σεις, αλλά όταν δια­κι­νού­νται ανα­κρί­βειες και συ­κο­φα­ντί­ες, η σιωπή δεν είναι επι­λο­γή.

Απα­ντά ει­δι­κά στην κα­τη­γο­ρία ότι δεν εν­δια­φέρ­θη­κε για τη φωτιά και δεν επι­κοι­νώ­νη­σε τη­λε­φω­νι­κά, λέ­γο­ντας ότι ποτέ δεν δή­λω­σε ότι δεν θέλει να μι­λή­σει με τον δή­μαρ­χο, και ότι η θε­σμι­κή επι­κοι­νω­νία δεν εξαρ­τά­ται από τη­λε­φω­νή­μα­τα, αλλά από υπη­ρε­σί­ες, έγ­γρα­φα, πρω­τό­κολ­λα και δια­δι­κα­σί­ες. Πα­ράλ­λη­λα χα­ρα­κτη­ρί­ζει βαριά και άδικη την κα­τη­γο­ρία ότι δεν σέ­βε­ται τα χρή­μα­τα των πο­λι­τών της Σύμης, υπο­στη­ρί­ζο­ντας ότι ο σε­βα­σμός φαί­νε­ται από τη δου­λειά, τη δια­φά­νεια και τα στοι­χεία, όχι από συν­θή­μα­τα.

Στο ίδιο πλαί­σιο, επα­να­φέ­ρει ως αδια­πραγ­μά­τευ­τη την ημε­ρο­μη­νία 1η Ιου­λί­ου 2025 για την ανά­λη­ψη του ΧΥΤΑ και υπο­γραμ­μί­ζει ότι το Πρω­τό­κολ­λο Πα­ρά­δο­σης και Πα­ρα­λα­βής, συ­νυ­πο­γε­γραμ­μέ­νο και από τον δή­μαρ­χο, κα­τα­γρά­φει εκτε­τα­μέ­να και χρό­νια προ­βλή­μα­τα, όπως έλ­λει­ψη πε­ρι­βαλ­λο­ντι­κής αδειο­δό­τη­σης, έλ­λει­ψη άδειας λει­τουρ­γί­ας, έλ­λει­ψη άδειας πυ­ρα­σφά­λειας και μπα­ζω­μέ­νες λε­κά­νες στραγ­γι­σμά­των. Ανα­φέ­ρε­ται επί­σης ότι υπήρ­χαν πε­ρι­βαλ­λο­ντι­κά πρό­στι­μα πριν από το 2021, στοι­χείο που, όπως ση­μειώ­νει, δεν συ­νά­δει με ει­κό­να καλής λει­τουρ­γί­ας.

Το οι­κο­νο­μι­κό αφή­γη­μα και οι αριθ­μοί που δεν βγαί­νουν

Ιδιαί­τε­ρη έντα­ση έχει και η οι­κο­νο­μι­κή διά­στα­ση. Ο δή­μαρ­χος Σύμης πα­ρου­σιά­ζει ως δε­δο­μέ­νο ότι ο Δήμος έχει κα­τα­βά­λει 496.609,37 ευρώ. Ο ΦοΔΣΑ, όμως, το χα­ρα­κτη­ρί­ζει ψευ­δές και δη­μο­σιο­ποιεί, όπως ανα­φέ­ρε­ται, τη σχε­τι­κή καρ­τέ­λα του Δήμου Σύμης. Με βάση τα στοι­χεία που δί­νο­νται, από την ίδρυ­ση του Φορέα το 2020 έως και την 31η Δε­κεμ­βρί­ου 2025, οι συ­νο­λι­κές κα­τα­βο­λές ανέρ­χο­νται σε 327.510,32 ευρώ, συ­μπε­ρι­λαμ­βα­νο­μέ­νων και άλλων επι­βα­ρύν­σε­ων όπως το Τέλος Ταφής, που διευ­κρι­νί­ζε­ται ότι δεν σχε­τί­ζε­ται με τον ΦοΔΣΑ πέραν των κα­θα­ρά λει­τουρ­γι­κών εξό­δων.